Jaarprogramma e260012700

Jaarprogramma 2026 VTH taken omgevingsrecht

1

Inhoudsopgave

Blz.

Hoofdstuk 1

Inleiding

3

Hoofdstuk 2

Gemeentelijke doelstellingen en beleidskader integrale handhaving 2024-2026

4

Hoofdstuk 3

Jaarprogramma 2026

5

2

Hoofdstuk 1

Inleiding

Het afhandelen van vergunningaanvragen, toezicht & handhaving op het gebied van bouwen en het omgevingsplan vraagt ook binnen de gemeente Ermelo dagelijks aandacht. Verschillende vraagstukken komen hierbij op ons pad, waarbij in sommige situaties (als er sprake is van een bedrijf) afstemming nodig kan zijn met de Omgevingsdienst Veluwe (hierna: ODV). Bij de uitvoering van het toezicht en handhaving is het nodig keuzes te maken. Welke onderwerpen hebben een hoge prioriteit en welke een lage prioriteit? Toezicht en handhaving is geen doel op zich. Bij het maken van keuzes over prioriteiten is het dan ook van belang om te kijken welke doelen de gemeente wil bereiken. Het integrale handhavingsbeleid 2024-2026 helpt ons om die keuzes over prioritering te maken. In dit integrale handhavingsbeleid zijn de keuzes over de prioritering op hoofdlijnen gemaakt, mede aan de hand van het Hybride Akkoord van het college van 2024 – 2026. Dit uitvoeringsprogramma geeft aan waar de speerpunten liggen op het gebied van toezicht en handhaving in de openbare ruimte voor het jaar 2026. Daarnaast blijven er ook toezicht en handhavingsprogramma’s over andere onderwerpen bestaan. Denk aan het jaarlijkse uitvoeringsprogramma voor de openbare ruimte en het jaarlijkse uitvoeringsprogramma van de ODV (voor de milieutaken die bij de ODV zijn belegd).

De uitvoeringsprogramma’s worden vastgesteld door het college en ter kennisname aan de raad gebracht.

3

Hoofdstuk 2

Gemeentelijke doelstellingen en beleidskader integrale handhaving 2024 - 2026

De drie coalitiepartijen CDA Ermelo, één Ermelo en ChristenUnie hebben samen het hybride-akkoord 2022 – 2026 opgesteld met als titel ‘zorgzaam, spaarzaam en duurzaam’. Dit akkoord bestaat uit twee delen: coalitie akkoord, dit is de duidelijk opdracht aan het college; raadswerkprogramma, waarin de onderwerpen staan waarvan raad en college met elkaar vinden dat die moeten worden uitgevoerd. Het raadswerkprogramma is een werkplan voor de gemeenteraad. Daarin staan onderwerpen waarvan de raad vindt dat die moeten worden uitgevoerd. De concrete aanpak wordt later door de gemeenteraad vastgesteld. Het is aan de gemeenteraad om aan te geven hoe men dit wil oppakken, bijvoorbeeld via een initiatiefvoorstel of via een startnotitie vanuit het college van burgermeester en wethouders. In het coalitie akkoord staan de volgende ambities geformuleerd: versnellen van de woningbouw; spaarzaam omgaan met (belasting)geld; dienstbaar gemeentebestuur dat zich richt op de samenleving; een zorgzaam dorp; een goede vestigingslocatie bieden voor bedrijven. Onder het kopje ‘dienstbaar gemeentebestuur dat zicht richt op de samenleving’ staat nog expliciet een passage vermeld die relevant is voor handhaving van vergunningen. Er staat dat het uitgangspunt bij handhaving vergunningen is: a. gelijke gevallen gelijk behandelen; b.

zicht op legalisatie moet binnen één jaar duidelijk zijn en daarna is handhaving de gemeentelijke norm. Handhaving is nooit een ‘doel op zich’. De te handhaven regel moet altijd een doel dienen. We handhaven niet omdat een regel wordt overtreden, maar omdat we het belangrijk vinden dat de regel wordt nageleefd. Dat kan zijn ter voorkoming van gevaar of overlast, maar ook omdat de overtreding ervoor zorgt dat niet wordt voldaan aan de gewenste evenwichtige toedeling van functies aan locaties zoals de gemeenteraad die in het omgevingsplan heeft vastgelegd. Gemeenteraadsverkiezingen In 2026 hebben onlangs de gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden. Dit betekent ook dat er ook een nieuw coalitie akkoord wordt opgesteld, met mogelijk ook weer andere doelstellingen. Dit zal met name relevant zijn voor het programma van 2027.

