Rapport e250036535

Taakstelling Toeristen- en Forensenbelasting

Samenvatting advies invulling taakstelling De gemeente Ermelo heeft als structurele taakstelling om € 800.000,-- aan extra opbrengsten te realiseren binnen de heffingen van de toeristen- en de forensenbelasting. Om dit beoogde effect te kunnen behalen is in het jaar 2024 onderzoek gedaan. Naar aanleiding van de aanbevelingen van het onderzoek in 2024 is in de eerste helft van 2025 verdere uitwerking gegeven aan het behalen van de gestelde taakstelling. De invulling van de taakstelling wordt in dit rapport behandeld. (Voor de resultaten van het onderzoek in 2024 wordt hierbij verwezen naar het rapport “Rapport - Ombuiging Toeristenbelasting Gemeente Ermelo”.) Onderstaande punten geven de samenvatting weer van de voorgestelde uitwerking van de taakstelling: -

Door meer overnachtingen te realiseren en de tariefstijgingen in 2025 wordt een groot deel van de taakstelling behaald. Door extra opbrengsten gemeentefonds en OZB, voortvloeiend uit het transformatiespoor vakantieparken kan circa € 77.000,- behaald worden ten gunste van de taakstelling. Voor de opvang van ontheemden in voormalige recreatieve locaties kan een compensatie behaald worden ten gunste van de taakstelling. Het advies is om een watertoeristenbelasting per 2026 in te voeren. Door een eenmalige verhoging van de forensenbelasting is het mogelijk een deel van de taakstelling te behalen. het is mogelijk meeropbrengsten te genereren door arbeidsmigranten in de heffing van de toeristenbelasting te betrekken, echter gezien de grote impact binnen de gemeente is het advies om de verdere uitvoering van dit onderzoek buiten de taakstelling te houden.

Samengevat leveren de bovenstaand epunten het volgende overzicht op: Schatting opbrengst beide heffingen in 2025: Taakstelling: Opbrengst 2023 + taakstelling: Verschil: Prognose Vitale vakantieparken Compensatie opvang ontheemden Prognose opbrengst WTB Prognose volledigheid Arb.Migr. In heffing Eenmalige verhoging forensenbelasting

pagina 2 van 22

€ 2.457.349,58 € 800.000,00 € 2.693.876,45 -€ 236.526,87 € 77.000,00 € 38.000,00 € 45.000,00 € 15.000,00 € 31.000,00 € 41.000,00 € 10.473,13

INHOUDSOPGAVE Samenvatting

Pagina 2

Inleiding

Pagina 4

Aanbeveling uit rapport 2024

Pagina 5

Participatie intern & extern

Pagina 7

Cijfers 2024 & prognose 2025

Pagina 9

Communicerende vaten OZB/Gemeentefonds

Pagina 11

Opvang ontheemden

Pagina 12

Watertoeristenbelasting

Pagina 13

Volledigheid belastingareaal

Pagina 16

Huisvesting arbeidsmigranten

Pagina 17

Controleplan toeristenbelasting

Pagina 18

Financiële paragraaf

Pagina 20

Conclusie

Pagina 21

pagina 3 van 22

INLEIDING De gemeente Ermelo staat voor financiële uitdagingen en daarom zijn een aantal taakstellingen opgelegd door de gemeenteraad. Zo is er onder andere een taakstelling op de toeristen- en forensenbelasting opgenomen van € 800.000 als structureel extra opbrengsten Hiervan is in 2025 inmiddels € 400.000 ingevuld via tariefwijzigingen- en verhogingen. De structurele verhoging van de opbrengst uit deze belastingen kan op verschillende manieren worden ingevoerd, dit vraagt (vervolg)onderzoek. Om verdere invulling te kunnen geven aan het behalen van de taakstelling is binnen de gemeente een projectgroep ingericht bestaande uit adviseurs van belastingen, financiën, toerisme & recreatie en communicatie. Binnen deze samenwerking is een studie uitgevoerd over de effectiviteit en mogelijkheden van de verhoging van de toeristen- en forensenbelasting. De verhoging moet leiden tot een volledige invulling van de taakstelling van € 800.000 per 2026 (structureel). Dit was onze bestuurlijke opdracht. Daarnaast zijn de uitgangspunten van de motie “Gefaseerde Invoering van de Verhoging van de Toeristen- en Forensenbelasting” meegenomen in het onderzoek. (Onderdeel hierbij is het transformatiespoor van vakantieparken naar wonen, dit heeft immers gevolgen voor het aantal objecten waar forensenbelasting opgeheven kan worden.

Echter er ontstaan ook inkomsten doordat de objecten getransformeerd gaan worden.) Daarnaast zijn nog onderstaande punten in het onderzoek opgenomen: ● ● ●

Analyseren van de financiële en maatschappelijke impact van de voorgestelde belastingverhogingen. Betrekken van de aanbevelingen uit het rapport ‘Ombuiging Toeristenbelasting gemeente Ermelo’. Participatie van belanghebbenden, zoals ondernemers in de toeristische sector, de afdeling Belastingen van Meerinzicht en andere betrokken partijen.

pagina 4 van 22

Aanbevelingen uit rapport 2024 Voor de volledigheid worden in dit rapport de aanbevelingen die gedaan zijn in het jaar 2024 voor het behalen van de gestelde taakstellingen kort weergegeven. Voor de uitgebreide weergave en de achtergrondinformatie van deze aanbevelingen wordt hierbij verwezen naar het rapport ‘Ombuiging Toeristenbelasting gemeente Ermelo’ uit 2024. Aanbevelingen 2024 ●

De tarieven voor beide heffingen zullen verhoogd moeten worden om de beoogde taakstelling te kunnen behalen.

Voor het jaar 2025 zijn de tarieven de voor beide heffingen reeds verhoogd. Gedurende het onderzoek in 2025 is steeds gekeken naar alternatieve oplossingsrichtingen om een nieuwe verhoging van tarieven in 2026 te voorkomen en daarmee de impact van de taakstelling voor de toeristische sector te dempen.. ●

Binnen de heffing van de forensenbelasting kan een vijfde tarief categorie worden opgenomen.

