Raadsvoorstel e220015561

Raadsvoorstel

Nr. 02330000122830 Zaaknr. 02330000036969

Onderwerp

:

Datum voorstel Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar

: : :

Kredietaanvraag renovatie en uitbreiding Christelijk College Groevenbeek 10 mei 2022 dr. J.A. de Haan mevrouw M. Mulder, telefoon 0341 411 431

Voorstel 1. In te stemmen met het beschikbaar stellen van aanvullend krediet met een bedrag van € 3.624.500,05 ten behoeve van de renovatie met een levensduurverlenging van 25 jaar van het bouwdeel uit de jaren’70 van het Christelijk College Groevenbeek te Ermelo. 2. In te stemmen met het beschikbaar stellen van krediet met een bedrag van € 9.328.636,67 voor de realisatie van de nieuwbouw uitbreiding van het Christelijk College Groevenbeek te Ermelo. 3. Het totaal benodigde krediet met een bedrag van € 19.559.136,72 vrij te geven. 4. In te stemmen met dekking van de bijbehorende extra kapitaallasten uit de algemene middelen van de gemeente Ermelo. 5. De kredieten en de budgettaire gevolgen te verwerken in de eerstvolgende bestuursrapportage 2022. Inleiding Het Christelijk College Groevenbeek te Ermelo (hierna: Groevenbeek) heeft op 25 januari 2022 een aanvraag voorziening huisvesting uitbreiding ingediend. Dit is in lijn met het IHP dat is vastgesteld door de Raad in mei 2020 en in lijn met de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Ermelo 2015. De gemeente Ermelo heeft een wettelijke zorgplicht voor de realisatie van adequate huisvesting en dient deze taak te vervullen. Gezien de groei van het leerlingenaantal is de nieuwbouw uitbreiding niet uit te stellen.

Naast deze uitbreiding wordt de renovatie, zoals omschreven in het door de Raad vastgestelde IHP 2019 (vaststelling Raad in mei 2020), nu al deels uitgevoerd en zal de komende jaren worden uitgevoerd (uitvoering van reeds vastgesteld beleid). Zowel de uitbreiding als de renovatie dienen bekostigd te worden door de gemeente Ermelo vanuit haar wettelijke zorgplicht. Toelichting op renovatie Het oudste bouwdeel van het Groevenbeek is ruim 40 jaar oud. In het IHP 2019 is deze renovatie van dit bouwdeel ook voorzien. Het gaat om een bouwdeel van 4.094 m2 bvo (3.174 m2 bvo onderwijs en 920 m2 gymvoorziening = 4.094 m2 totaal). Ten tijde van het opstellen van het IHP hebben gemeente Ermelo en Groevenbeek met elkaar de afweging gemaakt om in te zetten op renovatie met een levensduurverlenging van 25 jaar en hier wordt medio 2022 ook de voorkeur aan gegeven. Deze renovatie is opgenomen in het door de Raad vastgestelde IHP, zie volgend citaat: “Een deel van het gebouw (ca. 5.500 m2) dateert uit 1977 en is meer dan 40 jaar oud. Het komt in aanmerking voor renovatie, hoewel nog geen wetgeving. Enkele van de noodzakelijke verbeteringen zijn: vernieuwing van alle kozijnen (er is nu nog enkel glas), vernieuwing van het dak en plaatsing van zonnepanelen, klimaatbeheersing in alle lokalen, isolatie en andere duurzaamheidsmaatregelen, herindeling van dit gebouwdeel.

Na renovatie moet dit gebouwdeel weer 25 jaar mee kunnen”. Rectificatie 1: Het gehele bouwdeel 1977 is nu ca 5.500 m2. Groevenbeek heeft een deel in 2018/2019 op eigen kosten

onze ref. pagina

2 van 7

gerealiseerd en uitgevoerd. Het bouwdeel dat nu gerenoveerd dient te worden is daarom 4.094 m2 bvo. In de gemeentebegroting is op dit moment € 6.606.000,-- gereserveerd voor de renovatie van het bouwdeel uit 1977. In een informatiememo uit maart 2021 is een toelichting gegeven dat de kosten voor de renovatie uit zou komen op € 10.312.500,--. Het schoolbestuur heeft aangegeven zelf ook bereid te zijn om te investeren van BENG naar ENG (95,-- per m2 bvo). Anno 2022 blijkt dat het beschikbare budget in de begroting en de eigen investeringsbereidheid van het schoolbestuur ontoereikend zijn om invulling te geven aan de opgave. Dit komt onder andere omdat de bouwkosten zijn gestegen ten opzichte van 2020 (prijsstijging van circa 8% in alleen al periode tussen 1 januari 2021 en 31 december 2021). Rekening houdend met een aanbesteding eind 2023 / 2024 is een investering van € 10.230.500,05 noodzakelijk. Hier is de bijdrage vanuit de suvis-regeling van € 200.000,-- reeds afgetrokken. Toelichting op uitbreiding Groevenbeek is een succesvolle school in het voortgezet onderwijs. Het imago van de school in de omgeving is sterk en de onderwijskundige visie sluit goed aan bij de aanwezige behoefte. Op de locatie in Ermelo zijn in het schooljaar ’21 – ’22 2.699 leerlingen ingeschreven.

