Het Pakhuis oplegger bij rapport Een duurzame toekomst voor het Pakhuis

Ermelo, 11 april 2025 Betre : oplegger bij onderzoeksrapport Blueyard

Geachte raadsleden, Voor u ligt het rapport dat opgesteld is door BlueYard naar aanleiding van het onderzoek dat zij gedaan hebben. Dit weer naar aanleiding van de bezuiniging op Het Pakhuis en de behandeling en afwijzing van de mo e jdens de begro ngsbehandeling 2025. College en raad gaven daarbij aan eerst een beter beeld te willen krijgen van de rol van Museum Het Pakhuis en hoe daaraan een toekomstbestendige vorm kon worden gegeven. Het voorliggende rapport helpt ons bij het formuleren van ons toekomstperspec ef en het kan u rich ng geven bij het nemen van een besluit. Er liggen drie scenario’s voor. Scenario A, doorze en van de bezuiniging, voldoet niet aan de opdracht namelijk een ‘toekomstbestendig museum’ en betekent de facto einde van het museum in zijn huidige vorm. In feite blij dan alleen de archeologische beheersfunc e over binnen een oudheidkamerach ge se ng gedraaid door vrijwilligers. Scenario C gaat uit van een ruimere invulling van de posi e van het museum binnen een volledige herschikking en herinrich ng van het cultureel domein in Ermelo. Dit scenario gaat meer in de rich ng van het door enkelen gepresenteerde cultureel inspira epunt. Hoewel een interessante gedachte lijkt ons dit voor dit moment en in de huidige context een brug te ver.

Blij over scenario B waarbij de het museum doorgaat in zijn huidige vorm met een versterking van de backoffice en met de duidelijke opdracht om samen met de gemeente te komen tot heldere presta eafspraken en een meerjarenvisie plus meerjarenbegro ng. Bestuur en direc e van Museum het Pakhuis zien dit scenario als realis sch en werkbaar als uitgangspunt voor de komende vijf jaar.

Samenwerking als sleutel Onze organisa e hee door dit rapport meer inzicht gekregen hoe verenigingen, s ch ngen, raadsleden en de wethouder kijken naar het museum. Duidelijk is dat we de afgelopen jaren in communica e rich ng de gemeente meer ini a ef hadden moeten nemen. Concrete afspraken in de toekomst moeten de ruis op de lijn weghalen. Daarnaast zijn er in 2024 een aantal stappen gemaakt die groei in bezoekersaantallen, een degelijke onderbouwing van cijfers en een transparanter jaarverslag opleveren. BlueYard hee een aantal vertegenwoordigers van verenigingen in de culturele sector gesproken. Hieruit blijkt dat samenwerking de sleutel is. Uit het rapport zou kunnen worden gelezen dat Museum het Pakhuis te weinig inzet hee gepleegd rond deze samenwerking. Wij hebben geconstateerd dat dit idee bij sommigen lee , maar niet goed kan worden onderbouwd. Het Museum het Pakhuis hee juist de samenwerking met bijvoorbeeld de Historische Vereniging Ermeloo en anderen voortdurend gezocht. Wij beschouwen dit namelijk als deel van onze opdracht. Hier wreekt zich deels ook het feit dat de organisa e van het museum maar een beperkte capaciteit. Toch willen we hier benadrukken dat we de waarde van samenwerking in de vorm van bijvoorbeeld gezamenlijke tentoonstellingen en lezingen zeker onderschrijven en we zullen dit ook meenemen in de te maken afspraken.

Zie ons museum ook als een organisa e die zich inzet als kartrekker in de culturele sector, ook waar het om grote projecten gaat als 80 jaar bevrijding. Een organisa e die ac viteiten als de Theaterwandeling produceert (2000 betalende bezoekers) samen met andere lokale par jen, die verbindingen kan leggen met het bedrijfsleven waardoor we kunnen professionaliseren binnen en buiten de muren, en niet alleen een gebouw zijn voor het verzamelen en conserveren van objecten. Dat zijn we namelijk allang niet meer. Een belangrijke tak van ons werk is de educa e. We werken daarbij samen met de lagere scholen, met Groevenbeek, maar ook met MBO en HBO-opleidingen in de regio in het kader van afstudeerstages. De ac viteiten binnen ons museum vallen onder de portefeuilles van drie beleidsmedewerkers, te weten recrea e/ toerisme, cultuur en erfgoed. Daarnaast begeven we ons binnen het sociaal domein met ac viteiten als Pakhuis on Tour, het rondleiden van mensen met een (visuele) beperking en vinden mensen hier hun dagbesteding. Er zijn dus verschillende ambtenaren ons aanspreekpunt. Alles is enorm gecompar menteerd; voor ons museum is dit soms las g werken. Wij zouden graag meer in willen ze en op een integrale benadering, ook vanuit de gemeente, en ook financieel.

