Raadsvoorstel e250032268

Raadsvoorstel

Nr. 02330000285893 Zaaknr. 02330000059037

Onderwerp Datum voorstel Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar

: : : :

ontwerp NPRD 10 juni 2025 P.J.T. van Daalen/ R. van Veen K.I. de Graaf, telefoon 0341 56 74 64

Voorstel 1. De ontwerp-zienswijze van het college op de ontwerpvisie Nationaal Programma Ruimte voor Defensie te bekrachtigen. 2. Bijlage 4 geheim te verklaren op basis van artikel 87 van de Gemeentewet en artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder i van de Wet open overheid Inleiding Op 23 mei 2025 is de ontwerp beleidsvisie Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD) door het kabinet behandeld en naar buiten gebracht. Aanleiding voor deze visie is de noodzakelijke groei van Defensie gelet op de huidige gespannen geopolitieke situatie. Voor deze taken heeft Defensie niet alleen meer militairen en materieel nodig, maar ook meer ruimte, bijvoorbeeld voor kazernes, oefenterreinen en laagvlieggebieden. Defensie heeft de zoektocht naar ruimte ondergebracht in het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD), dat medio 2023 is gestart. Na uitgebreid onderzoek en diverse trechteringsmomenten, heeft Defensie nu keuzes gemaakt en die vastgelegd in de ontwerp beleidsvisie Ruimte voor Defensie. De ontwerp beleidsvisie is ter inzage gelegd, waarbij de mogelijkheid wordt geboden om een zienswijze in te dienen. Deze ontwerp beleidsvisie NPRD raakt onze gemeente op diverse manieren. Daarom achten wij het noodzakelijk om middels een zienswijze een aantal zorgen en randvoorwaarden onder de aandacht te brengen die onvoldoende in de stukken zijn meegewogen.

Dit hebben wij verwoord in onderliggende zienswijze die wij u ter bekrachtiging voorleggen. Voorgeschiedenis Defensie is al langere tijd bezig met de zoektocht naar meer ruimte. Defensie heeft het onderzoek naar ruimtebehoeftes ondergebracht in het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD). De eerste stap in dit programma was de publicatie van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) op 18 december 2023. De ingediende zienswijze op deze NRD hebben wij in de raad van januari 2024 met u besproken (e240002143) De NRD is na aanpassing als gevolg van alle ingediende de zienswijzen de basis geweest om onderzoek te doen naar alle ruimtebehoeften. Waaronder de uitbreiding van de kazernelocatie Ermelo. Aan de hand van de uitkomsten van het onderzoek, is in het najaar van 2024 ook een trechteringsmoment geweest waarin Defensie heeft aangegeven het aantal te onderzoeken locaties te verkleinen. Uit deze trechtering is voortgekomen dat de uitbreidingsalternatieven rondom de kazerneplaats Ermelo en Stroe niet langer onderzocht worden. Wij hebben u hiervan middels een raadsinformatiememo op de hoogte gesteld (e250005138) . De ontwerpbeleidsvisie die nu ter inzage ligt, is de volgende stap waarin alle gemaakte keuzes omtrent de ruimtebehoeftes van Defensie zijn opgenomen.

De publicatie van de NRD is destijds aanleiding geweest om op meerdere vlakken samenwerking met medeoverheden te zoeken. Binnen de provincie is er met een aantal zogeheten kopgroepgemeenten, waaronder onze gemeente, op meerdere momenten afstemming geweest met Defensie en provincie Gelderland over ruimtebehoeften in Gelderland.