Het huidige onderwijsgebouw heeft een grootte van 16.613 m2 bvo en is daarmee geschikt voor 2.400 leerlingen. Er is dus sprake van een structureel ruimtetekort. Groevenbeek heeft al jaren te maken met een ruimtegebrek. Daarom heeft het schoolbestuur voor eigen rekening in 2014 een noodgebouw geplaatst met 8 lokalen (circa 600 m2 bvo). In 2021 heeft het Groevenbeek weer een noodgebouw geplaats met 8 leslokalen (circa 600 m2 bvo). Het zijn noodvoorzieningen die niet permanent van aard zijn, tot 2024 conform omgevingsvergunning mogen blijven staan en bovendien bekostigd zijn door Groevenbeek zelf. In het door de Raad vastgestelde Integraal Huisvestingsplan opgesteld in 2019 is het volgende opgenomen: “De school heeft op dit moment 8 noodlokalen in gebruik. Het gaat om ca. 600 m2. Deze lokalen zijn in 2014 geplaatst. Ze zijn verre van ideaal, maar de school kan deze lokalen niet missen. Onlangs is een vergunning verleend voor nog eens 5 jaar gebruik. Over 4,5 jaar loopt deze vergunning af. Er moet voor die tijd een andere oplossing komen. Het Groevenbeek College vindt het nodig dat deze noodbouw vervangen wordt door een permanent gebouw, dat geschikt is voor eigentijds onderwijs. Bij een moderne opzet met voldoende ruimte zou het gaan om ca. 700 m2 nieuwbouw”.

De huidige afspraak tussen Groevenbeek en gemeente Ermelo is dat de toekomstige capaciteit geschikt wordt voor 2.700 leerlingen. Echter dienen nog actuele leerlingenprognoses opgesteld te worden. Met de huidige kennis lijkt het aannemelijker om de capaciteit voor de toekomst geschikt te maken voor 2.800 leerlingen (2.462 m2 bvo). Vandaar dat deze kosten apart inzichtelijk zijn gemaakt (financiële paragraaf). Aansluitend bij het beleid van de gemeente Ermelo wordt ook een maximaal budget opgenomen voor natuur inclusief en circulair bouwen van € 100 per m2 bvo. Groevenbeek draagt voor uitbreiding nieuwbouw € 95 per m2 bvo bij om van bijna energieneutraal naar energieneutraal te gaan. Rekening houdend met een aanbesteding eind 2023 / 2024 is een investering van € 9.328.636,67 noodzakelijk. Het totale bedrag van renovatie en uitbreiding gaat dus om € 19.559.136,72 Beoogd effect De levensduurverlengende renovatie en de uitbreiding gezamenlijk leiden tot een toekomstbestendig onderwijsgebouw voor het Groevenbeek. De levensduurverlengende renovatie van het bouwdeel uit 1977 leidt tot een frisse, gezonde en duurzame onderwijsomgeving (ventilatie conform Frisse Scholen Klasse B en energiebesparende maatregelen zoals isolatie en vervanging kozijnen). Bovendien past renovatie bij de tijdsgeest van nu, waarin zoveel mogelijk wordt hergebruikt en het milieu zo min mogelijk wordt aangetast.

