Informatiememo e250015919

Informatiememo

Datum: 14 maart 2025 Onderwerp: Lobbyactiviteiten herverdeling gemeentefonds maart 2025

Documentnr: 02330000270209 Zaaknr.: 02330000074466 Mandaatnr. Portefeuillehouder: C.A.J. Tigchelaar Ambtenaar/projectleider: S. van Oene

Datum

25 maart 2025, Nr. 14.

Collegebesluit

Kennisnemen van de lobbyactiviteiten die hebben plaatsgevonden met het oog op (de invoering en de gevolgen van) het nieuwe verdeelmodel van het Gemeentefonds.

☒ ter informatie voorleggen aan het college ☒ ter informatie voorleggen aan de raad ☐ ter bespreking voorleggen aan de raad Kennisnemen van De lobbyactiviteiten die hebben plaatsgevonden met het oog op (de invoering en de gevolgen van) het nieuwe verdeelmodel van het Gemeentefonds. Kernboodschap We zijn in goed overleg met het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) over welke gevolgen de herverdeling van het gemeentefonds heeft voor instellingsgemeenten. Bij de start van onze lobbyactiviteiten in februari 2023 hebben we contact gezocht met het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) om onze zorgen kenbaar te maken, gezien de negatieve gevolgen van de herverdeling voor de gemeente Ermelo. We zijn blij te merken dat hier destijds al gehoor aan werd gegeven en werd meegedacht op welke wijze Ermelo als instellingsgemeente mee kan denken over hoe het kan dat de herverdeling van het gemeentefonds voor instellingsgemeenten negatief uitvalt. Tot op heden zijn we tevreden over de manier waarop het Ministerie van BZK steeds aandacht blijft houden voor de positie van zorginstellingsgemeenten. We vertegenwoordigen 25 instellingsgemeenten in de gesprekken met BZK. Het ministerie vindt het prettig met vertegenwoordigers van soortgelijke gemeenten te spreken. Tegelijkertijd is het voor ons prettig af te kunnen stemmen op soortgelijke gemeenten.

Daarom hebben we in de loop van 2023 initiatief genomen instellingsgemeenten richting BZK te vertegenwoordigen. Er zijn in Nederland meer instellingsgemeenten. Het is lastig te zeggen hoeveel, omdat er niet een begrip is voor wat een instellingsgemeente precies is. Om beeld te krijgen welke groep wij het beste konden vertegenwoordigen hebben we breed uitgevraagd. Inmiddels vertegenwoordigen we 25 instellingsgemeenten. We namen namens de instellingsgemeenten deel aan de begeleidingsgroep van BZK die onderzoek doet naar de zogeheten ‘kostendragers’. De afgelopen periode stond vooral in het teken van het (eerste) onderzoek naar de zogeheten “kostendragers” waardoor een aantal specifieke gemeenten (niet alleen zorginstellingsgemeenten) nadeel

pagina

2 van 2

lijkt te ondervinden van het nieuwe verdeelmodel. Wij namen, in goed overleg met het Ministerie van BZK, deel aan de begeleidingsgroep die rondom dit onderzoek was ingesteld. Er was in dit onderzoek aandacht voor hoe het kan dat de nieuwe maatstaven, die de verdeling van het gemeentefonds voor alle gemeenten berekend, voor sommige gemeenten positief en andere negatief uitvalt. Het onderzoek heeft geen héél duidelijke oorzaak heeft kunnen aanwijzen waarom een aantal specifieke gemeenten nadeel ondervindt. Wat uit het onderzoek is gebleken is dat het wegvallen van de maatstaf regionale centrumfunctie van invloed is op de financiën en dat dit vraagt om een vervanging. Het is echter nog niet duidelijk waarmee deze vervangen moet worden. We nemen deel aan het vervolgonderzoek, waarin aandacht is voor op welke wijze maatstaven aangepast of toegevoegd kunnen worden om de herverdeling meer in balans te krijgen. Omdat het eerste onderzoek nog niet voldoende antwoord heeft gegeven, is besloten om vervolgonderzoek te doen naar hoe maatstaven aangepast kunnen worden of toegevoegd. Hieraan zullen wij opnieuw deelnemen. Overigens waren wij verrast te horen dat het niet ondenkbaar is, dat de keuze moet worden gemaakt om toch één of meer verdwenen maatstaven terug te laten keren (of één of meer nieuwe maatstaven toe te voegen) om recht te doen aan de specifieke situatie.

Voordat deze weg echt verkend gaat worden, is dus wel extra onderzoek nodig. Dit zal binnenkort van start gaan, we zijn nog in afwachting van een datum. We ontvingen op 12 februari 2025, samen met BZK, een aantal instellingsgemeenten om hen bij te praten over de onderzoeken. Wij organiseerden op 12 februari jl., samen met BZK, een informatiebijeenkomst voor zorg- en instellingsgemeenten. Enerzijds om BZK de gelegenheid te geven ons te informeren over de stand van zaken en het vervolgonderzoek, anderzijds om aanwezige zorginstellingsgemeenten de gelegenheid te geven zaken aan het ministerie mee te geven. In de bijlage staat een uitgebreid verslag van deze bijeenkomst. We gaan ons voorbereiden op het intensiveren van onze contacten in de Tweede Kamer. Tegelijkertijd vinden wij het belangrijk dat politieke partijen in de Tweede Kamer weten wat er speelt. Daarvoor is het wel verstandig om een heldere propositie te maken. Daar gaan wij mee aan de slag en zullen dit op relevante momenten (werkbezoeken, gesprekken in Den Haag en rondom commissiedebatten) inbrengen. Communicatie We agenderen het onderwerp actief elk kwartaal en waar nodig vaker, zowel in college als raad. Vervolg Het vervolgonderzoek gaat komende maanden van start. Als hier nieuwe informatie over te delen is, zullen we dit via een informatiememo bij u brengen.

Interne afstemming Deze informatiememo is afgestemd met de volgende collega’s: Bertil Rebel Virginia Schouten Bijlage(n) 1. Verslag informatiebijeenkomst instellingsgemeenten BZK 12 februari 2025 e250015941 2. Brief lobby commissiedebat herverdeling gemeentefonds e250018141