Jaarverslag Urgentiecie. e250024312
Tekst van het document
Jaarverslag 2024
Voorwoord In het verslagjaar 2024 hebben we opnieuw moeten constateren dat het aantal aanvragen zijn gestegen ten opzichte van het jaar 2023. Het blijft maar doorgaan. De belangrijkste oorzaak is niet alleen het gebrek aan voldoende sociale woningen, maar zeker ook de problematieken waar aanvragers mee worden geconfronteerd. Veel voorkomende aanvraagredenen zijn zowel psychiatrische als lichamelijke problemen, echtscheidingen, financiële problemen en overlastproblematiek. Wensgedrag komt vaak voor om op zoek te gaan naar een betere of grotere woning. De urgentiecommissie pleit er voor om de eigen bijdrage voor het doen van een aanvraag opnieuw in te voeren. Het geeft net die drempel om een óp voorhand kansloze aanvraag, te voorkomen en daardoor minder aanvragen in het systeem op te nemen en de werkdruk te verlagen. De samenstelling van de commissie heeft een niet onbelangrijke wijziging doorgemaakt. Secretaris Jan Boeve is met verdiend pensioen gegaan. Jan is door zijn jarenlange ervaring het ‘geweten’ van de urgentiecommissie geworden. Gelukkig hebben we voor goede vervanging kunnen zorgen. Y. Adam is sinds maart 2024 secretaris geworden in dienst van de gemeente Putten. Ook is lid Wim Klein-Heerenbrink eind 2024 gestopt en daarvoor in de plaats is Bart Jonkman aangesteld.
Zowel Wim als Bart hebben de kwaliteit om met een professionele bril te kijken naar de positie van kinderen die vaak betrokken zijn bij complexe situaties. De commissie heeft als adagium: geen kind op straat. Zo heeft de commissie op diverse terreinen deskundigheid in huis om telkens goede afwegingen te kunnen maken over het wel of niet positief besluiten van een urgentieaanvraag. De Richtlijn Urgentie zal hoogstwaarschijnlijk in 2025 worden aangepast. De Richtlijn is onderdeel van de regionale huisvestingsverordening. Vanuit haar expertise heeft de commissie suggesties meegegeven aan de ambtelijke werkgroep die de nieuwe verordening aan het voorbereiden is. Zowel ambtelijk als bestuurlijk is de urgentiecommissie in staat om goed samen te werken met woningbouwcorporaties en anderen die voor onze doelgroep belangrijk zijn. Het jaarlijkse overleg met de wethouders uit de deelnemende gemeenten alsook de directeuren van diverse corporaties is belangrijk om elkaar op de hoogte te houden van de diverse ontwikkelingen op de (sociale)woningmarkt. Besluiten die de commissie neemt zijn voor bezwaar vatbaar. Bij een negatief advies kunnen aanvragers bezwaar maken en wordt dat voorgelegd aan de Bezwarencommissie woonruimteverdeling Noord-Veluwe. Het aantal binnengekomen bezwaren is even hoog als in 2023. Er is wel een stijging t.o.v. de jaren 2020, 2019 en 2018.
Daaruit kan afgeleid worden dat aanvragers van urgentie veelal met de rug tegen de muur staan om alsnog urgentie af te dwingen. Het toenemende aantal urgentieaanvragen leidt dan ook tot meer bezwaarschriften. Tot slot wil ik opmerken dat de onderlinge samenwerking in de commissie erg goed is. De sfeer is goed en dat geeft dan ook de basis voor de uiteindelijke professionele besluitvorming. Laurens de Kleine, Voorzitter Urgentiecommissie.
2 van 16
1. Inleiding De regionale urgentiecommissie beoordeelt aanvragen van woningzoekenden die vanuit een noodsituatie een (andere) woning zoeken. Dit doet zij voor de samenwerkende corporaties Uwoon, Omniawonen, Deltawonen, en Woningstichting Putten. Deze corporaties liggen in de regio Noord-Veluwe. De regio bestaat uit de gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek en Putten. De urgentiecommissie en Bezwarencommissie woonruimteverdeling maakten vroeger organisatorisch gezien deel uit van een regio. Door de opheffing van deze regio en de herverdeling van taken is het regionale onderdeel woonruimteverdeling al vanaf 1 november 2017 een taak van de gemeente Putten. De gemeente Putten heeft mede namens de gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek de verantwoordelijkheid. De dienstverlening van de gemeente Putten aan genoemde gemeenten wordt geregeld via een Dienstverleningsovereenkomst. De wettelijke basis van de urgentiecommissie is vastgelegd in de door de gemeenteraden vastgestelde lokale huisvestingsverordeningen. De huidige huisvestingsverordeningen hebben een looptijd van 4 jaar. De huidige looptijd is verlengd met de duur van één jaar. Het voornemen is om eind 2025 een nieuwe huisvestingsverordening aan de raden te presenteren.
