Planning e250032594

Planning laadinfra voortvloeiend uit de Laad- en plaatsingsvisie 2021 - 2030 Actie raadsbesluit van 6 september 2022

Inleiding In het raadsbesluit van 6 september 2022, heeft de raad de integrale laad- en plaatsingsvisie vastgesteld. Met de laad- en plaatsingsvisie 2021 – 2030 nemen we regie op het plaatsen van de openbare laadinfrastructuur. Ermelo zorgt voor een goede ruimtelijke inpassing waardoor elektrisch vervoer wordt gefaciliteerd en gestimuleerd. In de Laadvisie is opgenomen dat jaarlijks tot 2024 wordt gemonitord of volgens verwachting laadpalen worden gerealiseerd. Voor de periode na 2024 wordt een nieuwe planning gemaakt. Tevens is benoemd dat we elke twee jaar, zoals aangegeven in de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL), de laad- en plaatsingsvisie herijken, zodat nieuwe inzichten en ontwikkelingen tijdig kunnen worden meenemen en er op elk moment een passende laadinfrastructuur is. In de Visie en uitvoeringsprogramma duurzaamheid 2024 - 2028 is opgenomen dat in 2025 - 2026 een energievisie wordt opgesteld. Een energievisie is essentieel om richting te geven aan ons energiebeleid en de transitie naar een duurzame energievoorziening goed te organiseren. De beschikbaarheid van energie en bijbehorende infrastructuur wordt steeds bepalender in het wel of niet doorgaan van ontwikkelingen. De energievisie helpt hierbij om een heldere strategie te bepalen voor de korte en lange termijn.

Gezien de belasting van de laadinfrastructuur op het energienetwerk en de huidige problemen met het aansluiten van laadpalen, zal er eerst een energievisie worden opgesteld. Daarna zal de laad- en plaatsingsvisie worden herijkt.

Concessieovereenkomst met Vattenfall In 2022 heeft gemeente Ermelo een concessieovereenkomst gesloten met Vattenfall, deze is vorig jaar met twee jaar verlengd tot 1 juli 2027. De Concessieovereenkomst voorziet in het plaatsen, installeren en exploiteren van nieuwe laadpalen gedurende de plaatsingstermijn, waarbij het gaat om: a. Proactieve plaatsing; b. Plaatsen van laadpalen op basis van ‘paal-volgt-auto’ principe; c. Het plaatsen van laadpalen o.b.v. verwacht of gerealiseerd verbruik van 5.000 kWh of meer op jaarbasis per laadpaal; d. Het plaatsen van laadpalen op basis van aanvragen van gemeenten (strategische plaatsing).

Proactieve plaatsing In de verlenging van de concessieovereenkomst is afgesproken dat gemeente Ermelo voor 1 april 2025 18 proactieve locaties in de gemeente dient te hebben aangewezen voor het plaatsen van laadpalen. Deze worden tussen 1 juli 2025 en 1 juli 2027 door Vattenfall geplaatst. Paal-volgt-auto Het 'paal-volgt-auto'-principe houdt in dat een laadpaal wordt geplaatst op basis van de behoefte van een elektrische rijder. Wanneer een inwoner een elektrische auto aanschaft en geen mogelijkheid heeft om op eigen terrein te laden, kan hij of zij een verzoek indienen voor een openbare laadpaal in de buurt. Dit zorgt ervoor dat de laadinfrastructuur meegroeit met het aantal elektrische voertuigen en dat er voldoende laadmogelijkheden zijn voor nieuwe e-rijders. Strategische palen Naast de proactieve plaatsing van laadpalen, zijn er ook projecten (nieuwbouw/herinrichting) waar op verzoek van de gemeente Ermelo door Vattenfall strategische palen worden geplaatst. Strategische palen worden aangevraagd door de gemeente in het kader van nieuwbouw of herinrichting. Deze palen kost de gemeente €1.500 per laadpaal. Informatievoorziening aanvrager en omwonenden Begin 2023 is een verzamelverkeersbesluit genomen voor het reserveren van parkeerplaatsen voor het opladen van elektrische voertuigen op diverse locaties in Ermelo. Het gaat hier op 157 locaties voor proactieve laadpalen.

De bezwaartermijn hierop is dan ook verlopen. Voor de plaatsing van deze laadpalen worden omwonenden door de gemeente geïnformeerd. Voorafgaand aan de plaatsing van een laadpaal die op verzoek van een elektrische rijder (paal-volgtauto) is aangevraagd wordt de aanvrager door Vattenfall geïnformeerd en omwonenden door de gemeente.

