Jaarverslag 2024-2025 definitief 1.1
Tekst van het document
1
Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag van Leerlingzaken over het schooljaar 2024-2025. In het jaarverslag krijgt u een beeld van hoe de zaken ervoor staan in uw gemeente en in de regio. Bij Meerinzicht werken professionals samen in het team Leerlingzaken om -namens de gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek, Putten en Zeewolde- de Leerplichtwet en de wetgeving voor het Doorstroompunt uit te voeren. Leerplichtambtenaren zien toe op naleving van de Leerplichtwet en doorstroomcoaches ondersteunen de groep jongeren tot 23 jaar om (alsnog) hun startkwalificatie te halen. Leerlingen die niet door kunnen of willen in het onderwijs worden doorgeleid naar een vervolgstap richting arbeid of dagbesteding. Dat doen de professionals samen met het onderwijs en partners in het sociaal domein, bij instellingen en het bedrijfsleven. Leerlingzaken werkt met vaste leerplichtambtenaren en doorstroomcoaches per school en gemeente, wat de samenwerking bevordert. De afgelopen periode is gestart met de voorbereidingen op de invoering van de nieuwe wet ‘Van School naar duurzaam werk’ die per 1 januari 2026 in werking treedt. De doelgroep van het doorstroompunt wordt daarmee verruimd tot 27 jaar. Deze nieuwe doelgroep wordt ook meegenomen in het nieuwe VSV-programma (2026-2029).
Het afgelopen jaar was een jaar zonder grote maatschappelijke ontwikkelingen die een negatief effect zouden kunnen hebben op het onderwijs en de schoolaanwezigheid. Toch zien we een stijging in de verzuimcijfers. We blijven in gesprek met de betrokkenen om deze stijging te kunnen duiden en hier lering uit te trekken. Ons werk maakt onderdeel uit van een brede integrale aanpak gericht op het kansrijk opgroeien van jeugdigen op weg naar bestaanszekerheid. We hebben te maken met maatschappelijke ontwikkelingen, veranderende wetgeving, stelselwijzigingen, verbeteragenda’s en actieplannen. Dit vraagt om flexibiliteit en aanpassingsvermogen. Er wordt gewerkt aan een nieuw beleidsplan Leerlingzaken, waarin op hoofdlijnen richting gegeven wordt aan onze wettelijke opdracht. Tot slot wens ik de leerplichtambtenaren en doorstroomcoaches ook vanaf deze plek veel succes bij hun werkzaamheden. Dat we maar veel jongeren het juiste duwtje in de rug kunnen/mogen geven!
Marcel Companjen wethouder Leerplicht/Doorstroompunt
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 2
Inleiding Leerlingzaken geeft met dit jaarverslag inzicht in het gevoerde Leerplichtbeleid, de taken van het Doorstroompunt en de effecten hiervan voor het schooljaar 2024-2025. In dit verslag zijn de cijfers van de hele regio in kaart gebracht, zodat algemene trends zichtbaar worden. Het verslag dient als verantwoordingsdocument en concentreert zich op de feitelijke weergave van cijfers en gebeurtenissen. Het bevat derhalve geen analyses of diepgaande onderzoeksresultaten. In de cijferbijlage is een uitwerking per gemeente en over de afgelopen jaren gemaakt. Elke gemeente kan de informatie zo naar eigen wens gebruiken en vergelijken met andere gemeenten in de regio. Leerlingzaken heeft alle jongeren van 5 tot 23 jaar zonder startkwalificatie in beeld uit de gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek, Putten en Zeewolde. De regio telde het afgelopen schooljaar 43.781 jongeren van 5 tot 23 jaar. Hiervan waren 31.411 jongeren leeren kwalificatieplichtig (onder de 18 jaar). De leerplichtwet zorgt ervoor dat jongeren tot en met het schooljaar waarin zij 16 jaar worden onderwijs moeten volgen. Jongeren van 16 en 17 jaar die geen startkwalificatie behaald hebben moeten tot hun 18e levensjaar verplicht naar school (kwalificatieplicht).
Vanaf 18 jaar tot 23 jaar worden zij door het Doorstroompunt gemonitord en gestimuleerd om alsnog een startkwalificatie te behalen, conform wet- en regelgeving. Vanaf januari 2026 zal dit gebeuren tot 27 jaar. Leerlingzaken werkt met vaste leerplichtambtenaren en doorstroomcoaches per school en gemeente, wat de samenwerking bevordert. In Nederland kennen we een uitgebreid onderwijssysteem. Leerlingzaken heeft nu de wettelijke taak jongeren zonder startkwalificatie tot 23 jaar (vanaf 2026 tot 27 jaar) te monitoren en interventies te plegen bij ongeoorloofd verzuim en voortijdig schoolverlaten. Dit betekent dat zij betrokken zijn bij het basisonderwijs, voortgezet (speciaal) onderwijs en middelbaar onderwijs. Zodra een jongere een startkwalificatie heeft behaald wordt hij niet meer gevolgd. Leeswijzer Om de leesbaarheid te bevorderen wordt de term ‘ouders’ gebruikt, waar ook ‘verzorgers’ mee bedoeld kan worden. In de blauwe blokken worden begrippen uitgelegd en in de groene blokken de werkwijze/casussen van Leerlingzaken. Komt u jargon of onbekende afkortingen tegen? De betekenis kunt u via de link en/of in de begrippenlijst achterin dit jaarverslag vinden.
Persona Aminah 5 jaar (casus leerplicht) Na de kerstvakantie heeft een basisschool de leerplichtambtenaar ingeschakeld in verband met langdurig schoolverzuim van een vijfjarige leerling uit groep 2. Deze leerling heeft in groep 1 al veel onderwijstijd gemist en de afwezigheid in groep 2 liep ook aanzienlijk op. De afwezigheid had meerdere oorzaken: langere periodes van thuishouden na ziekte en grote moeite met afscheid nemen van haar moeder op het schoolplein waardoor moeder haar weer mee naar huis nam. Ondanks meerdere gesprekken met de leerkrachten, intern begeleider en de directeur, bleef de schoolgang afnemen. In samenwerking met verschillende partijen binnen de gemeente, waaronder het samenwerkingsverband en hulpverlening, werd gezocht naar een passende oplossing. Na inschakeling van de leerplichtambtenaar zijn er diverse gesprekken gevoerd met moeder waardoor het verzuim afnam. Deze casus onderstreept het belang van een effectieve samenwerking tussen alle betrokkenen, waaronder de leerplichtambtenaar, de school en de moeder. Korte communicatielijnen en een sterke professionele relatie zijn cruciaal om het doel te bereiken Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 3
Leerplicht Doel Alle kinderen van 5-18 jaar staan ingeschreven op een school tot zij een startkwalificatie hebben en bezoeken de school regelmatig. Soms gaan kinderen niet naar school. Dit kan zijn met toestemming (ziekte, vrijstelling) of zonder toestemming (spijbelen, conflict, thuissituatie). Ouders, onderwijs en gemeenten hebben ieder vanuit hun eigen rol de wettelijke opdracht om ervoor te zorgen dat kinderen onderwijs volgen. Leerlingzaken voert de Leerplichtwet uit en gaat schoolverzuim zonder geldige reden tegen. Ook behandeld Leerlingzaken aanvragen voor bijzondere maatregelen, zoals een vrijstelling van inschrijvingsplicht. Hoewel preventie geen wettelijke taak is voor Leerplicht, is dit wel een onderdeel van de MAS (methodische aanpak schoolverzuim). Een aantal scholen geeft aan meer behoefte te hebben aan preventieve inzet van de leerplichtambtenaar.