Het opnemen van een vijfde tarief categorie is reeds per 2025 in de verordening opgenomen. ●

Het is aan te bevelen om de huidige differentiatie binnen de toeristenbelasting te herzien en deze anders vorm te geven.

Voor het jaar 2025 is de verordening toeristenbelasting reeds in die mate aangepast dat er sprake is van de drie-tarieven stelsel met daarnaast een mogelijkheid om een vaste jaar- of seizoenplaats middels een vast bedrag aan te kunnen geven. ●

Voer onderzoek uit naar de huidige forfaitaire berekeningswijze van de toeristenbelasting en kijk of deze kan worden herzien en of er direct kan worden overgegaan naar stelsel van vaste tarieven.

Momenteel is er alleen een vast tarief in de verordening opgenomen voor vaste jaar- en/of seizoenplaatsen. ●

Onderzoek met regelmaat of het belastingbestand voor de toeristenbelasting volledig is.

In het jaar 2024 is reeds onderzoek gedaan naar de volledigheid van de heffingen. Ook in het jaar 2025 is hier weer onderzoek naar gedaan/ Daarnaast is het beeld blijven houden van alle belastingplichtigen opgenomen in het controleplan wat is opgesteld en is opgenomen in deze rapportage. ●

Onderzoek waar binnen de gemeente locaties zijn waar sprake is van huisvesting van arbeidsmigranten en betrek deze indien mogelijk in de heffing van de toeristenbelasting.

Het onderzoek naar de huisvesting van de arbeidsmigranten is niet definitief afgerond. Het is gebleken dat dit onderzoek veel meer afdelingen van de gemeente raakt als alleen belastingen. Meer uitleg over dit onderwerp wordt verderop in dit rapport behandeld.

●

Onderzoek of objecten binnen de toeristenbelasting niet feitelijk thuis horen in de heffing van de forensenbelasting.

pagina 5 van 22

Deze optimalisatie van de beide heffingen wordt reeds doorlopend uitgevoerd door de medewerkers van Meerinzicht. ●

Stop met de mogelijkheid om particulier verhuurde woningen door middel van het vaste tarief van de toeristenbelasting aan te geven en laat deze verhuur op basis van werkelijk gerealiseerde overnachtingen aangeven.

Per 2025 is het niet langer mogelijk om overnachtingen welke gerealiseerd worden in particulier verhuurde woningen door middel van het vaste tarief aan te geven. ●

Laat onderzoek doen naar de haalbaarheid van de invoering van een aparte watertoeristenbelasting.

In 2025 zijn gesprekken gevoerd met de ondernemers die aanmerking zouden kunnen komen voor een watertoeristenbelasting. De bevindingen hiervan worden verderop in deze rapportage behandeld. ●

Laat onderzoek doen naar de haalbaarheid van de invoering van een vermakelijkhedenretributie.

Een vermakelijkhedenretributie binnen de gemeente Ermelo is eenvoudigweg niet haalbaar vanwege het feit dat de gemeente Ermelo de kosten die zij maakt voor mogelijk belastbare vermakelijkheden reeds verhaald via de afgegeven vergunningen en de leges die daarbij afgedragen worden. Een mogelijke vermakelijkhedenretributie zou zorgen voor een dubbele doorbelasting van dergelijk kosten en dat zou niet wenselijk zijn.Deze informatie is bekend geworden na afronding van de rapportage in 2024 waardoor de aanbeveling in de rapportage uit 2024 achterhaald en overbodig is geworden. ●

Vereenvoudig en digitaliseer het aangifteformulier voor de toeristenbelasting.

Diverse medewerkers van Meerinzicht zijn hier reeds actief mee bezig. Dit blijft een continu proces en is onder meer afhankelijk van wijzigende wetgeving. De medewerkers van Meerinzicht stellen aan de hand van de verordeningen van de drie gemeenten een nieuw aangifteformulier op waarmee het mogelijk is om voor alle drie de gemeenten een juiste aangifte toeristenbelasting in te dienen. daarnaast wordt onderzocht door hen of en op welke wijze het aangifteproces digitaal kan gaan verlopen. Een digitale wijze van aangifte zou voor de betrokken ondernemers een verbeterslag betekenen in het proces. ●

Stel een meerjarenplan op voor het geven van voorlichting en begeleiding aan alle belastingplichtigen.

Dit controleplan is opgesteld en opgenomen in deze rapportage.

pagina 6 van 22

Participatie extern en intern In de eerste helft van 2025 is er veel overleg geweest over de taakstelling en of en zo ja hoe deze behaald kan gaan worden.

Intern Binnen de gemeente Ermelo is een projectgroep opgericht met daarin diverse adviseurs vanuit belastingen, financiën, toerisme & recreatie en communicatie. Binnen deze projectgroep is steeds overleg geweest om te bekijken en te onderzoeken of de genomen stappen het gewenste effect hadden, wat de vervolgstappen dienden te zijn en zijn steeds de uitkomsten van het onderzoek geanalyseerd. Daarnaast is er meermalen bestuurlijk overleg geweest met de betrokken portefeuillehouders (wethouder financiën; wethouder toerisme & recreatie) . Verder zijn diverse andere vakafdelingen benaderd om een bijdrage te leveren aan het onderzoek. Onder andere Handhaving, Wonen, Opvang Asielzoekers, Burgerzaken en Ruimtelijk Domein hebben in meer of mindere mate een bijdrage geleverd aan de totstandkoming van het onderzoek.