Opgave laadinfra voor 2022 - 2025 Inleiding In de laad- en plaatsingsvisie 2022 is gebruik gemaakt van de prognoses van ElaadNL (https://platform.elaad.io/interactieve-outlook/) om vast te kunnen stellen hoeveel laadpunten er in Ermelo nodig zijn. De prognoses zijn afgezet tegen de situatie van dat moment, om op deze manier de opgave voor de komende periode concreet te maken. Zo zorgen we ervoor dat de laadinfra in het juiste tempo meegroeit (Laadvisie, 2022). De prognoses geven inzicht in het aantal benodigde publieke en private laadpunten en het aantal benodigde reguliere en snellaadpunten voor de periode 2025 – 2030. ElaadNL gebruikt voor de Outlooks veel openbare databestanden, zoals gegevens over kavels (eigen oprit) en demografische en welvaartsgegevens (waar komen als eerste elektrische auto’s). Prognoses voor semipublieke laadpunten, zoals bij hotels, zijn niet beschikbaar. Deze zijn opgenomen in de cijfers van private laadpunten (Laadvisie, 2022).

Prognose versus werkelijk geplaatste (publieke) laadpunten voor 2022 – 2025 In 2022 waren er ongeveer 40 publieke laadpunten in de gemeente. Om in 2025 in de laadbehoefte te voorzien zijn ongeveer 200 laadpunten nodig. In 2030 zijn er ongeveer 500 laadpunten nodig (Integrale Laadvisie, 2022). In 2022 is een raming gemaakt (Raadsvoorstel, 2022) van het aantal te plaatsen laadpalen voor de periode 2022 - 2025. In het onderstaande overzicht is de raming, de aanvragen, en het werkelijk aantal geplaatste (proactieve) palen opgenomen. In dit overzicht is een onderscheid gemaakt tussen proactief (op verzoek van de gemeente) en de paal-volgt-auto-principe (op verzoek van een E-rijder). Beide worden geplaatst in de publieke ruimte. Jaar

Aanvraag Proactief (PA)

2022

De in 2022 geschatte te plaatsen palen 20

Werkelijk geplaatst

Opmerking

16

Aanvraag E-rijder (EV) Paal-volgtauto 9

22

30

14

9

22

2024

50

15

0

8

2 PA geannuleerd, 1 EV niet genoeg netcapaciteit 2 PA on hold, 1 EV wacht op uitvoering in 2025. Wachttijd 18 maanden. 6 On hold ivm netuitbreiding. Wachttijd 18 mnd. Inmiddels is er 1 geannuleerd, zijn er 4 gerealiseerd en 1 nog niet geplaatst.

2023

2025

100

18 (20252027)

0

0

Totaal 22 - 25

52

Planning strategische laadpalen 2022 - 2025 In de periode 2022 – 2025 zijn voor project De Zanderij 3 proactieve en 11 strategische palen aangevraagd. Deze kunnen door de netcongestie niet worden gerealiseerd. Alliander heeft aangegeven voorrang te geven aan de netverzwaring en pas in 2027 (wordt mogelijk 2030) tijd te hebben om een transformatorhuisje te kunnen plaatsen. Daarna kunnen de 3 proactieve en 11 strategische laadpalen worden geplaatst. De komende jaren staan enkele projecten gepland waar een aanvraag voor het plaatsen van strategische palen bij Vattenfall kan worden gedaan. Het is nog niet zeker of Vattenfall deze palen dan ook daadwerkelijk plaatst. Dat is afhankelijk van de periode waarin projecten worden afgerond. Alle palen die geplaatst worden na 1 juli 2027 vallen niet meer onder de concessie en zullen dan ook niet meer door Vattenfall worden geplaatst, tenzij een nieuwe concessie met deze partij wordt aangegaan.

In onderstaand overzicht zijn de projecten opgenomen waar strategisch laadpalen voor worden/zijn aangevraagd bij Vattenfall. Project Horsterhoeve Hart van Horst Markt 2.0 De Zanderij

Aantal laadpalen 6 palen, vervalt. Project is niet afgerond voor het einde van de concessie. Wordt bepaald voor 1 juli 2025. 3 palen palen zullen worden aangevraagd bij Vattenfall. 11 palen aangevraagd en goedgekeurd. Alliander heeft pas in 2027 (wordt naar verwachting 2030) de tijd om een trafohuisje te plaatsen, pas daarna kunnen de palen worden geplaatst.