Verzuim De rol van de leerplichtambtenaar is gericht op bescherming van het recht op onderwijs. Het contact met de ouders en/of leerling staat daarbij centraal. Preventie van verzuim heeft altijd de voorkeur. Dit gebeurt bijvoorbeeld door het houden van spreekuren op scholen en het onderhouden van relaties met verzuim- en zorgcoördinatoren op school. Er vindt vanuit de landelijke politiek een verschuiving plaats van de focus op schoolverzuim naar de focus op aanwezigheid. Hierbij wordt geoorloofd en ongeoorloofd verzuim in samenhang bekeken.
absoluut verzuim: wanneer een leerplichtige jongere niet ingeschreven staat bij een school relatief verzuim: - luxe verzuim: wanneer ouders hun kind zonder toestemming buiten de vakanties thuis houden. - signaalverzuim: wanneer een kind minimaal 16 uur in de vier weken afwezig is of te laat komt. - overig verzuim: verzuim minder dan 16 uur in de vier weken of ziekteverzuim dat mogelijk ongeoorloofd is. - langdurig relatief verzuim: als een leerling langer dan vier weken achtereen ongeoorloofd verzuimt (thuiszitter).
Aantal verzuimmeldingen 5 t/m 17 jaar met betrekking tot de 7 gemeenten Verzuimsoort Absoluut verzuim Luxe verzuim Signaalverzuim 16 uur in 4 weken Overig verzuim Langdurig relatief verzuim (thuiszitters) TOTAAL
2024-2025 54 93 1.425
2023-2024 33 102 1.032
2022-2023 18 71 1.107
572 31
571 14
453 9
2.175
1.751
1.658
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 4
Overig verzuim: Als scholen zorgen hebben over het verzuimgedrag in combinatie met geoorloofd verzuim, en maatregelen vanuit school hebben geen effect gehad, dan kunnen scholen eerder melden dan de wettelijke 16 uur in de 4 weken. Scholen moeten wel kunnen aantonen dat zij inspanningen hebben verricht. Soort Totaal aantal Haltverwijzingen Totaal aantal processen-verbaal Proces-verbaal luxeverzuim Proces-verbaal signaalverzuim
2024-2025 30 39 21 11
2023-2024 17 32 26 6
2022-2023 23 25 18 7
Wat valt op Jongeren van 5 tot 23 jaar Het aantal jongeren in de leeftijd van 5 tot 23 jaar is in 2024 vrijwel gelijk gebleven in de zeven gemeenten. Desondanks zien we over het algemeen een stijging in het aantal meldingen en het aantal activiteiten binnen de taakvelden van Leerlingzaken. De trend die we in voorgaande jaren hebben waargenomen, heeft zich in dit verslagjaar doorgezet. Toename van meldingen en acties Er is een significante toename in het aantal meldingen en de daaropvolgende acties. Zo hebben we meer verzuimmeldingen ontvangen, wat uiteraard heeft geleid tot een stijging in het aantal verzuimgesprekken. Daarnaast is het aantal opgemaakte proces-verbalen door Leerlingzaken, als gevolg van verzuimmeldingen, eveneens gestegen. Luxe-verzuim De enige uitzondering in deze trend betreft het aantal luxe-verzuimmeldingen, dat licht is gedaald in vergelijking met het voorgaande jaar. Dit heeft geleid tot een afname van het aantal proces-verbalen dat op basis van luxeverzuim is opgemaakt. Leerlingzaken krijgt via DUO de verzuimmeldingen door van ongeoorloofd verzuim. Leerlingen die langdurig geoorloofd thuis zitten (bijvoorbeeld wegens ziekte) mogen door school niet gemeld worden en zijn daardoor NIET in beeld bij Leerlingzaken. Het is bij Leerlingzaken niet bekend of er een ontwikkelingsplan is en of de leerling enige vorm van onderwijs geniet.
Bij zorgwekkend ziekteverzuim is de jeugdarts een belangrijke partner van school en ouders. School en ouders zijn verantwoordelijk voor de schoolgang van de leerling. Als er geen (medische) reden is voor het verzuim en het ziekteverzuim houdt aan, registreert de school het verzuim alsnog als ongeoorloofd en wordt de leerplichtambtenaar betrokken.
Methodische aanpak schoolverzuim (MAS) Leerlingzaken werkt methodisch volgens de MAS. Een verzuimmelding wordt geanalyseerd. Daarbij wordt geprobeerd om de oorzaak van het verzuim te achterhalen. Hierbij wordt primair ingezet op preventie en vrijwillige (jeugd)hulp. Leerlingzaken kiest een route die naar verwachting het beste toe leidt naar herstel van de schoolgang. De aanpak is zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig. Het motto van de MAS luidt: pas toe of leg uit.
Maatregelen om verzuim tegen te gaan: Preventieve spreekuren op de scholen Verzuimprotocol van scholen Advisering van ouders en onderwijs Deelname aan Multi Disciplinair Overleg (MDO) Aanschrijven van ouders, leerlingen Meldcode Veilig Thuis toepassen Deelnemen aan de jeugdbeschermingstafel Doorverwijzen naar HALT Opmaken van een proces-verbaal
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 5
MDO’s (multidisciplinair overleg): Leerlingzaken neemt steeds vaker deel aan MDO’s. Deze toename heeft te maken met complexe problemen die het verzuim veroorzaken, en waarbij ook de inzet van de Leerplichtambtenaar gevraagd wordt om samen met andere partijen/hulpverlening te komen tot gezamenlijke afspraken en afstemming om de jongere te helpen, en het verzuim te doen stoppen.
Geoorloofd verzuim/vrijstellingen Naast het ongeoorloofde verzuim is er ook geoorloofd verzuim. Dit geldt bijvoorbeeld voor kinderen die tijdelijk of langere tijd door medische- of psychische redenen niet naar school kunnen. Dit varieert van een paar dagen ziekte tot nooit naar school kunnen door ernstige beperkingen. Kinderen die door hun beperking (nog) geen onderwijs kunnen volgen, kunnen in aanmerking komen voor een vrijstelling van de inschrijvingsplicht. Kinderen die een bepaalde periode niet of minder uren per week naar school kunnen, worden vanuit de onderwijswetgeving via de school tijdelijk en/of deels vrijgesteld. De Leerplichtwet kent ook aan aantal andere vrijstellingsmogelijkheden van de Leerplicht. Vrijstelling/vervangende leerplicht Artikel 3a: vervangende Leerplicht Artikel 3b: vervangende Leerplicht laatste schooljaar Artikel 5a: Trekkend bestaan Artikel 5 onder a: lichamelijke of psychische gronden Artikel 5 onder b: richtingbezwaar Artikel 5 onder c: onderwijs in het buitenland Artikel 11g: door gewichtige omstandigheden verhinderd de school onderscheidenlijk de instelling te bezoeken. Artikel 15: het volgen van ander onderwijs
vrijstellingen 3 2 10 3 24
73
89
Artikel 3a
Artikel 3b
Artikel 5 onder a
Artikel 5 onder b
Artikel 5 onder c
Artikel 15
Artikel 11g
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 6
Persona Tijmen 13 jaar (casus leerplicht) Een leerling in de onderbouw van het voortgezet onderwijs viel dit schooljaar op door herhaald te laat komen en ongeoorloofd verzuim. De school registreerde meerdere te laat meldingen en enkele gemiste lesuren zonder geldige reden. In eerste instantie is dit intern opgepakt door de mentor en de zorgcoördinator, met gesprekken met de leerling en contact met ouders. Omdat de verzuimfrequentie toenam, heeft de school melding gedaan bij de leerplichtambtenaar. Tijdens het gesprek met de leerling en ouders bleek dat er sprake was van motivatieproblemen en een verstoord dagnachtritme. Ouders gaven aan moeite te hebben om hun kind op tijd naar school te krijgen. De leerplichtambtenaar heeft afspraken gemaakt: de leerling zou dagelijks bij aanvang van de eerste les een aanwezigheidscheck laten aftekenen en ouders werden nadrukkelijker betrokken bij de schoolgang. Na enkele weken werd verbetering zichtbaar: het aantal te laat meldingen nam af en de leerling was weer structureel aanwezig. Lessen uit deze casus: -Vroege signalering en registratie door de school is cruciaal. -Intensieve samenwerking tussen school, ouders en leerplicht leidt vaak tot verbetering. -Achterliggende problematiek (bijvoorbeeld motivatie of structuur thuis) moet meegenomen worden in de aanpak.