Extern Naast het betrekken van de interne medewerkers van de gemeente Ermelo zijn er ook meermaals gesprekken geweest met de vertegenwoordigers van de branche. De gesprekken met de Veron, Hiswa-Recron, de vertegenwoordigers van de jachthaven en de watersportvereniging zijn open en constructief verlopen. Uit de gesprekken met de branche is naar voren gekomen dat zij zich grote zorgen maken over de concurrentiepositie die zij innemen ten opzichte van de ondernemers buiten de gemeente Ermelo. Het verder verhogen van de belastingtarieven zou volgens hen geen positieve bijdrage hieraan leveren maar wellicht juist een negatief effect kunnen creëren. Het verhogen van belastingtarieven door de gemeente heeft altijd impact op de marge die bedrijven kunnen behalen en daarmee dus ook invloed op de investeringsslag die zij hebben. Dit werkt direct door in de vitaliteit van de vakantieparken. Uit het rapport van het onderzoek bureau Decisio “Economische impact Vakantieparken in de elf Gemeenten in het programma Vitale vakantieparken” blijkt dat de economische bijdrage van de recreatiebranche binnen de gemeente Ermelo zeer groot is. Ook de bijdrage op het gebied van werkgelegenheid is significant te noemen. De recreatiebedrijven leveren niet alleen direct een bijdrage aan de gemeente maar ook indirect, bijvoorbeeld door aanverwante bedrijven die weer bij hen diensten en producten leveren.

Het verder verhogen van de toeristenbelasting zou mogelijkerwijs een negatief effect kunnen veroorzaken. Door de hogere tarieven kunnen gasten ervoor kiezen om elders te gaan recreëren waardoor er niet de negatieve effecten verder door kunnen gaan werken dan allen de direct betrokken recreatiebedrijven. Het grote nadeel is dat het effect van de belastingtarieven niet of nauwelijks vooraf te bepalen is vanwege het feit dat er veel meer factoren een rol spelen in de uiteindelijke keuze die de gasten nemen om ergens wel of niet te verblijven. Overigens is het mogelijk verhogen van de belastingtarieven lang niet de enige zorg die de branche heeft. Er spelen momenteel meerdere zaken waar zij zich grote zorgen over maken. Te denken valt

pagina 7 van 22

aan de plannen van defensie om haar activiteiten in Ermelo te intensiveren en de impact daarvan op het natuur- en recreatiegebieden, in het bijzonder de Ermelosche heide. Ook de weersomstandigheden in het huidige klimaat spelen een rol. Het uitblijven van regen zorgt voor droogte wat weer gevaar voor bos- en heidebranden met zich meebrengt. Het plotseling omslaan van het weer met enorme hoeveelheden regen zorgt daarentegen weer voor andere problemen zoals niet bruikbare kampeergronden. Naast eerder genoemde punten is er nog het tekort op het elektriciteitsnet wat meespeelt en wat voor problemen kan zorgen bij diverse ondernemers. De terugkeer van de wolf in Nederland en dan vooral op de Veluwe in en om de gemeente Ermelo kan mogelijkerwijs nieuwe toeristen aantrekken maar gezien de laatste mediaberichten, zal dit eerder zorgen dat men elders zal willen recreëren. Tot slot maakt de branche zich ook grote zorgen over de impact van de BTW-verhoging die het Rijk voornemens is te gaan doorvoeren. De stijging van 9% naar 21% is op zijn minst fors te noemen en de effecten zijn nog niet inzichtelijk. Momenteel is het Rijk bezig met een impactanalyse.

Mede door al bovenstaande punten is de mening van de vertegenwoordigers van de branche dat Nederland en daarbinnen de gemeente Ermelo zich uit de markt aan het prijzen is ten aanzien van vakantieverblijf in het buitenland doordat er een steeds ongunstiger ondernemersklimaat aan het ontstaan is voor hun branche.

pagina 8 van 22

Cijfers 2024 en prognose 2025 In onderstaande overzicht zijn de cijfers van de toeristenbelasting en de forensenbelasting opgenomen welke zijn behaald over het belastingjaar 2024. Uit deze cijfers blijkt dat er branche meer overnachtingen heeft kunnen realiseren van ingeschat was in het jaar 2024 te tijde van de vorige rapportage. Toeristenbelasting 2024 Grondslag Ermelo forfaitair Overnachting laagtarief Overnachting hoogtarief

248 254.992 59.009

Tarief Opbrengst € 287,05 € 71.187,71 € 1,66 € 423.286,72 € 2,22 € 130.999,98 € 625.474,41

Forensenbelasting 2024 Aantal Cat I Cat II Cat III Cat IV Cat V

1.969 85 548 228 0 2.830

2024 Vastgestelde WOZ-waarde Cat I € 0 - € 50.000 Cat II € 50.001 - € 100.000 Cat III € 100.001 - € 200.000 Cat IV € 200.001 en hoger Cat V vervallen

Tarief Opbrengst € 362,00 € 712.778,00 € 548,00 € 46.580,00 € 734,00 € 402.232,00 € 1.102,00 € 251.256,00 € 0,00 € 0,00 € 1.412.846,00

€ 362,00 € 548,00 € 734,00 € 1.102,00 vervallen

Opbrengst beide heffingen 2024 :

€ 2.038.320,41

Uitgaande van bovenstaand overzicht en het feit dat er momenteel geen nieuwe transformatietrajecten lopen en dat dus de aantallen van de forensenbelasting nagenoeg gelijk zullen blijven, kan er een prognose worden afgegeven. De inschattingen voor wat betreft de toeristenbelasting zijn lastiger uiteraard,maar deze zijn mede tot stand gekomen met de prognoses die het NBTC afgeeft voor de ontwikkeling van de toeristische sector. Het NBTC geeft een kleine stijging aan voor de komende jaren. Gezien de specifieke markt binnen de gemeente Ermelo is uitgegaan van een stabiel en gelijkblijvend aantal overnachtingen.

pagina 9 van 22

Schatting toeristenbelasting 2025 Grondslag Ermelo forfaitair Overnachting laagtarief* Overnachting hoogtarief* Overnachting hoogtarief

219 152.740 102.252 59.009

Tarief Opbrengst € 340,00 € 74.573,33 € 2,00 € 305.480,00 € 2,25 € 230.067,00 € 3,25 € 191.779,25 € 801.899,58

