Memo bindend advies 2024 e250038249

Informatiememo

Datum: 19 december 2024 Onderwerp: Werkwijze bindend advies gemeenteraad bij omgevingsvergunningen

Documentnr: 02330000252572 Zaaknr.: 02330000069588 Mandaatnr. Portefeuillehouder: H.R. van Veen Ambtenaar/projectleider: Griffier Beleidsadviseur ruimte Juridisch beleidsadviseur ruimte

Datum

21 januari 2025, nr. 5

Collegebesluit

Kennis te nemen van de Ermelose werkwijze voor bindend advies van de gemeenteraad bij omgevingsvergunningen voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA’s). ☒ ter informatie voorleggen aan het college ☒ ter informatie voorleggen aan de raad ☐ ter bespreking voorleggen aan de raad

Kennisnemen van De Ermelose werkwijze voor bindend advies van de gemeenteraad bij omgevingsvergunningen voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA’s). In bijlage 1 van deze informatiememo staat een toelichting op het bindend advies. Hierin staat wat bindend advies is en wat de dilemma’s met de doorlooptijden zijn. Met onderstaande werkwijze wordt getracht deze dilemma’s op te lossen. Aanleiding Onder de Omgevingswet kunnen vergunningen verleend worden door middel van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Daarmee kan -ondanks strijd met het omgevingsplan- toch een vergunning worden verleend door het college. De gemeenteraad kan gevallen van categorieën aanwijzen waarin het college niet zomaar van het omgevingsplan kan afwijken en een vergunning kan verlenen. In die gevallen wordt de gemeenteraad om bindend advies gevraagd. Deze gevallen heeft de gemeenteraad op 7 december 2022 vastgesteld (kenmerk e220038607) en staan opgesomd in bijlage 1. De gemeenteraad heeft pas bindend adviesrecht als de aanvraag om omgevingsvergunning is ingediend. Bij deze vooraf aangewezen gevallen dient bindend advies te worden gevraagd aan de gemeenteraad. In de meeste gevallen zal de aanvraag een wettelijke doorlooptijd kennen van 8 weken met een optie tot verlenging van 6 weken.

Gelet op het huidige vergadermodel van de gemeenteraad inclusief het collegedeel (portefeuillehoudersoverleg, college, agendacommissie, beeldvormende tafel, oordeelsvormende tafel en besluitvorming) is het onmogelijk om de wettelijke termijn van 8, zelfs met

pagina

2 van 3

verlenging van 6 weken, te halen. Daarnaast moet de aanvraag uiteraard zorgvuldig beoordeeld worden en de stukken worden opgemaakt. Overschrijding van de wettelijke termijn kan als gevolg hebben dat er een dwangsom moet worden betaald, indien de aanvrager een ingebrekestelling stuurt. In de vastgestelde lijst van gevallen waarvoor bindend advies moet worden gevraagd is ook een algemene uitzondering opgenomen: De raad hoeft niet om bindend advies te worden gevraagd over activiteiten die passen binnen ‘projectkaders’ waarover voorafgaande aan de aanvraag omgevingsvergunning door de raad een besluit is genomen. Het adviesrecht van de gemeenteraad Als de gemeenteraad een negatief advies geeft, dan mag het college de omgevingsvergunning niet verlenen. Dit adviesrecht van de gemeenteraad is een zogenaamd verzwaard, bindend advies. Het college mag daar niet van afwijken. De gemeenteraad mag alleen een negatief advies geven binnen de juridische kaders (dus in het kader van een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’). Voorgestelde procedure De gemeenteraad kan ervoor kiezen een mogelijke dwangsom voor lief te nemen en elke BOPA waar het adviesrecht geldt via het BOB model te laten lopen. Een aanvrager zal er naar verwachting niet snel voor kiezen om de gemeente een ingebrekestelling te sturen. Het besluit is immers in zijn eigen belang.