Thuiszitters: een urgent en complex vraagstuk De term thuiszitters kan zorgen voor verwarring. Er is sprake van een wettelijke term, namelijk: Een thuiszitter is een jongere, die ingeschreven staat op een school of onderwijsinstelling en die meer dan 28 dagen aaneengesloten de school niet bezoekt, zonder dat de jongere ontheffing heeft van de Leerplicht of een vrijstelling heeft. Hierbij gaat het om jongeren tussen de 5 en 17 jaar. Hoewel de officiële definitie strak is, wordt de term in de praktijk breder gehanteerd, namelijk: alle jongere die door omstandigheden al dan niet geoorloofd niet kunnen deelnemen aan het onderwijs en thuis zitten. De leerplichtambtenaar speelt, in het kader van de wet, een belangrijke rol bij de thuiszitters volgens de wettelijke definitie. Buiten deze wettelijke taak merken we dat we steeds meer betrokken zijn bij complexe casuïstiek waarbij kinderen/jongeren niet (volledig) kunnen deelnemen aan het onderwijs. Het maatschappelijk belang om als leerplichtambtenaar betrokken te zijn bij dreigende thuiszitters maakt dat we steeds meer bijdragen aan lokale werkgroepen en initiatieven. Hierbij een aantal voorbeelden uit de praktijk in de regio. Enkele voorbeelden uit de praktijk: Putten In de gemeente Putten is in 2025 een werkgroep gestart waarin professionals uit onderwijs, jeugdhulp, leerplicht en andere betrokkenen samenwerken.
Doel is om meer inzicht te krijgen in de situatie, knelpunten in kaart te brengen en duidelijke afspraken te maken over de ondersteuning van kinderen en jongeren die (dreigen) uit te vallen. De werkgroep verzamelt cijfers, voert gesprekken met ouders en professionals, en bespreekt casussen om patronen en oorzaken te herkennen. Harderwijk In de eerste helft 2025 zijn de ondersteuningscoördinatoren, de jeugdarts, de jeugd en gezinswerker en de leerplichtambtenaar een pilot gestart op 2 Harderwijkse VO scholen. De pilot is gericht op het preventief werken bij dreigende thuiszitters. Bij deze leerlingen is een patroon terug te zien van oplopend verzuim. De leerling wordt samen met zijn of haar ouders uitgenodigd om in gesprek te gaan. De uitnodiging is vrijblijvend en gericht op zorg en ondersteuning. De ervaring leert dat veel ouders deze uitnodiging serieus nemen en ervoor openstaan om in gesprek te gaan. Dit heeft er in een aantal gevallen toe geleid dat het verzuim is verminderd of zelfs gestopt en er hulpverlening vanuit het CJG is ingezet. Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 7
Pilot Outreachend Team MBO In de eerste helft van 2025 zijn de eerste contouren geschetst voor een pilot om thuiszittende mbo studenten op de Noordwest Veluwe actief te benaderen. Jongeren die wel staan ingeschreven maar geen onderwijs volgen, worden buiten de schoollocaties opgezocht door de doorstroomcoach, vaak thuis, om in gesprek te gaan over hun situatie en hen te ondersteunen richting terugkeer naar onderwijs of werk. Via persoonlijke gesprekken en met inzet van bijvoorbeeld digitale motivatie-instrumenten wordt gekeken wat nodig is om de jongere verder te helpen. De pilot heeft als doel om schooluitval te verminderen en ervoor te zorgen dat jongeren in beeld blijven.
Persona Jip 22 jaar (casus doorstoompunt) Jip (22) is in 2023 voortijdig gestopt met zijn MBO 3 opleiding Handhaver toezicht en veiligheid en is daarna fulltime aan het werk gegaan bij McDonald’s. Toen er contact met hem werd opgenomen door de doorstroomcoach zei hij dat hij weer naar school wilde, alleen hij wist niet welke opleiding. Vanuit het doorstroompunt zijn hem de mogelijkheden op het Mbo laten zien en toegelicht en is hem een interessetest aangeboden. Die heeft Jip gemaakt en de doorstroomcoach heeft deze met hem geanalyseerd. Hieruit kwam onder andere naar voren dat Jip een sterke interesse heeft in techniek. Daarnaast kwam uit de test dat Jip veel druk ervaart over zaken zoals: wonen, werken en leren. Een bbl opleiding in een technische richting sprak hem daarom aan. Jip gaf aan dat hij er baat bij heeft gehad dat de doorstroomcoach hem ondersteuning heeft geboden op het moment dat hij hier klaar voor was. Jip is opgelucht dat hij nu een concreet toekomstbeeld heeft waar hij mee verder kan. De doorstroomcoach zal de ontwikkelingen blijven volgen.
Doorstroompunt Doel Doel van het Doorstroompunt is voortijdig schoolverlaters te registreren en de jongere te helpen om een startkwalificatie te behalen. Op die manier wordt het aantal voortijdig schoolverlaters dat zonder startkwalificatie instroomt op de arbeidsmarkt teruggedrongen. Ook heeft het Doorstroompunt, samen met partners, de verantwoordelijkheid om een sluitend vangnet te bieden voor jongeren in een kwetsbare positie met als doel maatschappelijke uitval te voorkomen. Deze partijen hebben allen een eigen rol om maatschappelijke uitval van jongeren te voorkomen. Samenwerking tussen onderwijs, gemeenten, Leerplicht en het Doorstroompunt leidt tot betere ondersteuning van jongeren tijdens hun schoolloopbaan en het voorkomen van voortijdig schooluitval. Jongeren tussen de 18 en 23 jaar die toch het onderwijs verlaten zonder startkwalificatie worden gemonitord tot zij 23 jaar zijn of alsnog een startkwalificatie hebben behaald. Vanaf januari 2026 wordt dit gemonitord tot zij 27 jaar zijn. De jongeren worden actief benaderd en waar mogelijk begeleid door de doorstroomcoach richting onderwijs en/of werk óf een ander traject dat beter passend is voor de jongere.