De bestaande huisvestingsverordening is op 1 maart 2020 door de gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek en Putten vastgesteld. Andere regels zoals de Richtlijn Urgentie en het reglement voor de urgentiecommissie en Bezwarencommissie maken deel uit van het pakket huisvestingsverordening. Bij aanpassing c.q. wijziging van de huisvestingsverordening valt te verwachten dat de Richtlijn Urgentie ook aangepast gaat worden.
3 van 16
2. De urgentiecommissie Instelling en samenstelling Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Putten heeft in overleg met de overige gemeenten en de woningcorporaties de voorzitter en de leden van de urgentiecommissie aangesteld. De basis hiervoor ligt vast in een reglement waarin onder andere de samenstelling, benoeming, bevoegdheden en werkwijze van de urgentiecommissie wordt geregeld. De commissie wordt ondersteund door het secretariaat: een secretaris en een adjunct secretaris. De voorzitter en de leden zijn benoemd op basis van hun professionele en maatschappelijke kennis en ervaring. Daarbij geldt dat de voorzitter en de leden een bijzondere kennis en ervaring hebben op tenminste één van de volgende terreinen: medisch/gezondheidszorg, sociaal maatschappelijke dienstverlening, jeugdzorg, juridische- en bestuurlijke deskundigheid, financiën en volkshuisvesting. Doel is om de genoemde terreinen evenredig te vertegenwoordigen waarmee urgentieaanvragen op een zorgvuldige wijze beoordeeld kunnen worden. De voorzitter en leden vervullen geen hoofd- of nevenfuncties die strijdig zijn met het lidmaatschap van de urgentiecommissie.
Profiel leden van de urgentiecommissie Voorzitter
Lid commissie
Lid commissie
Bestuurlijk
Directeur diverse organisaties
Financieel
Wethouder Harderwijk
Juridisch
Commissielid landelijke/provinciale fractie
Externe contacten
Zelfstandig adviseur
Medisch
Bedrijfsgeneeskunde
Psychiatrie
Coach/mentor
WMO
Slachtofferhulp
Jeugdzorg
Jeugdbeschermer
Sociaal Domein
psychologie raadslid
De urgentiecommissie kan twee extern onafhankelijke deskundigen inzetten die nader onderzoek doen naar de redenen en achtergrond van een urgentieaanvraag. De deskundigen rapporteren aan de urgentiecommissie. De disciplines van de extern deskundigen zijn sociaal-juridisch en bouwkundig van aard. Samen zijn de extern adviseurs in 2024 ongeveer 12 keer ingezet. De bezoeken van de extern adviseurs vinden meestal plaats op locatie. De reden om op onderzoek uit te gaan is om ervoor te zorgen dat de te behandelen dossiers qua informatie compleet zijn. Niet iedereen is in staat om de informatie aan te leveren die nodig is om een besluit te nemen.
4 van 16
De sociaal juridische adviseur concentreert zich voornamelijk op situaties waarin sprake is van dakloosheid, overlast, psychiatrie en opvoedingsproblematiek, veelal in combinatie met relatiebeëindiging. In een aantal -overigens beperkte- gevallen helpt de adviseur woningzoekenden op weg naar het juiste hulploket. Ook hier geldt dat niet iedereen de capaciteiten, mogelijkheden en middelen heeft om zelf zijn weg te vinden in het reguliere hulpaanbod. De bouwkundig adviseur is meestal betrokken bij onderzoek naar te vochtige huizen die soms veel schimmelvorming hebben. Problemen doen zich vaak voor bij woningzoekenden die inpandige doucheruimtes hebben en niet ventileren uit angst voor warmteverlies. Het tweede dat voorkomt is dat de woning om één of andere reden ernstig vervuild is. Een derde aandachtsgebied zijn de bewoners van zgn. pauzewoningen. Dit type woningen is meer bedoeld voor recreatieve bewoning dan langdurige bewoning in meerdere seizoenen.
