Raadsvoorstel e260002442

Raadsvoorstel

Nr. 02330015093463 Zaaknr. 02330000087401

Onderwerp Datum voorstel Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar

: : : :

Notitie Omgevingsvisie 2.0: Op Weg naar Ermelo in 2050 27 januari 2026 H.R. van Veen A. de Vos, telefoon 0341 56 71 78

Voorstel 1. De Notitie Omgevingsvisie 2.0: Op weg naar Ermelo in 2050 dd. 28 januari 2026, (02330015095180, e260004204). vast te stellen; 2. Het rapport Kansrijke woningbouwlocaties dd. november 2025, e260003827, 02330015094813 onderdeel te laten zijn van de verdere omgevingsvisie; Inleiding Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Deze wet verplicht gemeenten een omgevingsvisie vast te stellen. Deze visie moet onder andere het te voeren integrale omgevingsbeleid bevatten. Uw raad heeft op 26 januari 2022 de Omgevingsvisie Ermelo vastgesteld. De jaren erna is gebleken dat deze eerste versie onvoldoende integrale sturing biedt en onvoldoende kan dienen voor initiatieven uit de samenleving. Daarnaast is de druk op de ruimte de laatste jaren toegenomen door bijvoorbeeld het verzoek om uitbreiding van defensie, energievoorziening, economische ontwikkelingen en woningbouw. Hiervoor biedt de huidige omgevingsvisie onvoldoende afwegingskader. Ons college heeft dan ook op 3 december 2024 een Project Initiatie Document (PID) vastgesteld en opdracht gegeven het proces te starten om te komen tot een Omgevingsvisie 2.0. De eerste fase van dit proces is afgerond en dit is vastgelegd in de bijgevoegde Notitie Omgevingsvisie 2.0; Op weg naar Ermelo in 2050. Daarnaast hebben wij een onderzoek naar kansrijke woningbouwlocaties gedaan.

We hebben de resultaten van dat onderzoek met u gedeeld in een overige avond op 8 oktober 2025. Dit onderzoek is betrokken bij deze notitie en zal in de volgende fase -te komen tot een keuze- ook als input dienen. Het college heeft besloten deze bijlage onder geheimhouding te sturen. Nu de gronden niet in eigendom zijn van de gemeente en onderzocht moet worden op welke wijze deze gronden eventueel ontwikkeld kunnen worden, worden deze gegevens niet openbaar worden gemaakt. Openbaarheid van deze gegevens kan ertoe leiden dat ontwikkelaars en/of particulieren de in de rapport genoemde gronden opkopen om op die manier de prijs op te drijven. Dit schaadt de financiële positie van de gemeente en werkt oneerlijke marktwerking in de hand.

Beoogd effect Het vaststellen van een notitie waarin een stip op de horizon wordt bepaald voor Ermelo in 2050. Deze stip op de horizon geef de toekomstige positie van Ermelo en de kernwaarden aan. Deze notitie dient als eerste stap in de richting van een actualisatie van de Omgevingsvisie. Het uiteindelijke doel is te komen tot een integraal omgevingsbeleid. Daarnaast is in deze notitie een voorstel op genomen hoe de beleidsinstrumenten van de Omgevingswet effectief kunnen worden ingezet en hoe beter vanuit de omgevingsvisie integraal kan worden samengewerkt. Argumenten 1.1 Met deze notitie wordt een eerste stap gezet naar actualisatie van de Omgevingsvisie Het uiteindelijke doel is dat het omgevingsbeleid meer integraal wordt opgesteld en de kaders daarvan worden vastgelegd in een geactualiseerde Omgevingsvisie. Met de nu voorliggende notitie wordt de