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 8
18+ verzuim De aanpak 18+ verzuim valt niet onder de wettelijke taak van het Doorstroompunt. Omdat verzuim vaak wel een voorbode van voortijdig schoolverlaten is, is er landelijk afgesproken dat de mbo-instellingen al het (zorgwekkend) verzuim volgens dezelfde normen als voor 16- en 17jarigen melden. In de helft van de gevallen zijn deze meldingen voor Leerlingzaken slechts administratieve meldingen. Conform de regionale afspraken onderneemt school eerst zelf actie.
Verzuimredenen Het blijkt dat het de verzuimende studenten in het merendeel van de gevallen aan motivatie ontbreekt. Ook medische/psychische problemen en verkeerde profielkeuze komen veelvuldig voor. Dit zijn ook de voornaamste redenen van voortijdig schoolverlaten. De jongere wil gezien en gehoord worden en ondersteuning krijgen daar waar het hem zelf niet lukt. Een goede oriëntatie en verwachting van de opleiding aan de voorkant, kan veel uitval en overstap voorkomen.
Zorgstructuren binnen vo en mbo scholen helpt om jongeren te begeleiden met persoonlijke- en psychische problemen, waardoor verzuim en voortijdig schoolverlaten wordt voorkomen. Wet van school naar duurzaam werk (per januari 2026) Doel van deze wet is om het (mbo) onderwijs beter aan te laten sluiten op de arbeidsmarkt. Scholen, het Doorstroompunt, gemeenten en de arbeidsmarktregio’s krijgen de verantwoordelijkheid om te zorgen dat jongeren met en zonder een diploma duurzaam aan het werk komen en hierbij de benodigde ondersteuning krijgen. Dit voorstel beoogt dat de samenwerking in de regio duurzaam vorm krijgt met een structurele verankering in wet- en regelgeving en doorlopende bekostiging. Leerlingzaken heeft, vooruitlopend op de Wet van school naar duurzaam werk, het initiatief genomen tot onderstaande pilot. JIB pilot (Jongeren in Beeld) In de gemeenten Harderwijk, Ermelo en Zeewolde is er gestart met het werken volgens deze nieuwe wet. Het Doorstroompunt heeft de werkzaamheden uitgebreid met de jongeren tot 27 jaar. Het Doorstroompunt heeft de taak om vsv’ers (voortijdig schoolverlaters) te benaderen en waar nodig te begeleiden. Het Doorstroompunt (klantmanager) heeft in dit geval ook de vsv’ers tussen de 23 jaar en 27 jaar benadert en waar nodig begeleidt.
De JIB pilot heeft duidelijk de meerwaarde bewezen in het bereiken en ondersteunen van een kwetsbare groep jongeren zonder startkwalificatie. Tijdens deze pilot heeft het Doorstroompunt waardevolle inzichten gekregen en een nog beter beeld van de mogelijke hulpvragen van deze doelgroep, die anders zijn dan de doelgroep tot 23 jaar. Dit wordt meegenomen in onze werkwijze rondom de nieuwe wetgeving. Persona van Peter 24 jaar (pilot Jongeren in Beeld) De moeder van Peter heeft contact gezocht met de klantmanager (van het Doorstroompunt), naar aanleiding van de brief die door de klantmanager is verzonden. Peter heeft een gecompliceerd schoolverleden. Op zijn 18e is hij, na een korte periode op het mbo, gestopt met school. Hij heeft diverse banen gehad die om verschillende redenen beëindigd zijn. De afgelopen 3 jaar was hij niet werkzaam. Peter heeft 2 jaar geleden een paniekaanval gekregen, dit heeft hem zo beangstigd dat hij bijna niet meer de deur uit durfde. Hij heeft een verkeerd dag/nacht ritme, valt slecht in slaap, last van een vol hoofd en gamed veel. Peter zou naar de GGZ gaan maar dit is door de GGZ geannuleerd wegens personeel tekort. In overleg met Peter, moeder en het Werkcentrum Veluwe Stedendriehoek is een maatwerkvoucher voor Peter aangevraagd.
Peter volgt nu een traject bij “Kom uit je boks” om te werken aan een gezond dag/nacht ritme, weerbaarheid en omgaan met emoties. Het uiteindelijke doel is, door middel van loopbaanbegeleiding, terugkeer naar duurzaam werk. Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 9
Voortijdig schoolverlaten (VSV) Het bevorderen van de zelfredzaamheid en participatie van jongeren die zonder startkwalificatie het onderwijs hebben verlaten vraagt om een integrale aanpak, zowel op gemeentelijk beleidsniveau als in de uitvoering. Een continuïteit van ondersteuning is nodig om jongeren in staat te stellen zo zelfstandig mogelijk te functioneren. Scholen en gemeenten werken samen in een regionaal plan met maatregelen om vsv tegen te gaan. In 2026 start het nieuwe VSV-programma voor de periode 2026-2029. Programma Voortijdig schoolverlaten (VSV) De Rijksoverheid wil 3 doelen halen met de aanpak voortijdig schoolverlaten: - Minder schooluitval. De Rijksoverheid wil in 2029 maximaal 23.000 nieuwe vsv’ers hebben. Dat zijn er ruim 6.000 minder dan de hoeveelheid schoolverlaters in schooljaar 2023-2024. - Voortijdig schoolverlaters terug naar school of naar werk begeleiden
- Jongeren in een kwetsbare positie helpen bij de overgang naar vervolgonderwijs of met een baan vinden.
DUO-rapportages De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) levert in maart de voorlopige cijfers van voortijdig schoolverlaters die het voorgaande schooljaar zijn uitgevallen. De vsv-cijfers in dit jaarverslag 2024-2025, zijn dan ook van het schooljaar 2023-2024. DUO levert aan het Doorstroompunt, naast de vsv-cijfers, ook een bestand met de namen van de voortijdig schoolverlaters, zodat zij gemonitord en begeleid kunnen worden. Aan de hand van dit bestand kan het Doorstroompunt de jongere naar woonplaats en school van uitval herleiden. Op het dashboard voor voortijdig schoolverlaters zijn alle cijfers terug te vinden. Persona van Jessica 19 jaar (Voortijdig schoolverlater) Jessica (19) is vastgelopen in het reguliere schoolsysteem en is daardoor thuis komen te zitten. Bij een huisbezoek vertelde Jessica aan de doorstroomcoach dat ze vrijwilligerswerk deed op een muziekschool en dat haar droom was om iets met jazzmuziek te gaan doen. Het liefst op het conservatorium. Maar omdat ze geen middelbare schooldiploma heeft en nog maar 19 is, leek dat voor haar geen optie. De doorstroomcoach heeft er samen met de gemeente voor gezorgd dat Jessica goed voorbereid naar een toelatingstoets kon. Ze heeft deze met succes behaald en zit inmiddels in het eerste jaar van het conservatorium en voelt zich daar op haar plek.
Jessica en haar moeder zijn erg blij met de hulp van de doorstroomcoach en de gemeente, zij zeggen na jaren voor het eerst constructieve hulp te hebben gehad.
