Factsheet Trimbos INF115-Gezond-en-kansrijk-opgroeien

Gezond en kansrijk opgroeien Lessen uit IJsland voor gemeenten Wat is het IJslandse preventiemodel?

De basisprincipes van het IJslandse model

Met het IJslandse preventiemodel is er in 20 jaar tijd een enorme daling in middelengebruik onder IJslandse jongeren gerealiseerd. Deze preventieaanpak is primair gericht op het creëren van een positieve leefomgeving, waarin jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien.

Weet wat er speelt: Meten is weten Het IJslandse model volgt een jaarlijkse beleidscyclus waarin monitoren hoe het met de jongeren gaat wordt afgewisseld met het vormen, uitvoeren en aanscherpen van beleid en interventie.

Evidence based en datagestuurd Community based Continue dialoog tussen onderzoek, beleid en praktijk Duurzaamheid: lange termijn commitment

Gemeenten werken hierin samen met lokale partners aan het voorkomen van alcohol-, drugs- en tabaksgebruik onder jongeren en het verbeteren van hun welbevinden. Middelengebruik onder 15- en 16-jarige jongeren

Monitoring

Terugkoppeling en dialoog

Community building

Domeinen in de omgeving van jongeren Gezin

80% 70% 60% 50%

Alcoholgebruik afgelopen 30 dagen

40%

IJsland Nederland

30%

Dagelijks roken IJsland Nederland

20% 10%

Voor het succesvol terugdringen van middelengebruik en het verhogen van welbevinden onder jongeren is het belangrijk om te focussen op beschermende en risicofactoren binnen vier domeinen in de omgeving van jongeren:

1999

2019

IJsland Nederland

Daarom hebben zes gemeenten, samen met hun lokale partners, van 2018-2021 een pilotraject doorlopen om te verkennen of de IJslandse werkwijze in Nederland geïmplementeerd kan worden. Dit traject werd opgezet en ondersteund door het Trimbos-instituut en het Nederlands Jeugdinstituut.

School

Tijd met ouders Geen regels over middelengebruik

School

Positief schoolklimaat Verveling

Peergroep

Contact met andere ouders Tot laat buiten rondhangen

Vrije tijd

Voldoende georganiseerde activiteiten Vrije tijd in ongezonde omgeving

Zes Nederlandse gemeenten gingen het avontuur aan De veelbelovende resultaten uit IJsland wekten de interesse van Nederlandse gemeenten.

Peer groep

Gezin

Ooit cannabis gebruikt

0%

Vrije tijd

Ouders Instelling voor verslavingszorg Politie

Texel

Ervaringen uit de pilot

Súdwest-Fryslân

Urk

Hardenberg

GGD

Amersfoort

VO-scholen

Kempengemeenten

Welzijnsorganisatie

Jongerenwerk

Meer weten over het IJslandse preventiemodel en het implementatietraject? Kijk op www.trimbos.nl/ijsland of lees het volledige evaluatierapport.

Sportclub/ cultuurorganisatie/ muziekschool

De pilotgemeenten gaan door met implementatie en raden andere gemeenten het werken met het IJslandse preventiemodel aan. Wat voedt hun enthousiasme? Integrale, positieve en lange termijn visie op het jeugdbeleid Verbeterde en vernieuwde samenwerking met lokale partners Wetenschap en lokale cijfers als basis voor het beleid Uitdagingen voor implementatie zijn: Ouders bereiken en betrekken Partners blijven betrekken en enthousiasmeren

Uitvoering

Beleidsvorming

Jaarlijkse vragenlijst onder jongeren van 10-20 jaar. Snelle terugkoppeling van resultaten (binnen 2-3 maanden) aan lokale partners en voeren van een lokale dialoog om resultaten te duiden en prioriteiten te formuleren. Vormen van beleid en selecteren van interventies en activiteiten. Uitvoeren van activiteiten door betrokken partners uit de community.

Ook aan de slag met het IJslandse preventiemodel? Het Trimbos-instituut en het Nederlands Jeugdinstituut ondersteunen verdere implementatie van de IJslandse werkwijze. Nieuwe gemeenten kunnen deelnemen aan het implementatietraject. Voor deelname aan het traject zijn de volgende randvoorwaarden belangrijk: Bestuurlijk en politiek draagvlak op de lange termijn Draagvlak bij lokale partners Voldoende capaciteit en financiering GGD betrekken voor uitvoeren van de monitor volgens de voorwaarden van het IJslandse preventiemodel