De uitbreiding leidt tot de oplossing van het structurele bestaande

onze ref. pagina

3 van 7

ruimtetekort. Immers laat de meerjarenprognose zien dat het gemiddeld aantal leerlingen hoger is dan de huidige capaciteit. Het Groevenbeek staat achter dit voorstel en zal optreden als bouwheer. Start zo spoedig mogelijk na het Raadsbesluit en oplevering zal conform huidige planning in 2026 zijn (gefaseerde aanpak). Argumenten 1.1 Vooruitlopen op Programma Overzicht i.v.m. snelheid De aanvraag voor de uitbreiding heeft Groevenbeek in januari 2022 ingediend. De toekenning valt dan, na raadpleging van de overige schoolbesturen, aan het einde van dit jaar. Er zijn een aantal redenen om hierop vooruit te lopen, namelijk dat Groevenbeek aantoonbaar recht heeft op uitbreiding en de gemeente dit niet kan weigeren. Bovendien is het zeer wenselijk dat de uitbreiding gelijktijdig loopt met de renovatie en dit ook voordeliger is (kosten architect, adviseurs, uitvoerende partijen etc.). De overige schoolbesturen zijn voorafgaand aan dit collegevoorstel betrokken en hen is gevraagd om zienswijzen op dit voorspel. Er zijn geen zienswijzen ingediend, waarmee dit proces van op overeenstemming gericht overleg zorgvuldig is doorlopen. 1.2 Groeiend aantal leerlingen leidt tot verplichting bekostiging uitbreiding De leerlingenprognose laat zien dat de prognose van het leerlingenaantal voor de komende 15 jaar hoger is dan de huidige aanwezige capaciteit van het onderwijsgebouw.

Dit betekent dat conform de wetgeving gemeente Ermelo zorgplicht heeft voor de bekostiging van uitbreiding in de vorm van permanente huisvesting. Gezien de huidige situatie (ruimtetekorten) is bij de nieuwbouw uitbreiding haast geboden. 1.3 Het bouwdeel uit 1977 is ruim 40 jaar oud en niet meer van deze tijd Het oudste gebouwdeel van het Groevenbeek College is gerealiseerd in 1977 en daarmee 45 jaar oud. Dit gebouwdeel voldoet dan ook niet meer aan de geldende onderwijskundige, bouwkundige, installatietechnische / energetisch eisen. Het is daarom zeer wenselijk dat dit gebouwdeel wordt gerenoveerd. Levensduurverlenging van 25 jaar is hierbij het voorkeursscenario, omdat het Groevenbeek reeds heeft geïnvesteerd in aanpassingen (kozijnen, ventilatie etc.). 1.4 Bekostiging op basis van feitelijke kosten Conform de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015 is vastgelegd dat de gemeente Ermelo werkt op basis van feitelijke kosten. Dit beleid sluit aan bij het feit dat normbedragen aantoonbaar niet voldoende zijn en dat projecten maatwerk zijn. De gemeente heeft een wettelijke verplichting om zorg te dragen voor adequate onderwijshuisvesting, ongeacht wat dit dan kost. Groevenbeek is de bouwheer, waarbij de gemeente en Groevenbeek hun eigen verantwoordelijkheid moeten nemen.

In dit geval is het schoolbestuur bouwheer en heeft de gemeente een toetsende rol binnen de vooraf gestelde kaders. 1.5 Beschikbaar stellen van voorbereidingskrediet Conform de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015 is vastgelegd dat de vergoeding voor een voorbereidingskrediet wordt vastgesteld op 10 procent van het geraamde investeringsbedrag. Uitgaande van het geraamde investeringsbedrag wordt het voorbereidingskrediet afgerond € 1.955.914,00,--. Dit voorbereidingskrediet is onderdeel van het totale krediet. Het is dus een vooruitbetaling en geen extra kostenpost. Kanttekeningen 1.1 Integrale levensduurverlenging over 25 jaar De keuze om nu het gebouwdeel uit 1977 te renoveren met een levensduurverlenging van 25 jaar leidt er toe dat over circa 25 jaar een integrale oplossing dient plaats te vinden voor de gebouwdelen van 1977 tot en met 2017. Dit zal over 25 jaar leiden tot een forse investering in het Groevenbeek. Dit is onvermijdelijk omdat het Groevenbeek nu eenmaal bestaat uit meerdere bouwdelen.

onze ref. pagina

4 van 7

1.2 Kwaliteitskader Conform het IHP is het kwaliteitskader voor de nieuwbouw uitbreiding vastgesteld op Bouwbesluit, Frisse Scholen Klasse B lucht en energieneutraal (stap van bijna energie neutraal naar energieneutraal wordt bekostigd door Groevenbeek i.v.m. exploitatievoordeel). Deze kosten zijn inbegrepen in de genoemde investeringskosten. Naar aanleiding van de raadsvergadering van 14 december 2017 is het advies om een taakstellend maximaal budget mee te geven c.q. te bekostigen vanuit de gemeente voor natuur inclusief bouwen en circulair bouwen. Bij besluitvorming over dit collegevoorstel en daarna raadsbesluit dient besloten te worden of budget voor natuur inclusief en circulair bouwen beschikbaar wordt gesteld. Hiermee is het kwaliteitskader geheel duidelijk om lopende het traject hierover geen verschil van inzicht te krijgen. 1.3 Huidige en toekomstige marktontwikkelingen De afgelopen jaren heeft de bouwmarkt aanzienlijke prijsstijgingen laten zien. De verwachting is dat de komende jaren, nu extra versterkt door de oorlog in Oekraïne, de prijsstijgingen blijven bestaan. De genoemde vierkante meter prijs (zie inleiding) zijn op basis van de huidige marktontwikkelingen. Bij aanbesteding (2023/2024) zal het definitieve budget vastgesteld worden op basis van feitelijke kosten.