Vergaderingen De urgentiecommissie heeft in het verslagjaar (2024) 16x keer vergaderd. Er is zowel fysiek als digitaal vergaderd. Gemiddeld werden er 17 aanvragen per vergadering behandeld. Tussen de vergaderingen door werden spoedaanvragen adhoc behandeld.
Kosten urgentiecommissie De kosten van de urgentiecommissie worden jaarlijks begroot. De verdeelsleutel is het inwoneraantal op de 1e van de 1e van het vorige jaar. De begroting van 2024 is gebaseerd op gegevens van 2023. Een andere afspraak is dat de gemeenten en de corporaties de kosten van de urgentiecommissie delen. Het grootste gedeelte van de kosten bestaan uit formatie en organisatiekosten (1 fte van 28 uur en 1 fte van 24 uur per week). De andere kosten bestaan deels uit de vergoedingen voor de leden van de urgentiecommissie en deels uit kosten voor extra aanvullend onderzoek van urgentieaanvragen. De kosten van de urgentiecommissie worden op 50/50 basis verdeeld tussen de gemeenten en de 4 corporaties. In een onderstaand overzicht krijgen de gemeenten een rekening van € 119.589,- gepresenteerd. Een gelijke rekening gaat naar de corporaties die eenzelfde bedrag betalen. De jaarverslagen laten een constante begroting zien. Er zijn geen schommelingen in de formatie en of andere extra uitgaven. Jaarlijks wordt de begroting geïndexeerd op basis van de loonontwikkeling en inflatie.
Aantal inwoners CBS
Urgentiecommissie Kosten
01-01-2023
2024
Elburg
24.037
16.119
Ermelo
27.496
18.438
Harderwijk
48.906
32.795
Nunspeet
28.731
19.266
Oldebroek
24.264
16.271
Putten
24.904
16.700
5 van 16
Werkwijze urgentiecommissie De commissie beoordeelt iedere aanvraag individueel. Een aanvraag is pas te beoordelen als de informatie over de aanvrager en zijn woonsituatie compleet en kloppend is. De urgentieaanvraag wordt ingediend via de woonconsulent van een corporatie. Deze voert meestal met de woningzoekende een kans gesprek en vult soms samen met de aanvrager een formulier in, zodat het dossier (zoveel mogelijk) de juiste informatie bevat. De woonconsulent zendt dan het aanvraagformulier en de benodigde informatie door aan het secretariaat van de urgentiecommissie. Alleen woningzoekenden die staan ingeschreven bij één van de Noord-Veluwse corporaties kunnen een urgentie aanvragen. Het secretariaat van de urgentiecommissie bereid de urgentieaanvraag voor. Dit houdt in dat er vaak nog aanvullende informatie wordt opgevraagd. Daarnaast voert het secretariaat vaak een telefoongesprek voeren en wordt er verder onderzoek naar de redenen en omstandigheden van de woningzoekende gedaan. Als de urgentieaanvraag compleet is, wordt deze ter bespreking en besluitvorming aangeboden aan de urgentiecommissie. De urgentiecommissie bespreekt iedere aanvraag en beoordeelt deze. Het besluit van de urgentiecommissie wordt doorgaans direct na de vergadering per mail aan aanvrager bekend gemaakt. Nadien volgt het formele besluit.
Voorbereiding urgentiecommissie op de toekomst De corporaties en gemeenten participeren nu elk voor 50% in de huidige structuur van de urgentiecommissie. De corporaties beraden zich erop hoe zij vanaf de komende jaren willen deelnemen aan de huidige opzet en uitvoering van de urgentiecommissie. Zoals in de inleiding is beschreven is het voornemen om in 2025 een nieuwe Huisvestingsverordening vast te stellen. Mogelijk wordt dan ook de Richtlijn Urgentie herzien en aangepast. Inherent aan deze aanpassing is dat de urgentiecommissie zich herbezint op haar werkwijze en mogelijkheden gaat onderzoeken om het urgentieaanvraagproces te digitaliseren en nog efficiënter in te richten.