onze ref. pagina

02330000285893 2 van 5

Bestuurlijk voornemen BEA Daarnaast is er een intensievere samenwerking met de gemeenten Barneveld en Apeldoorn opgetuigd om als gemeenten met een positieve basishouding richting de plannen van Defensie met de focus op intensivering van de kazernes in Ermelo en Stroe en Apeldoorn (e240043540). De samenwerking met de gemeenten Barneveld en Apeldoorn als gemeenten met een positieve basishouding richting de plannen van Defensie heeft geleid tot focus van Defensie op intensivering van de kazernes in Ermelo en Stroe. En uiteindelijk ook tot een samenwerking tussen deze gemeenten, de provincie Gelderland en Defensie, resulterend in een set afspraken over intensivering en randvoorwaarden – een zogeheten bestuurlijk voornemen – dat in de maak is. Dit bestuurlijk voornemen, waarin de drie gemeenten samen met de provincie Gelderland op hoofdlijnen schriftelijke uitgangspunten met Defensie vastleggen, moet op een later moment resulteren in een samenwerkings- of intentieovereenkomst. Het gaat dan specifiek over de in- en uitbreiding van kazernes op de grondgebieden van deze gemeenten. Daarbij is in het concept bestuurlijk voornemen specifiek aandacht voor de volgende onderwerpen welke verder uitgewerkt zullen worden. Aangezien deze ontwikkelingen een duidelijke samenhang hebben met het NPRD, wordt u op hoofdlijnen geïnformeerd over de voorgenomen afspraken: -

Mobiliteit en bereikbaarheid: hierbij is de inzet om de mobiliteitsinfrastructuur zodanig aan te pakken dat verkeersbewegingen soepel blijven verlopen. Hierbij moeten zowel lokale knelpunten als regionale knelpunten worden opgelost. Daarnaast, zal er ook worden gekeken naar duurzame mobiliteitsopties, zoals (het versterken van) OV.

-

Wonen en werken: hierbij is de inzet dat alle woningzoekenden in de regio een passende en betaalbare woningen kunnen vinden. Voor werken willen we een goede balans houden op de lokale arbeidsmarkt.

-

Natuur: hierbij is de inzet dat de intensivering van Defensie gepaard gaat met natuurherstel op en rondom de Veluwe opdat de bestaande natuuropgave niet verder wordt vergroot. Hiervoor zal onderzocht worden welke maatregelen nodig zijn, inclusief acties op het gebied van stikstof.

-

Recreatie: hierbij is de inzet op de toegankelijkheid en beleving van de reactiegebieden en waar mogelijk versterking van de toeristische recreatieve waarden.

-

Lokale economie: hierbij is de inzet dat een koppeling wordt gemaakt met de lokale economie om zo tot mogelijk interessante samenwerkingen te komen. Ook zal bij voorkeur gewerkt worden met lokale partijen in de bouw- en gebruiksfase van de kazerne.

-

Nutsvoorzieningen: hierbij is de inzet dat nutsvoorzieningen, zoals drinkwater, rioolzuivering en het energienet, niet verder worden belast door de intensivering.

-

Daarnaast, wordt er ook gezocht naar koppelkansen bij voorzieningen en onderwijs. En, worden er afspraken gemaakt over de toekomstbestendigheid van de kazernes. Tot slot, wordt ook samen gekeken hoe de intensivering van de kazernes op korte termijn kan worden onderzocht vanuit ieders verantwoordelijkheid.

Ontwerp beleidsvisie Ruimte voor Defensie: overige ruimtevragers Naast de intensivering van de kazernes en Defensie-gerelateerde activiteiten in Ermelo, Stroe en Apeldoorn, wil Defensie ook andere ruimtevragers intensiveren. Hieronder schetsen we kort wat hierover in het NPRD staat en impact heeft op onze gemeente:

-

De keuze voor een centrale kazerne aan de Spiekweg in Zeewolde en relatie tot de intensivering van de Kazerne Ermelo (in relatie met intensivering legerplaats Stroe en Apeldoorn) Defensie heeft behoefte aan een centraal gelegen kazerne voor de groei en versterking en concentratie van ondersteunden eenheden De locatie Spiekweg Zeewolde is aangewezen als voorkeurslocatie. Intensivering van de bestaande locaties in Ermelo en Stroe is in de tussenliggende periode maar ook voor de langere termijn noodzakelijk.

onze ref. pagina

02330000285893 3 van 5

-

De zoektocht naar meer mogelijkheden voor laagvliegen voor helikopters (o.a. het laagvlieggebied boven de Veluwe) Momenteel is de Veluwe al een laagvlieggebied voor Defensie, dat over de oostkant van onze gemeente ligt. Defensie wil meer diversificeren in de laagvlieggebieden: hierdoor worden 8 nieuwe laagvlieggebieden toegevoegd. Hierdoor kan er voor alle gebieden worden volstaan met een licht planologisch regime (‘ja, mits’). Binnen dit regime blijft er ruimte voor andere belangrijke opgaves, zoals hoogspanningsverbindingen, woningbouw of windmolens.

