Jaarrekening 2024 e250034465

Jaarstukken

Primitieve

2023 begroting 2024

Begrotingswijzigingen 2024

Begroting 2024

Jaarstukken

na wijzigingen

2024

-152

-182

-30

-1.256

-1.325

-69

-29

-24

5

Saldo 2024

Begraafplaats

-150

-152

Openbaar Groen

-943

-891

Speelvoorzieningen

-21

-29

-211

-263

-30

-293

-201

92

-1.325

-1.335

-395

-1.730

-1.732

-2

Bossen, heide en natuurterreinen

-365

Totaal onderhoudslasten aandachtsgebied Groen

Aandachtsgebied: Gebouwen Algemene doelstelling onderhoud gebouwen De gemeente Ermelo wil een doelmatig, duurzaam en adequaat beheer van de gemeentelijke gebouwen alsmede enkele private en semi-publieke gebouwen en accommodaties teneinde de toegankelijkheid en veiligheid van die gebouwen en accommodaties te garanderen. De gemeente streeft daarbij naar toegankelijkheid van alle gebouwen ook en juist voor burgers met een beperking, conform de visie "Ermelo, Onbelemmerd en Zorgzaam" en de daarmee samenhangende BTB-gedachte. Onder de categorie "gebouwen" wordt gerekend Gebouwen (inclusief daarbij behorende terreinen) Installaties Buitensportaccommodaties. Beleid en beheersmatige uitgangspunten zijn vastgelegd in: Omschrijving

Vastgesteld in Actueel

Meerjarenonderhoudsplan gemeentelijk vastgoed 2025-2034

2025

Ja

Meerjarenonderhoudsplan Huis van Ermelo 2024-2033

2024

Ja

Meerjarenonderhoudsplan sportaccommodaties en private gebouwen is in 2023-2032

2024

Ja

Strategisch Beleidskader Gemeentelijke Vastgoedportefeuille

2019

Ja

94

Uitwerking Accommodatiebeleid

2022

Ja

Door de Commissie BBV is in januari 2020 de notitie Materiële Vaste Activa uitgebracht. De notitie gaat over het activeren, waarderen, onderhouden en afschrijven van investeringen/kapitaalgoederen. Ten aanzien van het vormen van voorzieningen voor het onderhoud van kapitaalgoederen is het volgende in de notitie opgenomen: Lasten van groot onderhoud kunnen alleen dan ten laste van een gevormde voorziening worden gebracht indien er een recent beheerplan van het kapitaalgoed aanwezig is. Onder recent wordt een beheerplan verstaan van maximaal vijf jaar oud ten opzichte van het verslagleggingsjaar. Deze vijf jaar dient te worden gehanteerd als richttermijn waar gemotiveerd van kan worden afgeweken. Een gemotiveerde afwijking houdt in dat deze motivatie is geautoriseerd door de raad en verantwoord is in de paragraaf ‘Onderhoud kapitaalgoederen’ van de begroting en de jaarstukken. In de motivatie moet tevens worden aangegeven welke maatregelen er worden genomen om achterstallig onderhoud te voorkomen. In het collegebesluit van 11 februari 2025 (e240059410) waarin het Meerjarenonderhoudsplan gemeentelijk vastgoed 2025-2034 is goedgekeurd, zijn daarnaast nog de volgende bijzonderheden opgenomen: Oude Telgterweg 181 en Molenaarsplein 24 Voor deze twee objecten is reeds in 2024 besloten tot verduurzaming.

De financiële gevolgen van deze verduurzamingsmaatregelen zijn reeds opgenomen in de betreffende besluiten (raadsbesluit e240044842 inzake de brandweerkazerne en collegebesluit e240048107 inzake museum het Pakhuis). Dit voorstel ziet slechts op het reguliere onderhoud van deze twee objecten. Stationsstraat 120 Vanwege de lopende tender voor de herontwikkeling van het Raadhuisplein kan dit object nog niet verkocht worden, zoals bij aanschaf in 2021 besloten. Samen met de gebouwbeheerder van Meerinzicht is door de behandelend ambtenaar kritisch gekeken naar het noodzakelijke onderhoud voor de komende drie jaar, gezien de verwachte verkoop in 2027. De onderhoudsbijdragen zijn gebaseerd op de daadwerkelijke bedragen van de afgelopen twee jaar. Dr Holtropstraat 169 Het college heeft besloten dit pand te verkopen in 2025, we nemen daarom slechts een kleine post op voor 2025 voor onderhoud aan de cv-ketels en onvoorzien klein onderhoud. Oude Nijkerkerweg 120 Het college heeft in 2024 besloten dit pand aan te kopen voor de realisatie van een waterberging in het gebied De Boskamer. Naar verwachting zal het nog zeker twee jaar duren voordat de waterberging definitief gerealiseerd kan worden. Op dat moment kan de woning ook weer doorverkocht worden. Tot die tijd is een instandhoudingsbudget benodigd. Nieuwe woonwagens Patrijzenhof Deze zijn medio 2024 geplaatst.

