PID e250062588

Project Initiatie Document

Nr. 02330015075922 Zaaknr. 02330000084721

Projectnaam Versie, datum, status Planning

Evaluatie van de starterslening 2022 tot en met 2025 3 februari 2026, definitief Startdatum: 11 februari 2026 Einddatum: 31 juli 2026

1. Achtergrond

Op 8 april 2010 besloot de gemeenteraad tot het vaststellen van de Verordening starterslening Ermelo om starters betere kansen te geven op de woningmarkt. De starterslening is een tweede hypotheek die het verschil overbrugt tussen de maximale hypotheek en de prijs van de eerste koopwoning. Het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn) voert sindsdien de regeling voor Gemeente Ermelo uit. Gemeente Ermelo stelt geld beschikbaar en stort de gelden in het fonds bij SVn. Vanuit het revolverend fonds verstrekt SVn de starterslening. Periodiek vindt een evaluatie plaats van de starterslening binnen de gemeente Ermelo. De starterslening is al meerdere keren geëvalueerd. De laatste evaluatie had betrekking op de periode van 2019 tot en met 2022. Op 2 mei 2023 is in een informatiememo (e230016805) aan de raad toegezegd dat de starterslening in 2026 opnieuw geëvalueerd wordt.

2. Probleemstelling

De laatste jaren hebben zich relevante ontwikkelingen voorgedaan, waaronder de verhoging van het plafond van de starterslening in 2025 en de uitvoering van de aangenomen motie ‘Verhogen aantal startersleningen in 2026’. Deze ontwikkelingen hebben financiële consequenties en maken het noodzakelijk om in de kadernota 2027 nieuw krediet aan te vragen. Dit onderstreept het belang van een actuele evaluatie om te analyseren op welke wijze de starterslening in de toekomst kan worden voortgezet. Daarnaast is in de afgelopen 15 jaar de woningmarkt sterk veranderd, onder meer door stijgende huizenprijzen en een toenemend woningtekort. Deze ontwikkelingen leiden tot de vraag of de oorspronkelijke doelstellingen van de starterslening: • Om Ermelo qua bevolkingsopbouw vitaal te houden. • Om in de economisch belangrijke woningmarkt extra beweging te stimuleren door aankopen van starters. nog steeds passend en actueel zijn en of de regeling in haar huidige vorm

onze ref. pagina

02330015075922 2 van 4

voldoende aansluit bij de huidige, krappe woningmarkt. 3. Doelstelling

De evaluatie is onderverdeeld in een ex- en interne evaluatie: • De externe evaluatie heeft als doel inzicht te geven in de werking en effectiviteit van de starterslening binnen de huidige woningmarkt in de periode 2022 tot en met 2025. • De interne evaluatie heeft als doel de beleidsmatige inrichting en de uitvoering van het proces rondom aanvragen inzichtelijk te maken en waar nodig te verbeteren.

4. Resultaat

Het resultaat is een rapport waarin de periode van 2022 tot en met 2025 geëvalueerd wordt. Hierin zal naast kwantitatieve data ook kwalitatieve data worden verzameld en geanalyseerd, ook van de eerdere evaluaties. Afsluitend worden er conclusies getrokken en aanbevelingen voorgelegd. Om het college en de raad kennis te laten nemen van de uitkomsten van de evaluatie, zal er een collegevoorstel opgesteld worden en een informatiememo met de raad worden gedeeld.

5. Afbakening

Onderdeel: • Het gebruik van de starterslening wordt inzichtelijk gemaakt, waaronder het aantal verstrekte leningen, het profiel van de starters en de financiële werking van de regeling. • De huidige woningmarktsituatie in Ermelo wordt in kaart gebracht, voor zover deze relevant is voor de werking en effectiviteit van de starterslening. • De uitvoering van de starterslening bij een beperkt aantal vergelijkbare gemeenten wordt geanalyseerd ter vergelijking. Geen onderdeel: • De huidige verordening ‘Verordening Starterslening gemeente Ermelo 2021’ zal niet aangepast worden. Ook wordt er geen nieuwe verordening vastgesteld. • Het plafond voor 2027 en opvolgende jaren zal niet vastgesteld worden. Voor 2027 gebeurt dit aan het einde van 2026. • De starterslening zal niet met andere subsidies of regelingen vergeleken worden.

onze ref. pagina

02330015075922 3 van 4

6. Projectfasering

Fase 1 (Q1 2026/Q2 2026, februari tot en met april): Verzamelen gegevens De eerste fase gaat van start met een bureauonderzoek waarvoor bekende en nieuwe data verzameld wordt. Een stakeholderanalyse is hier onderdeel van, deze informatie wordt verwerkt in een participatieformulier. Naast de data die al beschikbaar is, wordt uit interne gesprekken input verzameld. Wanneer er voldoende data is verzameld, worden interviews/gesprekken met externen gevoerd om hun inzichten te verkrijgen. Resultaat fase 1: Alle relevante kwantitatieve en kwalitatieve data is verzameld.

