Discussienota e250077615

Discussienota

Datum: 5 januari 2026 Onderwerp: Woonzorgvisie gemeente Ermelo

Ter behandeling door: college (meegegeven voorkeur wordt teruggekoppeld aan organisatie) raad (de bij de oordeelsvormende gevoerde discussie wordt teruggekoppeld aan college)

Documentnr: 02330015090218 Zaaknr.: 02330000087826 Mandaatnr.

Portefeuillehouder: C.A.J. Tigchelaar Ambtenaar/projectleider: R. Sueters

Datum

13 januari 2026, nr. 2

Collegebesluit

1. In te stemmen met bijgaande discussienota “Woonzorgvisie gemeente Ermelo” (e250077615). 2. De discussienota door te sturen naar de gemeenteraad.

Inleiding De gemeente Ermelo werkt op dit moment aan een nieuwe woonzorgvisie. In de woonzorgvisie zet de gemeente een concrete visie, haar ambities en doelen op gebied van wonen, zorg en welzijn in Ermelo uiteen. Dit om als gemeente voorbereid te zijn op de aankomende dubbele vergrijzing, de toenemende (toekomstige) zorgvraag en het ‘langer thuis’ wonen. Op dit moment wordt er ook gewerkt aan de actualisatie van de omgevingsvisie. Deze omgevingsvisie geeft straks de belangrijkste kaders aan voor onder andere het goed kunnen wonen in Ermelo. Naast deze omgevingsvisie wordt er binnenkort ook een start gemaakt met het Programma Wonen. Hierin ligt de focus op de uitvoering van de ambities uit de omgevingsvisie. De woonzorgvisie zal als input gebruikt worden bij het opstellen van de omgevingsvisie. Opgaven en ambities vanuit het thema wonen, zorg en welzijn worden dan samen met andere maatschappelijke opgaven (die ook ruimte vragen) beschouwd en afgewogen. Dit zodat waar mogelijk opgaven elkaar kunnen versterken dan wel op een integrale wijze

pagina

2 van 6

keuzes kunnen worden gemaakt.

Doorlopen proces en participatie Op 6 november 2025 bent u tijdens een bijeenkomst op een diversenavond geïnformeerd over de opgaven en uitdagingen op het gebied van wonen en zorg binnen Ermelo. Daarna hebben er participatiemomenten plaatsgevonden met inwoners, professionals en betrokken medewerkers. De verslagen zijn als bijlage toegevoegd (e250077867). Er is ook input opgehaald via het Online Dorpsgesprek (e250077868). Naar aanleiding van de opgehaalde input tijdens de participatie is de presentatie van 6 november 2025 op enkele aspecten, bijvoorbeeld in hoofdstuk 3, geactualiseerd. De nieuwe versie van de presentatie is als bijlage toegevoegd aan de stukken (e250077861). Er is ook een toelichting gegeven over het vervolg van het proces richting het vaststellen van de definitieve woonzorgvisie. Zo vindt op 15 januari nog een verdiepende sessie plaats met zorginstellingen. De uitkomsten worden teruggekoppeld aan de betrokkenen. Een conceptversie van de woonzorgvisie wordt voor definitieve besluitvorming voorgelegd aan belanghebbenden uit het werkveld. Discussienota Met deze discussienota wil het college de gemeenteraad betrekken bij belangrijke keuzes voor de nieuwe woonzorgvisie. In deze discussienota vragen wij de gemeenteraad om aan de hand van zes vragen kaders te stellen en keuzes te maken over een aantal belangrijke onderwerpen.

Deze vragen komen voort uit de inzichten die zijn opgedaan en de gesprekken die gedurende de participatie gevoerd zijn. De opbrengst van het gesprek met de Raad over de discussienota wordt verankerd in een raadsvoorstel. Het raadsvoorstel zal vervolgens ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd. Vervolg De uitkomsten van de bespreking met de raad worden meegenomen bij het opstellen van de definitieve woonzorgvisie. De definitieve woonzorgvisie wordt naar verwachting uiterlijk in het tweede kwartaal van 2026 aan uw raad ter vaststelling aangeboden. Bijlagen 1. Geactualiseerde presentatie diversenavond 6 november 2025 (e250077861) 2. Verslag participatiebijeenkomsten (e250077867) 3. Uitkomsten enquête Online Dorpsgesprek (e250077868)