6 van 16
3. Bevindingen urgentiecommissie Besluiten In 2024 heeft de urgentiecommissie 40% van de urgentieaanvragen toegekend (2023: 43%, 2022: 58%, zie tabellen). In absolute aantallen zijn er meer urgenties toegekend (12 > t.o.v. 2023). Dit komt door de grote stijging van het aantal aanvragen. De urgentiecommissie ziet voor het dalende percentage toekenningen de volgende redenen: -
De commissie ziet een relatie tussen het aantal niet ontvankelijk verklaarde aanvragen en het aantal afgewezen aanvragen. Beide aantallen zijn in 2024 sterk gestegen. De commissie heeft het vermoeden dat door de druk op de woningmarkt het aantal mensen dat een “kansloze” aanvraag indient, stijgende is, ondanks een negatief advies van een woonconsulent. De commissie vermoedt, op grond van dossieronderzoek, dat woningzoekenden alles aangrijpen en proberen om aan een woning te komen en vanuit hun onmacht ook sneller gebruik maken van de urgentieprocedure.
-
Een andere mogelijke oorzaak van het gestegen aantal aanvragen en afwijzingen is dat mensen die eerder zijn afgewezen het opnieuw proberen. Er zijn sterke vermoedens dat dit te maken heeft met de afschaffing van de eigen bijdrage. Dit leidt ertoe dat aanvragers sneller een urgentieaanvraag indienen, al wordt vooraf bij het kans gesprek erop gewezen dat er weinig kans op een urgentie bestaat.
De daling van het aantal toegekende urgenties komt niet doordat de urgentiecommissie de aanvragen strenger is gaan beoordelen. De Richtlijn Urgentie is gelijk gebleven, de toetsingscriteria zijn niet gewijzigd, de bemensing van de commissie en het secretariaat is ongewijzigd, de onderzoek systematiek en de beoordelingsmethodiek zijn niet anders dan de afgelopen jaren. Ook het aantal gegrond verklaarde bezwaren in 2024 is niet hoger dan de verslagjaren 2023 en eerder. Dit geeft aan dat de urgentiecommissie zeer consistent is in de beoordeling van de urgentieaanvragen. De vrijwel gelijke huisvestingsverordeningen in de regio Noord-Veluwe bieden de mogelijkheid om, wanneer dit nodig is, af te wijken van de gestelde regels ten gunste van de woningzoekende. Elke situatie kent immers unieke aspecten en moet individueel beoordeeld worden. De commissie kan bijvoorbeeld bij psychiatrische problematiek, de eigen verantwoordelijkheid voor het ontstaan van het woonprobleem, minder zwaar laten wegen en op grond daarvan toch een urgentie verlenen. De commissie zal in die individuele gevallen, waarbij zij een andere afweging maakt, het besluit goed onderbouwen en met toetsbare feiten motiveren.
Externe contacten In 2022 is het jaar van hybride werken geweest: deels digitale contacten en deels ouderwets vergaderen. In 2023 is voorzichtig weer opgestart met fysieke overleggen. In 2024 hebben de voorzitter en secretaris gelukkig weer normale overleggen kunnen voeren met: a.
Overleggen met woonconsulenten;
b.
Overleggen met portefeuillehouders woonruimteverdeling;
c.
Overleg met Stichting Ontmoeting;
7 van 16
d.
Overleggen met management corporaties.
Vanuit het secretariaat van de urgentiecommissie is er (functioneel) contact met beleidsfunctionarissen volkshuisvesting van de gemeenten. Regelmatig overleg is er met vertegenwoordigers van zorg- en hulpverleningsinstellingen. Doel van dit overleg is informatie-uitwisseling. Het is belangrijk dat de commissie haar kennis van de sociale kaart optimaal houdt, daar het gaat om een relatie met het onderwerp wonen (met hulp). Vanuit het secretariaat wordt veelvuldig samengewerkt met de woonconsulenten van de corporaties. De contacten zijn intensief. De samenwerking met de corporaties verloopt goed. Extra aandacht vergt de AVG met betrekking tot de uitwisseling van de vele persoonlijke gegevens. Een nieuwe trend op het gebied van informatie-uitwisseling is dat aanvragers van urgentie ongevraagd informatie per Whatsapp verstrekken: foto’s van mishandelingen, kopieën van complete medische dossiers, financiële overzichten etc. Deze trend is ongewenst vanwege de bescherming van persoonlijke gegevens. In principe werkt de urgentiecommissie alleen met middelen die vanuit de gemeente Putten als veilig worden aangemerkt. En daar vallen WhatsApp, filmpjes en opgenomen gesprekken niet onder.