Echter, de Omgevingswet heeft als doel heeft om besluitvorming over aanvragen sneller en overzichtelijker te laten verlopen. Het college hecht daar ook aan en verwacht dat de gemeenteraad er ook op die manier in staat. Voor het behandelen van BOPA's waar het adviesrecht op van toepassing is, wordt daarom – in overleg met de griffie - de volgende werkwijze voorgesteld: Vooroverleg met een conceptverzoek Het college stuurt zoveel mogelijk op een vooroverlegprocedure (voorheen ook de gebruikelijke werkwijze). Aanvragers dienen daarvoor een conceptverzoek in. Het college neemt daarop, na zorgvuldige beoordeling, een principebesluit. Vervolgens wordt een aanvraag om een omgevingsvergunning (BOPA) ingediend. Indien het om een plan gaat dat voorkomt op de door de gemeenteraad vastgestelde lijst, dient het college de gemeenteraad het plan voor te leggen om een bindend advies te verkrijgen. Een optie is het plan naar de gemeenteraad toe te sturen en een termijn te geven waarbinnen hij geacht wordt advies te geven en hem de ruimte geven om zelf een werkwijze daarvoor te kiezen. Het college wil de gemeenteraad echter graag faciliteren en een zo praktisch mogelijke werkwijze volgen en stelt daarbij, in overleg met de griffie, de volgende procedure voor: 1.

Op het moment dat een conceptverzoek wordt ingediend waarvoor advies van de gemeenteraad ingewonnen dient te worden, wordt het conceptverzoek aan de gemeenteraad ter kennisname toegestuurd. De griffie beraadt zich er nog waar de conceptverzoeken binnen het raadsinformatiesysteem worden ondergebracht.

2.

Het conceptverzoek wordt ambtelijk beoordeeld of het voldoet aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (voorheen: een goede ruimtelijke ordening).

3.

Het college neemt een principebesluit (wel of geen medewerking verlenen) en stuurt het plan, voorzien van een voorstel om projectkaders vast te stellen naar uw gemeenteraad. Dit sluit goed aan bij de wens van de gemeenteraad om vroegtijdig bij een project betrokken te worden. Omwille van de snelheid volgt een voorstel om projectkaders vast te stellen niet het BOB model, maar wordt het direct geagendeerd voor de raadsvergadering. De projectkaders, zoals genoemd in de lijst van gevallen waarvoor bindend advies wordt gevraagd, worden daarbij gezien als instemming met het ingediende conceptverzoek. Indien de aanvrager daarna een aanvraag indient die voldoet aan de projectkaders (m.a.w. als de aanvraag overeenkomt met het conceptverzoek waarmee de gemeenteraad heeft

pagina

3 van 3

ingestemd), kan het college de aanvraag zelfstandig afdoen. Op die manier kan de termijn van 8 weken meestal gehaald worden. De gemeenteraad kan aanvrager ook verzoeken het plan aan te passen. Het is dan aan de aanvrager of hij een nieuw conceptverzoek indient of met inachtneming van de gemeenteraad een aanvraag omgevingsvergunning indient. Door eerst een conceptverzoek in te dienen en daarmee ook kaders mee te krijgen van de gemeenteraad, bespaart de aanvrager kosten. De aanvraag hoeft daarna namelijk niet meer aangepast te worden. Aanvraag omgevingsvergunning BOPA In het geval dat – ondanks de doorlopen vooroverlegprocedure – blijkt dat de aanvraag om BOPA afwijkt van de gestelde kaders – zou in principe opnieuw de vooroverlegprocedure doorlopen moeten worden. Wil de aanvrager dat niet, resulteert dat in een voorstel aan de raad om bindend advies te geven over de aanvraag om een omgevingsvergunning. Datzelfde geldt in het geval een aanvrager ervoor kiest om geen vooroverlegprocedure te doorlopen. Het voorstel wordt ook in dit geval direct geagendeerd voor de raadsvergadering om binnen 8 weken (met 6 weken verlenging) een besluit te kunnen nemen.