onze ref. pagina

02330015093463 2 van 4

eerste stap hiervoor gezet door de stip op de horizon te bepalen voor Ermelo in 2050. De centrale vragen daarbij zijn: hoe heeft de gemeente zich ontwikkeld in de afgelopen eeuwen, wat bepaalt het DNA en de huidige identiteit, welke kernwaarden hanteren we om sturing te geven aan toekomstige ontwikkelingen en welke strategische hoofkeuzes volgen daaruit. De stip op de horizon geeft de toekomstige positie aan van Ermelo: een kleine, groene gemeente, waarin selectieve groei mogelijk is. Daarbij zijn de Ermelose kernwaarden leidend. In deze notitie zijn de kernwaarden benoemd: a. het natuurlijke systeem als fundament; water, bodem en natuur als fundament voor toekomstige ontwikkelingen b. stimuleren samenredzaamheid, zorgzaamheid en naar elkaar omkijken zit in het DNA. c. Bijdragen aan een veilige, stabiele en leefbare samenleving: Uit de analyse van alle beleidsdocumenten en overleg met college, medewerkers en uit informele sessies met uw raad zijn deze positionering en kernwaardes gedestilleerd. Dit is een lijn die ook uit het verleden volgt. 1.2 Deze notitie biedt een aanzet voor integrale samenwerking Een belangrijke vraag is hoe de raad meer kan sturen op hoofdlijnen zodat de diverse ruimtelijke opgaven en ambities in samenhang kunnen worden afgewogen. Het opstellen van de integrale omgevingsvisie helpt daarbij.

In de Notitie is een advies opgenomen over het goed inzetten van de beleidsinstrumenten (visie, programma, omgevingsplan, deelprojecten) en is helder opgenomen welke taakverdeling er tussen raad en college is. 1.3 deze notitie is een resultaat van breed intern overleg In diverse bijeenkomsten, met uw raad, ons college en ambtelijke organisatie heeft bureau LOS -dat deze notitie heeft opgesteld- de positionering en kernwaarden van Ermelo gedestilleerd. Dit volgde uit de historische context en de analyse van de beleidsstukken die zijn vastgesteld. Deze analyse is gedeeld en intern breed besproken en deze werd herkend. 1.4 In de notitie wordt een vervolg geschetst om te komen tot concrete keuzes Wanneer de positie en kernwaardes zijn vastgesteld, kan er een start worden gemaakt met het afwegen van de keuzes die gemaakt moeten worden in de fysieke leefomgeving. Met de ontstaansdynamiek, kernwaarden en toekomstige positionering als leidraad wordt voor de toekomst een aantal eerste strategische ruimtelijke richtingen geschetst met vragen die nog verder uitgezocht moeten worden, als opmaat naar de omgevingsvisie die in de fase hierna zal worden opgesteld.

1.3 Het vaststellen van een omgevingsvisie en de stip op de horizon is een bevoegdheid van de gemeenteraad Op grond van de Omgevingswet is een bevoegdheid van de gemeenteraad een omgevingsvisie vast te stellen waarin de kaders worden gegeven voor uitwerking van de visie aan ons college. Uw raad wordt dan ook gevraagd deze notitie vast te stellen, zodat deze notitie basis is voor het opstellen van de Omgevingsvisie 2.0. De notitie legt de positie en kernwaarden vast en geeft richting voor hoe in fase 2. De inhoudelijke afweging tussen de vraag naar ruimte gaat plaatsvinden. 2. 1 Het onderzoek zoekzones kansrijke woningbouwlocaties is basis voor verdere uitwerking van de woningbouwopgave Parallel aan het spoor van deze eerste stap van de omgevingsvisie 2.0 is er een onderzoek gedaan naar mogelijke woningbouwlocaties naar aanleiding van een raadsmotie. De resultaten van dit onderzoek zijn met uw raad gedeeld en toegelicht op 8 oktober 2025. Dit rapport vindt u bijgevoegd. Uit de eerste verkenning van deze locaties is gebleken dat er voor geen van de onderzochte locaties onoverkomelijke belemmeringen zijn om te transformeren naar woningbouw. In de volgende fase van de omgevingsvisie worden deze locaties afgezet tegen de positie en kernwaarden en zal nader onderzoek plaatsvinden. De Notitie (hoofdstuk Planning) geeft daar richting aan.