Veiligheid Om de veiligheid van het secretariaat te blijven waarborgen is er een tweedaagse training gevolgd over grensoverschrijdend gedrag en agressie. Dit om het secretariaat te ondersteunen bij het effectief omgaan met uitdagende situaties en vaardigheden op het gebied van grensoverschrijdend gedrag en agressie. Met 90% van de aanvragers is er telefonisch contact en 10% van de aanvragers komt (spontaan) langs ten kantore.
8 van 16
4.
Cijfers 2024
Aantal aanvragen in 2024 2024
2023
2022
2021
2020
Aantal binnengekomen aanvragen
262
243
220
231
207
Aantal behandelde aanvragen (waarvan 33 aanvragen ontvangen in 2023)
280
233
171
212
200
Aantal ingetrokken aanvragen door aanvrager*
7
8
15
19
19
Niet ontvankelijk verklaard**
29
19
11
6
2
Nog niet besproken/besloten*** (aangehouden of geagendeerd voor 2025)
28
4
23
26
3
*Ingetrokken aanvraag: op verzoek van aanvrager door zelfstandig tussentijds oplossen van het woonprobleem of overige/onbekende reden(en). **Niet ontvankelijk: Aanvraag voldoet niet aan aanvraagvoorwaarden: -
Te veel inschrijfduur als woningzoekende;
-
Aanvrager heeft te hoog inkomen;
-
Woonprobleem van aanvrager is buiten de regio NV ontstaan;
-
Niet of niet tijdig aanleveren van benodigde info.
***Aangehouden en/of geagendeerd voor 2024 In 2024 zijn er naast de 262 reguliere aanvragen ook 39 stadvernieuwingsurgenties afgegeven (Spronksweg/Hollanderstraat te Olderbroek, Gelreweg/Suikerbakker/Hamburgerweg te Ermelo en Smutslaan te Ermelo). De cijfers tonen aan dat er de afgelopen jaren een duidelijke toename is van het aantal urgentieaanvragen. De oorzaken van de stijging over de laatste jaren zijn te relateren aan de algemene problematiek op de volkshuisvestingsmarkt. Er zijn geen concrete verwachtingen of signalen dat er een stabilisatie of daling van de cijfers te verwachten is. In de regio Noord Veluwe zijn er concrete plannen om het woningaanbod voor lagere inkomensgroepen aanzienlijk te vergroten. Volgens de Woondeal Noord-Veluwe, die loopt tot en met 2030, is het doel om bijna 13.000 woningen te realiseren. De ambitie is om ongeveer 2/3 van dit aantal in het “betaalbare” segment te laten vallen. Dit omvat sociale huurwoningen, middenhuur en betaalbare koopwoningen. Specifiek voor de sociale huur gaat het ongeveer om 3200 woningen (25% van de bouwopgave). De uitvoering van de Woondeal is spannend. Gemeenten en corporaties geven aan gehinderd te worden in de uitvoering door de stikstofproblematiek en een tekort aan ambtenaren die kunnen participeren in grote bouwprojecten.
9 van 16
Aantal ingekomen aanvragen per gemeente in 2024 Let op: deze tabel is iets anders qua getallen dan de tabel plaats van herkomst behandelde urgentieaanvragen. Het aantal ingekomen urgentieaanvragen verschilt meestal van het aantal behandelde aanvragen. Dit aantal ligt vaak iets lager. 2024
2023
2022
2021
2020
Elburg
36
28
25
27
19
Ermelo
44
42
37
38
23
Harderwijk
80
71
72
62
59
Nunspeet
30
37
18
22
11
Oldebroek
23
16
18
21
18
Putten
27
27
31
33
23
Buiten regio NV
22
22
19
28
54
Totaal
262
243
220
231
207
Het aantal aanvragen in Nunspeet is gedaald ten opzichte van 2023. Dit heeft te maken met de afspraken die zijn gemaakt met betrekking tot aanmeldingen vanuit pauzewoningen. Reden stijging Elburg: Vanaf de jaren 2020 stijgen de aanvragen vanuit Elburg geleidelijk. Dat is opvallend voor een gemeente die qua inwoneraantal tot de kleinere gemeenten behoort. Een verklaring voor die stijging is niet te geven. De stijging betreft het totale aantal aanvragen en niet een specifieke categorie binnen de aanvragen. Reden stijging Harderwijk: Harderwijk laat een constante lijn zien in de groei van het aantal aanvragen. Ook hier is geen specifieke categorie benoembaar die mogelijk de stijging van het aantal aanvragen kan verklaren.