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 10
Absolute aantallen voortijdig schoolverlaters 2019-2020 tot en met 2023-2024 per gemeente
VSV 2019-2024 120
100 Elburg 80
Ermelo Harderwijk
60
Nunspeet Oldebroek
40
Putten 20
Zeewolde
0 2019-2020
2020-2021
2021-2022
Monitoring VSV Alle jongeren die in het schooljaar of in voorgaande schooljaren zijn uitgevallen worden administratief door Leerlingzaken gemonitord. De voortijdig schoolverlaters met een inkomen worden 1x per jaar benaderd door de doorstroomcoaches. Degene die geen inkomen hebben of een laag inkomen worden 2x per jaar benaderd om ondersteuning te bieden. De jongeren met een uitkering, soms gecombineerd met werk, worden begeleid door de klantmanagers van de woongemeente.
2022-2023
2023-2024
Voortijdig Schoolverlaten een jaar later Uit monitoring blijkt dat veel van de jongeren die zonder startkwalificatie zijn uitgevallen, een baan hebben (10% boven het landelijke percentage). Een jaar later
regio
Benchmark landelijk
naar school
18,96%
22,41%
naar werk
47,53%
37,24%
nog steeds VSV
33,52%
40,35%
Jongeren willen gezien, gehoord en gewaardeerd worden. Het persoonlijk contact doet ertoe en maakt echt verschil. Daarom blijft het Doorstroompunt investeren, contact zoeken en verbinding houden met de jongeren.
Opvallende trends in voortijdig schoolverlaters (vsv) Ook in dit verslagjaar zien we een positieve ontwikkeling: bijna de helft van de voortijdig schoolverlaters (vsv'ers) in onze regio heeft een jaar na het verlaten van school een baan. In vergelijking met de landelijke benchmark valt op dat het percentage vsv’ers in onze regio dat aan het werk is, significant hoger ligt. Het totale aantal vsv’ers, een jaar na het verlaten van school, ligt ongeveer 7 procent lager dan de landelijke norm, dit kan als reden hebben dat er in onze regio een gunstige werkgelegenheidssituatie is voor deze groep. Variatie tussen de gemeenten Het absoluut aantal vsv’ers per gemeente vertoont echter een wisselend beeld, wat aangeeft dat er binnen de regioverschillen zijn. Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 11
JIKB (Jongeren In Kwetsbare Positie) Tot de doelgroep jongeren in een kwetsbare positie behoren jongeren met een verhoogd risico om uit te vallen van school of werk. Zij bevinden zich op het snijvlak van onderwijs, arbeidsmarkt en (jeugd)zorg en hebben extra aandacht nodig om goed te worden voorbereid op de toenemende eisen die de samenleving, het onderwijs en de arbeidsmarkt aan hen stelt. Het Doorstroompunt heeft de wettelijke taak deze doelgroep te monitoren, om zodoende de jongeren in beeld te brengen en te beoordelen welke jongere extra aandacht nodig heeft en welke niet. Het is belangrijk dat scholen en gemeenten voor deze ‘jongeren in een kwetsbare positie’ doorlopende begeleiding bieden op belangrijke transitiemomenten. Er wordt in de regio gewerkt met het paspoort voor succes als overgangsdocument van de jongere. Let op: JIKP wordt per januari 2026 NEET (Not in Education, Employment, or Training) Daarmee verandert niet alleen de term maar ook de doelgroep. Bij NEET gaat het om jongeren die niet in onderwijs zitten, geen werk hebben en ook niet deelnemen aan een training. Hier kunnen ook jongeren mét een startkwalificatie toe behoren. Zij vallen in principe niet onder de taak van het doorstroompunt.
Jongeren in een kwetsbare positie Het gaat om jongeren uit de volgende vier groepen: ● Jongeren uit het praktijkonderwijs (pro) en het voortgezet speciaal onderwijs (vso) die niet kwalificatieplichtig zijn. ● Gediplomeerde jongeren uit het vmbo, uit de basisberoepsgerichte (bb) leerweg waaronder leerwerktrajecten (lwt/lwoo) en uit het vso met profiel vervolgonderwijs. ● Jongeren uit de entreeopleiding (mbo-1). ● Jongeren uit de entreeopleiding en mbo-2 opleidingen die cognitief wel in staat zijn tot het behalen van een startkwalificatie, maar door omstandigheden (tijdelijk) extra ondersteuning nodig hebben bovenop de bestaande aanpak voortijdig schoolverlaten.
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 12
Door- en uitstroom jongeren in een kwetsbare positie NW- Veluwe
De cijfers en grafieken zijn te raadplegen op het dashboard van vsv en JIKP en daar zien we dat in onze regio: 15% van de jongeren (100 jongeren) in een kwetsbare positie een jaar na uitstroom werkt, ten opzichte van 11% landelijk gemiddelde. 8% van de kwetsbare jongeren (50 jongeren) niet in beeld is waar het landelijk gemiddelde op 10% zit 1. 6% van de kwetsbare jongeren een uitkering heeft. Dat is 1% meer dan het landelijk gemiddelde (5%). 71% van de kwetsbare jongeren (470 jongeren) is na een jaar weer onderwijs gaan volgen waar het landelijk gemiddelde op 75% ligt. Waakvlam: Het Doorstroompunt werkt preventief en niet vraaggestuurd. Er zijn meerdere contactmomenten per jaar voor alle kwetsbare jongeren zonder opleiding, werk of met onvoldoende inkomen. De intensiteit is afhankelijk van de behoefte van de jongere. Het gaat erom dat jongeren een goede daginvulling hebben en van betekenis kunnen zijn.
En verder… Educatiemeter Jongeren die een vraag hebben over opleiding en beroepen kunnen de Educatiemeter maken. De Educatiemeter is een gevalideerde test die inzicht geeft in de persoonlijke (leer)stijl en de ondersteuning die de jongere nodig heeft om zijn of haar schoolcarrière voort te zetten. Naast de persoonlijkheid meet de Educatiemeter ook de beroepsinteresse van de jongere. De Educatiemeter wordt voornamelijk ingezet voor 18+ jongeren, die voortijdig de school hebben verlaten. Na het afnemen van de test kan de doorstroomcoach samen met de jongere een stappenplan maken om terug te keren naar school of door te stromen naar (beschut) werk/dagbesteding. Ook is het mogelijk om een capaciteitentest af te nemen, waarmee bepaald kan worden welk schoolniveau het beste bij een jongere past. De Educatiemeter heeft ook een pro-wijzer. Deze kan ingezet worden bij onder andere de doelgroep minder zelfredzame jongeren. De test is laagdrempelig in gebruik. De doorstroomcoach werkt steeds meer samen met het lokaal sociaal domein. De uitkomsten uit de test bieden waardevolle informatie om met de jongere het gesprek te voeren bij het lokaal sociaal domein. (Sub) regionaal worden er stappen gezet om een sluitend vangnet te vormen voor de minder zelfredzame jongeren binnen onze regio. Dit schooljaar hebben we ook gebruikgemaakt van een nieuw instrument, de zelfregiewijzer.
