Informatiememo e250056847

Informatiememo

Datum: 23 september 2025 Onderwerp: Tussentijdse update prioritering RO 2025

Documentnr: 02330015070355 Zaaknr.: 02330000083443 Mandaatnr. Portefeuillehouder: H.R. van Veen Ambtenaar/projectleider: S. de Schipper

Datum

28 oktober 2025, Nr. 11.

Collegebesluit

1. In te stemmen met de voorgestelde prioritering Ruimtelijke Ontwikkeling voor de periode tot 1 juli 2026. 2. Opdracht te geven aan de organisatie om de pilot aanpak particuliere initiatieven te starten. 3. Via de voorjaarsrapportage de raad voor te stellen om € 140.000 bij te ramen op budget: 6801010 - 43800 - PALG078 en € 140.000 opbrengsten bij te ramen op budget: 6801010 - 83800 - PALG078 4. De informatiememo tussentijdse update prioritering RO 2025 naar de raad te versturen.

☒ ter informatie voorleggen aan het college ☒ ter informatie voorleggen aan de raad ☐ ter bespreking voorleggen aan de raad Kennisnemen van De tussentijdse resultaten prioritering Ruimtelijke ontwikkeling 2025 Kernboodschap Sinds 2024 worden de werkzaamheden binnen het team RO geprioriteerd. Het doel hiervan is om de beschikbare RO capaciteit en de werkvoorraad in evenwicht te brengen. Op 25 maart 2025 heeft het college ingestemd met een nieuwe prioritering RO voor de periode tot het einde van 2025. Uw raad is daar door middel van een informatiememo over geïnformeerd. Omdat niet alle ontwikkelingen 9 maanden vooruit kunnen worden voorzien is destijds afgesproken om de prioritering in september 2025 te evalueren en globaal te kijken of er tussentijds aanleiding is om de prioritering op onderdelen aan te passen. Deze tussentijdse evaluatie is inmiddels afgerond. De hoofdconclusie is dat prioritering noodzakelijk blijft gezien de werkvoorraad en de beschikbare uren. In de deze informatiememo wordt teruggekeken naar de resultaten van prioritering RO vanaf maart 2025 en de huidige stand van zaken rondom de beschikbare capaciteit. Er wordt ook vooruit gekeken naar een alternatieve oplossingsrichting (pilot rondom particuliere initiatieven) en de inpassing prioritering RO binnen de organisatie.

Terugblik op de afgelopen periode Particuliere initiatieven Op hoofdlijnen zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: • Lopende plannen zijn afgehandeld/verder gebracht en nieuwe initiatieven in behandeling genomen. Eén en ander conform het werkproces intaketafel-omgevingstafel-principebesluit en rekening

2 van 5

pagina

• •

•

houdend met de criteria in het besluit tot prioritering. Initiatiefnemers van nieuwe plannen die op intaketafel als onwenselijk zijn bestempeld, worden gelijk geïnformeerd en daarmee in principe afgesloten. Adviseren van vergunningverleners in aanvragen met RO component (afwijken omgevingsplan). (Verder) optimaliseren van werkprocessen, o.a.: in samenwerking met provinciaal versnellingsteam, opstellen staffel kostenverhaal kleine woningbouwplannen, optimalisatie proces en inhoud anterieure overeenkomsten i.s.m. grondzaken / adviseurs openbare ruimte, inregelen overgang TAM-IMRO naar STOP-TPOD. Inwerken nieuwe inhuur medewerkers.

Per 1-9-2025 is de status als volgt: er zijn ruim 100 plannen in behandeling. Er staan daarnaast 40 plannen op de wachtlijst. Dit grote aantal plannen is met name het gevolg van de nieuwe beleidslijn over kavelsplitsingen.

Plannen die volgen uit de LVB+ regeling (piekbelasters) hebben wel prioriteit gekregen, o.a. vanwege de wettelijke termijnen die er voor de stoppers gelden. Sinds de start van de LVB+ regeling zijn er zeven plannen in behandeling genomen waarvan er twee zijn afgerond. Ook heeft één woningbouwplan vanuit de voorjaarsronde 2025 afweging woningbouw prioriteit gekregen. Deze is nog in behandeling. Plannen voor de najaarsronde konden tot 1 oktober worden aangemeld. De status hiervan is op het moment van schrijven nog niet bekend. Projecten Naast particuliere initiatieven wordt er ook een groot aantal projecten gewerkt. De meeste projecten zijn langlopend; de totale uitvoering beslaat vaak meerdere maanden/jaren. Hieronder enkele highlights van plannen waarin een duidelijke stap is gezet naar een volgende fase: •