In de aanneemsom was het onderhoud voor de eerste tien jaar inbegrepen, voor deze objecten is dus geen MJOP opgemaakt. Samenvatting van de wijze waarop het wordt uitgevoerd Voor nagenoeg alle gemeentelijke en tevens een aantal private en semi-publieke gebouwen wordt één keer in de vier jaar een meerjarenonderhoudsplan (MOP) opgesteld. Het opstellen van een meerjarenonderhoudsplan voor het voortgezet, bijzonder en openbaar onderwijs vindt in eigen beheer plaats door het schoolbestuur. De verantwoordelijkheid voor de daadwerkelijke uitvoering van het onderhoud ligt bij de scholen zelf. Ieder jaar wordt namens de gemeente een inspectie verricht of geplande werkzaamheden zijn uitgevoerd. Uitgangspunt is dat de (gemeentelijke) gebouwen op een adequate wijze worden onderhouden. De jaarlijkse kosten van onderhoud en groot onderhoud zijn op basis van het meerjarenonderhoudsplan in de programmabegroting verwerkt. Wat heeft het gekost:

95

Omschrijving

Gebouwen

Jaarstukken

Primitieve

2023 begroting 2024

Begrotingswijzigingen 2024

Begroting 2024

Jaarstukken

na wijziging

2024

Saldo 2024

0

-4

0

-4

-1

3

Muziektent

-1

-2

0

-2

0

2

Toren Oude Kerk

-7

-11

0

-11

-7

4

-10

-10

0

-10

-11

-1

-2

0

-181

-181

-99

82

-67

-30

-6

-36

-29

7

-1

-26

26

0

0

0

-314

-282

25

-257

-257

0

-402

-365

-136

-501

-404

97

begraafplaats

Gebouwen onderwijs Private accommodaties Diverse tijdelijk in bezit zijnde gebouwen Gebouwen: algemeen Gemeentelijke Gebouwen Totaal onderhoudslasten aandachtgebied Gebouwen

Paragraaf Financiering Inleiding De paragraaf Financiering gaat over de manier waarop gemeente Ermelo haar activiteiten en projecten financiert en haar liquiditeiten beheert. Ambitie Gemeente Ermelo streeft naar regie op de gemeentelijke uitgaven en inkomsten resulterend in een optimale financiering (op korte en lange termijn) in geldstromen. Daarbij wordt geopereerd binnen de wettelijke en gemeentelijke vastgestelde kaders. Om de treasuryfunctie goed uit te voeren, wordt gekeken naar de meerjarige liquiditeitsontwikkeling van de gemeente en de renteontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt in Nederland. De treasuryfunctie wordt financieel risicomijdend uitgevoerd. Gemeente Ermelo geeft waar het kan invulling aan duurzaam (ethisch) bankieren. Op het gebied van reputatie en imago stelt gemeente Ermelo eisen aan de organisaties en instellingen, waarmee het zaken doet. Gemeente Ermelo stelt bij de treasuryfunctie bestuurlijke en ambtelijke integriteit voorop. Doelstellingen De doelstellingen van gemeente Ermelo op het gebied van treasury luiden: regie hebben op de gemeentelijke uitgaven en inkomsten, duurzaam toegang hebben tot de financiële markten, tijdig kunnen beschikken over voldoende financieringsmiddelen, beheersen van risico’s, streven naar rente-optimalisatie en beperken van verwerkingskosten bij het beheren van geldstromen en financiële posities.