Het college kan er ook op sturen dat de aanvrager instemt met de uitgebreide voorbereidingsprocedure van 26 weken of motiveren dat de aanvraag aanzienlijke gevolgen kan hebben voor de fysieke leefomgeving en waartegen belanghebbenden naar verwachting bedenkingen zullen hebben. Op die manier wordt wat tijd gewonnen. Echter zijn de 26 weken inclusief een zienswijzentermijn van 6 weken. Als een fractie meent dat er van het voorstel van het college afgeweken zou moeten worden, dan staat het de gemeenteraad altijd vrij om extern juridisch advies in te winnen. Communicatie Deze werkwijze wordt op de website van de gemeente Ermelo uitgelegd. Communicatie wordt gevraagd de werkwijze publieksvriendelijk te duiden. Aanvragers worden van de procedure op de hoogte gesteld nadat zij een conceptverzoek of aanvraag hebben ingediend. Vervolg De voorgestelde werkwijze wordt besproken in de Focusgroep Omgevingswet en vervolgens in de gehele gemeenteraad. Begin 2025 worden er een aantal conceptverzoeken aan de gemeenteraad aangeboden conform de voorgaande werkwijze. Dit betreffen de Wethouder Balverszaal, Stationsstraat 91, Telgterweg 1 en de Suikerbakker/Gelreweg. In bijlage 2 staat een algemeen stroomschema van de voorgestelde procedure en in bijlage 3 de tijdspaden van de genoemde projecten.

De BOPA’s worden conform de voorgaande procedure behandeld tenzij het college het signaal krijgt dat de gemeenteraad deze informatiememo wil agenderen voor een beeldvormende tafel. Dan zullen de plannen vooralsnog via het BOB model worden geagendeerd. Na half jaar wordt deze werkwijze door de gemeenteraad geëvalueerd. Bijlage(n) 1. Toelichting bindend advies gemeenteraad, kenmerk 02330000248354 / e240053225 2. Stroomschema procedure, kenmerk e250000770 3. Tijdspaden projecten, kenmerk 02330000252637 / e240057821

Memo

Nr. e240023856 Casenr. 24e0000576

Raadhuisplein 2 Postbus 500 3850 AM Ermelo t 0341 56 73 21 f 085 110 8515 e gemeente@ermelo.nl i www.ermelo.nl NL92 BNGH 0285 0024 49

Toelichting bindend advies gemeenteraad bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten 1. Wat is bindend advies? Vrijwel altijd is het college van burgemeester en wethouders het bevoegd gezag bij de beslissing op een aanvraag voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. In sommige gevallen zijn Gedeputeerde Staten of de minister het bevoegd gezag. Dit volgt uit het Omgevingsbesluit. Buitenplanse omgevingsplanactiviteiten zijn activiteiten die niet binnen de regels van het omgevingsplan passen. Voorheen werden aanvragen om omgevingsvergunning die niet binnen de regels van het bestemmingsplan pasten afgehandeld met de reguliere procedure in geval van kruimelgevallen (deze bestaan onder de Omgevingswet niet meer) of door middel van de uitgebreide voorbereidingsprocedure van de Algemene wet bestuursrecht. Deze werden ook wel uitgebreide omgevingsvergunningen genoemd. In sommige gevallen was een verklaring van geen bedenkingen van de gemeenteraad nodig. Met de komst van de Omgevingswet is er geen sprake meer van een verklaring van geen bedenkingen, maar moet bij vooraf aangewezen gevallen advies worden gevraagd aan de gemeenteraad. Deze gevallen heeft de gemeenteraad op 7 december 2022 vastgesteld (kenmerk e220038607). Dit zijn de volgende gevallen (de aangenomen amendementen zijn in onderstaande lijst verwerkt): 1. 2. 3.

4. 5. 6. 7.

