GEUS communicatielijn financien en stikstof

Communicatie financiering gebiedsplan GEUS • Het gebiedsplan GEUS is tot stand gekomen vanuit het gebied, met en voor de mensen in een intensief participatie proces in de afgelopen twee jaar. • De zes betrokken overheden werken sinds 2023 samen in het gebied. Zij committeren zich nu met besluitvorming aan dit plan, door daar inzet en budget bij te zetten laten zij zien dat zij de uitvoering van dit plan serieus nemen en een betrouwbare samenwerkingspartner zijn • Er is nu momentum om met de uitvoering van het plan aan de slag te gaan omdat er met de totstandkoming van het plan positieve energie is ontstaan en betrokkenheid is bij de samenleving van GEUS. • Er is nu draagvlak in het gebied om maatregelen uit te gaan voeren uit het gebiedsplan, die bijdragen aan doelen van het gebied zelf, gemeenten, provincie, waterschap en Rijk. • Bovendien draagt dit gebiedsplan ook bij aan Rijksdoelen voor het landelijk gebied, waardoor de provincie Rijksmiddelen (SPUK maatregelpakket gebiedsprocessen) kan toekennen aan GEUS. • De eerste drie jaar is er 8,7 miljoen begroot voor proces- en onderzoekskosten. Hiervan kan ongeveer de helft gedekt worden uit de Rijksmiddelen en de andere helft wordt gedekt uit financiering door de zes betrokken overheden.

Communicatie stikstof gebiedsplan GEUS • De doelstelling voor stikstofreductie in Gelderland hanteren we ook in GEUS, dat is 42% in 2035 ten opzichte van 2018. • Met de uitspraak van de Raad van Staten van 18 december 2024 is het intern salderen niet meer mogelijk. Die uitspraak heeft veel impact op allerlei projecten. De provincie Gelderland heeft daarom een zonering rond stikstofgevoelige habitats aangekondigd om uit de impasse te komen. • In de recente stikstofzoneringsplannen van de provincie heeft GEUS een uitzonderingsstatus gekregen. Op dit moment wordt er geen zone van 500 meter ingesteld voor dit gebied omdat het gebiedsplan oplossingen biedt om stikstofuitstoot te verminderen en de natuur de herstellen. De provincie heeft vertrouwen in de GEUS aanpak, dat betekent wel dat we hard moeten werken aan het plan en de projecten met concrete resultaten. • De Wageningen Universiteit (WUR) heeft de stikstofreductie van de landbouw in GEUS in beeld gebracht ten opzichte van het referentiejaar 2018. De berekeningen laten zien dat GEUS in 2024 naar verwachting een stikstofreductie van 40% heeft bereikt. Deze cijfers zijn gebaseerd op twee belangrijke pijlers: 1: bijstelling van de emissiefactoren van vleeskalveren aan de hand van informatie van de sector en aanvullende analyses conform landelijke standaard.

2: de afname van het aantal stuks vee, met name een sterke reductie van het aantal vleeskalveren. Tot en met het jaar 2022 beschikt de WUR over formele cijfers die door de agrarische sector zijn aangeleverd middels de zogenoemde mei-telling. De cijfers tussen 2022 en 2024 geven de verwachting weer van ontwikkelingen in de sector. Deze verwachting in relatie tot de verwachtte daling van het aantal dieren in GEUS kent een hoog zekerheidsgehalte aangezien: − De WUR haar verwachting heeft opgesteld op basis van een landbouw enquête uitgezet door de agrariërs in GEUS, waaraan 85% van de agrarisch ondernemers in dit gebied heeft deelgenomen. − Het contact tussen agrarisch ondernemer en gemeentelijke overheid goed is, waarbij het toekomstperspectief van de meeste individuele ondernemers bekend is. − Er zijn veel agrarische ondernemers die zich gemeld hebben voor de LBV+ regeling (piekbelastersregeling) en zij zijn met de gemeente in gesprek over beëindiging van het bedrijf en de toekomstige invulling. 1

• In het gebiedsplan staan nog meer maatregelen waarmee stikstof gereduceerd wordt, zoals de pilot landbouw. Daarmee gaan we verder dan de 42% doelstelling. We werken aan een monitoringssysteem waarmee we bijhouden hoeveel reductie wordt bereikt en door welke inzet deze reductie wordt bereikt. • Uiteindelijk moeten individuele bedrijven in het gebied GEUS aan de wettelijke eisen voldoen voor het verkrijgen van vergunningen. Of dit haalbaar is, zal mede afhankelijk zijn van de uitvoering van het gebiedsplan en de staat van de natuur. GEUS heeft nu dus al een flinke reductie behaald waardoor de natuur iets meer de kans krijgt om zich te herstellen. Dat vergroot de kans op het verkrijgen van een vergunning. .

2