Hierin staat beschreven wat jongeren belangrijk vinden en minder belangrijk vinden ten aanzien van werk. Waar krijgen ze energie van en wat kost energie? Waar liggen de talenten en wat zijn de ontwikkelpunten? Ook wordt beschreven hoeveel ruimte en energie ze hebben om verder te ontwikkelen op dit moment, eventueel binnen een nieuwe functie of werk. 1
Niet in beeld in de landelijke systemen. De meeste jongeren hiervan zijn wél in beeld bij het Doorstroompunt in het kader van monitoring en begeleiding. Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 13
Ten slotte wordt beschreven wat hun beleving is van een aantal onderwerpen die een rol spelen bij het vinden en vasthouden van (betaald) werk. Met deze informatie kan de inhoud, noodzaak en intensiteit van begeleiding worden bepaald, wat de kans op succesvolle re-integratie vergroot. De zelfregiewijzer is 2 keer afgenomen dit schooljaar, deze jongeren waren/zijn in beeld bij de klantmanager. Twee doorstroomcoaches zijn getraind en gecertificeerd om deze testen bij jongeren af te nemen. In gesprekken met de jongeren die de testen gemaakt hebben horen ze vaak terug dat ze zich herkennen in de persoonskenmerken die uit de test komen; en jongeren geven aan dat ze veel hebben aan de rapportages. De onderdelen van de testuitslagen van de Educatiemeter hebben een beperkte houdbaarheid. Dit vanwege de ontwikkeling van een jongere en de omstandigheden die kunnen veranderen. Er zijn dit schooljaar 19 Educatiemeters afgenomen. De resultaten staan in het overzicht hieronder. Onder overig verstaan we jongeren die 23 jaar zijn geworden en daarom niet meer onder het Doorstroompunt vallen; jongeren die verhuisd zijn en jongeren die nog niet in staat zijn om een keuze te maken voor opleiding en/of werk vanwege persoonlijke/psychische omstandigheden en eventuele hulpverleningstrajecten.
Resultaat Educatiemeter Opleiding (evt. in combinatie met werk) Werkt In traject bij het Doorstroompunt In traject bij Sociaal Domein (uitkering/zorgtraject/werk) Overig Totaal
Aantal jongeren 3 12 1 1 2 19
Alle overstappers in beeld Om jongeren in de overstap van het vo naar het mbo in beeld te houden, zijn vmbo-, pro- en vso-scholen en vavo’s sinds 1 september 2020 verplicht om hiervoor een registratiesysteem te gebruiken. Het vo levert alle leerlingen die doorstromen aan in het systeem. Het mbo levert vervolgens uitgebreide aanmeldinformatie aan het vo. Risicoleerlingen worden zo snel gesignaleerd, waarna het vo en Leerlingzaken preventief actie kunnen ondernemen. Aanpak Jeugdwerkloosheid Ondanks de huidige krapte op de arbeidsmarkt, zijn veel jongeren nog steeds kwetsbaar op de arbeidsmarkt. Ze staan aan de zijlijn, missen een startkwalificatie of hoppen van tijdelijk contract naar tijdelijk contract. Het Doorstroompunt, het onderwijs en de arbeidsmarktregio’s werken samen om de jeugdwerkloosheid tegen te gaan. Het Doorstroompunt benadert oud vsv’ers (jongeren die al langer dan een jaar vsv’er zijn) en activeert hen om langdurige stilstand in hun ontwikkeling te voorkomen. Langdurige inactiviteit verslechtert het perspectief op participatie en zelfredzaamheid. Onze Doorstroomregio valt onder twee arbeidsmarktregio’s, namelijk Arbeidsmarktregio Zwolle (voor de gemeente Elburg, Nunspeet en Oldebroek) en Werkcentrum VeluweStedendriehoek (voor de gemeente Putten, Ermelo, Harderwijk en Zeewolde). Het doorstroompunt heeft afstemming met beide arbeidsmarktregio’s.
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 14
Ontwikkelingen en vooruitblik Wet van school naar duurzaam werk ingaand op januari 2026 De wet- en regelgeving van school naar duurzaam werk bestaat uit vier samenhangende maatregelen: 1. Scholen bieden aanvullende loopbaanbegeleiding tijdens het onderwijs en tot één of twee jaar na diplomering, gericht op de overgang naar vervolgonderwijs of werk. 2.
Doorstroompunten begeleiden jongeren zonder startkwalificatie tot 27 jaar terug naar school of naar werk.
3.
Gemeenten bieden jongeren tot 27 jaar meer preventieve en passende ondersteuning richting school, werk of een combinatie van beide.
4.
Alle partijen werken verplicht samen in een aanvullend regionaal programma.
Nieuwe VSV-programma In januari 2026 start het nieuwe VSV-programma voor de komende 4 jaar. In dit programma worden maatregelen opgenomen die voorkomen dat jongeren voortijdig de school verlaten. Het programma met maatregelen en afspraken worden opgesteld door de programmamanager en door de VSV stuurgroep vastgesteld. In deze stuurgroep zijn de gemeente Harderwijk, onderwijs, samenwerkingsverband, arbeidsmarkt regio’s en het Doorstroompunt vertegenwoordigd. Bij het opstellen van de maatregelen vindt er afstemming plaats met naast gelegen doorstroomregio’s en in het bijzonder arbeidsmarkt regio Zwolle waar gemeente Nunspeet, Elburg en Oldebroek onder vallen. De maatregelen komen voort uit de regioanalyse. In deze analyse staat waar de krachten en zwakten liggen in de regio. Op welke grond of wijze jongeren uitvallen en geeft inzicht op welke onderwijsvormen dit gebeurt. Bij het opstellen van de maatregelen is ook gekeken naar bewezen effectieve methodes. De nieuwe Wet van school naar duurzaam werk is verweven met het nieuwe programma. Zo stelt de wet dat er een overgangsdocument moet zijn. Het Doorstroompunt gebruikt een overgangsdocument dat ook in de naastgelegen doorstroomregio Zwolle wordt gebruikt.
Wetsvoorstel terugdringen schoolverzuim Het wetsvoorstel terugdringen schoolverzuim, wat in het najaar 2025 bij de Tweede kamer lag, komt voort uit de ambitie van de regering om toe te werken naar nul onnodige thuiszitters. Het voorstel heeft als doel om het verzuim beter in beeld te krijgen, te voorkomen en terug te dringen. Daarnaast beoogt het wetsvoorstel het aantal vrijstellingen op psychische of lichamelijke gronden terug te dringen ter bevordering van de onderwijs- en ontwikkelmogelijkheden van kinderen. Het wetsvoorstel terugdringen schoolverzuim implementeert daarom vijf maatregelen: 1. Versterken van het verzuimbeleid op scholen; 2. Het registreren van geoorloofd en ongeoorloofd verzuim; 3. Tijdig betrekken van de leerplichtambtenaar bij zorgelijk ongeoorloofd verzuim; 4. Verbeteren van het regionaal en landelijk zicht op verzuim; en 5. Verbetering van de procedure voor een vrijstelling op basis van lichamelijke of psychische gronden. Jaarverslag Inspectie van het Onderwijs De conclusie uit het jaarverslag van de Inspectie van het Onderwijs over 2024 is dat er een focus lag op het intensiveren van kwaliteitsonderzoek, met een toename van risico- en steekproefonderzoeken om de onderwijskwaliteit beter in beeld te krijgen.
Tegelijkertijd zijn er grote onderlinge verschillen tussen scholen, wat te zien is in de resultaten van het rapport 'De Staat van het Onderwijs 2024'. De inspectie benadrukt dat scholen met een zwakkere prestatie meer moeten leren van scholen die het wel goed doen.