Activiteiten die niet passen binnen de doelen van de Omgevingsvisie Ermelo als bedoeld in artikel 3.1 Omgevingswet en/of overige gemeentelijke ruimtelijke beleidsmatige kaders; Activiteiten die niet passen binnen de doelen van het programma als bedoeld in artikel 3.4 Omgevingswet; Activiteiten die niet passen binnen de doelen van het omgevingsplan als bedoeld in artikel 2.4 jo 4.1 Omgevingswet, tenzij deze activiteiten passen binnen de beleidsdocumenten bedoeld onder 1 en 2; Omgevingsvergunningen opgesomd in artikel 10.24 van het Omgevingsbesluit; Het bouwen van 10 woningen of meer binnen de bebouwde kom, of het bouwen van 5 of meer woningen in het buitengebied; Het bouwen van woongebouwen met een maximale hoogte van 12 meter of meer; Omgevingsplan activiteiten die Mer‐plichtig zijn, dan wel aanzienlijke gevolgen voor het milieu kunnen hebben.

Algemene uitzondering De raad hoeft niet om bindend advies te worden gevraagd over activiteiten die passen binnen ‘projectkaders’ waarover voorafgaande aan de aanvraag omgevingsvergunning door de raad een besluit is genomen.

pagina

2 van 3

Het advies van de gemeenteraad is bindend. Het college is verplicht om overeenkomstig het advies van de gemeenteraad te besluiten. Dit volgt uit artikel 16.15b van de Omgevingswet. Het besluit mag uiteraard niet in strijd zijn met de (instructie)regels van Rijk en provincie. 2. Hoe wordt bindend advies voorbereid? Het meest praktisch lijkt het dat het college een conceptadvies voor de gemeenteraad opstelt. Op basis van het conceptadvies kunnen raadsleden met elkaar van gedachten wisselen. De gemeenteraad kan dit voorstel overnemen, maar kan de inhoud ook amenderen en dus anders besluiten. 3. Wat is het dilemma bij bindend advies? De afhandeltermijn van een aanvraag voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit is in principe 8 weken (reguliere procedure). In bepaalde gevallen geldt de uitgebreide procedure. Dit zijn: a. een aanvraag die geheel of gedeeltelijk betrekking heeft op bij algemene maatregel van bestuur aangewezen gevallen van activiteiten (daarbij valt te denken aan bijvoorbeeld bepaalde rijksmonumentenactiviteiten en een milieubelastende activiteit die bestaat uit een IPPC-installatie) of; b. indien de aanvrager heeft verzocht om of ingestemd met het toepassen van de uitgebreide procedure. Daarnaast kan het bevoegd gezag in de volgende gevallen de uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing verklaren: a.

een activiteit die aanzienlijke gevolgen heeft of kan hebben voor de fysieke leefomgeving, en; b. waartegen naar verwachting verschillende belanghebbenden bedenkingen zullen hebben. In de meeste gevallen zal de aanvraag een wettelijke doorlooptijd kennen van 8 weken met een optie tot verlenging van 6 weken. Gelet op het huidige vergadermodel van de gemeenteraad inclusief het collegedeel (portefeuillehoudersoverleg, college, agendacommissie, beeldvormende tafel, oordeelsvormende tafel en besluitvorming) is dat al onmogelijk om de wettelijke termijn van 8, maar ook zelfs met verlenging van 6 weken, te halen. Daarnaast moet de aanvraag uiteraard goed beoordeeld worden en de stukken worden opgemaakt. Overschrijding van de wettelijke termijn kan als gevolg hebben dat er een dwangsom moet worden betaald, indien de aanvrager een ingebrekestelling stuurt. 3. a.

b.