Snelladen 2022 - 2025 De ontwikkeling op het gebied van laadinfra gaat heel hard, dat geldt ook voor snelladen. Er zijn verschillende typen snelladen. Binnen gemeente Ermelo praten we over een 50kW lader. Voor een van de projecten (Markt 2.0) wordt gekeken of snelladers (50kW) kunnen worden geplaatst. Dit is afhankelijk van de netbeheerder. Zij bepaalt of er voldoende ruimte is op het net. De belangrijkste overweging hierbij is de parkeerbeperking van maximaal 1,5 uur (blauwe zone). Daarnaast is de parkkeerdruk enorm hoog en snelladen zorgt voor een snelle doorloop van elektrisch laden. Er wordt ook onderzocht of snelladen een oplossing is bij Sportpark De Zanderij. Bezoekers zijn hier vaak maar maximaal 1,5 uur, waardoor een 11kW lader (de 11 kW lader die standaard geplaatst wordt) niet passend is op deze locatie. Als gemeente Ermelo snellaadlocaties laat realiseren past dat goed in de prognoses van ElaadNL.

Aantal laadpunten in de gemeente Ermelo volgens RVO en ElaadNL RVO In het onderstaande overzichtje staan het aantal (semi)publieke laadpunten in de gemeente Ermelo vermeld. Bij de RVO wordt onderscheid gemaakt tussen publieke en semi-publieke laadpunten. Aantal laadpunten gemeente Ermelo Laatste update: februari 2025 (RVO, 2025)

Publiek 164

Semi-publiek 106

Snellaadpunt 0

Bronnen dashboard RVO: Ecomovement/Charge-it-up.

ElaadNL Het groeiscenario van de (semi)publieke laadpunten in Ermelo ziet er volgens ElaadNL (2025) als volgt uit: Jaar 2025 2026 2027 2028 2029 2030

Aantal (semi)publieke laadpunten 377 444 518 605 704 816

Aantal snellaadpunten

14 16

ElaadNL maakt geen onderscheid tussen publieke en semi-publieke laadpunten. Het is dan ook niet na te gaan om hoeveel publieke laadpunten het hier gaat. Voor deze gegeven verwijst ElaadNL door naar het dashboard van de RVO. Volgens ElaadNL wordt vanaf 2029 ook snellaadpunten in de gemeente Ermelo verwacht.

Opgave laadinfra 2025 e.v. Als wordt uitgegaan van het aantal publieke laadpunten (164) uit het dashboard van de RVO, wordt de planning, zoals verwacht werd in 2022 (200) (Laadvisie, 2022) voor 2025 niet gehaald. Dit gat zal in 2025 niet worden gedicht. Laadpunt versus laadpaal Aandachtspunt is dat de RVO uitgaat van laadpunten, in de laadvisie wordt eveneens gesproken over laadpunten, maar in het raadsvoorstel wordt gesproken over laadpalen. Een laadpaal heeft veelal 2 (soms zelfs 3) laadpunten. De gemeente Ermelo heeft geen zicht op de plaatsing van semipublieke laadpalen. Deze worden dan ook niet meegenomen in de overzichten en de planning. Als de cijfers van de RVO (271) en ElaadNL (377) m.b.t. (semi)publieke laadpunten naast elkaar worden gelegd, is er een groot verschil tussen de daadwerkelijk geplaatste laadpunten en de prognose. Dit komt o.a. doordat ElaadNL in de berekening van de prognoses geen rekening heeft gehouden met de netcongestie (ElaadNL, 2025). Ook in Ermelo is op bepaalde plaatsen onvoldoende ruimte op het elektriciteitsnet (RVO, 2025) om laadpalen te kunnen aansluiten.

Oorzaken niet behalen planning De grootste oorzaak dat de planning (Laadvisie, 2022) en de prognose (ElaadNL) niet worden gehaald is de netcongestie en vertragingen bij de netbeheerder. Andere oorzaken kunnen zijn een traag vergunningtraject, een tekort aan monteurs en materiaal en andere onvoorziene uitdagingen als ruimtelijke inpassing en technische uitdagingen.

Tot slot kunnen de aanvragen van E-rijders achterblijven, omdat elektrische voertuigen duurder zijn geworden (RVO, 2025), er toch beperkt laadinfrastructuur en thuislaadmogelijkheden (Businessinsider, 2025) is en onzekerheid over belastingvoordelen.