Opgegeven reden voor aanvraag 2024 Dit betreft de reden die de aanvrager zelf aangeeft. Soms blijkt na onderzoek dat er een combinatie van meerdere of andere aanvraagredenen is. Reden
2024
2023
2022
2021
2020
Brand
0
0
3
0
0
Buurtproblemen
4
9
4
14
5
Dreigende dakloosheid
0
4
1
5
1
Financiële problemen
9
8
8
7
6
Geen vast adres
11
10
11
8
9
Huuropzegging
10
4
12
12
9
Inwoonsituaties
21
20
10
25
30
Mantelzorg ontvangen / verlenen
3
0
1
0
3
Medische / psychische problematiek
44
40
19
24
24
10 van 16
Onveilige thuissituatie
9
12
8
10
8
Opnieuw te behandelen aanvraag
19
21
18
9
0
Overlijden alleenstaande verzorgende ouder
1
1
1
1
1
Scheiding / relatieverbreking
74
79
75
60
69
Slechte woonomstandigheden
10
3
3
5
2
Te klein behuisd
6
6
12
17
10
Terugkeer uit detentie
2
0
0
1
0
Tijdelijke woonruimte
17
1
10
7
3
Verlaten pauzewoning
2
4
2
5
X
Uit (woning) instelling
1
6
0
0
4
Verblijf in veilige (vrouwen) opvang
3
3
3
7
3
Verkoop woning
2
2
1
0
4
Verlaten dienstwoning
0
1
0
1
0
Verlaten illegale woonruimte
3
2
3
1
6
Woon/werkafstand
0
0
0
0
0
Wmo
10
4
7
7
8
Zwangerschap / gezinsuitbreiding
1
2
8
5
2
Totaal
262
243
220
231
207
Opvallende stijgers: Tijdelijke woonruimte i.c.m. opzegging huur: Het gaat in totaal om 27 aanvragen die urgentie aangevraagd hebben omdat ze tijdelijke woonruimte moesten verlaten en/of het huurcontract werd opgezegd. Dossierstudie toont aan dat het bijna in alle gevallen om particuliere situaties ging. Dus het zijn geen aanvragers die een woning van de corporaties moesten verlaten of dat het huurcontract tussen hen en de corporatie beëindigd werd. Het vermoeden bestaat dat particuliere verhuurders woningen hebben verkocht vanwege de gewijzigde landelijke huurwetgeving. Dit komt overeen met hetgeen elders in Nederland gebeurt. Het is overigens wel een punt om deze ontwikkeling nauwlettend te volgen. Slechte woonomstandigheden: Dit cijfer is lastig te verklaren. Meestal gaat het om aanvragen vanwege slecht geventileerde en vochtige woningen. In dergelijke gevallen wordt de bouwkundig adviseur ingeschakeld en deze gaat op nader onderzoek uit. Uit ervaringscijfers blijkt dat een urgentie vanwege deze aanvraagreden maar een enkele keer wordt toegekend. Meestal zijn de problemen met betrekking tot slechte woonomstandigheden te verhelpen door beter te ventileren en af en toe goed schoon te maken! Een andere opvallende toename zit in de reden van medische problematiek.
Eén van de oorzaken van de forse stijging van het aantal medisch aanvragen is dat mensen zelf aangeven dat ze vanwege medische redenen een urgentie nodig hebben. Als zodanig worden de aanvragen dan ook geregistreerd. Uit aanvullend onderzoek van het secretariaat blijkt nogal eens dat een medische onderbouwing geheel ontbreekt of dat de motivering soms maar heel mager is. Het aanvraagproces wordt vaak vertraagd door woningzoekenden die veel moeite doen om alsnog met behulp van een
11 van 16
verklaring van een medisch-specialist in aanmerking te komen voor een urgentie. Medische inflatisering ligt op de loer. Hulpverleners en medici (waaronder ook medisch-specialisten) worden intensief benaderd om op papier te zetten dat urgentie vanwege medische redenen noodzakelijk is. De commissie beschikt gelukkig over de ervaring en expertise om dit soort aanvragen kundig te beoordelen. Indien nodig wordt de extern adviseur of de medisch specialist van de commissie ingezet om medische aanvragen goed te kunnen beoordelen. Opvallende dalers: Buurtproblemen. We zien dit cijfer weer dalen naar de tijd van voor corona. Hopelijk blijft dit zo. Jongeren die het ouderlijk huis willen verlaten, het willen/moeten verlaten van een beschermde woonvorm en het te klein behuisd zijn, zijn de meest opvallende punten. Het gaat om relatief kleine aantallen en het zijn zaken die passen bij algehele woonruimteproblematiek.