Fase 2 (Q2 2026, mei, juni): Analyseren en verwerken gegevens In deze fase is alle data verzameld en wordt het geanalyseerd, en verder verwerkt in het evaluatierapport. Op basis van die data worden de adviezen en conclusies opgesteld. Resultaat fase 2: De data zijn geanalyseerd waarmee adviezen en conclusies zijn opgesteld.

Fase 3 (Q3 2026, juli met mogelijke uitloop in augustus): Realisatie Het evaluatierapport en de daarin opgestelde adviezen en conclusies worden voorgelegd aan het college in een collegevoorstel en gaan via een informatiememo naar de raad. Het evaluatierapport fungeert als bijlage. Resultaat fase 3: Afgerond evaluatierapport als bijlage in het collegevoorstel en de informatiememo richting de raad.

7. Risico’s

• •

Kennisverlies door personeelsverloop, waardoor er minder ambtelijke capaciteit beschikbaar is. Externen die niet willen meewerken en/of geen informatie willen delen. Waardoor minder informatie beschikbaar is dan vooraf verwacht.

8. Kosten

Het opstellen van het evaluatierapport vraagt enkel inzet van uren.

9. Projectorganisatie

Gedurende hele project: • Overleg ambtelijk opdrachtgever/opdrachtnemer (2 uur per 4 weken) Overleg waarin elke 2 weken, 1 uur afstemmingsoverleg plaatsvindt. Met als doel de voortgang, planning en benodigde middelen te bespreken. Tevens wordt in dit overleg vastgesteld of kan worden overgegaan naar een nieuwe fase en of het deelresultaat is behaald. • Overleg bestuurlijk opdrachtgever/opdrachtnemer Voordat de evaluatie van start gaat, dient de bestuurder akkoord te gaan met het PID. Hiervoor wordt een bezoek gebracht aan het PHO. Na akkoord wordt het PID besproken en vastgesteld in het college. In fase 1 en 2 wordt na afstemming met de ambtelijk opdrachtgever, de bestuurlijk opdrachtgever via het PHO bijgepraat. Hier sluit de ambtelijk opdrachtgever ook bij aan. Zodra het conceptevaluatierapport gereed is, wordt dit begin juli besproken in het PHO. Na akkoord volgt bespreking in het college. Tijdens het verloop van het project zal er ad hoc contact opgenomen worden met ambtelijke medewerker(s) door de projectleider (opdrachtnemer). Dit op basis van de behoefte aan informatie en/of ondersteuning*:

onze ref. pagina

02330015075922 4 van 4

Functie: Intern projectleider Beleidsadviseur wonen (ambtelijk opdrachtgever) Financieel adviseur Medewerker leningen en subsidies Project communicatieadviseur Privacy officer

Verwachte inzet het gehele project: 240 uur 30 uur 10 uur 10 uur 10 uur 2 uur

*Incidenteel kan er ook contact worden gezocht met andere collega’s voor ondersteuning vanwege hun expertise.

10. Relaties andere initiatieven

•

•

•

11. Bijlagen

De motie ‘Verhogen aantal startersleningen in 2026’ (e250041358). Aan deze motie is al uitvoering gegeven. Dit benadrukt nogmaals het belang van de evaluatie aangezien er in 2025 om een verhoging is verzocht voor 2026. Het Programma Wonen wat start begin 2026, geeft verdere uitwerking aan de visie en ambities op het gebied van wonen. De starterslening is een concreet instrument om starters op de woningmarkt te ondersteunen. In de kadernota voor 2027 zal de raad gevraagd worden voor nieuw krediet om de plafonds voor de toekomstige jaren te kunnen bepalen. De evaluatie van de starterslening kan daarop van invloed zijn.

Niet van toepassing.

Martijn Woutersen, opdrachtgever (Ambtelijk)

Rachel van Keulen, projectleider

Akkoord opdrachtgever

Akkoord projectleider

Datum:

Datum: