PID Programma Wonen e250037914

Project Initiatie Document

Nr. 02330015052030 Zaaknr. 02330000079309

Projectnaam Versie, datum, status Planning 1. Achtergrond

2. Probleemstelling

3. Doelstelling

4. Resultaat

Programma Wonen 2.1, 12 januari 2026, definitief Startdatum: 1 februari 2026

Einddatum: 31 december 2026

De Wet Versterking regie volkshuisvesting verplicht Rijk, provincies en gemeenten een volkshuisvestingsprogramma (hierna: programma) te maken. Het Rijk stelt dat de huidige problematiek rondom het thema wonen vraagt om een betere regie van alle overheden. Daarom is volkshuisvesting als maatschappelijk doel van de Omgevingswet toegevoegd. Dit betekent dat de omgevingsvisie van het Rijk, provincie en gemeente moet ingaan op welke wijze wordt vormgegeven aan dit nieuwe maatschappelijke doel. De woonvisie wordt hiermee vervangen door de omgevingsvisie, waarin integraal ambities voor de lange termijn worden uiteengezet. In het programma worden deze ambities uitgewerkt in doelen en een concrete agenda voor de komende vier jaar. De looptijd van vier jaar is gebaseerd op de looptijd van woondeals, prestatieafspraken en de ontwikkeling van woonbehoeftecijfers. Na vier jaar is er behoefte aan actualisatie. In het programma moeten, conform de Wet Versterking regie volkshuisvesting, enkele verplichte thema’s terugkomen. Deze zijn hieronder kort uiteengezet: • Het woningbouwprogramma en de plancapaciteit zijn belangrijke verplichte onderdelen. Er wordt, op basis van de actuele behoefte, aangegeven wanneer, hoeveel, en waar er wordt gebouwd.

• Gemeenten worden verplicht te sturen op betaalbaarheid, waarbij er moet worden toegewerkt naar een woningvoorraad bestaande uit minimaal 30% sociale huurwoningen. • De woonbehoefte van ouderen en andere aandachtsgroepen moet in kaart worden gebracht. Er moet worden ingegaan op welke wijze de gemeente invulling geeft aan deze huisvestingsopgave. De uitkomsten uit de woonzorgvisie vormen hiervoor het uitgangspunt. • De gemeente moet in het programma beschrijven hoe het toewerkt naar een integrale aanpak om te komen tot verbetering van de leefbaarheid in de fysieke leefomgeving en naar verduurzaming van de woningvoorraad. De meest recente woonvisie is in 2021 vastgesteld. Sinds vaststelling van de woonvisie is er veel veranderd op het gebied van wonen. Het Rijk heeft meer regie naar zich toegetrokken. Gemeenten zijn verplicht om uitgangspunten vanuit Rijksbeleid door te vertalen in een lokaal programma onder de Omgevingswet. De woonvisie voldoet hierdoor niet meer als het voornaamste instrument op gebied van wonen.De actuele woonvisie sluit daarnaast onvoldoende aan bij lokale ambities. Dit heeft tot gevolg dat er momenteel geen concrete agenda ligt hoe lokale ambities in de komende jaren worden ingevuld. Ten slotte vindt er op dit moment geen gestructureerde monitoring plaats om te bepalen in hoeverre doelen daadwerkelijk worden behaald.

Het doel van het Programma Wonen is om de visie en ambities op het gebied van wonen (zoals omschreven in de Omgevingsvisie) verder uit te werken en om concrete maatregelen vast te stellen om tot realisatie van de geformuleerde ambities te komen. Hiermee wordt ingezet op een meer integrale en gestructureerde aanpak van de woningbouwopgave voor de komende jaren. Het beoogde resultaat betreft een door het college van burgemeester en wethouders vast te stellen programma. Hierin komen in ieder geval de volgende aspecten terug: • Ambities op gebied van wonen uit de omgevingsvisie worden uitgewerkt in doelen. • De doelen worden vertaald in een uitvoeringsagenda voor de eerstvolgende vier jaar, waarin wordt geformuleerd welke projecten worden uitgevoerd om het doel te bewerkstelligen. • Per project wordt aangegeven in welke periode het wordt opgepakt en wat de benodigde middelen zijn (financieel en ambtelijke capaciteit).