*De overnachtingen in het lage tarief zijn gesplitst op basis van de inschatting tussen eigen accommodaties en huuraccommodaties op recreatieterreinen

Schatting forensenbelasting 2025 Aantal Cat I Cat II Cat III Cat IV Cat V

1.969 85 548 192 36 2.830

2025 Vastgestelde WOZ-waarde Cat I € 0 - € 50.000 Cat II € 50.001 - € 100.000 Cat III € 100.001 - € 200.000 Cat IV € 200.001 - € 300.00 Cat V € 300.001 en hoger

Tarief Opbrengst € 400,00 € 787.600,00 € 650,00 € 55.250,00 € 850,00 € 465.800,00 € 1.450,00 € 278.400,00 € 1.900,00 € 68.400,00 € 1.655.450,00

€ 400,00 € 650,00 € 850,00 € 1.450,00 € 1.900,00

Schatting opbrengst beide heffingen in 2025:

€ 2.457.349,58

Gezien het bovenstaande schema met de inschattingen voor het jaar 2025 is de voorlopige conclusie dat met de tariefverhogingen die we het afgelopen jaar hebben doorgevoerd, het eerste deel van de taakstelling behaald gaat worden. De definitieve cijfers over het jaar 2025 worden in het geval van toeristenbelasting pas duidelijk na afloop van het belastingjaar.

pagina 10 van 22

Communicerende vaten OZB/Gemeentefonds Onderdeel van de opdracht was om te onderzoeken wat het effect is van het transformatiespoor vakantieparken. Het wegvallen van deze vakantieparken zou namelijk zorgen voor een afname van het totale volume aan recreatieaanbod. Ofwel steeds minder ondernemers en forensenbelastingobjecten zullen dan zorg moeten gaan dragen voor een gelijkblijvende of stijgende opbrengst van toeristen- en forensenbelasting. Daarnaast zouden binnen de gemeente op andere vlakken nieuwe inkomsten ontstaan of andere bestaande inkomsten gaan stijgen door het transformatiespoor. Hierbij moet vooral gedacht worden aan de toename van de OZB. Reguliere woningen hebben in beginsel een hogere WOZ-waarde dan vergelijkbare objecten die uitsluitend een recreatiebestemming hebben waar niet permanent verbleven mag worden. En dragen daardoor meer bij aan de OZB. De inkomsten die de gemeente via het Rijk ontvangt via het gemeentefonds zijn (mede) afhankelijk van het aantal inwoners. Indien er objecten omgezet worden van recreatiewoningen naar woningen zal dit zorgen voor extra inwoners en dus voor een stijging van het gemeentefonds. Door het transformatiespoor vakantieparken ontstaat er een situatie van communicerende vaten qua inkomsten binnen de gemeente. De toeristen- en forensenbelasting dalen en tegelijkertijd stijgen de OZB en de bijdrage van het gemeentefonds.

Binnen het groter onderzoek is het effect van de communicerende vaten onderzocht. Alle parken waar dit speelt zijn meegenomen in het onderzoek. Voor zover bekend zijn er momenteel geen andere parken waar het transformatiespoor speelt of waar dit op korte termijn zou kunnen gaan spelen. Gebleken is dat effect minder groot is dan vooraf werd aangenomen. De OZB inkomsten stijgen enigszins maar de inschrijvingen in het BRP en daarmee de bijdrage van het gemeentefonds blijven achter. Men blijft de woning dus waarschijnlijk als tweede woning gebruiken en men vestigt zich niet permanent binnen de gemeente. In de afgelopen twee jaar zijn circa 170 recreatiewoningen omgezet. Op basis van de aanslagen 2025 kunnen we de volgende (voorlopige) conclusies trekken: ●

● ●

Ongeveer 70% van de woningen wordt nog steeds gebruikt door forensen. Ondanks de daling in het aantal forensen, is (als gevolg van de hogere WOZ-waarde) de forensenbelasting voor deze adressen per saldo met € 25.000 gestegen t.o.v. 2023. Het aantal adressen waar OZB geheven wordt in 2025 (en dus mensen zijn ingeschreven) is circa 40. Deze leveren t.o.v. 2023 ruim € 20.000 extra OZB op. Daarnaast ontvangen we via de algemene uitkering ongeveer € 400 per extra inwoner. Uitgaande van gemiddeld twee personen per huishouden komt dat neer op 80 extra inwoners. Dat komt neer op €32.000 per jaar.

Op basis van het bovenstaande is (vooralsnog) het totale 'communicerende effect' € 77.000,-. Het advies is om rekening te houden met het transformatiespoor Vitale Vakantieparken en dit effect van de taakstelling af te halen.

pagina 11 van 22

Opvang ontheemden Gedurende het onderzoek is gebleken dat binnen de gemeente Ermelo een aantal recreatieterreinen gebruikt worden voor de opvang van ontheemden. Deze locaties vallen daarmee weg uit het (belastbare) belastingareaal. In plaats van toeristenbelasting of forensenbelasting ontvangt de gemeente door de opvang andere inkomsten maar de gemeente voldoet door het gebruik van deze locaties ook aan de wettelijk taken die gesteld zijn voor wat betreft de opvang van ontheemden binnen de gemeente. De misgelopen opbrengsten van toeristenbelasting en forensenbelasting dienen door het wegvallen van deze locaties gecompenseerd te worden binnen de taakstelling. De wellicht bekendste locatie waar statushouders en vluchtelingen worden opgevangen op verzoek van de gemeente, betreft Hotel en Congrescentrum Heerlickheijd van Ermelo. De effecten van de opvang bij de Heerlickheijd lijkt echter juist (in tegenstelling tot de verwachting) een positieve bijdrage te gaan leveren aan de opbrengsten toeristenbelasting. Daarnaast stopt deze opvang vooralsnog aan het einde van 2025. Het effect van de opvang op deze locatie is daarom niet verder meegenomen in het onderzoek. Een andere locatie binnen de gemeente Ermelo die voor de opvang van statushouders, vluchtelingen en Oekrainers wordt gebruikt is recreatieterrein De Doppenberg.

