Raadsvoorstel e250057054

Raadsvoorstel

Nr. 02330015070546 Zaaknr. 02330000083486

Onderwerp Datum voorstel Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar

: : : :

Actualisatie kostendekkingsplan Water en Riolering 2026 - 2029 7 oktober 2025 H.R. van Veen Ernst van Leussen, telefoon 0341 56 73 51

Voorstel 1. De rioolheffing met ingang van 2026 voor de grootverbruikers vanaf de 3de categorie (verbruik > 250m3) te verhogen met 80%, conform ombuigingsvoorstel C41, zoals opgenomen in de kadernota 2026. 2. De extra inkomsten (€ 307.000,-) die hieruit voortvloeien te gebruiken als dekking voor een aantal structurele water en riolering gerelateerde lasten, die voorheen (t/m 2025) ten laste kwamen van het begrotingssaldo. 3. De extra inkomsten en lasten te verwerken in het kostendekkingsplan Water en Riolering. 4. Het geactualiseerde kostendekkingsplan Water en Riolering 2026 – 2029 vaststellen. 5. Jaarlijks vanaf 2026 waterscans aanbieden aan grootverbruikers ten behoeve van het verminderen van het (drink)waterverbruik, tot het maximum gereserveerde budget. Hiervoor een budget te reserveren van € 25.000,- per jaar. 6. In 2026 - 2027 een uitgebreide heroverweging van de heffingssystematiek voor de rioolheffing, inclusief de grondslag, uit te voeren. Inleiding Eind 2024 is het Programma Water en Riolering 2025 – 2029, inclusief het kostendekkingsplan met bijbehorend verloop van de rioolheffing, vastgesteld door de raad.

Het kostendekkingsplan Water en Riolering is het financiële plan dat de kosten van rioleringswerken en -beheer, zoals vervanging, verbetering en dagelijks beheer en onderhoud, koppelt aan de benodigde inkomsten, via rioolheffing, om ervoor te zorgen dat deze activiteiten kostendekkend zijn. In het kader van de ombuigingen is in de Kadernota het voorstel opgenomen om de grootverbruikers zwaarder te belasten om zodoende € 300.000,- aan extra inkomsten te bewerkstelligen. Concreet betekent dit een stijging van de rioolheffing van 80% voor de grootverbruikers vanaf de 3 de categorie. Dit besluit moet nog wel verwerkt worden in het Kostendekkingsplan Water en Riolering en de raad moet het geactualiseerde kostendekkingsplan voor het eind van dit jaar vaststellen. Met bijgevoegd raadvoorstel wordt dat geregeld. Achtergrondinformatie De rioolheffing wordt in Ermelo berekend op basis van drinkwaterverbruik (grondslag). Vanuit praktische overwegingen hanteert de gemeente een staffel bestaande uit 10 categorieën, zoals vastgesteld in de verordening rioolheffing 2025. Belangrijk kenmerk van de huidige staffel is het feit dat hoe meer afvalwater er geloosd wordt per jaar, hoe minder rioolheffing er per m3 afvalwater geheven wordt (een degressief tariefsysteem). Zie onderstaande tabel voor het jaar 2025.

Voorbeeld: een alleenstaande die per dag circa 100 liter drinkwater per dag verbruikt (gemiddeld verbruiken we 125 liter per dag in Nederland), betaalde in 2025 een jaartarief van € 201,- wat omgerekend € 5,60 per m3 geloosd afvalwater is. Een bedrijf dat bijvoorbeeld 35.000 m3 water loost betaalde in 2025 een jaartarief van € 9.280,- wat omgerekend € 0,26 per m3.