Werkelijke reden voor aanvraag 2024 Zoals hierboven is beschreven kan er discrepantie bestaan tussen de aanvraagreden op papier en de werkelijke aanvraagreden. Scheidingen: Medisch: Beëindiging huur, verlaten pauzewoning: Inwoonsituaties Gezinsuitbreiding Onveiligheid binnen gezin Buurtoverlast
40 tot 60% van de aanvragen 10 tot 20% van de aanvragen 10 tot 20% van de aanvragen 10% 10% ++ ++
Niet iedere opgegeven reden blijkt dus de werkelijke reden te zijn voor het aanvragen van een urgentie. Bovengenoemde getallen zijn een inschatting van de werkelijke redenen op basis van nader onderzoek. Over de laatste 5 jaar gezien vormen de scheidingen en medische aanvragen een stabiel percentage (ongeveer de helft van de aanvragen). Er zit een behoorlijke variatie in de overige aanvraagredenen. Opvallend is dat het aantal aanvragen wegens mantelzorg en financiële redenen de laatste jaren heel laag is gebleven.
12 van 16
Urgentieverklaringen 2024
Aantal behandelde urgentieaanvragen Aantal verleende urgenties in 2024 Verhouding toewijzing / aantal behandelde aanvragen Aantal urgenten voorzien van een woning d.m.v. urgentie Aantal verlopen urgentieverklaringen zonder woningacceptatie Aantal nog niet ingevulde urgenties op 31-12-2024 (dus nog geen woning aanvaard
2024 280
2023 233
2022 171
2021 212
2020 200
111
101
99
132
123
40%
43%
58%
62%
62%
88
71
80
57
87
2
2
7
X
X
14
20
20
74
37
Er is 1 urgentie ingetrokken door de urgentiecommissie wegens woningweigering. Er kunnen verschillende restricties/eisen worden afgegeven bij het verstrekken van een urgentie: Soorten restricties/eisen die zijn afgegeven: - Aantal slaapkamers (maximaal 2 slaapkamers bij huishoudgrootte van max. 2 personen); - Medisch bijv. gelijkvloerse woning -begane grond- en/of bereikbaar via lift of Wmo conform PVE; - Urgentie voor bepaalde woonplaats (bijv. als er een verklaring van een medisch specialist aanwezig is, waarin wordt verklaard en onderbouwd dat het noodzakelijk is om in een bepaalde plaats te -blijven- wonen); - Urgentie onder voorwaarde van acceptatie (financiële) begeleiding.
Termijn voor het vinden van een woning met urgentie 2024
Jaar
Aantal weken
2024
6
2023
7
2022
6,5
2021
9
2020
6,8
2019
7
13 van 16
Het blijft opvallend dat in een krappe woningmarkt urgenten sneller aan een woning zijn gekomen in vergelijking met voorgaande jaren. Het zou heel simpel te verklaren zijn doordat het aantal toegewezen urgenties minder is geweest, dat daardoor de urgenten sneller aan woonruimte komen.
Plaats van herkomst van behandelde urgenties 2024
Gemeente
Plaats herkomst van de behandelde aanvragen
Aantal aanvragers die urgentie hebben gekregen, afkomstig uit die gemeente
Aantal vestigingen van personen met urgentie in die gemeente
Aantal personen dat met urgentie binnen de eigen gemeente bleef wonen
Elburg
39
12
13
7
Ermelo
49
15
10
3
Harderwijk
84
40
40
23
Nunspeet
35
17
14
9
Oldebroek
24
8
6
2
Putten
27
14
5
2
Buiten regio NV
22
5 ●
n.v.t.
n.v.t.
Totaal
280
111
88
46
•
Urgentie buiten regio NV: op basis van mantelzorg (2) en verblijf in vrouwenopvang (3).