De effecten van het wegvallen van toeristenbelasting- en forensenbelasting zijn wel verder onderzocht. Uit het onderzoek is gebleken dat het effect € 38.000,- bedraagt. Het advies is om rekening te houden met de opvang van ontheemden en dit effect van de taakstelling af te halen.

pagina 12 van 22

Watertoeristenbelasting Een van de aanbevelingen uit het onderzoek in 2024 was het mogelijk invoeren van een watertoeristenbelasting. Hier is in 2025 verder onderzoek naar gedaan en hiervoor zijn verkennende gesprekken geweest met de betrokken ondernemers. Het invoeren van een watertoeristenbelasting heeft niet alleen als doel om extra inkomsten te genereren. Een groter doel is het creëren van rechtsgelijkheid tussen alle toeristen die verblijven binnen de gemeente Ermelo. Ongeacht of men op het land of op het water verblijft binnen de gemeente. Nu dragen alleen “landtoeristen” bij aan de gemeentelijke voorzieningen. Door het invoeren van een watertoeristenbelasting zullen ook de “watertoeristen” hieraan een bijdrage gaan leveren. Ofwel binnen de gemeente worden de lasten eerlijker verdeeld over de gasten die er verblijven.

Watertoeristenbelasting Nagenoeg alle gemeenten in Nederland die toegang hebben tot vaarwater kennen of een watertoeristenbelasting of havengelden. Die laatstgenoemde heffing is alleen mogelijk indien er sprake is van een gemeentelijke haven. Dit is niet zo in de gemeente Ermelo. In de gemeenten Zeewolde en Harderwijk is dit wel van toepassing. Havengelden worden over het algemeen per dag geïnd. Voor de gemeente Zeewolde is het tarief bijvoorbeeld van een schip met een lengte van 8 meter € 14,80 per dag. De tariefstelling van de gemeente Harderwijk voor de havengelden is uitgebreider en mede afhankelijk van de locaties waar de schepen liggen. Als voorbeeld, een recreatieschip met een lengte van 8 meter betaald per dag € 20,16. Kanttekening hierbij is dat havengelden en watertoeristenbelasting zich moeilijk laten vergelijken. Het zijn twee totaal verschillende heffingen. Bij de eerstgenoemde speelt ook de kostendekkendheid bijvoorbeeld een rol. Watertoeristenbelasting wordt geheven op basis van etmalen waarbij een deel van een etmaal gerekend wordt als vol etmaal. Dus stapt men aan boord dan is er direct sprake van de heffing van watertoeristenbelasting. Echter enige bestendigheid qua duur wordt over het algemeen wel aangehouden. Bunkeren (voorzien van brandstof en voorraden) van schepen valt over het algemeen niet onder de watertoeristenbelasting.

Dagliggers of passanten die zich melden bij de havenmeester worden wel opgenomen in de watertoeristenbelasting. Over het algemeen worden in Nederland de tarieven aangehouden voor de passanten in de havens die overeenkomen met de tarieven van campings en recreatieterreinen. Voor de jachthaven binnen de gemeente Ermelo zal het zo zijn dat zij wegvallen binnen de toeristenbelasting en opgenomen gaan worden in de watertoeristenbelasting. Het aantal belastbare passanten gaat stijgen doordat het niet langer alleen gaat om de passanten die blijven overnachten maar ook om degenen die overdag aanmeren. Verder worden de vaste ligplaatsen belast. Vergelijkbaar met de vaste plekken op een camping of een recreatieterrein. Het gaat bij de watertoeristenbelasting alleen om die plekken die ingenomen worden door personen van buiten de gemeente. Om een eenvoudige uitvoering voor zowel de haven en de WSV maar ook voor de gemeente te bewerkstelligen is het voornemen om in eerste instantie één tarief te gaan hanteren ongeacht de lengte of oppervlakte van de boot.

pagina 13 van 22

● ● ●

Er wordt uitgegaan van een vaarseizoen van zeven maanden. (Gemiddeld 7 x 4,1 week --> 28,7 weken) Gemiddelde bezetting van twee personen van 2,35 personen per vaartuig. Gemiddelde aanwezigheid van 1x per week.

Met een tarief voor 2025 van € 2,00 per persoon per etmaal wordt het bedrag per ligplaats dan: 28,7 * 2,35 * € 2,00 --> € 134,89. Afgerond zou dit € 135,- per ligplaats per jaar worden.

Gesprekken Branche Uit de bijeenkomst met de vertegenwoordigers van de jachthaven en de WSV is naar voren gekomen dat er bij de WSV 80 ligplaatsen zijn en bij de jachthaven ongeveer 420 plekken. Bij de eerstgenoemde is nauwelijks sprake van gasten van buiten de gemeente. Bij de jachthaven zijn circa 75% van de plekken bezet door mensen van buiten de gemeente. De jachthaven en de WSV hebben beiden aangegeven dat de gemeente wel de evenredigheid in de gaten moet blijven houden. Indien men met de boot wegvaart uit de haven moet men in andere gemeente ook weer watertoeristenbelasting betalen. Daarnaast maken ook zij zich zorgen over een ongelijke concurrentiepositie met havens in gemeenten die (nog) geen watertoeristenbelasting heffen. Verder maken zij zich ook zorgen over de administratieve lasten die een mogelijke heffing met zich mee kunnen gaan brengen. De administratieve lasten voor de vaste liggers zullen overigens zeer beperkt zijn. Binnen Nederland wordt deze registratie over het algemeen gevoerd via de reeds aanwezig contracten die de havens met de vaste liggers afsluiten. Voor wat betreft de passanten die de haven aandoen zijn er tegenwoordig meerdere goede oplossingen in de markt voorhanden. De Blue Water app, een parkeer app voor boten, is hier wellicht het bekendste voorbeeld van.