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 15
Passend onderwijs Vanaf januari 2025 is de Wet ‘Versterking positie ouders en leerlingen in passend onderwijs’ gefaseerd in werking getreden. Met deze wet moeten scholen het volledige ondersteuningsaanbod opnemen in de schoolgids en moeten zij leerlingen hoorrecht geven over hun ontwikkelperspectief en over het ondersteuningsaanbod. Ook zijn alle samenwerkingsverbanden vanaf 1 januari 2025 verplicht een ouder- en jeugdsteunpunt te hebben. De onderdelen over het ondersteuningsaanbod in de schoolgids en het hoorrecht zijn op 1 augustus 2025 in werking getreden. Vrijstelling artikel 5 onder b (richtingsbezwaar) Het besluit van het Openbaar Ministerie om strafzaken op grond van artikel 5 onder b enkel nog op te pakken als er niet aan de formele voorschriften is voldaan maakt dat leerplichtambtenaren uitsluitend een proces verbaal kunnen opmaken bij zaken waarbij de formele vereisten niet nageleefd zijn. Strafrechtelijke vervolging is gezien het besluit van het OM niet meer mogelijk op inhoudelijke richtingsbezwaren. Nieuwkomers onderwijs In een recente Kamerbrief zetten de ministers van OCW en SZW belangrijke stappen om het onderwijs aan nieuwkomers structureel te versterken. De brief bevat zowel juridische als beleidsmatige maatregelen die gemeenten, scholen en samenwerkingspartners meer duidelijkheid én verantwoordelijkheid geven bij de inrichting van onderwijs voor nieuwkomers.
Voor leerplichtambtenaren en doorstroomcoaches betekent dit: meer houvast, betere samenwerking en concretere doorstroomperspectieven voor jongeren. Dankzij de Wet Tijdelijke nieuwkomersvoorzieningen zijn gemeenten en schoolbesturen verplicht jaarlijks afspraken te maken over een dekkend aanbod voor nieuwkomers in de regio.
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 16
Terminologie en begrippen Beschermingstafel Bij de Beschermingstafel zitten ouders samen met alle betrokken hulpverleners en soms hun kind(eren) aan één tafel. Doel: een veilige(re) opgroei- en opvoedtoekomst voor het kind. DUO Dienst Uitvoering Onderwijs. Dit is de uitvoeringsorganisatie van de Rijksoverheid voor het onderwijs. DUO heeft een belangrijke rol in het (uit)leveren van gegevens op gebied van Leerplicht- tellingen, koppelen van persoonsgegevens, vrijstellingen, maandrapportages, Doorstroompunt- effectrapportages en het verzuimloket van DUO. HALT Het ALTernatief. Jongeren van 12 tot en met 17 jaar, die (veel) blijven verzuimen kunnen de keus krijgen: een proces-verbaal of naar HALT. Dit betekent dat zij bij Halt een leeropdracht krijgen met eventueel een verwijzing naar passende hulpverlening. MAS Methodische Aanpak Schoolverzuim. Ontwikkeld door het Openbaar Ministerie, Raad voor de Kinderbescherming, HALT en Ingrado. Het betreft een methodische aanpak/ stappenplan (4 routes) over wie wat doet in welke fase. Mbo Middelbaar beroepsonderwijs. PO Primair onderwijs. Samenwerkingsverbanden PO en VO De samenwerkingsverbanden passend onderwijs po (primair onderwijs) en vo (voortgezet onderwijs) ontvangen hun financiële middelen van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).
Het doel van deze samenwerkingsverbanden is dat er in elke regio een ondersteuningsstructuur is, waardoor voor iedere leerling de meest passende plek in het onderwijs geboden kan worden. In onze regio is het samenwerkingsverband Zeeluwe voor het po en Stichting Leerlingenzorg NW-Veluwe voor het vo actief. Daarnaast zijn voor het reformatorisch onderwijs de samenwerkingsverbanden Berseba en RefSVO actief Oldebroek valt onder het samenwerkingsverband Hanzeland. Startkwalificatie Een startkwalificatie is een diploma havo, vwo, mbo niveau 2 of hoger. Thuiszitter Een thuiszitter is een jongere, die ingeschreven staat op een school of onderwijsinstelling en die meer dan vier weken de school niet bezoekt, zonder dat de jongere ontheffing heeft van de Leerplicht of een vrijstelling heeft. Hierbij gaat het om jongeren tussen de 5 en 17 jaar. VO Voortgezet onderwijs.
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 17
Vrijstelling/vervanging Leerplichtwet 1969 • Artikel 3a: is van toepassing op een jongere die tenminste de leeftijd van 14 jaar heeft bereikt en waarvan is komen vast te staan dat hij niet volledig geschikt is dagonderwijs te volgen. Hij kan dan, naast het volgen van algemeen vormend onderwijs op school, arbeid van lichte aard verrichten. De aanvraag voor deze vervangende leerplicht moet vergezeld gaan van een plan van aanpak van de school, waar de leerling is ingeschreven. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente, waar de jongere staat ingeschreven, beslist over de aanvraag. • Artikel 3b: is van toepassing op een jongere, waarvan het laatste leerplichtige schooljaar wordt vervangen door de inschrijving als mbo-student of vavo-student. De aanvraag gaat vergezeld van een plan van aanpak dat voorziet in een begeleidingsprogramma van de jongere. Dit plan van aanpak wordt opgesteld door de instelling waar de jongere ingeschreven wenst te worden. Ook hier beslist het college van burgemeester en wethouders van de gemeente, waar de jongere staat ingeschreven, over de aanvraag. • Artikel 5a: is van toepassing op kinderen die een trekkend bestaan leiden. • Artikel 5 onder a: vrijstellingen op lichamelijke of psychische gronden worden bijvoorbeeld afgegeven voor kinderen met een beperking die naar een instelling gaan of er wonen.
Een vrijstelling wordt in principe voor een schooljaar afgegeven en kan jaarlijks worden verlengd. De vrijstelling kan ook tijdelijk worden afgegeven. In overleg met de instelling, het onderwijs en het samenwerkingsverband wordt gekeken of er toch een vorm van onderwijs mogelijk is. Dit op basis van: ‘Elk kind heeft recht op onderwijs’. • Artikel 5 onder b: een vrijstelling op basis van richtingbezwaar wordt afgegeven als ouders overwegende bedenkingen hebben tegen de richting van het onderwijs op alle binnen redelijke afstand van de woning gelegen scholen. • Artikel 5 onder c: onderwijs in het buitenland wordt voor maximaal één schooljaar afgegeven als een jongere buiten Nederland op een school staat ingeschreven en deze school geregeld bezoekt. Per schooljaar wordt opnieuw beoordeeld of een leerling een vrijstelling kan krijgen. • Artikel 15: het volgen van ander onderwijs valt onder de kwalificatieplicht. Deze jongeren zijn dus al 16 of 17 jaar. Deze vrijstelling wordt gegeven op grond van bijzondere omstandigheden, met als voorwaarde dat de jongere op een andere manier onderwijs volgt. Uitgangspunt is dat de leerling op school is of een combinatie van school/werk volgt. In de praktijk zal dit vaak een specifieke opleiding zijn bij de werkgever. Hier moeten dus ook een stage/werkplek (met contract/ loonstroken) én specifieke leerdoelen zijn voor het traject.
De jongere kan dan wel uitgeschreven worden van de oude school. Deze vrijstelling wordt verleend mits er een werkgeversverklaring en schriftelijke toestemming van de ouders is. De leerplichtambtenaar monitort de jongere. VSV’ er Voortijdig schoolverlaters (vsv’ers) zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo of vwo-diploma of minimaal een mbo-2 diploma. Het vsv-percentage staat voor het aantal vsv’ers (als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers) dat aan het begin van het schooljaar ingeschreven staat.