-

De zoektocht naar meer mogelijkheden om te kunnen landen met deze helikopters, waaronder intensivering van de helikopterlandingsplaats op de Ermelosche Heide (grenzend aan de kazernelocatie Ermelo) Defensie voorziet een intensivering van meerdere helikopterlandingsplaatsen, waaronder op de Ermelosche Heide. Defensie wil flexibeler kunnen opstijgen en landen op specifieke gedeeltes van de oefenterreinen. Bij de intensivering is rekening gehouden met het beperken van de geluidshinder voor de omgeving, waarbij de wettelijke hindernorm voor omwonende niet wordt overschreden.

-

Intensivering van de oefenterreinen ( o.a. graafwerkzaamheden) , zijnde de Ermelosche Heide, Defensie heeft behoefte aan meer mogelijkheden om te kunnen graven op bestaande oefenterreinen. En wil uitbreiding van vergunningen om ook loopgraven of verdedigingswerken voor terreinbescherming te mogen graven. De intensivering van deze behoefte is voorzien op het oefenterrein op de Ermelosche Heide.

De gemeente Ermelo is bereid constructief bij te dragen aan het accommoderen van de nieuwe kazerne, de intensivering van de bestaande kazernes en de overige ruimtebehoeftes, mits deze ontwikkelingen gepaard gaan met duidelijke waarborgen op het gebied van o.a. bereikbaarheid, woningmarkt, natuur en recreatie. Defensie is één van de ruimtevragers, maar niet de enige. Daarom is een zorgvuldige afweging en balans noodzakelijk en geven wij een aantal randvoorwaarden en zorgpunten voor de verdere uitwerking van de beleidsvisie mee middels het indienen van bijgaande concept zienswijze. Provinciaal wordt ook gewerkt aan het opstellen van een zienswijze met input van een groot aantal Gelderse gemeenten, waaronder Ermelo ( e250034345). Deze concept zienswijzen ondersteunen wij als college. Beoogd effect Het versterken van de zienswijzen door als raad de ontwerp-zienswijze van het college te bekrachtigen. Argumenten 1.1 Ermelo is sterk verbonden aan Defensie en stelt zich positief en constructief op Defensie is van grote waarde (geweest) voor de gemeente Ermelo. Zij hebben bijgedragen in veel voorzieningen, groei van de lokale economie en ook veel van onze inwoners en bedrijven hebben een. Gezien deze verwevenheid en de aanwezigheid van een kazerne aan de Leuvenumseweg wordt in de zienswijze een onderbouwde positieve en constructieve grondhouding uitgesproken.

1.2 Een aantal ruimtebehoefte heeft naar verwachting effecten voor Ermelo De gemeente Ermelo is bereid constructief bij te dragen aan het accommoderen van de nieuwe kazerne en de intensivering van de bestaande kazernes, mits deze ontwikkeling gepaard gaat met duidelijke waarborgen op het gebied van o.a. bereikbaarheid, woningmarkt, natuur en recreatie. Defensie is één van de ruimtevragers, maar niet de enige. Daarom is een zorgvuldige afweging en balans noodzakelijk en geven wij een aantal randvoorwaarden en zorgpunten voor de verdere uitwerking van de beleidsvisie mee middels het indienen van een zienswijze. 3.1 Een breed gedragen Gelderse zienswijze geeft de gezamenlijke opgaven weer Vanuit de Bestuurlijke Kopgroep Defensie Daarom heeft de provincie met input van een groot aantal gemeenten (waaronder Ermelo) een ontwerp-zienswijze opgesteld (e250034345). Deze zienswijze ondersteunen wij en zal de provincie mede namens de Gelderse gemeenten indienen.