onze ref. pagina

2 van 4

5. Afbakening

Als onderdeel van het Programma Wonen wordt er een demografisch en behoefteonderzoek uitgevoerd. Ter uitvoering van de Gebiedsvisie Speuld en omstreken wordt er specifiek onderzoek gedaan naar de behoefte in Speuld. De behoefte naar woonwagenstandplaatsen wordt binnen een apart project uitgevoerd. Hiervoor wordt een gespecialiseerd bureau ingeschakeld. In het Programma Wonen wordt ook ingegaan op de thema’s leefbaarheid en duurzaamheid. Dit zijn verplichte aspecten die conform de Wet Versterking regie volkshuisvesting terug dienen te komen in het programma. Er wordt daarin de verbinding gezocht met bestaande visiedocumenten, zoals de Visie en Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid.

6. Projectfasering

Het definiëren van nieuwe (zoek)locaties voor grootschalige woningbouw vindt niet plaats in het Programma Wonen. Grotere ruimtelijke afwegingen worden integraal gemaakt in de Omgevingsvisie. In het Programma Wonen wordt vervolgens uiteengezet hoe er de komende vier jaar invulling wordt gegeven aan het ontwikkelen van (nieuwe) woningbouwlocaties voor de langere termijn, passend bij de (ruimtelijke) kaders uit de Omgevingsvisie. Daarnaast wordt er in het Programma Wonen concreet uiteengezet waar er in de komende vier jaar wordt gebouwd en voor welke doelgroepen dit gebeurd. Fase 1: Demografisch– en behoefteonderzoek (Q1 2026/Q2 2026) In de eerste fase wordt er extern onderzoek gedaan naar de kwantitatieve en kwalitatieve woonbehoefte, met een doorkijk naar 2050. De actuele demografische opbouw van Ermelo en de uitkomsten van het Woonbehoefteonderzoek Noord-Veluwe en Zeewolde en de woonzorgvisie worden hierbij als basis gebruikt. Deze uitkomsten worden, waar nodig, geactualiseerd in verband met nieuwe ontwikkelingen of inzichten (denk aan de mogelijke intensivering van Defensie in en rondom Ermelo). De uitkomsten van het behoefteonderzoek worden gepresenteerd tijdens een diversen avond met de raad. Resultaat fase 1: Afgerond behoefteonderzoek inclusief presentatie aan de raad.

Fase 2: Vaststellen doelen op basis van ambities Omgevingsvisie 2.0, woonzorgvisie en uitkomsten behoefteonderzoek (Q2 2026/Q3 2026) Op basis van de ambities die in de Omgevingsvisie 2.0 worden opgenomen en de uitkomsten van het behoefteonderzoek, worden er doelen geformuleerd waar in de komende vier jaar aan wordt gewerkt. De concept-doelen worden middels een discussienota geagendeerd op een politieke avond, waarop raadsleden input kunnen meegeven voor de definitief vast te stellen doelen en de hierna op te stellen uitvoeringsagenda. In deze fase wordt nadrukkelijk de verbinding met het actualiseren van de omgevingsvisie bewaakt, aangezien de te formuleren doelen moeten passen bij de integrale langetermijnvisie. Er wordt ook samenhang gezocht met dit traject op gebied van participatie. Ook worden de uitkomsten van de woonzorgvisie gebruikt als basis voor het formuleren van doelen met betrekking tot de huisvesting van aandachtsgroepen. Resultaat fase 2: Door het college vastgestelde doelen, geformuleerd op basis van input van de raad. Fase 3: Doorvertaling in uitvoeringsagenda, inclusief concretisering woningbouwlocaties (Q3 2026/Q4 2026) Op basis van de geformuleerde doelen wordt toegewerkt naar een definitieve uitvoeringsagenda voor de komende vier jaar.