onze ref. pagina

02330015070546 2 van 5

Tabel: tarieven per categorie huidige belastingjaar 2025

categorien lozingen per jaar tarief tarief per m3 min m3 max m3 min max 1 (basis) 0 99 € 201 € 5,58 € 2,03 2 100 249 € 227 € 2,27 € 0,91 3 250 499 € 253 € 1,01 € 0,51 4 500 999 € 511 € 1,02 € 0,51 5 1000 1999 € 769 € 0,77 € 0,38 6 2000 4999 € 1.542 € 0,77 € 0,31 7 5000 9999 € 2.316 € 0,46 € 0,23 8 10000 24999 € 4.637 € 0,46 € 0,19 9 25000 49999 € 9.280 € 0,37 € 0,19 10 50000 geen max € 18.565 € 0,37 € 0,19

aantal heffingen 8.994 3.884 397 74 31 24 12 8 3 5

Uitgaande van 36 m3, obv een alleenstaande die 100 lt per dag aan drinkwater verbruikt Uitgaande van 100.000 m3

Beoogd effect 1. Door de rioolheffing voor de grootverbruikers vanaf de 3de categorie ( > 250 m3/jaar) met 80% te laten stijgen wordt jaarlijks € 307.000,- aan extra inkomsten opgehaald. Hiermee wordt de doelstelling van ombuigingsvoorstel C41 gerealiseerd. 2. Een door de raad vastgesteld en geactualiseerd kostendekkingsplan Water en Riolering 2026 – 2029, waarin deze heffingswijziging in is verwerkt.

Argumenten 1.1 Deze verhoging is conform het ombuigingsvoorstel C41, zoals opgenomen in de kadernota 2026. Met het doorvoeren van deze verhoging wordt structureel € 307.000,- aan extra inkomsten binnengehaald. 2.1 Hierdoor wordt het doel van ombuigingsvoorstel C41, om € 300.000,- te bezuinigen op de begrotingssaldo, gerealiseerd. Het betreft hier structurele lasten die tot op heden (tot eind 2025) werden gedekt vanuit de algemene middelen. Maar vanwege het Water en Riolering gerelateerde karakter kunnen deze lasten ook gedekt worden uit de rioolheffing. Dit zorgt per 2026 voor een structurele bezuiniging op de begroting van ruim € 300.000,-. Concreet gaat het om: • € 224.000,- salariskosten o Projectleider buitendienst toerekenen voor 50% o Personeel veegmachine toerekenen voor 100% o Stratenmaker ivm straatwerk putkoppen en kolken etc. toerekenen voor 50% o Uitvoerder buitendienst toerekenen voor 10% o Formatie 2025 --> 2026 is ook toegerekend +1 FTE rioolbeheerder • € 83.000,- jaarlijkse (herstel)werkzaamheden wegen o Ophogen putten en kolken of vervangen putranden € 50.000,o Vervangen goten door grasbetontegels i.v.m.

opvang/infiltratie water € 13.000,o Parkeerplaatsen omvormen naar groene parkeervakken, meer water opvangen € 20.000,3.1 De verhoging van de rioolheffing kan pas formeel verwerkt worden in de belastingverordening nadat het onderliggende kostendekkingsplan Water en Riolering is geactualiseerd en vastgesteld door de raad. Overeenkomstig artikel 228a van de gemeentewet.

onze ref. pagina

02330015070546 3 van 5

4.1 De raad is het bevoegde gezag voor de vaststelling van het kostendekkingsplan Water en Riolering. 5.1 Een waterscan kan grootverbruikers helpen om hun (drink)waterverbruik te reduceren. Een waterscan voor grootverbruikers is een analyse van het watergebruik, uitgevoerd door een externe expert, om kansen voor besparingsmogelijkheden op te sporen. Grootverbruikers worden zodoende gestimuleerd om besparingsmaatregelen door te voeren. Naast het financiële voordeel voor de grootverbruikers en het positieve effect hiervan op hun duurzaamheidsambities zorgt een reductie van het drinkwaterverbruik er tevens voor dat de hydraulisch zwaar belaste afvalwaterketen (met name de RWZI) wordt ontlast. Ook komt de beschikbaarheid en de kwaliteit van (drink)water steeds verder onder druk te staan vanwege klimaatverandering, lozingen van zeer zorgwekkende stoffen en de groei van woningen en bedrijven. Het doorvoeren van water besparingsmaatregelen wordt daarom steeds belangrijker en willen we als gemeente stimuleren. 6.1 Het jaar 2025 is vanwege het proces van de ombuigingen niet een geschikt jaar om een uitgebreide heroverweging van het tariefsysteem van de rioolheffing uit te voeren. In 2025 stond een heroverweging van het tariefsysteem van de rioolheffing op de planning (een actie vanuit het programma Water en Riolering).