1.4 Stijgende bouwprijzen door oorlog in Oekraïne De oorlog in Oekraïne heeft gevolgen voor de prijzen in de bouwsector. Bouwprojecten in heel Nederland hebben te maken met stijgende prijzen door schaarste aan materiaal (met name hout en aluminium). Ook in de gemeente Ermelo hebben bouwprojecten hier op dit moment last van. Aannemers geven aan dat zij een contract niet meer tekenen als zij niet worden vergoed voor de stijgende kosten. De oorlog in Oekraïne is daarmee een onvoorziene omstandigheid, waar gezien de instabiele markt / fluctuatie van prijzen lastig rekening mee is te houden bij bepaling / vastlegging budgetten. 1.5 Kosten tijdelijke huisvesting Door een gefaseerde aanpak is de huidige inschatting dat bovenop de reeds bestaande tijdelijke huisvesting geen extra tijdelijke huisvesting noodzakelijk is. Wel dient de bestaande tijdelijke huisvesting verplaatst te worden, omdat op deze plek een deel van de uitbreiding wordt gerealiseerd. Dit brengt kosten met zich mee met een bedrag van circa € 120.000,--, die zijn opgenomen in het aan te vragen krediet. Bekostiging hiervan op basis van feitelijke kosten ligt bij de gemeente omdat zij nu ook niet hoeft te investeren in tijdelijke huisvesting gedurende de realisatiefase. 1.6 Kosten eerste inrichting uitbreiding De kosten voor de eerste inrichting van de uitbreiding worden beschikt in het Programma Overzicht.

Conform de huidige planning zal dit op het Programma Overzicht 2024 komen. Dan is ook definitief inzichtelijk met hoeveel vierkante meter het Groevenbeek is uitgebreid. 1.7 Groeiend leerlingenaantal Ten tijde van het opstellen van dit collegevoorstel is met elkaar afgesproken dat de toekomstige capaciteit van het Groevenbeek 2.700 leerlingen is. Echter laat de afgelopen jaren zien dat de groei van de school hoger is dan deze 2.700. Pronexus stelt nog prognoses op en het kan ertoe leiden dat de capaciteit van het Groevenbeek groter moet zijn dan 2.700 leerlingen. Dit gaat automatisch gepaard met extra kosten voor de gemeente Ermelo. Uitgaande van bijvoorbeeld een capaciteit van 2.800 leerlingen gaat dit om extra kosten van circa € 2.300.000,00 voor de nieuwbouw en eerste inrichting.

onze ref. pagina

5 van 7

Communicatie Groevenbeek is bekend met de inhoud van dit Raadsvoorstel. De Raad wordt verzocht om een besluit te nemen voor de ophoging van het krediet voor de renovatie en voor het beschikbaar stellen van het krediet voor de uitbreiding. Financiële gevolgen en dekking In de begroting 2023 is een bedrag van € 6.606.000,-- beschikbaar voor de renovatie. Na de vaststelling van het IHP is een informatiememo in de Raad op 7 juli 2021 besproken, waarin een bedrag van circa € 10.000.000,00 is benoemd voor de renovatie. Dit bedrag is niet beschikbaar gesteld door College en de Raad. Het begrote bedrag is niet voldoende, gezien de prijsindexatie van 2019 tot heden in de huidige marktwerking. Raming van de huidige kosten leidt tot een inschatting van het benodigd budget voor de renovatie van € 10.230.500,05. Het gaat hiermee dus om een verhoging van het budget van € 3.624.500,05. De kapitaallasten van de totale renovatie zijn jaarlijks circa € 491.000,00 met ingang van het jaar 2027. Voor de uitbreiding nieuwbouw is een krediet benodigd van € 9.328.636,67. De kapitaallasten van de nieuwbouw zijn jaarlijks circa € 350.000,00 met ingang van het jaar 2026. Voor het al in de begroting beschikbare krediet voor renovatie zijn al kapitaallasten geraamd ter grootte van € 165.000,00 met ingang van het jaar 2024. De uiteindelijke budgettaire gevolgen zien er als volgt uit:

omschrijving begroting 2024 begroting 2025 begroting 2026 begroting 2027 renovatie € € € € 491.000,00 uitbreiding nieuwbouw € € € 350.000,00 € 350.000,00 al begroot € -165.000,00 € -165.000,00 € -165.000,00 € -165.000,00 totaal € -165.000,00 € -165.000,00 € 185.000,00 € 676.000,00 bedrag kan vrijvallen bedrag kan vrijvallen

onze ref. pagina

6 van 7

Zie in onderstaande tabel het overzicht: Opbouw Investering Groevenbeek Huidig krediet renovatie Nr 1 Aanvullend krediet renovatie Nr 2 Uitbreiding krediet uitbreiding nieuwbouw Sub Totaal