Uitvoering Gezien het feit dat de watertoeristenbelasting nauw aansluit bij de uitvoering van de reguliere toeristenbelasting heeft Meerinzicht aangegeven hier geen problemen bij te verwachten. Het gaat immers om slechts twee à drie mogelijke belastingplichtigen. Kanttekening is wel dat de inrichting van de heffing eenvoudig gehouden moet worden, bijvoorbeeld door naast het tarief voor passanten slechts één tarief te hanteren voor alle vaste liggers. Voor wat betreft de verordening die bij de nieuwe heffing hoort. Deze zou vrij eenvoudig opgenomen kunnen worden in de huidige verordening toeristenbelasting. Door die verordening aan te passen hoeft geen nieuwe wetgeving opgesteld te worden maar kan door een aanpassing van de huidige verordening rechtsgelijkheid worden gecreëerd tussen alle recreanten binnen de gemeente Ermelo ongeacht het feit of men nu op het land of op het water verblijft.

Tarieven binnen Nederland Het onderstaande overzicht geeft een beknopt overzicht van gebruikte tarieven voor de watertoeristenbelasting binnen Nederland. Let op: Veel gemeenten hanteren tarieven op basis van lengte of oppervlakte. In het onderstaande schema zijn deze verschillende tarieven per gemeente samengevoegd. Er kunnen dus in die gemeente hogere of lagere tarieven voorkomen afhankelijk van de soort boot die afgemeerd ligt.

pagina 14 van 22

Watertoeristenbelasting in 2025 Toeristenbelasting in 319 NL gemeenten (totaal 342 gemeenten) Watertoeristenbelasting in 66 gemeenten Gemiddeld tarief per Gemeente: Tarief ligplaats Medemblik € 2,02 € 193,92 s-Hertogenbosch € 0,90 € 162,00 De Ronde Venen € 2,00 € 146,33 Westerwolde € 1,40 € 142,45 Edam-Volendam € 3,40 € 140,76 Bergen (L) € 1,40 € 126,67 Wijdemeren1 Aalsmeer Maasgouw Halderberge Hattem Mook en Middelaar Schouwen-Duiveland Kapelle Bergen op Zoom Noord-Beveland Tholen De Fryske Marren

€ 1,75 € 2,95 € 2,25 € 1,20 € 1,93 € 2,00 € 2,02 € 1,70 € 2,14 € 1,75 € 1,20 € 2,00

€ 73,13 € 118,46 € 115,80 € 115,20 € 110,78 € 105,60 € 103,75 € 102,00 € 96,30 € 89,92 € 88,88 € 87,17

Súdwest-Fryslân1 Drimmelen Gooise Meren Roermond Dronten Zutphen Leeuwarden Lelystad Harlingen Noordoostpolder Voorne aan Zee Altena Waterland Steenwijkerland

€ 2,00 € 1,75 € 2,40 € 1,75 € 1,65 € 1,69 € 1,65 € 1,25 € 1,95 € 1,45 € 1,45 € 1,35 € 2,25 € 1,50

€ 78,66 € 76,25 € 75,60 € 70,88 € 69,68 € 67,67 € 66,00 € 62,50 € 61,23 € 61,00 € 57,42 € 56,82 € 51,30 € 49,50

Mogelijke opbrengsten Op basis van het bovenstaande is (vooralsnog) het totale mogelijke effect van een invoering van een watertoeristenbelasting geraamd op 315 belastbare vaste ligplaatsen. Tevens zal er een klein positief effect zijn vanwege het stijgende aantal belastbare passanten. Gerekend met het bedrag van € 135,per vaste ligplaats en een tarief van € 2,00 per persoon per etmaal zal het effect circa € 45.000,bedragen. Het advies is om een watertoeristenbelasting in te voeren en dit effect van de taakstelling af te halen.

pagina 15 van 22

Volledigheid belastingareaal Gedurende het onderzoek is ook in 2025 onderzocht of alle locaties en belastingplichtigen die in aanmerking komen voor de heffing van de toeristenbelasting in de heffing worden meegenomen. Hieruit is naar voren gekomen dat er mogelijk nog 63 belastingplichtigen zijn die mogelijk in de heffing betrokken dienen te worden. Uiteraard zijn dit geen van allen hele grote locaties maar veelal kleinere tot zeer kleine locaties. De gegevens uit dit deel van het onderzoek zullen worden overgedragen aan Meerinzicht zodat zij hiervoor verder onderzoek kunnen verrichten en eventueel aangifteformulieren kunnen versturen. Door ook aangifteformulieren te sturen over de voorgaande jaren kunnen gemiste belastingopbrengsten alsnog behaald worden.

Ermelo Bekend areaal Potentieel areaal onbekend

223 63

Procentueel extra potentieel areaal

28,3%

* De tarieven in onderstaande overzichten zijn gebaseerd op het belastingtarief van het belastingjaar 2025

Aanvullend onderzoek door Meerinzicht is noodzakelijk om de juiste belastingplichtige aan het juiste object te koppelen en ook om na te gaan of de nieuw gevonden locatie niet reeds bekend is onder een andere naam of onder een ander adres waarvoor reeds toeristen- en/of forensenbelasting wordt geheven.. De gevonden locaties zijn ingedeeld in categorieën en er zijn kengetallen qua overnachtingen aan toegevoegd. Dan levert dit het volgende overzicht op:

Ermelo

Airbnb Bed and Breakfast Vakantiewoning/chalet Gastadres Totaal

Schatting aantal overnachtingen per jaar

Schatting aantal locaties nieuw areaal

150 120 100 10

14 2 46 1 63

460

Tarief per nacht

€ 2,25 € 2.25 € 2,25 € 2,25

Potentiële opbrengst per jaar € 4.725,00 € 540,00 € 10.350,00 € 22,50 € 15.637,50

Naast mogelijk extra opbrengsten laat het onderzoek zien dat het noodzakelijk is om minimaal jaarlijks onderzoek te doen naar de volledigheid van de toeristenbelasting om in ieder geval de rechtsgelijkheid te kunnen borgen.. Het advies is om de nieuw gevonden locaties in de heffing van de toeristenbelasting te betrekken en dit effect van de taakstelling af te halen.