Planning 2025 - 2027 Planning Voor 2025 – 2027 staan er 18 proactieve laadpalen gepland. Deze 18 palen zullen volgens de concessie met Vattenfall worden geplaatst voor 1 juli 2027. Afgaande op de aanvraag van E-rijders in de afgelopen jaren, zullen er naar verwachting 5 laadpalen per jaar worden bijgeplaatst. Op basis van de projecten die zijn aangemeld zullen er naar schatting 23 strategische palen worden geplaatst. Ten aanzien van de snellaadpalen zullen er, als de netbeheerder akkoord geeft, naar verwachting 2-5 palen worden gerealiseerd. Prognose laadinfra 2025 - 2027 Proactieve palen Paal volgt auto Proactieve palen Snellaadpalen Totaal aantal palen 2025 - 2027 Totaal aantal laadpunten 2025 -2027

Aantal 18 15 23 5 61 122

In de tijd zal het plaatsen van de laadpalen naar verwachting zoals hieronder aangegeven worden gerealiseerd. Planning laadinfra 2025 - 2027 Proactieve palen Paal volgt auto Strategische palen Snellaadpalen Totaal

Aantal

2025

2026

2027

18 15 23 5 61

6 5

6 5 20

11

31

6 5 3 5 19

Planning vanaf 2027 Concessie Een planning na 2027 tot 2030 is vooralsnog niet op te stellen. Dit heeft te maken met de concessie. NAL-regio Oost Nederland voert gesprekken met verschillende stakeholders (zoals gemeenten, CPO’s, netbeheerders, andere NAL regio’s, belangenverenigingen en onderzoeksinstellingen) om een accuraat beeld over de toekomst van de EV-rijder na 1 juli 2027 te krijgen. Op basis van deze informatie zal eind 2025 een advies volgen over de mogelijkheid van een volgende aanbesteding namens deelnemende gemeenten, en hoe deze er dan uit gaat zien. Als er een gezamenlijke aanbesteding wordt gestart, dan zal dit eind Q1 2026 zijn (NAL, 2025).

Zelf regie nemen Gemeente Ermelo kan overwegen zelf de regie te nemen. Voordeel hiervan lijkt te zijn dat een tarief voor beslag op de openbare ruimte kan worden gevraagd en een percentage van de opbrengst. Het gevaar is dan dat dit wordt doorberekend aan de klant. Dat is niet wenselijk, want de meeste mensen die gebruik maken van een publiek laadpunt hebben zelf geen mogelijkheid op eigen terrein op te laden. Daarnaast vraagt eigen regie veel fte. Ook de voordelen die een concessie biedt worden dan gemist. Een gedegen beslissing over een concessie of eigen regie nemen kan pas worden gemaakt als meer duidelijkheid is over de concessie.

Vervolg herijking laad- en plaatsingsvisie Als de Energievisie in 2026 is opgesteld zal ook meer duidelijk zijn over de aanbesteding voor een nieuwe concessie. Dat is een goed moment om de laad- en plaatsingsvisie te herijken en een nieuwe planning op te stellen. Er zal dan ook meer bekend zijn over de problematiek en oplossingsrichtingen rondom de netcongestie en de ruimtelijke impact van laadinfra, met name in gebieden waar de ruimte beperkt is. Deze thema’s verdienen aandacht bij de herijking van de laad- en plaatsingsvisie. Daarbij kunnen ook recente ontwikkelingen worden meegenomen, zoals slim en flexibel laden (laden bij laag tarief), Smart Charging (auto's laden hun accu slim op, wanneer het elektriciteitsaanbod de vraag overstijgt), open Laadinfra (meerdere leveranciers op een laadpaal) (Topsectorenergy, 2025) en het gebruik van laadlichtmasten.

Bronnen Laad- en plaatsingsvisie gemeente Ermelo 2022 https://duurzamemobiliteit.databank.nl/viewer?presel_code=dek_gem_mnd_exclthwk https://platform.elaad.io/interactieve-outlook/ https://topsectorenergie.nl/nl/kennisbank/de-ontwikkeling-van-slim-laden-in-nederland/ https://www.rvo.nl/nieuws/een-op-3-elektrische-rijders-overweegtbrandstof?utm_uid=c15995333f647f2aaea892449fd57eff0d6f9d48bf6cd7b804d832cbaa291fd4&ut m_content=permissions_75497473&utm_campaign=20250407&utm_source=nieuwsbrief_overhede n&utm_medium=email https://go-ral.email-provider.eu/web/26evo8kfex/wiirae9yob/eipkykmxlc/5pstlddnmo https://www.businessinsider.nl/meer-elektrische-occasions-verkocht-terwijl-consument-twijfeltdoor-onzekerheid/?utm_source=chatgpt.com https://www.bd.nl/binnenland/elektrisch-rijden-opeens-minder-populair-veel-te-duur-en-te-veelgedoe~a7f7fa20b/?utm_source=chatgpt.com&referrer=https%3A%2F%2Fchatgpt.com%2F