In deze fase wordt geparticipeerd met stakeholders, waaronder ook regiogemeenten, die betrokken zijn bij de geformuleerde doelen en bij kunnen dragen aan de uitvoering hiervan. Wat betreft de invulling van de woningbouwopgave, wordt voor de eerstvolgende vier jaar concreet aangegeven waar er wordt gebouwd en aan welke projecten er op gebied van planvorming wordt gewerkt. Er wordt ook uiteengezet wat er op beleidsniveau zal gebeuren in deze periode. Ten slotte worden indicatoren geïdentificeerd die de basis vormen voor monitoring van de doelstellingen. Waar mogelijk wordt (integraal) aansluiting gezocht bij projecten die vanuit andere visies of programma’s op de planning staan, zoals de Nota Sociaal Domein of de Visie op Duurzaamheid. Het programma wordt ten slotte vastgesteld door het college en ter informatie gedeeld met de raad.

7. Risico’s

Resultaat fase 3: Door het college vastgesteld programma met bijbehorende uitvoeringsagenda. Voor het opstellen van het Programma Wonen wordt een beroep gedaan op ambtelijke capaciteit vanuit verschillende beleidsvelden. Het is van belang dat er

onze ref. pagina

3 van 4

voldoende input wordt geleverd vanuit verschillende beleidsvelden omdat het onderwerp wonen betrekking heeft op opgaven in het ruimtelijke en sociale domein. Eventueel persoonsverloop binnen aangehaakte beleidsvelden kan daarom ten koste gaan van inhoudelijke kwaliteit, of het kan vertraging opleveren. Een ander risico vormt mogelijke vertraging in verwante projecten, zoals de omgevingsvisie en de woonzorgvisie. Er vindt daarom regelmatig afstemming plaats met betrokken collega’s van deze trajecten.

8. Kosten

9. Projectorganisatie

Ten slotte bestaat het risico dat er enige vertraging ontstaat omdat er, conform het vastgestelde inkoopbeleid, een meervoudige onderhandse aanbestedingsprocedure plaatsvindt. Een dergelijke procedure neemt circa drie maanden in beslag. Er is voor de externe inzet een maximumbedrag van € 80.000,00 gereserveerd voor dit project. De kosten worden geboekt op onderstaande budgetcodes: - 6803040 (Beleid wonen en bouwen) - 43800 - 6803040 (Beleid wonen en bouwen) - 43800 PALG368 Voor dit project wordt er een beroep gedaan op de inzet van een extern, gespecialiseerd, bureau. In de eerste fase wordt er aan dit bureau gevraagd een demografisch en behoefteonderzoek uit te voeren. Intern zijn de gegevens niet beschikbaar om een dergelijk onderzoek uit te kunnen voeren. De inzet van een extern bureau bespaart daarnaast gedurende het traject interne ambtelijke capaciteit die benodigd is om andere projecten en/of wettelijke verplichtingen uit te voeren. Gedurende hele project: • Kerngroep (1 uur per 3 weken) Ambtelijke kerngroep waarin de interne en externe betrokkenen de lijnen uitzetten Projectleider intern, projectleider extern, beleidsadviseur sociaal domein, beleidsadviseur RO, adviseur communicatie, projectondersteuner.