•

•

Horsterhoeve: er zijn twee vergunningen verleend voor de bouw van appartementen en grondgebonden woningen. De aanvraag voor de derde vergunning is in behandeling. Dit jaar wordt gestart met de bouw. Callunaterrein: in het voorjaar is de discussienota Callunaterrein in de raad behandeld. Door de raad is een voorkeursvariant gekozen. Deze variant wordt op dit moment, samen met de omgeving (participatie), uitgewerkt in een stedenbouwkundig plan. Daarnaast wordt gewerkt aan een ontwerp voor de openbare ruimte zodat straks het stedenbouwkundig ontwerp en de ontwerpen voor de nieuwe schoolgebouwen goed passen in de omliggende openbare ruimte. Balverszaal: op 19 maart heeft de raad de kaders voor het woningbouwproject Wethouder Balverszaal vastgesteld. Op 18 juni is vervolgens de vergunning verleend. Hier loopt nog een bezwaarprocedure tegen. Ook is tussen maart en september gewerkt aan het plan voor de inrichting van de openbare

3 van 5

pagina

•

•

•

•

•

•

ruimte. Op 12 juni vond een bijeenkomst voor omwonenden plaats waarbij input is opgehaald. De opmerkingen worden nu verwerkt in een definitief plan dat later dit jaar wordt gepresenteerd aan de omwonenden. Omgevingsvisie 2.0: hiervoor zijn stappen gezet gericht op het beantwoorden van de vraag wat we als Ermelo in 2050 willen zijn. Er zijn meerdere sessies met college en raad geweest. In de sessies zijn college en raad geïnformeerd over en meegenomen in het denken over deze basisvraag. In oktober is nog een sessie met de raad, waarna het bureau LOS een notitie gaat opstellen welke antwoord geeft op de basisvraag. Dat antwoord zal leidend zijn bij de volgende fase, het opstellen van de omgevingsvisie 2.0. Tomassen Duck-To: in het voorjaar zijn de zienswijzen beoordeeld op de Ontwerpweigering van de verklaring van geen bedenkingen. Het college heeft op 2 september een nieuw aanvullend ontwerpbesluit genomen dat ter inzage is gelegd. Het voorstel van het college voor de weigering van de verklaring van geen bedenkingen is aan de raad ter besluitvorming voorgelegd en beeldvormend in de raad besproken op 10 september. GEUS: in de raadsvergadering van mei 2025 is de gebiedsvisie GEUS met een uitvoeringsprogramma en samenwerkingsovereenkomst vastgesteld. Vervolgens is de samenwerkingsovereenkomst door alle partners in september ondertekend.

Het uitvoeringsprogramma is vervolgens ter hand genomen en wordt de komende drie jaar nader uitgewerkt door het gebiedsteam GEUS waar Ermelo ook deel aan neemt. Gebiedsvisie Speuld: In de raadsvergadering van juni 2025 is de gebiedsvisie Speuld vastgesteld en kennisgenomen van het omgevingsprogramma uitvoeringsagenda gebiedsvisie Speuld. Het omgevingsprogramma is vervolgens in september vastgesteld door het college en de uitvoering wordt in samenwerking met de bewoners van Speuld e.o. ter hand genomen. Ruimte voor defensie: voor het zomerreces is een zienswijze op het NPRD door de gemeenteraad bekrachtigd. Parallel is een bestuurlijk voornemen opgesteld en ondertekend door de provincie, Defensie, Barneveld, Apeldoorn en Ermelo om in gezamenlijkheid de intensivering van de kazernelocaties in Stroe, Apeldoorn en Ermelo te onderzoeken. Hart van Horst: in de raadsvergadering van juni 2025 is geamendeerd ingestemd met de stedenbouwkundige visie Hart van Horst. De ontwikkelstrategie en uitwerking van het plan wordt nu samen met het versnellingsteam van de provincie Gelderland opgepakt.

Voor een uitgebreidere update over de projecten in het ruimtelijk domein wordt verwezen naar de najaarsrapportage die binnenkort aan de raad wordt aangeboden. Beschikbare capaciteit Ook in de afgelopen periode is de capaciteit in beweging geweest, als gevolg van het vertrek van een collega, zwangerschapsverlof én vervanging, uitbreiden uren vaste medewerker, etc. Om meer naar de toekomst te kunnen kijken wordt voor het team Ruimte het instrument Strategische Personeelsplanning ingezet. Daarin wordt niet alleen gekeken naar wat er nu nodig is, maar ook hoe we de personeelsbezetting naar de toekomst het beste kunnen vormgeven. Vooruitlopend op de toekomstige invulling is recent een extra projectondersteuner geworven. Met de inzet van een extra projectondersteuner wordt vooral bij de projectleiders/ (senior)beleidsadviseurs ruimte gecreeerd om hun expertise goed in te kunnen zetten. Naast vaste collega’s bestaat het team nog steeds voor een flink deel uit inhuurcollega’s. Een deel van hen is via langlopende contracten aan de gemeente verbonden (een jaarcontract met de optie tot nog twee keer een verlenging van een jaar). De inzet van deze medewerkers geeft rust en stabiliteit in het team en op de lopende opdrachten. De inzet van inhuurmedewerkers levert echter niet altijd voldoende rendement op.

