Informatiememo Ambtelijk concept-houdbaarheidstest Gemeentefinanciën 2021 e2200004774

Informatiememo

Datum: 3 februari 2022 Onderwerp: Ambtelijk concept-houdbaarheidstest Gemeentefinanciën 2021

Documentnr: 02330000114969 Zaaknr.: 02330000037267 Mandaatnr. Portefeuillehouder: W. Vogelsang Ambtenaar/projectleider: drs. R.H. de Boer

Datum

8 februari 2022

Collegebesluit

1. Het ambtelijk concept van de houdbaarheidstest Gemeentefinanciën 2021 Ermelo voor kennisgeving aan te nemen; 2. De concept-houdbaarheidstest Gemeentefinanciën 2021 Ermelo ter beschikking te stellen aan de auditcommissie van de gemeente Ermelo en het vervolgproces over te laten aan de nieuwe raad 3. Kennis te nemen van de aanbevelingen in hoofdstuk 5 van de Houdbaarheidstest Gemeentefinanciën 2021 Ermelo.

☐ ter informatie voorleggen aan het college ☐ ter informatie voorleggen aan de raad ☐ ter bespreking voorleggen aan de raad Kennisnemen van De CONCEPT houdbaarheidstest Gemeentefinanciën 2021 en deze aan te bieden aan de auditcommissie. Kernboodschap Wij hebben u toegezegd, na eerder uitstel in verband met werkzaamheden rond de herverdeling van het gemeentefonds, om nog voor de raadsverkiezingen van maart 2022 een Houdbaarheidstest Gemeentefinanciën voor de gemeente Ermelo uit te voeren. Voor u ligt de Houdbaarheidstest Gemeentefinanciën 2021. Het is de eerste keer dat de gemeente Ermelo gebruik maakt van deze test. De Houdbaarheidstest Gemeentefinanciën 2021(versie maart 2021) is ingevuld op basis van de financiële gegevens van de Jaarrekeningen uit 2019, 2020 en de raming van de Primitieve Begroting 2021 De houdbaarheidstest gemeentefinanciën 2021 is in de eerste plaats een stresstest. De houdbaarheidstest meet de structurele ombuigingen op de exploitatie die bij een (gestandaardiseerd) slechtweer-scenario minimaal nodig zijn voor houdbare gemeentefinanciën. Voor het in beeld brengen van de omvang van de ombuigingsopgaaf wordt het financiële kengetal de houdbaarheidsquote gebruikt. Wij hebben hierbij tevens een doorrekening gemaakt met eigen inschattingen volgens een pessimistisch en een optimistisch scenario.

Naast de stresstest maakt de test een diagnose van de huidige financiële conditie van een gemeente. Daarvoor berekent de test de uitkomsten van negen aanvullende financiële kengetallen. Deze negen kengetallen belichten de aandachtgebieden die de toekomstige begrotingsruimte van Nederlandse gemeenten in sterke mate beïnvloeden. Met de totale set kengetallen en bijbehorende signaalwaarden

pagina

2 van 3

wordt de uitkomst van de financiële conditie index bepaald. Met deze index wordt een algeheel oordeel over de houdbaarheid van de gemeentefinanciën geveld. Als de financiële conditie goed is, kan een gemeente tegenslagen zonder onoverkomelijke problemen financieel opvangen. Argumenten 1.1 Daarmee is de financiële conditie van de gemeente alsmede de stresstest doorgerekend. Het exploitatieresultaat op kasstroombasis is negatief. De afgelopen jaren zijn de reserves veelvuldig ingezet ter dekking van de gemeentelijke opgaven. Dit was noodzakelijk om de exploitatie sluitend te houden. Aangezien reserves niet altijd in liquide middelen aanwezig zijn noodzaakte de inzetting van deze reserves wel tot het aangaan van extra leningen op de kapitaalmarkt. Dit is een van de oorzaken van een stijgende schuldquote. Daarnaast heeft de gemeente Ermelo een hoog voorzieningenniveau en een hoog ambitieniveau (bijvoorbeeld voorzieningen op het gebied van sport, cultuur, recreatie, buurthuizen en infrastructuur). Dit leidt eveneens tot een grotere financieringsbehoefte. Het oordeel volgend uit de houdbaarheidstest is dat de financiële conditie van de gemeente Ermelo matig is. Bij de diverse doorgerekende scenario’s moet de gemeente structureel bezuinigen om tot een houdbare omvang van de gemeenteschuld te komen.

2.1 De houdbaarheidstest is een financieel instrument voor de raad De Houdbaarheidstest is een van de financiële instrumenten waarmee de raad de financiële positie van de gemeente kan beoordelen. De uitkomsten van de Houdbaarheidstest worden voorgelegd aan de auditcie van de gemeente. Het is aan de raad wat zij met de conclusies en signalen van deze test verder doet. 3.1 De uitkomsten van de houdbaarheidstest zijn matig De uitkomsten van de houdbaarheidstest zijn matig. Op lange termijn is de netto schuldquote zonder nadere maatregelen onhoudbaar. In hoofdstuk 5 van de rapportage van de Houdbaarheidstest worden daarom enkele aanbevelingen gedaan om dit om te buigen. Kanttekeningen 1.1 De houdbaarheidstest is niet volmaakt. Het is ook geen test die de totale financiële gezondheid van de gemeente meet. Het is juist de combinatie van de diverse kengetallen welke reeds deel uitmaken van Meerjarenbegroting en Jaarrekening alsmede de houdbaarheidstest die laat zien hoe de financiële positie van de gemeente er voor staat. 1.2 Er wordt niet gerekend met het toekomstig investeringsvolume Een belangrijke tekortkoming van het model is dat het investeringsvolume van het afgelopen en het lopende jaar in de tijd wordt doorgetrokken. Beter zou het zijn om jaarlijks een afzonderlijk investeringsvolume te kunnen ingeven voor de komende 10 jaar.

Dit omdat investeringen in de tijd nogal behoorlijk kunnen fluctueren. Een zelfde verhaal kan gezegd worden over de grondexploitatie. 1.2 Er wordt voor de komende jaren voor de algemene belastingen niet gerekend met de geprognosticeerde tariefstijgingen Ook zouden wij willen zien dat voor de algemene belastingen over aparte stijgingspercentages van de tarieven/opbrengsten kunnen worden ingegeven. Dat is thans niet het geval. Desalniettemin geeft de houdbaarheidstest toch een bepaalde trend weer. Die trend sluit zeker aan bij de feitelijke financiële situatie van de gemeente en bevestigd de conclusies van andere kengetallen uit de Meerjarenbegroting en Jaarrekening. Communicatie De Houdbaarheidstest Gemeentefinanciën 2021 wordt besproken in de auditcie. Het is verder aan deze commissie wat zij hier mee gaat doen. Financiële gevolgen en dekking De uitkomsten van de houdbaarheidstest 2021 staan hieronder vermeld. In de rapportage wordt dit nader toegelicht.

pagina

3 va an 3

ning Plann aar college vrijdag 4-2-2022 stukken verzenden na 2-2022 bespre eking in PHO Financiën maandag 7-2 dinsdag 8-2-2022 besprek king in colleg e naar auditcie na behandeliing in college doorsturen n woensdag 16 6-2-2022 behandeling in au uditcie uatie Evalu n.v.t.. Bijlag gen ‐ H dstest Gemee ntefinanciën Ermelo 2021 (e220004780 0) Rapportage Houdbaarheid