• Overleg opdrachtgever/opdrachtnemer (0,5 uur per 4 weken) Overleg waarin periodiek wordt stilgestaan bij de voortgang, planning en benodigde middelen en capaciteit op basis van het vastgestelde PID. Ambtelijk opdrachtgever & projectleider intern. • Strategisch beraad (2 sessies à 1 uur) Het strategisch beraad wordt aan de voorkant van het project, voor de vaststelling van het PID, benaderd zodat verschillende disciplines de mogelijkheid hebben om aan de voorkant van het projectinput te leveren. Aan het einde van fase 2 worden de uitkomsten van het behoefteonderzoek en de te formuleren doelen besproken op het strategisch beraad. Projectleider intern, projectleider extern, strategisch beraad. Fase 3: • Overlegtafel per doel (per doel 2 sessies à 2 uur) Nadat de doelen (integraal) zijn geformuleerd, wordt er per doel toegewerkt naar een uitvoeringsagenda. Hiervoor worden aparte overlegtafels ingericht met relevante collega’s en externe partijen die betrokken zijn het betreffende doel. Projectleider intern, projectleider extern, relevante (beleids)adviseurs, adviseur communicatie, projectondersteuner, externe stakeholders.

10. Relaties andere initiatieven

Na afronding van iedere fase vindt er overleg plaats tussen ambtelijk opdrachtnemer, ambtelijk opdrachtgever en bestuurlijk opdrachtgever; waarbij wordt besloten om al dan niet de volgende fase in te gaan. Het programma is een uitwerking van visies die deels voortkomen uit lokale visieen beleidsdocumenten, en deels uit bovenlokale wet- en regelgeving. Lokaal • De integrale koers en ambities die worden opgenomen in de Omgevingsvisie 2.0 vormen de basis voor de formulering van de doelen en de daarop gebaseerde uitvoeringsagenda die het Programma Wonen vorm gaan geven. Er vindt gedurende dit project dan ook structurele afstemming plaats tussen de projectleider Programma Wonen en de projectleider Omgevingsvisie 2.0. Waar mogelijk wordt participatie rondom de thema’s wonen en woningbouw binnen beide projecten gezamenlijk vormgegeven. • De uitkomsten van de woonzorgvisie worden integraal opgenomen in het Programma Wonen en vertaald in doelen en concrete projecten die in de

onze ref. pagina

4 van 4

• • •

•

• • •

11. Bijlagen

uitvoeringsagenda landen. De woonzorgvisie zelf wordt als bijlage van het programma toegevoegd. Nota Sociaal Domein PID Een toekomstbestendig woonwagenkamp in Ermelo De ambities die in de Gebiedsvisie Speuld en omstreken (inclusief Uitvoeringsagenda) zijn geformuleerd vormen de basis voor de uitwerking van de doelen en de uitvoeringsagenda die wordt opgenomen in het Programma Wonen. De uitgangspunten uit het programma Vitale Vakantieparken, en de doorvertaling van de uitgangspunten in de Omgevingsvisie 2.0, vormen de basis voor de mogelijke inzet van (clusters van) recreatieparken voor de toekomstige invulling van de woningbouwopgave. Beleid afweging woningbouwplannen Beleid en verordening sociale woningbouw gemeente Ermelo 2022 In de uitvoeringsagenda van het Programma Wonen wordt uiteengezet hoe en wanneer uitvoering wordt gegeven aan enkele moties die zijn aangenomen door de gemeenteraad; waaronder: o Motie zoekzones (grootschalige) woningbouw o Motie onderzoek haalbaarheid en locatie(s) van groepswonen voor senioren o Motie onderzoek woningsplitsing (inclusief evaluatie) o Motie tijdelijke jongerenhuisvesting

Bovenlokaal • In de Wet Versterking regie volkshuisvesting staan verplichte aspecten geformuleerd die moeten landen in het programma. Deze aspecten worden uiteraard overgenomen. • De woningbouwambitie die is geformuleerd in de Woondeal Noord-Veluwe 2025-2034 (1.400 woningen tot 2034; met daaraan gekoppeld een planlijst van 1.820 woningen) wordt als basis gebruikt voor het uitwerken van het woningbouwprogramma in het Programma Wonen. Niet van toepassing.

Selma de Schipper, opdrachtgever (Bestuurlijk en/of Ambtelijk)

Martijn Woutersen, projectleider

Akkoord opdrachtgever

Akkoord projectleider

Datum:

Datum: