Programma e250033936

Programma Cultuur- en Erfgoedpact Noord Veluwe 2025-2027 Mei 2025

1

Aanleiding Op de Noord Veluwe werken gemeenten en culturele organisaties samen om een sterk netwerk voor cultuur en erfgoed te creëren. Deze samenwerking stelt ons in staat om verhalen uit de regio te delen en zowel bewoners als bezoekers te inspireren met cultuur en erfgoed. Dit draagt bij aan de samenleving, het welzijn, de economie en het toerisme in onze regio. Vanuit de samenwerking tussen de negen gemeenten en de drie centra voor kunst & cultuur (Cultuurplein Noord Veluwe, Cultuurkust en het Centrum voor Cultuur Elburg) willen we ervoor zorgen dat mensen genieten van cultuur, actief deelnemen en hun talenten kunnen ontwikkelen. Gezamenlijk willen we laten zien dat onze regio een plek is waar cultureel talent kan floreren. 1. Missie Cultuur- en Erfgoedpact 2025-2028 Cultuur en erfgoed bewaren en beleven door het samen ontwikkelen en versterken van een duurzame culturele infrastructuur waarmee voor de bewoners en bezoekers van de Noord-Veluwe culturele-, erfgoed- en cultuureducatieve activiteiten worden ontwikkeld, waar mogelijk en zinvol verbonden met andere maatschappelijke gebieden zoals het sociale domein. 2. Doelstelling Inwoners van de Noord Veluwe duurzaam laten participeren in lokale en regionale kunst, cultuur en erfgoed. We vergroten hiermee het bereik onder - en participatie van inwoners aan culturele activiteiten.

Inwoners voelen zich sterker verbonden met hun omgeving en met de regio door sterke regionale projecten. Door meer samenwerking tussen culturele instellingen versterken we de cultuur en erfgoedparticipatie en maken de bovenlokale culturele infrastructuur toekomstbestendiger en sterker. Onze doelstelling is hiermee in overeenstemming met de uitgangspunten voor de uitvoering van het intergemeentelijk meerjarenprogramma op het gebied van cultuur en erfgoed, dat de provincie Gelderland voor de periode 2025-2028 heeft geformuleerd. 3. FARO Het uitvoeringsprogramma Cultuur en erfgoedpact bouwt voort op de periode 2022-2024, toen een stevige basis is gelegd. In deze periode worden de drie speerpunten uit het Verdrag van Faro geïntegreerd in het programma. Speerpunt 1: Participatie in de volle breedte In de praktijk zijn ambities op het gebied van toegankelijkheid, een breder publieksbereik, actief meedoen aan erfgoedactiviteiten al gemeengoed. Het Faro-verdrag voegt hier nog een uitdaging aan toe: meedoen door mee te bepalen. De uitdaging schuilt in de woorden zeggenschap en eigenaarschap, oftewel deelhebben. Speerpunt 2: Open houding voor andere erfgoedopvattingen Niet het bestaande, gedefinieerde erfgoed is het vertrekpunt, maar wat mensen zien als erfgoed.

Voor het erfgoedveld kan dit betekenen dat het moet leren omgaan met verschillende perspectieven op erfgoed, de roep om inclusiviteit, een dynamischer erfgoedbegrip, integraliteit (i.p.v. verschillende erfgoeddomeinen), een grotere rol voor erfgoed als drager van verhalen, geschiedenis en identiteit, en oral history als zelfstandig erfgoed.

Speerpunt 3: Erfgoed midden in de samenleving 2

Behoud van erfgoed is geen doel op zich, zo stelt het Verdrag van Faro, maar moet ten goede komen aan de samenleving. Cultureel erfgoed maakt onlosmakelijk deel uit van ieders leefomgeving en culturele geschiedenis. Het is die alom zijnde aanwezigheid die maakt dat erfgoed een rol speelt in alle facetten van ons leven en dat we het kunnen inzetten als hulpbron voor een betere samenleving. Die gedachtegang is niet onbekend in Nederland. Denk aan de relatie die de afgelopen decennia vanuit erfgoed is gelegd met ruimtelijke ordening om de kwaliteit van ruimtelijke ontwikkelingen te verbeteren. Het verdrag daagt erfgoedinstellingen en overheden uit om vergelijkbare relaties te leggen met andere thema’s, zoals leefbaarheid en wijkverbetering, sociale cohesie, integratie, welzijn, gezondheid, arbeidsparticipatie en bijvoorbeeld openbare orde en veiligheid. Dit is grotendeels nog onbekend terrein. 4. Programmalijnen Met onderstaande programmalijnen geven we richting aan de uitvoering en zorgen we ervoor dat de initiatieven aansluiten bij de doelstelling. Binnen een programmalijn worden lokale en regionale projecten uitgevoerd, waarbij het zo kan zijn dat een project aan meerdere programmalijnen bijdraagt. Programmalijn 1: Cultuurverbinders bouwen aan de lokale en regionale infrastructuur. Kennis blijven ontwikkelen en delen in de regio is belangrijk en nodig.

De cultuurverbinders, die inmiddels in alle gemeenten actief zijn, blijven de spil voor de culturele infrastructuur. Ook is de Cultuurverbinder de schakel tussen de lokale culturele netwerken en de regionale samenwerking.

Taken van de Cultuurverbinder zijn: - Opzetten van een netwerk gericht op erfgoed- en cultuuraanbieders in de gemeenten. Binnen een netwerk wordt kennis gedeeld, inspireren de betrokken partijen elkaar en worden er gezamenlijke projecten vormgegeven die de samenwerking versterken. De cultuurverbinder heeft hierin vooral een aanjagende en faciliterende rol. - Ontwikkelen van gezamenlijke projecten ter versterking van de samenwerking binnen een netwerk, op basis van een thema aansluitend op het cultuurbeleid van de betrokken gemeente. - Als spin in het web verbinden van culturele partijen met maatschappelijke organisaties en bedrijven waar dit kansrijk is en aantoonbaar leidt tot meerwaarde. En hen activeren om vervolgens zelf aan de slag te gaan. Activiteiten: De cultuurverbinders ondersteunen lokale platforms en het amateurveld op passende wijze. Bijvoorbeeld door middel van: - Het organiseren van kennissessies (een vervolg op het lopende regionale project Kenniscaroussel.

De Kenniscarrousel is een reeks van inhoudelijke bijeenkomsten over thema’s die door het cultuur en erfgoedveld zijn aangegeven, bijvoorbeeld: social media, AI, fondsenwerving, werken met vrijwilligers etc); - Het ondersteunen van activiteiten die erfgoedlocaties helpen om specifieke doelgroepen beter te bereiken en ontvangen; - Het uitvoeren van het Vitaliteitsprogramma (dat voortkomt uit de Kenniscaroussel). Programmalijn 2: Versterken van sociaal welzijn door actief bezig te zijn met cultuur en erfgoed. Een open houding naar elkaar is geworteld in nieuwsgierigheid en het verhaal van de ander. Verhalen maken, vertellen en delen zetten we in om sociaal welzijn te versterken. We zetten in op borging van 3

reeds ontwikkelde vormen en onderzoeken ondersteunende en nieuwe vormen om lokale en regionale verhalen te verbinden en vertellen. Activiteiten: In de pactperiode 2022-2024 is een aantal projecten rondom het thema ‘verhalen’ uitgevoerd. Niet alle gemeenten hebben overal aan kunnen deelnemen. Daarom bieden we in deze periode de mogelijkheid om de ontwikkelde projecten in andere gemeenten uit te voeren. - Het gemaakte spel ‘Verhalen van de Veluwe’ kan verder worden doorontwikkeld. Het spel is een drager voor verhalen uit de regio, waarbij de musea en erfgoedorganisaties een belangrijke stem hebben in vorm en inhoud. - Artistieke projecten gericht op welzijn zoals de Textielmobiel en projectkoren. - Projecten rondom streektaal of het project ‘Geef het door’ waarin ouderen en jongeren verhalen uitwisselen bieden prachtige aanknopingspunten voor het verrijken van de verhalen uit het gebied. - Mogelijkheid om erfgoedlocaties te ondersteunen bij het toegankelijk maken van verhalen, bijvoorbeeld ‘dementievriendelijke musea’. Programmalijn 3: Stimuleren van de lokale omgeving door culturele hubs Om te kunnen participeren zijn inspirerende plekken nodig, passend bij diverse doelgroepen. We zetten de focus op jongerencultuur uit het vorige pact door.