In het kader van de ombuigingen is vooruitlopend op deze heroverweging voorgesteld om de grootverbruikers zwaarder te belasten zoals vastgelegd in de kadernota 2026. Hiermee is ook een deel van de heroverweging uitgevoerd. Echter een brede heroverweging gaat veel verder dan dit. Er kunnen bijvoorbeeld ook extra staffels worden toegevoegd en er kan gekozen worden om in een langere periode toe te groeien naar een meer progressief stelsel. Naast de verschillende mogelijkheden gericht op de categorieën, wordt er bij een uitgebreide heroverweging ook gekeken naar de grondslag. De huidige grondslag is drinkwaterverbruik, maar en kan bijvoorbeeld ook gekozen worden voor een combinatie van drinkwaterverbruik en aangesloten verhard oppervlak. Met name het aangesloten verhard oppervlak zorgt voor een overbelasting van het rioolstelsel, vanwege klimaatverandering. Door ook deels rekening te houden met het verhard oppervlak worden perceeleigenaren met grote verharde oppervlakken gestimuleerd om verhard oppervlak af te koppelen en te verwerken op eigen terrein. Zo zijn er erg veel “knoppen” om aan te draaien. Keuzes kunnen veel effect hebben voor bepaalde groepen. De conclusie is dan ook dat een uitgebreide heroverweging een zeer zorgvuldig proces vereist, in nauwe samenspraak met de raad, en dat 2025 is daar vanwege het ingewikkelde ombuigingsproces niet het juiste jaar voor is.

Kanttekeningen 1.1 Het betreft een substantiële verhoging voor de grootverbruikers. Een verhoging van 80 % lijkt veel. Echter de rioolheffing is de afgelopen jaren juist voor de grootverbruikers relatief laag geweest in vergelijking met de kleinverbruikers. Zoals in de inleiding is te lezen is het verschil tussen groot- en kleinverbruikers per geloosde m3 afvalwater erg groot. Ook na invoering van de verhoging blijft het verschil aanzienlijk. In onderstaande tabel 2 is per categorie de rioolheffing opgenomen en berekend wat de heffing is per geloosde m3. Tabel 2: tarieven per categorie belastingjaar 2026 (incl. indexatie)

categorien lozingen per jaar tarief tarief per m3 min m3 max m3 min max 1 (basis) 0 99 € 208 € 5,78 € 2,10 2 100 249 € 235 € 2,35 € 0,94 3 250 499 € 472 € 1,89 € 0,95 4 500 999 € 953 € 1,91 € 0,95 5 1000 1999 € 1.434 € 1,43 € 0,72 6 2000 4999 € 2.875 € 1,44 € 0,58 7 5000 9999 € 4.318 € 0,86 € 0,43 8 10000 24999 € 8.646 € 0,86 € 0,35 9 25000 49999 € 17.302 € 0,69 € 0,35 10 50000 geen max € 34.614 € 0,69 € 0,35 Uitgaande van 36 m3, obv een alleenstaande die 100 lt per dag aan drinkwater verbruikt Uitgaande van 100.000 m3