Aanvulling kadernota 2023 Aanvulling kadernota 2023

Aanvullende posten nieuwbouw Natuurinclusief en circulair bouwen nieuwbouw nieuwbouw Verplaatsen tijdelijke units 50%nb en 50% ren Advies Meerinzicht nieuwbouw Eerste inrichting nieuwbouw 2700 ll

6.606.000,00 3.787.000,05 Renovatie 6.440.633,80 Nieuwbouw 16.833.633,85

184.700,00 120.000,00 75.000,00 476.279,00

nieuwbouw Meerkosten bij capaciteit 2800 ll (+615m2) nieuwbouw Meerkosten natuur inclusief en circulair bouwen 2800 ll nieuwbouw Meerkosten eerste inrichting 2800 ll Subtotaal meerkosten 2800 ll ipv 2700 ll

100 euro per m2 bvo prijsopgave Groevenbeek m2

2.144.553,22 61.500,00 97.360,65 2.303.413,87

Subtotaal Prognose Bouwkosten

3.159.392,87

2700 ll Bijdrage Schoolbestuur van BENG naar ENG (€95/m2) 2800 ll Bijdrage schoolbestuur extra capaciteit voor 2800 ll

615 € 3.487,08 € 2.144.553,22 is geindexeerd

3.159.392,87 19.993.026,72

SUVIS (COVID-19)

-175.465,00 -58.425,00 -200.000,00

Prognose INV0133

19.559.136,72

Ontwerpfase Aanbestedingsfase Bouwfase totale project Oplevering nieuwbouw Oplevering renovatie

2023 2024 2024/2025/2026 2025 2026 is start kapitaallast (berekening afschrijvingskosten in componenten)

Bouwkosten Restwaarde Basis afschrijving

Opbouw Exploitatielast Component Renovatie

19.559.136,72 19.559.136,72 Renovatie Nieuwbouw Jaren

Grond Bouwkundig Installatie Inventaris

0 25 15 10

Exploitatielast tlv Algemene Middelen vanaf 2027

Component Nieuwbouw Grond Bouwkundig Installatie Inventaris

Exploitatielast tlv Algemene Middelen vanaf 2026

62% 38%

Jaren 0 40 15 10

10.230.500,05 9.328.636,67

Procentuele verdeling van het KredieBedrag Afschr per jaar 0% 70% 7.161.350,03 286.454,00 30% 3.069.150,01 204.610,00 0% 10.230.500,05 491.064,00

Procentuele verdeling van het KredieBedrag 0% 70% 30% 0%

Afschr per jaar 6.530.045,67 2.798.591,00

163.251,14 186.572,73

9.328.636,67

349.823,88

Planning Na besluitvorming door de Raad kan de beschikking voor het totaal aangevraagde krediet afgegeven worden aan Groevenbeek. Het voorbereidingskrediet van 10% van de totale investeringskosten wordt na besluit van de Raad direct beschikt aan het Groevenbeek conform de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Ermelo 2015. Hiermee kan Groevenbeek al starten met de definitiefase en de aanbesteding van partijen. Het ontwerpproces zal vervolgens in 2023 plaatsvinden, waarna in 2024, 2025 en 2026 de uitvoeringsfase van de renovatie en de uitbreiding plaatsvindt. Indien de aanbesteding straks past binnen het krediet dan is geen aanvullend besluit noodzakelijk. Indien er wel een overschrijding van het krediet is, dan dienen college en/of raad een besluit te nemen voor het deel van de overschrijding.

onze ref. pagina

7 van 7

Evaluatie Gedurende het ontwerp- en bouwproces toetst gemeente Ermelo vanuit haar rol als bevoegd gezag het proces. Groevenbeek is bouwheer. Het college van burgemeester en wethouders van Ermelo, A.M. Weststrate, dra. Th.A.J. Burmanje, secretaris, burgemeester,

Bijlage(n)

:

Uitnodigen belanghebbende(n)

:

Raadsbesluit (e220015638) Concept Beschikking (e220010162) N.v.t.