ImpACTmakers Gemeenten - Gemeenten, Brede Welvaart en Duurzaamheid

6 mei 2026

Gemeenten, Brede Welvaart en Duurzaamheid Geachte onderhandelaars, formateurs, griffiers, nieuwe colleges, U zit in een interessante en tegelijkertijd spannende periode van het formeren van nieuwe coalities en colleges voor de komende vier jaar. Vele onderwerpen passeren de revue en vragen om uw mening en standpunt. Dit zijn geen op zichzelf staande onderwerpen, maar vinden hun samenhang in Brede Welvaart. Steeds meer gemeenten willen sturen op brede welvaart: maatschappelijke waarde op lange termijn, naast financiële resultaten. Thema’s zoals klimaat, leefbaarheid, gezondheid, inclusie en economische veerkracht komen hierin samen. Voor veel gemeenten is de uitdaging niet zozeer het formuleren van ambities, maar het vertalen van deze ambities naar bestuurlijke sturing, uitvoering en verantwoording. De urgentie om aan brede welvaart te werken wordt duidelijker en voelbaar bij gemeenten. Stijgende kosten voor bijvoorbeeld zorg, wateropvang, hittebestrijding, meer ambtelijke inzet voor onder andere langdurig werkzoekenden, armoede, eenzaamheid. Ook inwoners en ondernemers ervaren de urgentie, bijvoorbeeld door negatieve gezondheidseffecten, hoge energierekeningen, een vastlopende woningmarkt door stikstofdepositie, afnemende kwaliteit van leef- en werkklimaat. Brede welvaart is geen afzonderlijk beleidsveld, maar omvat richtinggevende principes voor goed bestuur.

De sturing vraagt om te denken in meervoudige waarde, namelijk sociaal, economisch en ecologisch. Binnen gemeenten zijn rollen vaak verdeeld over bestuur, beleid, duurzaamheid, inkoop en control. Hierdoor ontstaat regelmatig versnippering. Terwijl de gemeente juist al beschikt over de instrumenten om vanuit integraliteit naar de vraagstukken te kijken: begroting, jaarrekening en PCDA-cyclus. Handvatten Als gemeente hoeft u niet bij nul te beginnen. Uit een inventarisatie (nulmeting) zal blijken dat u op de verschillende onderdelen al beleid, uitvoering en/ of rapportage heeft. De kunst is om dit samen te gaan brengen. Daarvoor is de Handreiking Duurzaamheidsrapportage en –verantwoording Decentrale Overheden opgesteld. Deze Handreiking ondersteunt in het samenbrengen van verschillende onderwerpen uit Brede Welvaart. Omdat deze handreiking aansluit bij Europese richtlijnen voor het rapporteren over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD)) wordt gesproken over duurzaamheidsthema’s en de indeling ecologisch, sociaal en goed bestuur (ESG) aangehouden. In de Handreiking is voorwerk gedaan met generieke informatie over stakeholders, geprioriteerde duurzaamheidsthema’s (aangeduid als dubbele materialiteitsanalyse) en over welke indicatoren te rapporteren.

Als gemeente kunt u dit gebruiken om een eigen, context-specifieke inventarisatie en analyse te maken. Zo werkt u stapsgewijs naar uw eigen duurzaamheidsrapportage. Aan de slag

Als gemeente heeft u invloed op de onderdelen van Brede Welvaart. U kunt er zelfs voor kiezen om Brede Welvaart het vertrekpunt in uw coalitie- of collegeakkoord te maken zoals bijvoorbeeld Apeldoorn deed in 2022. Ook kunt u starten met het toepassen van de Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording Decentrale Overheden om een duurzaamheidsrapportage op te stellen. Wie zijn impACTmakers ImpACTmakers is een platform voor en door gemeenten, hun accountants en duurzaamheidsadviseurs. Het platform stimuleert beweging rond brede welvaart en duurzaamheid in gemeenten door professionals te verbinden en praktische instrumenten te ontwikkelen. Het platform is een netwerk en ontwikkelomgeving voor professionals die werken aan brede welvaart in gemeenten. Het platform: · verbindt professionals uit accountancy, control, duurzaamheid en inkoop · ontwikkelt praktische instrumenten voor gemeentelijke sturing · stimuleert kennisdeling tussen gemeenten · vertaalt concepten van brede welvaart naar werkbare praktijk Zo ontstaat een community die beweging creëert rond brede welvaart in gemeenten. Wij ondersteunen vooral middelgrote en kleinere gemeenten bij het verankeren van brede welvaart in bestuurlijke sturing, begroting en uitvoering, monitoring en verantwoording op een manier die praktisch toepasbaar en bestuurlijk relevant is.

We geloven dat accountants en adviseurs een sleutelrol hebben als duider, verbinder en sparringpartner. We staan graag uw gemeente ter zijde bij het (verder) ontwikkelen van brede welvaart en duurzaamheid, het inrichten van de sturing en het rapporteren hierover. Meer informatie vindt u op www.impactmakersgemeenten.org. U kunt daar gebruik maken van een zelfscan om te weten waar uw gemeente staat. Wilt u contact met ons, laat dan uw gegevens op de website achter en we nemen contact met u op. Of mail naar info@impactmakersgemeenten.org. Zo wordt brede welvaart geen abstract beleidsbegrip, maar een praktisch bestuurbaar en verantwoordbaar onderdeel van gemeentelijk handelen. We wensen u veel succes in de komende raads- en collegeperiode. Hartelijke groet van de impACTmakers Gemeenten,