Tendens verhuizen binnen dezelfde gemeente 2024 Jaar
Procentueel
2024
52%
2023
37%
2022
55 %
2021
50 %
2020
58,6 %
2019
45 %
14 van 16
Trends in 2024 1.
Het aantal urgentieaanvragen vanwege een scheiding/relatiebreuk blijft redelijk constant. Wel is het zo dat de problematiek telkens gecompliceerder wordt omdat er vaker sprake is van scheiding van samengestelde gezinnen. Dit heeft veelal tot gevolg dat er een gecertificeerde instelling of andere hulpverleners bij betrokken zijn. Bij samengestelde gezinnen kan een rol spelen dat beide ouders een woning nodig hebben. Ook kunnen er bij het verlenen van een urgentie soms afspraken gemaakt worden over de woonplaats. De complexiteit bij scheidingen noopt de urgentiecommissie tot een zeer zorgvuldige afstemming met andere hulpverleners bij het verstrekken van een urgentieverklaring.
2.
In toenemende mate beoordeeld de urgentiecommissie de vermogenspositie van aanvragers of zij zelf de mogelijkheid hebben om hun woonproblematiek op te lossen. Dit heeft te maken met het feit dat in de Richtlijn Urgentie staat dat als een Voorliggende oplossing of Voorziening vooraf gaat aan de mogelijke verlening van een urgentie. Met andere woorden als mensen zelf mogelijkheden hebben om hun woonprobleem op te lossen dan prefereert dit boven een urgentie. Een voorliggende oplossing of voorziening is een breed begrip. De urgentiecommissie heeft hiervoor een aantal kaders aangegeven. Dat zijn eigenlijk uitvoeringsregels hoe om te gaan met bijvoorbeeld mantelzorg en reistijd, praktische regels bij hoe om te gaan met aanvragen bij huiselijk geweld, oriëntatie op woningen buiten de regio etc. Een andere belangrijke uitvoeringsregel is dat een aanvraag mede wordt beoordeeld op basis van het eigen vermogen dat mensen hebben. Landelijk is het algemeen geaccepteerd dat bij diverse regelingen een vermogenstoets wordt gehanteerd. De urgentiecommissie gaat al jaren uit van een dergelijke vermogenstoets. Als een aanvrager meer dan € 70.000,- op zijn bankrekening heeft staan dat gaat de urgentiecommissie er van uit dat hij/zij zelf zijn woonprobleem kan oplossen.
Deze regels staan onder druk want wat kun je nu nog met € 70.000,-? Ook is een bekend gegeven dat aanvragers weten dat de grens bij € 70.000,- ligt en er tal van kunsten worden uitgehaald om het banksaldo net onder die € 70.000,- uit te laten komen. Het lijkt de commissie goed en verstandig om bij herijking van de Richtlijn Urgentie aandacht te schenken aan dit soort praktische uitvoeringsregels.
3.
Aanvragers kunnen een urgentie verkrijgen op grond van een verklaring van een medisch-specialist. Medisch-specialisten zijn over het algemeen terughoudend en voorzichtig bij het afgeven van verklaringen. Terecht want de regels rondom het verstrekken van informatie over patiënten zijn streng. De commissie verlangt echter geen informatie over de aard van de kwaal maar wel over de relatie tussen woonsituatie en ziekte. Nagenoeg iedere specialist wil en kan dat soort informatie wel verstrekken. Wel is de ene specialist hierin duidelijker (of stelliger) dan de andere waaruit mogelijk blijkt dat de medisch-specialist ook maar een mens is.
4.
Een vierde en niet onbelangrijke trend betreft dat van het percentage afgegeven urgentieverklaringen ruim 1/3 bestemd is voor woningen met één of twee slaapkamers. Dat duidt erop dat de behoefte aan woningen voor kleinere gezinseenheden nog steeds aan het groeien is.
15 van 16
Bezwaar In 2024 zijn er 26 bezwaren aan de Bezwarencommissie voorgelegd (incl. 4 zaken uit 2023). Drie zaken zijn doorgeschoven naar 2025. In totaal heeft de Bezwarencommissie in 2024 22 zaken op zitting behandeld. Van de 16 uitgebrachte adviezen in 2024 luidden er 2 ‘gegrond’ en 14 ‘ongegrond’.
16 van 16