onze ref. pagina

02330000285893 4 van 5

2.1 Provinciale zienswijze is onder embargo gedeeld Bijlage4 ( e250034345)is in voorbereiding en gezamenlijkheid opgesteld met andere overheden. Besluitvorming hierover moet nog plaatsvinden bij de andere overheden. Deze informatie dient nog vertrouwelijk te blijven ten behoeve van het goed functioneren van de staat en de betrokken bestuursorganen. Het is daarom noodzakelijk om deze stukken geheim te verklaren op grond van artikel 87 van de Gemeentewet en artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder i van de Wet open overheid. Voor betreffende bijlage geldt deze geheimverklaring tot besluitvorming in de betreffende bestuursorganen is afgerond. Kanttekeningen 2.1 De ruimtebehoeften van Defensie kunnen overlast geven voor onze inwoners en ondernemers De inzet is er vanzelfsprekend op gericht om die overlast zo beperkt mogelijk te houden. Juist om die reden hebben we ingezet op het bestuurlijk voornemen, om de opgaven zoveel mogelijk in gezamenlijkheid met Defensie aan te gaan. Daarnaast zijn in de zienswijze randvoorwaarden en/of aandachtspunt opgenomen voor de verdere uitwerking om de verschillende opgaven in balans te houden. 2.2 De plannen van Defensie kunnen gevolgen hebben voor de uitvoerbaarheid van onze lokale en regionale opgaven. Als gemeenten staan we voor diverse andere grote opgaven, zoals woningbouw mobiliteit en natuur en de opgaven in het landelijk gebied.

Daar liggen echter ook koppelkansen. Ook die komen in het bestuurlijk voornemen en concept zienswijze uitgebreid aan bod. Communicatie Defensie is verantwoordelijk voor de communicatie en participatie rondom ontwerpbeleidsvisie NPRD. Zij hebben onder andere een online informatiebijeenkomsten georganiseerd en een fysieke bijeenkomst op 10 juni voor een toelichting op alle ruimtebehoefte in de provincie Gelderland. Wij vinden het belangrijk dat de inwoners van de gemeente Ermelo vroegtijdig en op een juiste wijze hierbij betrokken worden. Daarom is in onze zienswijze daar aandacht voor gevraagd. Tijdens de diverse avond van 19 juni a.s. zal een afvaardiging van Defensie aanwezig zijn een toelichting te geven op de plannen. Aangezien veel ruimtebehoefte de recreatiebelangen raken (EXXX), is de VERON hiervan op de hoogte gesteld. Financiële gevolgen en dekking nvt Planning De ter inzage periode is van 28 mei t/m 9 juli 2025. In het najaar 2025 komt Defensie met een Nota van Antwoord en bereid zij de vaststelling van het NPRD door het Kabinet eind 2025 voor. Het bestuurlijk voornemen wordt na verwachting voor het zomerreces bekrachtigd door het college en uw raad wordt daarvan op de hoogte gesteld. Daarna start de uitwerking hiervan om te komen tot een overeenkomst eind 2025. Evaluatie -

Het college van burgemeester en wethouders van Ermelo, M. Jacobs, secretaris,

P.J.T. van Daalen, burgemeester,

onze ref. pagina

02330000285893 5 van 5

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Raadsbesluit- e250034173 Raadsvoorstel-, e250032268 Concept Zienswijze Ermelo- e250033603 Concept zienswijze Provincie Gelderland (NIET OPENBAAR) e250034345 5. Kamerbrief Ontwerpbeleidsvisie NPRD - e250034175 6. Ontwerpbeleidsvisie NPRD- e250034176 7. Bundel detailkaarten voorkeursalternatieven- e250034177 8. Samenvatting planMER NPRD- e250034178 9. Realisatieparagraaf NPRD- e250034179 10. Tijdlijn NPRD- e250034180 11. Brief Veron- - e250034181 12. Link naar website https://www.defensie.nl/onderwerpen/ruimte-voor-defensie

Uitnodigen belanghebbende(n)

:

Veron Sparrendal Marbeka