Wat zijn de opties om tijdig te besluiten? Het laten indienen van een conceptverzoek. Op die manier wordt vooraf getoetst of het verzoek haalbaar is en kan het plan eventueel nog aangepast worden. Ook kan na de toetsing van het verzoek al om het vaststellen van projectkaders aan de gemeenteraad worden gevraagd. Wanneer de aanvraag om omgevingsvergunning dan wordt ingediend, hoeft er niet om bindend advies te worden gevraagd, omdat de aanvraag dan valt onder de algemene uitzondering: de raad hoeft niet om bindend advies te worden gevraagd over activiteiten die passen binnen ‘projectkaders’ waarover voorafgaande aan de aanvraag omgevingsvergunning door de raad een besluit is genomen. Wel wordt de gemeenteraad uiteraard van de aanvraag op de hoogte gesteld door middel van een informatiememo. Indien de aanvraag afwijkt van het conceptverzoek, wordt de gemeenteraad wel alsnog om bindend advies gevraagd. Deze optie is uitgewerkt in de informatiememo. Erop aansturen dat de aanvrager instemt met het doorlopen van de uitgebreide voorbereidingsprocedure of; vanuit het college motiveren dat de aanvraag aanzienlijke gevolgen kan hebben voor de fysieke leefomgeving en waartegen belanghebbenden naar verwachting bedenkingen zullen hebben, indien hij geen conceptverzoek wil indienen. De doorlooptijd is dan 26 weken (inclusief 6 weken zienswijzenperiode).

Eventueel is nog een verlenging van 6 weken mogelijk. Op die manier is er meer tijd voor de beoordeling en het besluitvormingsproces van de aanvraag. Bij de beoordeling moeten alle bij de aanvraag behorende stukken worden beoordeeld: de motivering met daarbij bijvoorbeeld flora- en fauna en bodemonderzoeken, daarvoor is ook de expertise van de omgevingsdienst nodig. Daarna volgt het besluitvormingsproces. Echter zal het besluitvormingsproces bij de gemeenteraad wel sneller moeten. Dit kan door 1x per maand verzoeken om bindend advies als agendapunt toe te voegen aan de raadsvergadering.

pagina

3 van 3

c.

Indien de aanvrager niet instemt met het doorlopen van de uitgebreide voorbereidingsprocedure of indien niet gemotiveerd kan worden dat de aanvraag aanzienlijke gevolgen kan hebben voor de fysieke leefomgeving en waartegen belanghebbenden naar verwachting bedenkingen zullen hebben, moet er rekening mee worden gehouden dat de wettelijke termijn wordt overschreden en er een ingebrekestelling wordt gestuurd, waarna mogelijk een dwangsom wegens niet tijdig beslissen volgt.

BOPA stappenplan intern

‘Gewone’ BOPA

Na positief principebesluit van het college werkt initiatiefnemer het plan verder uit, inclusief alle benodigde onderzoeken.

RO adviseur start met anterieure/planschade overeenkomst.

Wanneer nodig stuurt initiatiefnemer tussentijds stukken ter beoordeling. Dit is in onderlinge afstemming.

MOMENT VAN OFFICIËLE INDIEN BOPA met adviesrecht

Gelijktijdig met het collegebesluit voor het principeverzoek maakt de RO adviseur een raadsvoorstel van het plan en agendeert deze bij de raadsgriffie.

De gemeenteraad stelt in raadsvergadering projectkaders vast voor het plan of besluit het plan te bespreken in het BOB model.

Na behandeling bij de gemeenteraad worden deze kaders met initiatiefnemer gedeeld door RO adviseur. RO adviseur start met anterieure/planschade overeenkomst.

Na positief principebesluit van college en kaders van de gemeenteraad werkt initiatiefnemer het plan verder uit, inclusief alle benodigde onderzoeken. Wanneer nodig stuurt initiatiefnemer tussentijds stukken ter beoordeling. Dit is in onderlinge afstemming met RO adviseur.

‘Gewone’ BOPA

De BOPA is ontvangen bij de frontoffice, aanvrager krijgt een ontvangstbevestiging. Frontoffice zet zaak op naam van een bouwplantoetser.

De bouwplantoetser controleert alle stukken en haakt RO adviseur aan voor de ETFAL beoordeling.