Regelgeving De Wet Financiering Decentrale Overheden is kader stellend voor de treasuryfunctie van gemeenten. Gemeenten worden verplicht tot een transparant en inzichtelijk lokaal treasurybeleid en -beheer. Het actuele

96

beleidskader voor de gemeentelijke financiering is het op 1 februari 2023 door de raad vastgestelde Treasurystatuut gemeente Ermelo 2023. Ontwikkelingen

Marktontwikkelingen Renteontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt zijn voor de gemeente belangrijk om te kunnen sturen op de financiële risico’s. Deze ontwikkelingen, die van buiten komen, kunnen niet beïnvloed worden. De renteontwikkelingen worden nauwlettend gevolgd door gebruik te maken van informatie van met name de Bank Nederlandse Gemeenten, het Schatkistbankieren en enkele andere banken. De renteverhogingen van de afgelopen 2 jaar door de ECB om de inflatie te beteugelen en te stabiliseren op een niveau van 2 tot 2,5% hebben effect gehad. De meest recente ECB-prognoses gaan uit van een inflatie voor 2025 van 2,1% en voor 2026 van 1,9%. Hoewel de ECB een terughoudende houding aanneemt in publicaties en persconferenties, straalt de ECB vertrouwen uit over het gevoerde rentebeleid. De ECB heeft met een aantal renteaanpassingen de rente begin maart 2025 verlaagd tot 2,5%. In de Meerjarenbegroting 2025-2028 werd door de markt uitgegaan van een verdere verlaging van de rente tot 2,25% aan het eind van 2025. De ECB is duidelijk voornemens de rente verder te verlagen richting het neutrale niveau, waarbij de ECB de economie afremt, noch stimuleert. De ECB houdt grofweg 2% aan als neutrale renteniveau. Dit betekent dat er nog enkele renteverlagingen volgen gedurende 2025. Wat er daarna gebeurt is nog onzeker, de ECB laat zich op dat punt niet in de kaarten kijken.

Renteontwikkelingen De renteontwikkelingen voor 2025 zijn bij de Begroting 2025 opgesteld. Bij de Jaarrekening 2024 is een bijstelling van die ontwikkelingen nodig.

Aantrekken geld Het rentebeleid van de ECB vertaalt zich naar de gemeente. De percentages voor het aantrekken van geld zitten een aantal tienden boven de ECB-rente. De renteontwikkelingen worden bepaald op basis van langlopende leningen met een looptijd van 20 jaar. Voor medio 2025 wordt een rentepercentage verwacht van 3%. Voor 2026 en verder wordt ook gerekend met een rentepercentage van 2,50%.

Beleggen in Schatkist De rentepercentages voor het schatkistbankieren bevinden zich ongeveer op hetzelfde niveau als de ECBrente. Voor de lopende rekening in de Schatkist wordt een gemiddelde renteopbrengst bijgesteld naar 2% in 2025. Vanaf 2026 wordt een gemiddelde renteopbrengst van 1,75% verwacht. Liquiditeit Schatkistbankieren Om de staatsschuld en beleggingsrisico’s te beperken zijn decentrale overheden verplicht om hun overtollige geldmiddelen aan te houden in ’s Rijks schatkist. Daarnaast mogen alleen leningen verstrekt worden aan medeoverheden. Het bedrag, dat Ermelo zelf mag aanhouden op haar eigen bankrekeningen, is maximaal gelijk aan het drempelbedrag schatkistbankieren. Per kwartaal wordt het gemiddelde bedrag per dag aan geldmiddelen berekend. Het Rijk heeft voor het buiten de Schatkist aan te houden liquide middelen een normpercentage ingesteld. Het actuele percentage bedraagt 2% van het begrotingstotaal. Voor 2024 is het drempelbedrag voor Ermelo € 2.109.000. Dit is gelijk aan 2% van het totaal van de begrote lasten vóór bestemming, € 105.459.000. De tabel laat voor 2024 per kwartaal het gemiddelde bedrag op eigen bankrekeningen zien ten opzichte van het drempelbedrag schatkistbankieren en de ruimte daartussen. De gemeente Ermelo heeft op de lopende rekening bij de BNG een plafond ingesteld van € 400.000.