Opdracht of subsidie De financiële situa e van het museum valt of staat met de gemeentelijke subsidie. Het rapport maakt dit inzichtelijk. Hierbij wordt ook het bedrag van 17.700 euro benoemd als vergoeding voor het depot waarin de gemeentelijke collec e is opgeslagen. Daar wordt een bedrag van 28.900 euro voor het beheer van de collec e. Over dit laatste bedrag is nog geen defini ef besluit genomen, maar daar wordt over gesproken. Dit zou wat ons betre ook vorm moeten krijgen in een gemeentelijke opdracht en daarmee uit de subsidie kunnen. Die aanbeveling delen we. Overigens verdient de organisa e zelf inmiddels nog anderhalve ton bij om ac viteiten en exposi es te kunnen bekos gen. We investeren in met name digitale techniek die we nodig hebben om juist voor onze inwoners en de toeristen interessant te blijven. Ook kunnen we daarmee als klein museum een veel grotere inhoudelijke en digitale technische impact hebben en ook regionaal spraakmakend zijn. Dit is ook voor de gemeente Ermelo van belang. Dit financieren we veelal met projectgelden, provinciale subsidies en geld uit fondsen. Daarnaast weten we steeds beter inkomsten te genereren uit kaartverkoop door ruimere openstelling in de winter en meer bezoekers gedurende het jaar. En afgelopen jaar hee de ‘museumwinkel’ meer inkomsten uit verkoop opgeleverd.

Het rapport van BlueYard legt de vinger op het pijnpunt dat ons in 2023 duidelijk werd, namelijk het ontbreken van een ordentelijke administra e. Daar is in 2024 met een nieuw bestuur een enorme inhaalslag gemaakt en met de verandering van accountant hebben we veel beter zicht op cijfers. De administra e is nu op orde en de organisa e hee inzicht in de kosten en opbrengsten. Daarmee wordt ook duidelijk dat de structurele kosten: huur, energie en personeel dusdanig hoog zijn dat daarmee de gemeentelijke subsidie nog net toereikend is voor de 2,1 e, maar dat meer personeel, dat nodig zou zijn om de werkdruk omlaag te krijgen, er niet in zit. Daarnaast kost het structureel binnenhalen van extra gelden de nodige jd en inspanning. Op verschillende terreinen hebben we afgelopen jaar stappen gemaakt. De bezoekersaantallen zijn gegroeid van 8000 in 2023 naar 11.500 in 2024 en de opzet is dat we in 2025 rich ng de 15.000 bezoekers gaan. Van de bezoekers in 2024 zijn hiervan 9.160 betalende bezoekers met een gemiddeld entreebedrag van € 4,25 per bezoeker (totaal € 38.930). In 2025 gaat dit gemiddelde omhoog naar € 5,35 per betalende bezoeker doordat we de toegang hebben verhoogd met € 1. Het komend schooljaar worden ook de tarieven voor educa e verhoogd. Alle defini eve cijfers komen terug in de jaarrekening 2024 en in het jaarverslag 2024. Deze kunnen we binnenkort presenteren.

Het Pakhuis is een museum dat wil presenteren en presteren op twee terreinen: geschiedenis van de gemeente Ermelo en de geschiedenis van de Veluwe. Hieronder vallen natuurlijk ook landschap, erfgoed en archeologie. Dit zijn ook de terreinen waar de belangstelling van inwoners en bezoekers naar uitgaan. Betrekken van de samenleving bij deze taak is een belangrijke opdracht die wij serieus nemen en die ook betekent dat wij werken aan allerlei projecten en samenwerking binnen het sociale domein. Het Pakhuis is een museum dat toegewijd blij aan zijn tradi onele posi es en taken, en tegelijker jd meer gemeenschapsgericht wil opereren. Het museum doet veel, hee een uitstekende naam binnen de regio en is één van de interessantere kleinere musea met geavanceerde digitale hulpmiddelen en mooie tentoonstellingen. Het is een museum waar u trots op kunt zijn!

Natalie Overkamp, directeur Museum Het Pakhuis