De ervaring leert dat het ook op inhuurbasis zeer lastig blijft om goed gekwalificeerde medewerkers te vinden. Daardoor levert de tijd die geïnvesteerd wordt in het inwerken van tijdelijke collega’s niet altijd het gewenste resultaat op. In januari 2025 is er contact gezocht met het versnellingsteam woningbouw van de provincie Gelderland om te onderzoeken welke ondersteuning van hieruit geleverd kan worden. De inzet van het versnellingsteam is aan duidelijke kaders gebonden. Zo moet duidelijk worden gemaakt op welke wijze de inzet bijdraagt aan woningbouw, in principe voor minimaal 100 woningen. Ook is er een maximum budget

pagina

4 van 5

van €50.000 per project. Wel zijn er meerdere projecten mogelijk. Inmiddels is het gelukt om voor drie projecten (Hart van Horst, vraagbaakfunctie particuliere initiatieven en de Boskamer) ondersteuning vanuit het versnellingsteam te krijgen. Voor twee projecten (Hamburgerweg 149-151 Fase 2 en 3 en Hopcon) wordt momenteel in overleg met de provincie gewerkt aan een plan van aanpak. De verwachting is dat ook hier een akkoord op komt. Met de inzet van het versnellingsteam is Ermelo een koploper in de regio. Op basis van de hoeveelheid werk en de beschikbare capaciteit blijft het inhuren van externe medewerkers en het prioriteren van de werkzaamheden noodzakelijk. Vooruitblik naar de komende periode Wijzigingen lijst prioritering RO In de bijlage is een geactualiseerde prioriteringslijst opgenomen. De lijst bevat een beperkt aantal inhoudelijke wijzigingen namelijk: • De onderdelen GEUS, deelgebied Leuvenum en de Gebiedsvisie Speuld, uitwerking MFA Speulderbrink zijn naar het onderdeel Waar werken we aan? verschoven. De reden hiervoor is dat het onderdeel Gebiedsvisie Buitengebied Oost is afgerond en deze onderdelen als een vervolg daarvan nu kunnen worden opgepakt. Bovendien heeft de gemeente Ermelo recent de samenwerkingsovereenkomst GEUS getekend, waarmee wij ons aan het starten van projecten in het GEUS-gebied verbinden.

• Evaluatie woningsplitsing is naar het onderdeel Waar werken we aan? verschoven. Zoals eerder aangegeven heeft het aantal verzoeken tot kavelsplitsing een groot effect op de wachtlijst voor particuliere initiatieven. Het is wenselijk om op korte termijn te bekijken of de beoogde doelen van het beleid worden bereikt, eventueel door de inzet van een extern bureau. • Inzet in het integraal masterplan openbare ruimte is naar het onderdeel Waar werken we aan? verschoven. Vanuit de openbare ruimte is het noodzakelijk dit onderdeel niet verder naar achteren te schuiven en vanuit een integrale aanpak is het belangrijk dat het onderdeel RO hier input voor levert. • De voorjaarsronde van de afweging woningbouw wordt op de lijst Waar werken we voorlopig niet aan geplaatst. Op 30 september jl. heeft het college een informatiememo naar de raad gestuurd, waarin wordt aangegeven dat de motie grootschalige (nu kansrijke) woningbouw getrapt wordt uitgevoerd. In deze informatiememo is opgenomen wat de ontwikkelrichting voor Ermelo betekent voor de woningbouwopgave. Vanuit dit perspectief is een afwegingsronde in het voorjaar geen logische richting. Daarnaast bestaat er, zoals eerder aangegeven, een wachtlijst voor particuliere initiatieven.