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 18
Wetsvoorstel van school naar werk Alle actuele informatie vind u hier. Wmo 2015 Wet maatschappelijke ondersteuning. Gemeenten hebben de taak om ervoor te zorgen dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Gemeenten geven thuis ondersteuning via de Wmo. Wmo en Leerlingzaken voeren voor 18+ jongeren een samenhangend en integraal beleid uit bij de zorg en ondersteuning aan kwetsbare jongeren. Er is tevens samenhang tussen jeugdzorg en de Participatiewet: het naar werk begeleiden van risicojongeren.
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 19
Cijferbijlage Cijfers per gemeente en over diverse jaren In deze bijlage vindt u gedetailleerde cijfers per gemeente en een vergelijking met voorgaande jaren. Voor vragen over onderstaande cijfers of meer informatie over een bepaald onderwerp dat binnen uw gemeente actueel is, kunt u contact opnemen met Leerlingzaken. Algemeen Aantal jongeren Leeftijd
Totaal
Elburg
Ermelo
Harderwijk
Nunspeet
Oldebroek
Putten
Zeewolde
5 t/m 17 18 t/m 22
31.411 12.370
3.827 1.434
3.978 1.636
7.514 2.998
4.754 1.760
3.958 1.472
3.837 1.519
3.552 1.551
Verzuim 5 t/m 17 jaar Aantal meldingen 5 t/m 17 jaar per onderwijssoort Primair Voortgezet onderwijs onderwijs 2024-2025 103 715 2023-2024 100 805 2022-2023 77 556 2021-2022 87 461
Mbo
Totaal
1284 822 1.005 493
2.102 1.727 1.658 1.041
Luxe verzuim Luxe verzuimmeldingen 5 t/m 17 jaar Totaal Elburg Ermelo 2024-2025 93 10 9 2023-2024 102 15 8 2022-2023 71 8 7 2021-2022 47 4 1
Harderwijk 23 11 25 16
Nunspeet 21 32 7 14
Oldebroek 11 17 9 9
Putten 15 13 14 3
Zeewolde 4 6 1 0
Harderwijk 471 159 358 159 473 316
Nunspeet 285 51 141 73 187 105
Oldebroek 122 76 127 86 209 102
Putten 126 58 99 73 172 103
Zeewolde 118 54 103 49 207 161
Harderwijk 3 8 11 0
Nunspeet 5 6 2 3
Oldebroek 2 4 0 1
Putten 2 2 1 2
Zeewolde 2 2 0 0
Signaalverzuim Signaal verzuimmeldingen 5 t/m 17 jaar Totaal Elburg Ermelo 2024-2025* 1.447 172 153 2024-2025** 564 85 81 2023-2024* 1.078 114 136 2023-2024** 571 60 71 2022-2023 1.587 198 141 2021-2022 994 93 93 *Wettelijk verzuim (verplicht te melden) **Overig verzuim (niet verplicht te melden) Processen-verbaal luxeverzuim Aantal processen-verbaal voor luxeverzuim Totaal Elburg Ermelo 2024-2025 21 6 1 2023-2024 26 3 1 2022-2023 18 2 2 2021-2022 6 0 0
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 20
Processen-verbaal signaalverzuim Aantal processen-verbaal voor signaalverzuim Totaal Elburg Ermelo Harderwijk 2024-2025 11 1 0 6 2023-2024 6 0 1 3 2022-2023 7 0 0 3 2021-2022 9 0 0 5
Nunspeet 1 0 1 0
Oldebroek 1 0 0 2
Putten 1 2 1 1
Zeewolde 1 0 2 1
Nunspeet 7 2 3 0
Oldebroek 3 1 0 1
Putten 5 2 2 0
Zeewolde 3 2 2 1
Harderwijk
Nunspeet
Oldebroek
Putten
Zeewolde
25
15
5
12
8
10 9 14
9 2 1
3 1 0
6 1 3
5 0 1
Harderwijk 47 35 36 21
Nunspeet 30 21 17 16
Oldebroek 29 19 17 15
Putten 12 8 18 15
Zeewolde 22 15 22 23
Halt verwijzingen Aantal Halt verwijzingen Totaal 2024-2025 38 2023-2024 17 2022-2023 23 2021-2022 13
Elburg 2 2 4 1
Ermelo 6 3 6 2
Harderwijk 12 5 6 8
Thuiszitters langdurig relatief verzuim + absoluut verzuim Aantal thuiszitters gemeld bij Leerlingzaken Totaal Elburg Ermelo 2024-2025 79 6 8 2023-2024 47 6 8 2022-2023 16 1 2 2021-2022 23 1 3 Vrijstellingen Aantal afgegeven vrijstellingen Totaal Elburg 2024-2025 204 21 2023-2024 146 16 2022-2023 165 23 2021-2022 137 18
Ermelo 43 32 32 29
Gronden voor vrijstelling Gronden voor vrijstelling Art. 3a. vervangende leerplicht Art. 3b. vervangende leerplicht laatste schooljaar Art. 5 onder a. lichamelijke of psychische gronden Art. 5 onder b. richtingsbezwaar Art. 5 onder c. Onderwijs in het buitenland Art. 11 onder g. andere gewichtige omstandigheden Art. 15 volgen ander onderwijs
2024-2025 10 3
2023-2024 4 0
2022-2023 1 2
2021-2022 3 0
89
58
51
40
73 24 2
65 13 1
63 30 9
59 25 2
3
5
9
8
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 21
Gronden voor vrijstelling per gemeente Gronden voor vrijstelling per gemeente Elburg Ermelo Artikel 3a 0 1 Artikel 3b 0 1 Artikel 5 onder a 9 14 Artikel 5 onder b 9 18 Artikel 5 onder c 2 7 Artikel 15 0 1 Artikel 11g 1 1
Harderwijk 5 0 24 14 3 1 0
Nunspeet 0 0 18 10 2 0 0
Oldebroek 1 0 12 10 5 1 0
Putten 1 1 6 2 2 0 0
Zeewolde 2 1 6 10 3 0 0
Verzuim 18 t/m 22 jaar Totaal aantal verzuimmeldingen 18 t/m 22 jaar Totaal Elburg Ermelo Harderwijk 2024-2025 1.113 72 154 368 2023-2024 1.049 98 159 311 2022-2023 1.203 112 179 343 2021-2022 874 76 104 280
Nunspeet 186 133 159 103
Oldebroek 77 86 144 56
Putten 109 106 103 85
Zeewolde 147 156 163 153
Voortijdig schoolverlaters % voortijdig schoolverlaters Totaal Elburg 2024-2025* 2023-2024 378 41 2022-2023 364 27 2021-2022 366 35 2020-2021 265 36 2019-2020 249 33 2018-2019 269 46 % aantal VSV 2,15% 1,92% 2023-2024
Ermelo
Harderwijk
Nunspeet
Oldebroek
Putten
Zeewolde
49 47 56 33 26 45 2,43%
112 102 103 69 74 61 2,83%
50 48 56 34 26 29 2,06%
43 37 33 36 25 28 1,98%
29 44 37 20 33 32 1,38%
54 59 46 37 32 28 2,94%
* Nog niet beschikbaar. In voorjaar 2026 komen de voorlopige cijfers van DUO voor de stand 1 oktober 2025.
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 22
Jaarverslag Leerlingzaken 2024 - 2025 23