aantal heffingen 8.994 3.884 397 74 31 24 12 8 3 5

onze ref. pagina

02330015070546 4 van 5

2.5 Het is nog even afwachten in hoeverre bedrijven geïnteresseerd zijn in de waterscan en of ze waterbesparende maatregelen ook daadwerkelijk willen en kunnen doorvoeren. Bedrijven zijn niet verplicht een waterscan uit te voeren. Er is ondertussen contact opgenomen met Vitens om samen op te trekken en bedrijven te motiveren om hiermee aan de slag te gaan. In het kostendekkingsplan Water en Riolering is voor de periode 2026 – 2030 jaarlijks een budget van € 25.000,- opgenomen. In hoeverre dit budget toereikend is of wordt gebruikt zal afhangen van het enthousiasme van de grootverbruikers om hieraan mee te doen. Mogelijk heeft Vitens ook middelen om hieraan bij te dragen. Financiële gevolgen en dekking In het geactualiseerde kostendekkingsplan zijn de extra inkomsten en de nieuwe lasten verwerkt. Om tot een maximaal 100% kostendekkend plan te komen is het jaarlijkse stijgingspercentage van het oude kostendekkingsplan iets verlaagd van 0,87% naar 0,81%. Voor het jaar 2026 is gerekend met een indexatie van 2,75%. In tabel 3 zijn de verschillen tussen 2025 en 2026 per categorie uitgewerkt. Uitgangspunt bij het kostendekkingsplan is dat in het jaar 2100 de voorziening op € 0,- staat (zie onderstaande figuur 1).

Tabel 3: tarieven per categorie belastingjaar 2025 en voorstel belastingjaar 2026 (incl. extra verhoging grootverbruikers, jaarlijkse stijgingspercentage en indexatie) categorien bestaande extra verhoging heffing na extra jaarlijks heffing na indexatie nieuwe heffing ombuigingen vanaf verhoging stijgingspercentage verhogingen 2025 - 2026 heffingen 3de categorie voor alle categorien 2025 80,00% 0,81% 2,75% 2026 1 (basis) € 201,0 € 201,0 € 1,6 € 202,6 € 5,6 € 208,2 2 € 227,0 € 227,0 € 1,8 € 228,8 € 6,3 € 235,1 3 € 253,0 € 202,4 € 455,4 € 3,7 € 459,1 € 12,6 € 471,7 4 € 511,0 € 408,8 € 919,8 € 7,5 € 927,3 € 25,5 € 952,7 5 € 769,0 € 615,2 € 1.384,2 € 11,2 € 1.395,4 € 38,4 € 1.433,8 6 € 1.542,0 € 1.233,6 € 2.775,6 € 22,5 € 2.798,1 € 76,9 € 2.875,0 7 € 2.316,0 € 1.852,8 € 4.168,8 € 33,8 € 4.202,6 € 115,6 € 4.318,1 8 € 4.637,0 € 3.709,6 € 8.346,6 € 67,6 € 8.414,2 € 231,4 € 8.645,6 9 € 9.280,0 € 7.424,0 € 16.704,0 € 135,3 € 16.839,3 € 463,1 € 17.302,4 10 € 18.565,0 € 14.852,0 € 33.417,0 € 270,7 € 33.687,7 € 926,4 € 34.614,1

Figuur 1: verloop van de voorziening tot 2100

Inkoop Er is geen sprake van inkoop van een product, dienst of werk Personele consequenties Er zijn geen personele/capaciteitsconsequenties.

onze ref. pagina

02330015070546 5 van 5

Communicatie en participatie Na vaststelling van het geactualiseerde kostendekkingsplan Water en Riolering door de gemeenteraad wordt via de plaatselijke media bekendgemaakt dat de raad hiermee heeft ingestemd. Daarnaast wordt het kostendekkingsplan toegezonden aan de Provincie. Planning Het Kostendekkingsplan wordt op 3 december 2025 vastgesteld door de raad, gelijktijdig met de nieuwe belastingverordening 2026. Evaluatie Jaarlijks worden inkomsten en uitgaven gemonitord en indien nodig volgt een actualisatie van het kostendekkingsplan. Het college van burgemeester en wethouders van Ermelo, M. Jacobs, P.J.T. van Daalen, secretaris. burgemeester.

Bijlage(n)

:

Uitnodigen belanghebbende(n)

:

Raadsbesluit nummer e250057057 Kostendekkingsplan in grafieken (excl. Indexatie) e250057056 N.v.t.