Raadsvoorstel e250052612

Raadsvoorstel

Nr. 02330015066232 Zaaknr. 02330000082577

Onderwerp Datum voorstel Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar

: : : :

Bestemmingsreserve en inzet Realisatiestimulans 12 januari 2026 C.A.J. Tigchelaar M. Woutersen, telefoon 0341 56 74 68

Voorstel 1. In te stemmen met het inrichten van een bestemmingsreserve ten behoeve van de te ontvangen middelen uit de Realisatiestimulans. 2. De in de toekomst te ontvangen middelen in deze bestemmingsreserve te reserveren voor uitgaven die bijdragen aan de realisatie van meer betaalbare woningen op locaties waar sprake is van (gedeeltelijke) gemeentelijke grondpositie. Inleiding Op 19 mei 2025 is door de toenmalig minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Mona Keijzer, de Realisatiestimulans geïntroduceerd. De Realisatiestimulans is definitief vastgesteld en op woensdag 5 november 2025 gepubliceerd in de Staatscourant. Dit financieel instrumentarium heeft als doel om gemeenten te ondersteunen om betaalbare woningen te realiseren, met zo min mogelijk administratieve lasten. Er is in totaal circa € 2,5 miljard beschikbaar binnen deze regeling. Gemeenten krijgen een vaste bijdrage van € 7.000,- voor elke betaalbare woning waarvan zij de start van de bouw registreren. Onder een betaalbare woning wordt verstaan: sociale huurwoningen (tot € 932,93), middenhuurwoningen (tot € 1.228,00) en betaalbare koopwoningen (tot € 420.000,00). De bijdrage wordt in het jaar na registratie uitgekeerd. De eerste uitkeringen worden gedaan over de woningen waarvan de bouw in 2025 al is gestart, wat betekent dat gemeenten in 2026 een aanvraag kunnen indienen voor de eerste uitkering.

Voor 2026 wordt de aanvraag onder andere gedaan voor de betaalbare woningen op het Slingerpark waarvan de bouw in 2025 is gestart. De laatste uitkering vindt in 2030 plaats. Op basis van het huidige woningbouwprogramma is de prognose dat er in de periode 2025 tot en met 2029 wordt gestart met de bouw van circa 600 tot 800 betaalbare woningen. Dit zou een totaalbedrag opleveren tussen de € 4.200.000 en € 5.600.000 over de gehele periode. Een overzicht van locaties waar woningen worden gerealiseerd is te vinden op www.ermelo.nl/woningbouwprojecten. Eén en ander is wel afhankelijk van de invulling van (externe) randvoorwaarden, zoals oplossingen op gebied van netcongestie en stikstofregels. Om de te ontvangen middelen uit de Realisatiestimulans in te zetten voor de realisatie van meer, nieuwe, betaalbare woningen is het wenselijk om een aparte bestemmingsreserve in te richten waarop deze middelen kunnen worden gereserveerd. Dit voorstel vraagt de raad hiermee in te stemmen. Inzet middelen Het college stelt voor om de te ontvangen middelen via de bestemmingsreserve te reserveren, en wanneer beschikbaar, in eerste instantie in te zetten voor projecten die een significante bijdrage leveren aan de woningbouwopgave in Ermelo.

Om hieraan te kunnen toetsen worden de volgende richtlijnen voorgesteld: • Er moet sprake zijn van de realisatie van minstens 10 woningen binnen het betreffende project. • Er moet voldaan worden aan het beleid sociale woningbouw. • Er moet sprake zijn (geweest) van een gemeentelijke grondpositie.