pagina 16 van 22

Huisvesting arbeidsmigranten Eén van de onderzoeksonderwerpen het verkrijgen van inzicht wenst te krijgen over waar binnen de gemeente de internationale werknemers gehuisvest worden. Doel is om het verblijf indien van toepassing te betrekken in de heffing van de toeristenbelasting. Conform de verordening is ook deze groep tenslotte belastingplichtig indien zij niet ingeschreven staan. Echter gedurende het onderzoek is gebleken dat de extra inkomsten toeristenbelasting wellicht meer als neveneffect beschouwd dienen te worden. De huisvesting van arbeidsmigranten raakt zoveel afdelingen en werkterreinen binnen de gemeente dat een onderzoek hiernaar wellicht ook buiten de huidige taakstelling gehouden dient te worden. De voor de hand liggende afdelingen zijn Handhaving en Burgerzaken maar ook Wonen, Sociale zaken, EZ, BAG, etc. dienen betrokken te worden bij het onderzoek omdat de effecten ervan ook hen (kunnen) raken. Voor wat betreft belastingen, in eerste instantie dient de groep internationale werknemers in kaart te worden gebracht en aansluitend dient er informatie uitgevraagd te worden en dient er mogelijk voorlichting en controle plaats te vinden zodat er direct ook sprake is van rechtsgelijkheid binnen de heffing van de toeristenbelasting en er tevens zorg wordt gedragen voor een optimale belastingopbrengst.

Zoals reeds aangegeven, naast een mogelijke optimalisatieslag voor de heffing van de toeristenbelasting, zijn er meer en wellicht betere redenen waarom de gemeente inzicht zou moeten willen hebben waar de internationale werknemers binnen de gemeente verblijven. Enkele voorbeelden: ‒ ‒ ‒ ‒ ‒ ‒ ‒ ‒ ‒ ‒ ‒ ‒ ‒

Uitbuiting van de kwetsbare migrantengroep; Mensenhandel en prostitutie; Vastgoedfraude; Witwassen; Openbare orde problemen (dronkenschap, overlast, verloedering); Schuilplaats voor criminelen; Overbewoning; Gezondheid; Illegale bewoning; Druk op de woningmarkt; Brandgevaar; Niet naleven van regelgeving; Faciliteren van huisjesmelkers

Voortgang Doordat veel afdelingen betrokken dienen te worden in het onderzoek is het niet mogelijk gebleken om dit deel van het onderzoek af te kunnen ronden of om zelfs maar een gedegen indicatie van de omvang van de mogelijk huisvesting af te kunnen geven. Wat nu reeds duidelijk is dat veel huisvesting van deze doelgroep op de diverse recreatieterreinen plaatsvindt. In theorie zou deze vorm van huisvesting in die gevallen reeds zijn opgenomen in de heffing van de toeristenbelasting. Uit de diverse gesprekken binnen de gemeente en verder onderzoek is naar voren gekomen dat er een schatting is dat er ongeveer 340 arbeidsmigranten verblijven binnen de gemeente Ermelo. Indien 50% daarvan verblijft op een recreatieterrein en reeds in de heffing van de toeristenbelasting is betrokken en 40% staat ingeschreven, verblijven er globaal nog 34 arbeidsmigranten welke onder de heffing van de toeristenbelasting zouden vallen. Met een gemiddeld verblijf van 280 nachten (landelijk kengetal), zou de inschatting zijn dat er ongeveer 9.520 overnachtingen nog niet beeld zijn momenteel. Met het tarief uit 2025 van € 3,25 zouden de opbrengsten vervolgens uitkomen op € 30.940,00.

pagina 17 van 22

pagina 18 van 22

Controleplan toeristenbelasting Onderdeel van het onderzoek was het opstellen van een meerjaren proces waarbij iedere belastingplichtige minimaal eenmaal in de drie jaar ter plaatse bezocht wordt voor het geven van voorlichting rondom de toeristen- en de forensenbelasting. Tevens kan er begeleiding worden geboden bij het voeren van een juiste administratie en kan deze wellicht vereenvoudigd worden. Daarnaast kunnen eventuele foutieve aangiftes uit het verleden hersteld worden en gemiste belastingopbrengsten alsnog opgelegd worden.

Capaciteit Indien de gemeente Ermelo uitvoering wil geven een het voorgenomen controleplan dan dient dit te allen tijde vanuit Meerinzicht vormgegeven te gaan worden. De vraag hierbij is vooral of Meerinzicht hiervoor de capaciteit voorhanden heeft. Vooralsnog is dit niet het geval. Daardoor zal de opdracht voor dergelijke controles bij de ondernemers ter plaatse in de markt uitgezet dienen te worden. De kosten die hiermee gemoeid zullen, zullen voor rekening zijn van de gemeente omdat dit buiten de afspraken ligt die er zijn met Meerinzicht. Het uit laten voeren van dergelijke controles door externe gespecialiseerde bedrijven is overigens niet ongebruikelijk. Bijna alle gemeenten en belastingsamenwerkingen in Nederland die dergelijke controles uitvoeren, laten dit door externe partijen uitvoeren.

Controleplan Per belastingjaar wordt uit het belastingareaal 1/3 van de belastingplichtigen geselecteerd voor een bezoek ter plaatse. In principe is het uiteraard niet de bedoeling dat locaties jaar op jaar worden gecontroleerd maar indien noodzakelijk kan het voorkomen. Reden waarom een locatie kan worden geselecteerd zijn onder meer de volgende: o Het betreft een nieuwe locatie (het kan dus voorkomen dat dit wel al een reeds bekende belastingplichtige betreft maar met een nieuwe extra locatie.) o Bij de controle in het voorgaande jaar zijn fouten geconstateerd of adviezen ter verbetering afgegeven en is het advies afgegeven voor een hercontrole om na te gaan of de fouten zijn opgelost en/of de adviezen zijn opgevolgd. o Vanuit andere afdelingen van de gemeente is verzocht voor een controle, te denken valt aan Burgerzaken of Handhaving. o De aangifte van de belastingplichtige is flink afwijkend ten opzichte van voorgaande jaren, zowel positief of negatief. o Het uitblijven van de aangifte. o De ingediende aangifte heeft geleid tot vragen of er zijn onduidelijkheden over de aangifte of de locatie. o Tot slot wordt dan nog een deel geheel random geselecteerd waarbij wel gekeken wordt of die in voorgaand jaar niet al zijn gecontroleerd. Door elk jaar 1/3 te selecteren kunnen eventueel gemiste opbrengsten altijd nog met terugwerkende kracht in beeld gebracht worden.