Ook wordt verder onderzocht voor wie we moeten bouwen en wat dan de meest geschikte locatie is. De locaties die zijn genoemd in dit onderzoek maken daar onderdeel van uit. Een belangrijk onderdeel daarvan is participatie. Ook nauw overleg met inwoners en bewoners/eigenaren van de diverse locaties is noodzakelijk. Voor het bedrijventerrein zal ook een dergelijk traject worden doorlopen.

onze ref. pagina

02330015093463 3 van 4

Kanttekeningen 1.1 Op dit document heeft geen participatie plaatsgevonden In de notitie zijn de eerste contouren bepaald voor invulling van de omgevingsvisie. Dit is het resultaat van een proces dat samen met de ambtelijke organisatie, het college en de gemeenteraad is doorlopen en na analyse van de bestaande beleidsdocumenten. Met de samenleving heeft hierover nog geen gesprek plaats gevonden. In de volgende fase (actualiseren omgevingsvisie) zal het gesprek met de samenleving een belangrijk onderdeel van het proces gaan vormen. De resultaten die uit het interne proces naar voren gekomen zijn, dienen als leidraad om gericht met de samenleving in gesprek te gaan over de toekomstige ontwikkeling van Ermelo, maar ook in regioverband zal het gesprek plaatsvinden. 2.1 Geheimhouding van dit rapport is noodzakelijk In het rapport Kansrijke woningbouwlocaties (opgenomen in bijlage 1) zijn diverse locaties onderzocht op diverse aspecten van haalbaarheid zoals bijv. milieuaspecten, ontsluiting, eigenaren. Nu de gronden niet in eigendom zijn van de gemeente en onderzocht op welke wijze kan worden ontwikkeld, kunnen deze gegevens niet openbaar worden gemaakt. Openbaarheid van deze gegevens kan ertoe leiden dat ontwikkelaars en/of particulieren de in het rapport genoemde gronden opkopen.

Dit heeft gemiddeld een groot prijsopdrijvend effect, wat de financiële positie van de gemeente schaadt. Ook kan het oneerlijke marktwerking in de hand werken. Bovendien heeft op dit onderzoek nog geen participatie plaatsgevonden, waardoor publicatie waarschijnlijk tot maatschappelijke onrust leidt.

Communicatie Zoals eerder beschreven, heeft op dit document geen externe participatie plaatsgevonden. De positionering en kernwaarden zijn vooral een resultaat van de analyse die gedaan is van de historische ontwikkelingen, de analyse van bestaande beleidsstukken en overleg met raad, college en ambtelijke organisatie. In de volgende fase krijgt participatie een belangrijke rol. Dan wordt bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties gevraagd om op twee hoofdonderdelen mee te denken: • Reflecteren op de positionering en kernwaarden en de eerste hoofdkeuzes die daaruit naar voren komen. En het inbrengen van eventuele aanscherpingen en aanpassingen. • Meedenken over hoe de ruimtelijke hoofdkeuzes per deelgebied uitgewerkt kunnen worden en welke aandachtspunten daarbij van belang zijn. Financiële gevolgen en dekking Er zijn geen financiële gevolgen. Planning Na vaststelling van deze notitie wordt een plan van aanpak uitgewerkt voor actualisatie van de omgevingsvisie en wordt een bureau geselecteerd. Fase 2 is de daadwerkelijke actualisatie van de omgevingsvisie. Eerst wordt toegewerkt naar een koersdocument dat de ruimtelijke hoofdkeuzes bevat, ook voor bijvoorbeeld nieuwe woon- en werklocaties. Daarna wordt een uitgewerkte omgevingsvisie opgesteld, die na behandeling in de raad, ter inzage wordt gelegd. De laatste fase is dan de officiële besluitvormingsprocedure.

In de notitie is een planning opgenomen. Voor een detailleerde planning wordt u verwezen naar deze planning. In grote lijnen is de planning als volgt: Q1-2 2026 Q3,-Q4 2026 Q1-Q3 2027 Q4 2027

Plan van Aanpak voor actualisatie van de omgevingsvisie inclusief het opstellen van een participatieplan Koersdocument met de belangrijkste hoofdkeuzes over vorm en doelgroepen woon-/werklocaties, participatie Uitgewerkt ontwerp van de omgevingsvisie Vastgestelde omgevingsvisie

onze ref. pagina

02330015093463 4 van 4

Evaluatie - nvt

Het college van burgemeester en wethouders van Ermelo, M. Jacobs, P.J.T. van Daalen, secretaris. burgemeester.

Bijlage(n)

:

Uitnodigen belanghebbende(n)

:

Raadsbesluit kenmerk 02330015094461, e260003472 De Notitie Omgevingsvisie 2.0: Op weg naar Ermelo in 2050 dd. 28 januari 2026, (02330015095180, e260004204) Rapport Kansrijke Woningbouwlocaties, 02330015094813, e260003827 (GEHEIM) N.v.t.