4

Hoofdstuk 3 Jaarprogramma 2026 3.1 Onderdeel Vergunningen Vergunningaanvragen Het team vergunningen zal in 2026 de ingekomen aanvragen omgevingsvergunning afhandelen. De verwachting is dat het aantal vergunningaanvragen vergelijkbaar is aan de voorgaande jaren. Als een aanvraag voldoet aan het wettelijke kader van de Omgevingswet, moet de aanvraag verleend worden (gebonden beschikking). Er is dan geen afwegingsruimte. Als een aanvraag niet voldoet aan het wettelijke kader, ontstaat er afwegingsruimte. Als de aanvraag niet voldoet aan het Omgevingsplan, wordt in eerste instantie via het bouwplanoverleg beoordeeld of alsnog een vergunning kan worden verleend in afwijking van het omgevingsplan (de zogenaamde ‘Opa’). Het gaat dan om afwijkingen waarvoor het omgevingsplan zelf een mogelijkheid biedt om, na afweging van belangen, alsnog een vergunning te verlenen. Het afwegingskader is ook in het omgevingsplan opgenomen. Als ook het omgevingsplan zelf geen mogelijkheid biedt om af te wijken, is er nog een buitenwettelijke afwijkingsmogelijkheid. Dit type aanvraag wordt ook wel aangeduid als de zogenaamde ‘Bopa’. Bij het beoordelen van een Bopa aanvraag is de Omgevingstafel in beeld. De Omgevingstafel is een overleg vorm van interne medewerkers met verschillende vakdisciplines (zoals verkeer, water, ruimtelijk beleid) die beoordelen of een aanvraag wenselijk en haalbaar is.

Bij die wenselijkheidstoets speelt ook de Omgevingsvisie een belangrijke rol. In 2026 wordt gewerkt aan het opstellen van een nieuwe Omgevingsvisie. Onder de Wabo was er een beleid opgesteld waaraan aanvragen getoetst konden worden die niet pasten binnen het bestemmingsplan. Het zogenaamde ‘kruimelgevallenbeleid’. Dit beleid is vervallen per 31 december 2024 in verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De ruimtecoaches Ook in 2026 is de rol van de ruimtecoaches nog actief. In 2024 is gestart met het inzetten van ruimtecoaches. Dit zijn medewerkers uit de hele gemeentelijke organisatie, die naast hun reguliere werkzaamheden, gesprekken voeren met initiatiefnemers, om hen wegwijs te maken in het proces om een concept verzoek in te dienen. Met een concept verzoek kan een initiatiefnemer de haalbaarheid van een initiatief laten toetsen. De ruimtecoach wijst de weg over het proces en hoe het verzoek kan worden ingediend. De ruimtecoach doet geen uitspraken over de haalbaarheid of wenselijkheid van het initiatief. In de praktijk blijkt nog steeds behoefte te bestaan aan de rol van de ruimtecoach. VTH beleid Omgevingsrecht Het is de planning om in 2026 aan de slag te gaan met het VTH beleid Omgevingsrecht.

Procesverbetering In 2026 is het team vergunningen met behulp van een extern bureau bezig om de processen te analyseren en waar wenselijk verbeteringen door te voeren (meer ‘lean’ maken).

5

3.2 Onderdeel toezicht Toezicht op verleende omgevingsvergunningen Het toezicht houden op de verleende omgevingsvergunningen staat ook gepland voor 2026. Daarbij leert de ervaring van de afgelopen jaren dat het niet mogelijk is om alle verleende omgevingsvergunningen te controleren. Een aandachtspunt dat we willen betrekken in het nog op te stellen VTH beleid. De Wet Kwaliteitsborging (WKB) Ten gevolge van de Wet Kwaliteitsborging in de bouw is het bouwtoezicht op het grootste deel van de vergunningen (ongeveer 90%) komen te vervallen. Dit betekent niet dat het bouwtoezicht geen werk meer heeft aan deze vergunningen. Bij de start van de bouw moet de bouwmelding gecontroleerd worden. Gecontroleerd wordt of alle documenten volledig zijn ingediend. De inhoud is niet meer ter beoordeling van bouwtoezicht, alleen wel de controle of de bijzondere lokale omstandigheden in de risicobeoordeling van het borgingsplan zijn opgenomen. Bij de gereedmelding moet gecontroleerd worden of het opgeleverde dossier van de kwaliteitsborger akkoord is. In het uiterste geval kan bij een negatieve beoordeling van bouwtoezicht, het dossier bij de handhavingsjuristen worden neergelegd, om een handhavingsbesluit te nemen dat het bouwwerk niet in gebruik mag worden genomen. Daarnaast gaat de WKB alleen over het bouwtechnische deel van het toezicht.

Het ruimtelijke deel van het toezicht (welstand, locatie e.d.) blijft bij het gemeentelijke bouwtoezicht liggen. Voor de uitvoering van de WKB is door de gemeente Ermelo WKB beleid opgesteld, gepubliceerd en op Overheid.nl geplaatst.1 Toezicht op naleving omgevingsplan Het toezicht op de naleving van het omgevingsplan (en het daarin opgenomen deel van de tijdelijke bestemmingsplannen) vindt plaats aan de hand van meldingen en handhavingsverzoeken. Dit betekent dat toezicht vraag gestuurd plaatsvindt. Themagewijze of gebiedsgewijze controles vinden plaats in het kader van het vraagstuk van aanpak ondermijning. Dat is een ook speerpunt in het integrale handhavingsbeleid.

3.3 Juridische handhavingsprocedures De beschikbare capaciteit voor juridische handhaving wordt als eerste ingezet op handhavingsverzoeken en meldingen. Als daarna nog tijd over is worden constateringen opgepakt die door het (bouw)toezicht zijn gedaan. Denk hierbij aan constateringen over het niet of in afwijking bouwen van een omgevingsvergunning, of het gebruiken van panden of percelen in strijd met het omgevingsplan. Daarbij wordt de prioritering gehanteerd uit het integrale handhavingsbeleid 2024 - 2026.

1

Beleidsnota uitvoering Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Ermelo 2024.

6