Uitvraag in de markt Eén van de eisen als er uitvraag in de markt wordt gedaan is dat de aanbiedende partij Meerinzicht ondersteund bij het maken van de selectie. Zij hebben (als het goed is) immers landelijke kennis van aangiftecijfers en ontwikkelingen. Daarnaast kan er bij de uitvraag gesteld worden dat de aanbiedende partij jaarlijks een onderzoek uitvoert naar de volledigheid van beide heffingen. Dit dan uiteraard wel inclusief het uitzoeken van alle Airbnb aanbieders. Hierbij is het niet ongebruikelijk dat de aanbieder dit als kosteloze dienstverlening aanbiedt. Hoe beter men dit uitvoert hoe meer belastingplichtigen er immers te controleren zijn.

pagina 19 van 22

Het totale onderzoek betreft bestaat dan uit de volgende hoofdstappen. 1. Volledigheid recreatieve sector 2. Controle binnengekomen aangiftes (analyse middels deskresearch) 3. Administratieve controles (inclusief rapportage) Bij de administratieve controles dient men zich te richten op: • Het leggen van een verband tussen de administratie, boekingsregistratie, reserveringssysteem, verblijfsadministratie en de aangifte middels een administratieve controle ter plaatse bij de belastingplichtigen. • Het verduidelijken van de heffing en uitvoering van de toeristenbelasting door de gemeente en de daarbij behorende administratieve verplichtingen van de belastingplichtigen. Een indirect doel dat met name is gericht op het verhogen van het aangiftemoraal bij de belastingplichtigen.

Kosten Indien de controles in de markt uitgezet dienen te gaan worden dan dient de gemeente met extra kosten rekening te gaan houden. Uitgaande van circa 75 controles op jaarbasis zou het dan gaan om een bedrag van circa € 15.000,- tot € 20.000,- op jaarbasis. Gezien het feit dat er nagenoeg geen controles ter plaatse zijn uitgevoerd binnen de gemeente is de kans meer dan reëel dat deze kosten terugverdiend worden door de gemiste opbrengsten die alsnog in beeld gebracht worden.

Toekomst Na drie jaar zouden alle belastingplichtigen minimaal eenmaal bezocht dienen te zijn. Vanaf dan kan er de keuze gemaakt worden om de controle af te schalen naar bijvoorbeeld 20%-25% van het aantal belastingplichtigen. Echter is het zichtbaar blijven als gemeente zeer belangrijk. Niet alleen voor de controles en voorlichting maar ook voor signalen die gedurende een dergelijke controleronde worden opgepakt.

pagina 20 van 22

Financiële paragraaf Zoals eerder aangegeven zijn voor het jaar 2025 de tarieven voor beide heffingen reeds verhoogd. Gedurende het onderzoek in 2025 is steeds gekeken naar alternatieve oplossingsrichtingen om een nieuwe verhoging van tarieven in 2026 te voorkomen en daarmee de impact van de taakstelling voor de toeristische sector te dempen. In onderstaande overzicht zijn alle financiële stappen opgenomen die in het onderzoek naar voren zijn gekomen in relatie tot de te behalen taakstelling: Schatting opbrengst beide heffingen in 2025: Taakstelling: Opbrengst 2023 + taakstelling: Verschil: Prognose Vitale vakantieparken Compensatie statushouders Doppenberg Horsterhoeve Heerlijckheid Prognose opbrengst WTB Prognose volledigheid Arb.Migr. In heffing Eenmalige verhoging forensenbelasting

€ 2.457.349,58 € 800.000,00 € 2.693.876,45 -€ 236.526,87 € 77.000,00 € 38.000,00 € 0,00 € 0,00 € 45.000,00 € 15.000,00 € 31.000,00 € 41.000,00 € 10.473,13

Gezien het bovenstaande overzicht is het mogelijk de taakstelling te behalen. Daarbij is het niet noodzakelijk om de tarieven van de toeristenbelasting nogmaals te verhogen. Wel is een eenmalige minimale extra verhoging van de forensenbelasting van 2,5% noodzakelijk om een effect te verkrijgen van € 41.000,-. Het advies is om de forensenbelasting eenmalig extra te verhogen met 2,5% en dit effect van de taakstelling af te halen.

pagina 21 van 22

Conclusie Uit het onderzoek is gebleken dat het mogelijk is om de Taakstelling Toeristen- en Forensenbelasting te behalen door: 1. De stijging OZB/Gemeentefonds door het transformatiespoor vakantieparken op te nemen in de taakstelling 2. De opvang van ontheemden te compenseren in de taakstelling 3. Per 2026 een Watertoeristenbelasting te heffen 4. Het voorgestelde controleplan uit te laten voeren inclusief volledigheidsonderzoek naar het belastingareaal 5. Een eenmalige extra verhoging van de forensenbelasting van 2,5% in 2026 toe te passen 6. De raad voor te stellen de komende begrotingsperiode (26-29) geen wijzigingen toe te brengen aan de tarieven toeristen- en forensenbelasting behalve indexaties conform circulaires rijk 7. De huisvesting van arbeidsmigranten buiten de taakstelling te houden en integraal binnen de gemeente op te pakken. 8. De raad voor te stellen de taakstelling Toeristen- en Forensenbelasting van €800.000 als ingevuld te beschouwen en dit te verwerken in de Meerjarenbegroting 2026-2029.

pagina 22 van 22