Waar mogelijk sluiten we vanuit een aantal gemeenten aan op de cultuurregio Zwolle (gemeenten Elburg, Heerde, Oldebroek, Hattem en Nunspeet). Activiteiten: de ingezette hiphophubs uit de vorige pactperiode kunnen verder worden ontwikkeld tot levendige plekken voor jongerencultuur, breder dan muziek, passend bij de lokale situatie. Ook kan worden onderzocht of de erfgoedlocaties een bredere functie kunnen krijgen als maak- en presenteerplaats voor activiteiten uit het pact en/of andere lokale activiteiten. Dit geeft mogelijkheden om het erfgoed te laten bijdragen aan maatschappelijke thema’s. Cultuurplein Noord Veluwe, Cultuurkust en CvC Elburg hebben bestaand aanbod gericht op jongeren. Vanuit het pact kan een extra impuls gegeven worden. De inzet van U Create Regio (uitgevoerd door de Popschool Harderwijk) wordt doorgezet in gemeenten waar dit goed landt en er een actieve community ontstaat. Vanuit de Cultuurregio Zwolle wordt ook het programma van Vaktor ingezet in een aantal gemeenten. Vanuit het pact kan Vaktor ook in gemeenten werken die geen deel uitmaken van de Cultuurregio Zwolle. Dit is een vervolg op de pilot die in 2025 in álle gemeenten wordt opgepakt. Gemeente Hattem Heerde Oldebroek Epe Elburg

Scholen VO De Noordgouw Agnietencollege Wezep RSG Nuborgh Oostenlicht VKinsbergen College Nuborgh Lambert Franckens

Andere locaties Welzijnsorganisatie/jongerenwerk Welzijnsorganisatie/jongerenwerk Welzijnsorganisatie/jongerenwerk De Techniekbrouwerij Welzijnsorg. St. Wiel CvC Elburg

Nunspeet Harderwijk

Nuborgh College Landstede (MBO) CNV

Welzijn Nunspeet - straathoekwerk Jongerenwerk Zorgdat Popschool 4

Ermelo Putten

Morgencollege RSG Slingerbos Mijn school Groevenbeek Groevenbeek

Cultuurkust

Welzijn Ermelo – jongerenwerk Broedplaats in oprichting Putten voor Elkaar (jongerenwerk)

Verdere uitwerking De negen gemeenten hebben aangegeven dat het goed laten aansluiten van activiteiten van het uit pact op de lokale situatie belangrijk is, zonder de regionale verbinding te verliezen. We denken dat dit mogelijk is door te sturen op realisatie van de programmalijnen, waarbij er flexibiliteit is voor lokale keuze van projecten. Het definitieve programma wordt daarom verder uitgewerkt in overleg met de gemeenten. 5. Communicatie Een belangrijke les uit de pactperiode 2022-2024 is dat we beter kunnen en moeten vertellen wat de opbrengst van het pact is. Daarom gaan we extra investeren in communicatie. We onderscheiden twee doelgroepen: Doelgroep Bestuur en ambtelijk: • Provincie • Gemeenten • POI – Cultuur Oost, Erfgoed Gelderland, Spectrum

Deelnemers activiteiten: • Organisaties en verenigingen (minimaal 100) • Individuele deelnemers en bezoekers (minimaal 5.000) • Cultuur en Erfgoedplatforms