onze ref. pagina

02330015066232 2 van 3

De middelen uit de Realisatiestimulans kunnen hiermee worden benut om nieuwe projecten op te starten, aansluitend bij de richtlijnen. De middelen zouden zo bijvoorbeeld kunnen worden ingezet om grond aan te kopen, om haalbaarheidsonderzoeken uit te financieren, om vormen of voorzieningen ten behoeve van ouderenhuisvesting te realiseren, of om publieke voorzieningen te realiseren die niet kunnen worden gedekt uit de grondexploitatie (bijvoorbeeld aanleg van riolering, groen, wegen). Beoogd effect Met de inrichting van de bestemmingsreserve en de beoogde inzet van de te ontvangen bijdragen uit de Realisatiestimulans wordt beoogd om de realisatie van betaalbare woningen mogelijk te maken. Argumenten 1.1 Het inrichten van een bestemmingsreserve is een bevoegdheid van de raad Gemeenten mogen zelf beslissen hoe de te ontvangen middelen worden ingezet. Het Rijk biedt gemeenten de vrijheid om de middelen te besteden op de manier die het beste bij hun woningbouwopgave past. Aansluitend op deze gedachte stelt het college uw raad voor om de regeling te benutten voor het inrichten van een bestemmingsreserve om betaalbare woningbouw te stimuleren. Het inrichten van een bestemmingsreserve is een bevoegdheid van de raad.

2.1 Er is vaak sprake van een financieel tekort bij projecten met (gedeeltelijke) gemeentelijke grondposities Uit onderzoek en eerdere ervaringen blijkt dat actief grondbeleid in veel gevallen niet meer winstgevend is. Binnen projecten, waarin de gemeente zelf (mede)grondeigenaar is, is er vaak sprake van een financieel tekort. Dit komt met name door de aankoopkosten, de realisatie van de zogeheten bovenplanse voorzieningen (openbare ruimte, wegen, riool), stijgende bouwkosten, landelijke kwaliteitsen duurzaamheidseisen voor woningen en de betaalbaarheidseisen voor het woningbouwprogramma. Om meer te kunnen inzetten op actief grondbeleid kan de Realisatiestimulans, naast de al bestaande reserve grondexploitatie, een uitkomst bieden. 1.3 en 2.2 Een toekomstige uitgave is enkel mogelijk via een raadsbesluit De raad is bevoegd om toekomstige middelen uit de bestemmingsreserve aan te wenden voor een specifiek doel. Dit raadsvoorstel heeft daarom niet betrekking op directe uitgaven. De raad wordt enkel gevraagd de bestemmingsreserve in te richten en een overstijgend doel te bepalen voor de in de toekomst te ontvangen middelen. Het college wordt hiermee kaders meegegeven zodat er in de toekomst passende voorstellen kunnen worden gedaan over de uitgave van de middelen.

Kanttekeningen 1.1 Wanneer er geen bestemmingsreserve wordt ingericht, worden de te ontvangen middelen niet gereserveerd voor het beoogde doel: het stimuleren van toekomstige woningbouw De te ontvangen middelen worden vanaf 2026 jaarlijks uitgekeerd door het Rijk aan gemeenten. Wanneer er ten tijde van de uitkering geen sprake is van een bestemmingsreserve worden de middelen toegevoegd aan de algemene reserve, en zijn de middelen vrij besteedbaar voor andere doeleinden dan woningbouw. Dit sluit echter niet aan bij het doel van de Realisatiestimulans: het stimuleren van (toekomstige) woningbouw. Communicatie Niet van toepassing. Financiële gevolgen en dekking Middels de Voorjaars- en Najaarsrapportages worden inkomsten en voorgestelde uitgaven gerapporteerd. De gemeenteraad is bevoegd om in te stemmen met een voorgestelde uitgave. Planning In het eerste half jaar van 2026 wordt de eerste aanvraag ingediend, op basis van het aantal woningen waarvan in 2025 de bouw is gestart. De raad wordt in 2026 geïnformeerd over hoeveel woningen dit betreft. Evaluatie Monitoring en evaluatie vindt plaats als onderdeel van het nog vast te stellen Programma Wonen.

onze ref. pagina

02330015066232 3 van 3

Het college van burgemeester en wethouders van Ermelo, M. Jacobs, P.J.T. van Daalen, secretaris, burgemeester,

Bijlage(n)

:

Raadsbesluit (e250073215) Handreiking Realisatiestimulans (e250072630)

Uitnodigen belanghebbende(n)

:

N.v.t.