Aan het eind van elke dag wordt het saldo boven dit plafond automatisch afgeroomd naar de Schatkist. Wekelijks wordt aan de hand van de betalingen die gedaan moeten worden, ingeschat welk bedrag van de Schatkist teruggestort moet worden op de lopende rekening bij de BNG.

97

Drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1.000) Grondslag voor de norm: totaal van de begrote lasten op jaarbasis

Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

105.459

105.459

105.459

105.459

2.109

2.109

2.109

2.109

407

409

409

408

1.702

1.700

1.700

1.701

Ja

Ja

Ja

Ja

Drempelbedrag volgens wet Fido, 2% van de begrote lasten op jaarbasis Gemiddeld buiten 's Rijks schatkist aangehouden geldmiddelen Ruimte (+) of overschrijding (-) ten opzichte van het drempelbedrag schatkistbankieren Wordt voldaan aan de norm?

Financieringspositie Gemeente Ermelo is bezig met een omvangrijk investeringsprogramma, zoals het onlangs geopende Sportcentrum Zanderij en onderwijshuisvesting. Vooruitlopend daarop is daarvoor in 2022 al een lening afgesloten. Door de investeringen in 2024 is het financieringsoverschot eind 2024 lager dan 2023. Het financieringsoverschot is tijdelijk in de Rijks Schatkist gestald. Tabel Financieringspositie 2024 (bedragen x € 1.000) Ultimo boekjaar

2024

2023

119.523

114.702

Voorraden, waaronder bouwgronden in exploitatie

1.683

1.351

Vorderingen

9.193

8.915

130.399

124.968

Reserves

72.930

65.478

Voorzieningen

16.853

15.398

Waarborgsommen en aangegane langlopende leningen

59.501

64.551

Totaal Financieringsmiddelen

149.284

145.427

Financieringsoverschot

18.885

20.459

406

408

29.412

27.682

-10.933

-7.631

Financieringsbehoefte Boekwaarde vaste activa

Totaal Financieringsbehoeften

Financieringsmiddelen

Financiering Liquide middelen Schatkist Geïnduceerd vermogen (crediteuren + overlopende passiva - overlopende activa)

98

Totaal Financiering

18.885

20.459

Financieringsbehoefte korte en lange termijn Periodiek wordt de liquiditeitsplanning geactualiseerd, waardoor inzicht verkregen wordt in de financieringspositie van gemeente Ermelo voor de komende jaren. Daarbij wordt gebruik gemaakt van het aflossingsschema van de afgesloten geldleningen, de meest actuele grondexploitaties en de meerjareninvesteringsplanning. Waar nodig wordt rekening gehouden met actuele ontwikkelingen. Op basis van de liquiditeitsplanning en de rentevisie wordt de strategie bepaald. De komende jaren zal Ermelo één of meerdere langlopende leningen afsluiten. Risico's Koersrisico De doelstelling van het koersrisicobeheer is het beheersen van de risico's die voortvloeien uit de mogelijkheid dat de financiële activa van de gemeente in waarde verminderen door negatieve koersontwikkelingen. In het Treasurystatuut 2023 is dit risico op uitzettingen beperkt door uitsluitend schatkistbankieren en onderhandse leningen te hanteren. Tegelijkertijd worden valutarisico’s uitgesloten door alleen financieringen en uitzettingen aan te gaan in euro’s. Kredietrisico

Deelnemingen Deelnemingen worden alleen aangegaan in het kader van de uitoefening van de publieke taak, passend binnen het gemeentelijk beleid. Ermelo bezit vanuit de publieke taak in enkele ondernemingen aandelen, waaronder Alliander, Vitens, de Bank Nederlandse Gemeenten, Inclusief Groep, Afvalsturing, Recreatie Gemeenschap Veluwe Holding en RDC. Voor een overzicht van de deelnemingen wordt verwezen naar het onderdeel ‘Financiële vaste activa’ in het hoofdstuk ‘Toelichting op de balans’.

Verstrekte leningen Hierbij gaat om startersleningen, duurzaamheidsleningen, renteloze leningen woningbouw, hypothecaire lening woningbouw, toekomstbestendig wonen, een overbruggingskrediet onderwijs en een verstrekte lening aan netbeheerder Alliander. Deze laatste lening kan door Alliander alleen onder strikte voorwaarden worden omgezet in gewone aandelen (deelneming). Ook hier wordt verwezen naar het onderdeel ‘Financiële vaste activa’ in het hoofdstuk ‘Toelichting op de balans’.