Het uitvoeren van de voorjaarsronde betekent dat de initiatieven op de wachtlijst nog langer moeten wachten, omdat deze door dezelfde medewerkers worden opgepakt. Naast inhoudelijke wijzingen zijn in de lijst een aantal onderdelen samengevoegd (met name rondom particuliere initiatieven) en zijn onderdelen verwijderd die op een andere manier worden opgepakt (zoals het thema geclusterde woonvormen, die in de koers op wonen en zorg/programma wonen bekeken wordt) of de moties over de kadernota 2024 (wordt in aparte informatiememo op teruggekomen). Pilot aanpak particuliere initiatieven Zoals eerder aangegeven zit een belangrijk knelpunt op dit moment vooral bij de particuliere initiatieven. Omdat het inhuren van extra medewerkers niet altijd het gewenst effect heeft, is er door het team nagedacht over een alternatieve aanpak. Het resultaat is dat er een pilot wordt voorbereid waarin we niet een inhuurmedewerker, maar een adviesbureau aan ons willen binden dat ons gaat helpen met het verder brengen van particuliere initiatieven. In eerste instantie gaat het om een aantal concrete lopende dossiers, op termijn ook nieuwe dossiers waarvoor de capaciteit intern onvoldoende is. We gaan daarbij op zoek naar een bureau die het proces van a tot z kan doorlopen. Daarvoor is een brede expertise en ruime ervaring noodzakelijk.

In eerste instantie wordt ingezet op een pilot tot de zomer van 2026. Afhankelijk van de ervaring die met de pilot wordt opgedaan wordt hier een vervolg aangegeven. Sinds de prioriteringsronde van maart 2025 krijgen conceptverzoeken eerst een beoordeling op de intaketafel voordat ze op de wachtlijst worden geplaatst. Op de intaketafel wordt getoetst of het plan wenselijk en kansrijk is. Hier wordt bijvoorbeeld gekeken of het plan past binnen zowel provinciale als gemeentelijke beleidskaders. Plannen die daar niet binnen passen krijgen een negatief advies en hiermee bestaat een eerste filtering van plannen die wel of niet verder in behandeling worden genomen. In de

pagina

5 van 5

afgelopen maanden is gebleken dat dit proces voor initiatiefnemers niet altijd duidelijk is. In de communicatie rondom de wachtlijst wordt hier de komende tijd aandacht aan besteed. Inpassing prioritering RO binnen de organisatie De prioritering van de werkzaamheden van RO staat niet op zichzelf. De werkzaamheden van het team zijn sterk verbonden met specialismen buiten het team, zoals wonen, beheer openbare ruimte (groen & grijs), vastgoed, verkeer, vergunningverlening, etc. Ook hier is op verschillende plekken sprake van (te) beperkte capaciteit en wordt de noodzaak om te prioriteren gevoeld. Om organisatie breed duidelijk en goed onderbouwd keuzes te kunnen maken over welke activiteiten wel en welke voorlopig niet kunnen worden opgepakt, is recent gestart met het vormgeven van Portfoliomanagement. Het hoofddoel van Portfoliomanagement is het verbeteren van de balans tussen activiteiten en het gebruik van middelen om de strategische doelen te bereiken. De verwachting is dat in het 4e kwartaal van 2025 hiervoor een PID kan worden vastgesteld, waarna met de inrichting kan worden gestart. Bij het inrichten van Portfoliomanagement wordt aansluiting gezocht bij diverse interne en externe processen, zoals het opstellen van de Omgevingsvisie 2.0, de actualisering van projectmatig werken, de mogelijke aanbevelingen van het rapport Grip op grote projecten, etc.

Eén van de mogelijke aanbevelingen uit het rapport Grip op grote projecten is het uitbreiden van de tool Monday om de werkvoorraad te monitoren. Dit is een ontwikkeling die reeds in gang is gezet en die bij met name voor het team RO het inzicht in de balans tussen de werkvoorraad en de beschikbare capaciteit moet vergroten. Communicatie Rondom de prioriteringsrondes is informatie op de gemeentelijke website geplaatst. Deze informatie wordt aan de actuele situatie aangepast. Aanvragers/initiatiefnemers worden persoonlijk op de hoogte gesteld op het moment dat dit voor hen relevant is. Vervolg De huidige prioritering loopt aan het einde van het jaar af. De maand december zou een logisch moment zijn om de prioriteiten voor het jaar 2026 vast te stellen. 2026 is echter om meerdere redenen een bijzonder jaar. Politiek omdat de gemeenteraadsverkiezingen in maart tot een verschuiving van bestuurlijke prioriteiten kan leiden. Inhoudelijk omdat in 2026 de Omgevingsvisie 2.0 steeds meer vorm krijgt. Om deze redenen heeft het college besloten de huidige prioritering te handhaven en een nieuwe prioritering vast te stellen nadat de eerste fase van de omgevingsvisie in de raad is vastgesteld. Bijlage(n) • Bijlage 1 – Lijst prioritering september 2025 e250061868