Communicatiemiddelen • Bestuurdersdag; delen, ervaren & beleven • Presentaties/ervaringen van deelnemers organiseren bij overleggen bestuurders • Slotcongres in 2027 • Activiteiten per gemeente communiceren (ambtelijk gemeente en provincie) • Pagina websites Cultuurkust/Cultuurplein en CCE • Platforms ondersteunen bij lokale communicatie (in opdracht cultuurverbinder, ondersteund door communicatie) • Slotcongres in 2027 • Lokale media inzetten • Deelnemers als ambassadeurs verhaal laten vertellen • Pagina websites Cultuurkust/Cultuurplein en CCE

We kiezen ervoor om van het pact geen zelfstandig merk te maken, maar met name de projecten beter te communiceren. Waarbij wel altijd wordt vermeld dat het project mogelijk gemaakt is vanuit het cultuur en erfgoedpact. 6. Begroting – concept De middelen die beschikbaar zijn voor de uitvoering van het programma zijn nog niet definitief. We gaan uit van de informatie dd maart 2025. Voor het penvoerderschap zijn kosten berekend voor de ambtenaar die het penvoerderschap uitvoert, geen overige inzet van bijvoorbeeld financiën of juridische ondersteuning. Het bedrag voor het penvoerderschap is € 112.500 voor de periode van juni 2025 tot en met 31 december 2027. Het 5

maximale uurtarief van 60 euro per uur is gehanteerd. De volgende taken worden hiervoor uitgevoerd: Opstellen subsidiebeschikkingen, begroting penvoerder, nadere regels subsidievoorwaarden, documenten DVO, evaluatie en contact met uitvoeringsdriehoek, alle verantwoordingen en administratieve taken die bij de subsidievoorwaarden horen. Toelichting projectsturing Cultuurplein Noord Veluwe, Cultuurkust en het Centrum voor Cultuur Elburg zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de activiteiten. Onder de noemer ‘projectsturing’ valt zowel de invulling van de stuurgroep voor het geheel, als de aansturing van de projecten en een component overhead. Dit is niet uitgesplitst, omdat in de praktijk de inzet van uren kan variëren: soms is er meer tijd in de stuurgroep nodig (met name bij de opstart en de afronding) en soms meer voor de projecten. Opmerking: de middelen voor het CE Pact zijn ten opzichte van de periode 2022-2024 niet geïndexeerd en worden in deze periode ook niet geïndexeerd. De kosten zijn echter wel gestegen. Dat betekent dat we minder kunnen doen met ‘dezelfde’ middelen. Ook is het tarief van €60,- per uur dat de Provincie Gelderland hanteert, in de praktijk laag. Voor de uitvoering hanteren wij de Handleiding Overheidstarieven 2025 (HOT), waarbij tarieven zijn gekoppeld aan salarisschalen.

6

Concept begrotingCEPact 2025-2027 Kosten 2025 22.500

2026 45.000

2027 45.000

Totaal 112.500

25.000 25.000 10.000

25.000 25.000 10.000

5.000

5.000

25.000 25.000 10.000 10.000 5.000

75.000 75.000 30.000 10.000 15.000

180.000 20.000

180.000 20.000

180.000 20.000

540.000 60.000

24.600

34.340

34.200 25.000

93.140 25.000

Programmalijn 3 Culturele hubs Investeren programmering jongerencultuur

29.000

45.000

40.000

114.000

Totaal

359.420

364.420

404.420

1.149.640

Baten 200.000 127.060 55.960

200.000 127.160 56.060

200.000 127.250 56.150

600.000 381.470 168.170 1.149.640

1.185

1.185

1.185

3.555

Penvoerderschap gemeente Putten Projectsturing Cultuurplein Projectsturing Cultuurkust Projectsturing CCE Accountant Communicatie Programmalijn 1 Infrastructuur Inzet cultuurverbinders (20k per gemeente) Project Kennisontwikkeling en ondersteuning Programmalijn 2 Verweven verhalen Deelprojecten Project slotcongres

Provincie infrastructuur Provincie matching Middelen gemeenten (ovb) Totaal Uren gemeenten (ovb)

7