Gewaarborgde geldleningen Borgstellingen kunnen via directe borgstelling of via achtervang plaatsvinden. Betrokkenheid van waarborgfondsen betekent dat de borgstelling en hiermee ook het risico wordt gedeeld. In dat geval is het netto geborgde bedrag, dus het werkelijke procentuele deel waarover Ermelo risico loopt, lager dan de restant hoofdsom van de gewaarborgde leningen. Ermelo kent zowel directe als indirecte garant- en borgstellingen. Uit de ‘Niet uit de balans blijkende verplichtingen’ in het hoofdstuk ‘Toelichting op de balans’ blijkt, dat het ultimo 2024 voor Ermelo gaat om een totaal bedrag van € 120.737.000. Het risico op deze garantstellingen wordt als laag ingeschat.

Debiteurenrisico Met betrekking tot debiteuren die niet aan hun betalingsverplichtingen voldoen, wordt een actief invorderingsbeleid gevoerd. Op deze wijze worden de (financiële) risico's die voortvloeien uit de mogelijkheid van een waardedaling van onze vorderingspositie op debiteuren voorkomen. In 2024 zijn oninbare vorderingen ten laste gebracht van de voorziening dubieuze debiteuren. In onderstaande tabel is in kaart gebracht wat de totale omvang van de voorziening debiteuren is ten opzichte van het totale debiteurensaldo. Tabel debiteurenrisico 2024 (bedragen x € 1.000) 2023

2024

99

Ultimo boekjaar

Debiteuren

Voorziening

%

Debiteuren

Voorziening

%

743

57

8%

781

497

64%

861

388

45%

796

339

43%

639

0

0%

1.006

0

0%

2.243

445

20%

2.583

836

32%

Debiteuren algemeen Debiteuren sociale zaken Debiteuren belastingen Totaal

De inbaarheid van de debiteuren heeft onverminderd de aandacht en wordt structureel gemonitord. Intern liquiditeitenrisico De doelstelling van het intern liquiditeitenbeheer is het beheersen van de risico's van mogelijke wijzigingen in de liquiditeitsplanning en Meerjareninvesteringsplanning waardoor als gevolg daarvan de financieringskosten hoger kunnen uitvallen. Ermelo beperkt haar interne liquiditeitenrisico door haar financieringsactiviteiten te baseren op een actuele liquiditeitsplanning in meerjarenperspectief. Renterisico Renterisico over de vlottende schuld

Kasgeldlimiet De rentepercentages voor kortlopende financiering (looptijd < 1 jaar) kunnen sterk fluctueren, waardoor ook de rentelasten sterk meebewegen. Daarom heeft het Rijk met betrekking tot het financieren met kortlopende middelen wettelijke voorschriften vastgesteld. De maximale gemiddelde omvang waarvoor gemeenten kortlopende leningen en schulden in rekening courant mogen aangaan, wordt bepaald door de kasgeldlimiet. Deze limiet wordt volgens de Wet Financiering decentrale overheden (Wet Fido) berekend op basis van een vast percentage (8,5%) van het begrotingstotaal per 1 januari. Als onderdeel van de treasuryfunctie wordt de afweging kort- of langlopend financieren gemaakt op basis van de actuele liquiditeitsplanning. Als de kasgeldlimiet structureel overschreden dreigt te worden, is de gemeente verplicht om de vlottende financiering (korter dan 1 jaar) om te zetten in vaste financiering. In het kader van de Wet Fido heeft de provincie een toezichthoudende rol. Kasgeldlimiet (bedragen x € 1.000) 2024

2023

Werkelijk Werkelijk Werkelijk Werkelijk Begroting

Omvang begroting per 1 januari

1e

2e

3e

kwartaal

kwartaal

kwartaal

kwartaal

4e Werkelijk

105.459

105.459

105.459

105.459

105.459

101.380

8,5

8,5

8,5

8,5

8,5

8,5

8.964

8.964

8.964

8.964

8.964

8.617

0

0

0

0

0

0

28.278

29.913

28.225

32.312

28.082

28.278

(1) Toegestane kasgeldlimiet In procenten in €

(2) Omvang vlottende korte schuld

(3) Vlottende middelen

100