Eventuele onderzoeken laten controleren door vakspecialisten/ODVeluwe /etc. door bouwpl.toetser RO adviseur neemt de conclusies van onderzoeken mee in de ETFAL beoordeling.

Bouwplantoetser maakt vergunning op met beoordelingen, stuurt deze naar initiatiefnemer en rond de zaak af.

EINDE PROCEDURE BOPA met adviesrecht

De BOPA is ontvangen bij de frontoffice, aanvrager krijgt een ontvangstbevestiging. Frontoffice zet zaak op naam van een bouwplantoetser. De gemeenteraad wordt geïnformeerd over de aanvraag.

De bouwplantoetser controleert alle stukken en haakt RO adviseur aan voor ETFAL beoordeling. RO adviseur zet plan door naar de griffie voor adviesrecht als het plan afwijkt van eerdere versie.

Eventuele onderzoeken laten controleren door vakspecialisten/ODVeluwe /etc. door bouwpl.toetser RO adviseur neemt de conclusies van onderzoeken mee in de ETFAL beoordeling.

RO adviseur neemt projectkaders van de gemeenteraad mee in ETFAL beoordeling.

Bouwplantoetser maakt vergunning op met beoordelingen, stuurt deze naar initiatiefnemer en rond de zaak af.

Tijdspaden aankomende BOPA’s met adviesrecht Wethouder Balverszaal Q1 2024 Q2 2024 Start participatie Uitwerking traject en concept BOPA. intentieovereenkomst.

Q3 2024 Uitwerking concept BOPA en uitvoeren onderzoeken.

Q4 2024 Uitwerking anterieure overeenkomst.

Q1 2025 Stukken voor projectkaders naar college. Behandeling bij de raad in februari/maart. 1 maart indiening BOPA.

Q2 2025 Afloop BOPA termijn in april/mei (week 17 in 8 weken termijn, uiterlijk week 23 met 6 weken verlenging).

Q3 2025

Q4 2025

Stationsstraat 91 Q1 2024 Indiening conceptplan voor afwegingskader woningbouw.

Q3 2024 Uitwerking concept BOPA en uitvoeren onderzoeken.

Q4 2024 Uitwerking anterieure overeenkomst.

Q1 2025 Stukken voor projectkaders naar college. Behandeling bij de raad in februari/maart. 1 maart indiening BOPA.

Q2 2025 Afloop BOPA termijn in april/mei (week 17 in 8 weken termijn, uiterlijk week 23 met 6 weken verlenging).

Q3 2025

Q4 2025

Q2 2024 Behandeling binnen afwegingskader woningbouw. Principebesluit op 11 juni 2024.

Telgterweg 1 Q1 2024 Indiening conceptplan voor afwegingskader woningbouw.

Q2 2024 Behandeling binnen afwegingskader woningbouw. Principebesluit op 11 juni 2024.

Suikerbakker + Gelreweg Q1 2024 Q2 2024 Indiening Behandeling conceptplan voor binnen afwegingskader afwegingskader woningbouw. woningbouw. Principebesluit op 11 juni 2024.

Q3 2024 Uitwerking concept BOPA en uitvoeren onderzoeken.

Q4 2024 Uitwerking anterieure overeenkomst.

Q3 2024 Uitwerking concept BOPA en uitvoeren onderzoeken.

Q4 2024 Idem.

Q1 2025 Stukken voor projectkaders naar college. Behandeling bij de raad in februari/maart. 1 maart indiening BOPA.

Q1 2025 Uitwerking anterieure overeenkomst.

Q2 2025 Afloop BOPA termijn in april/mei (week 17 in 8 weken termijn, uiterlijk week 23 met 6 weken verlenging).

Q2 2025 Stukken voor projectkaders naar college. Behandeling bij de raad in maart. 1 april indiening BOPA.

Q3 2025

Q4 2025

Q3 2025 Afloop BOPA termijn in juni (week 23 in 8 weken termijn, uiterlijk week 29 met 6 weken verlenging).

Q4 2025