pagina

3 van 6

Vraagstelling 1 & 2: geschikt wonen In Ermelo is er sprake van dubbele vergrijzing. Het aantal (oudere) ouderen met een (toekomstige) zorgvraag neemt snel toe. Tegelijkertijd stijgt het aantal kwetsbare inwoners. De vraag naar passende woonruimtes, eventueel met zorg- en welzijnsdiensten, neemt verder toe. Het beleid van de overheid is erop gericht om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen. Om dit waar te maken zijn er voldoende woningen nodig die geschikt zijn voor ouderen en andere zorgbehoevenden. Maar alleen voldoende woningen realiseren is niet voldoende. Fysieke en sociale aspecten zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Los van de ouderenopgave gaat het over doorstroming, een evenwichtige verdeling van aandachtsgroepen, tekorten in de zorgsector, de samenredzaamheid en de nabijheid van voorzieningen, wat een greep is uit de opgaven waar de gemeente Ermelo de komende jaren voor staat Ouderen verhuizen relatief weinig, ook niet als ze een lichte zorgvraag krijgen. Dit leidt ertoe dat gezinswoningen niet vrijkomen en er weinig doorstroming van andere doelgroepen plaatsvindt. Om ouderen te verleiden zijn er voldoende geschikte woningen nodig waar ook aandacht moet zijn voor nabijheid van voorzieningen, zorgverlening en sociale interactie.

In het regionale “Afsprakenkader ouderenhuisvesting Noord-Veluwe” is een duidelijke opgave geformuleerd: het realiseren van nultredenwoningen, geclusterde woningen en zorggeschikte woningen. Voor de gemeente Ermelo geldt dat de opgave bestaat uit 530 woningen voor ouderen van 2022 tot 2030: • 275 nultredenwoningen • 180 geclusterde woningen • 75 zorggeschikte woningen Uit het woonbehoefteonderzoek Noord-Veluwe en Zeewolde (maart 2025) blijkt dat de vraag naar geschikte woningen voor ouderen blijft groeien. Een deel van de groep is aangewezen op zelfstandige woningen met intensieve zorgondersteuning. Op dit moment worden de geschikte woningen voor ouderen nog onvoldoende gebouwd, vooral zorggeschikte woningen. Het opnemen van concrete aantallen in de nieuwbouwprogrammering zorgt voor een stok achter de deur en maakt het mogelijk om de opgave daadwerkelijk te realiseren. De ambitie voor ouderenhuisvesting bedraagt circa 530 woningen. Dat is 30% van de totale woningbouwopgave van ongeveer 1.400 woningen tot en met 2035 in de gemeente Ermelo. Wij stellen daarom voor om een derde van alle toekomstige nieuwbouw te reserveren voor nultredenwoningen, geclusterde woningen en zorggeschikte woningen voor ouderen. Daarvan reserveren we minimaal 5% (circa 75 woningen) specifiek voor zorggeschikte woningen.

Niet iedere locatie is hiervoor geschikt, gelet op de specifieke doelgroep, er zullen dan ook geschikte locaties aangewezen moeten worden. Zo borgen we de afspraken over ouderenhuisvesting in de nieuwbouwprogrammering. De uitwerking hiervan zal plaatsvinden in het Programma Wonen. Vragen aan de raad 1. Wil de raad op basis van de opgave in Ermelo vastleggen dat minimaal een derde van de nieuwbouwprogrammering een nultredenwoning, zorggeschikte woning of een geclusterde woonvorm moet zijn? 2. Wil de raad geschikte locaties voor het realiseren van zorggeschikte woningen in Ermelo sneller in beeld brengen en deze met voorrang, op andere woningtypen, laten realiseren ? Voordelen

Nadelen

Doorstroming bevorderen

Hogere bouwkosten

Lagere zorgkosten

Stedenbouwkundige uitdagingen

Sociale verbondenheid

Spreiding van zorggeschikte woningen

pagina

4 van 6

Vraagstelling 3 & 4: Woonomgeving en voorzieningen Los van de woning is aandacht voor de woonomgeving nodig om zorgbehoevenden passend te laten wonen. Een belangrijk criterium hierbij is dat er voldoende (zorg-)voorzieningen in de nabijheid aanwezig zijn. De gemeente Ermelo beschikt over een verscheidenheid aan voorzieningen, waarbij het grootste cluster zich in de kern van Ermelo bevindt. In de Stec Thuis en Dichtbij scan is voor alle postcodegebieden de voorzieningen in Ermelo in kaart gebracht (zie pagina 39 presentatie, e250077861). Er kan gekozen worden om voor het opvangen van de vergrijzingsopgave primair in te zetten op geschikte woningen in de ‘groen’ scorende gebieden van de Thuis- en Dichtbij scan. Door ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk ouderen nabij voorzieningen kunnen wonen (de maximaal haalbare loopafstand met een rollator is gemiddeld 500 meter), borgen we het beste de zelfredzaamheid en zelfstandigheid van oudere inwoners. We weten dat het binnen de groene gebieden maar beperkt mogelijk is om aanvullende nieuwbouw te realiseren. Wel liggen er veel bestaande woningen in deze gebieden. Tegelijkertijd weten we ook dat ouderen gehecht zijn aan hun eigen buurt.

Bijna 50% van de ouderen is de afgelopen jaren binnen de eigen wijk verhuisd (landelijk gemiddelde) en de lokale vragenlijst ten behoeve van de woonzorgvisie laat zien dat meer dan de helft in de eigen buurt wil blijven, als ze verhuizen. Door met name in de groene gebieden te focussen op geschikte ouderenwoningen kan het voorkomen worden dat huishoudens een verhuisstap buiten hun eigen wijk of buurt, en dus eigen netwerk, moeten maken. Een uitzondering of aanvulling hierop kan in de vorm van woningen in de buurtschappen die ervoor zorgen dat ouderen zelfstandig kunnen blijven wonen, met zorg en ondersteuning dichtbij en in hun eigen gemeenschap. In het participatieproces werd duidelijk dat de behoefte kwantitatief niet heel groot is, maar dat er een kwalitatieve meerwaarde wordt gezien. Het mogelijk maken van ouderenhuisvesting in de buurtschappen betekent wel dat bewoners verder van voorzieningen zoals winkels, ov, huisarts en andere zorgdiensten wonen. Dit maakt het organiseren van zorg en ondersteuning minder efficiënt en het vergroot de afhankelijkheid van vervoer, wat voor bijvoorbeeld ouderen een extra afhankelijkheid en drempel vormt. Als onderdeel van het Programma Wonen wordt er een woonbehoefteonderzoek uitgevoerd, waaronder specifiek naar de woonbehoefte in Speuld en Horst en Telgt wordt gekeken. Dit thema kan hierin worden meegenomen. Vragen aan de raad 3.

Wil de raad op basis van de resultaten van de Thuis en Dichtbij scan prioriteit geven aan de bouw van nultredenwoningen, zorggeschikte woningen of geclusterde woonvormen en mag dit ten kosten gaan van andere doelgroepen en/of projecten?

Voordelen

Nadelen

Maximale nabijheid van voorzieningen

Beperkte verdichtingsmogelijkheden in de kern

Bevordering van zelfstandig wonen

Minder aanbod voor andere doelgroepen

Efficiëntere zorgverlening mogelijk

Beperkte spreiding van ouderenhuisvesting

4.

Wil de raad nader laten onderzoeken welke behoefte er bestaat naar vormen van ouderenhuisvesting in de buurtschappen, waaronder Speuld en Horst en Telgt, en waar deze aan moeten voldoen?

Voordelen

Nadelen

Behoud van sociale netwerken

Grotere afstand tot voorzieningen

Diversiteit in woonaanbod

Minder efficiënte zorglevering

Vergroten van betrokkenheid van inwoners

Beperkte schaalgrootte

pagina

5 van 6

Vraagstelling 5: Ontmoetingsplekken Uit het participatieproces en de enquête is gebleken dat in een zorgzame buurt bewoners elkaar kennen en bieden zij elkaar hulp en ondersteuning. Dit is een aanvulling op professionele zorg aan huis. Zorgzame buurten vormen de schakel tussen informele en formele zorg. Zo ontstaat een lokaal netwerk dat inzet op preventie en zorgverlening. Kwetsbare bewoners worden eerder gesignaleerd en informele zorgverleners krijgen betere ondersteuning. Daardoor blijft passende zorg mogelijk, ook als het aantal professionele zorgverleners afneemt. Ontmoetingsplekken – binnen én buiten – spelen hierbij een cruciale rol. Er kan voor gekozen worden om de inzet op multifunctionele ontmoetingsplekken in Ermelo te intensiveren, met als doel de sociale samenhang en samenredzaamheid in buurten te versterken. Door te investeren in laagdrempelige ontmoetingsplekken, bijvoorbeeld door bestaand vastgoed zoals buurthuizen, kerken of kantines multifunctioneel te gebruiken, ontstaat er ruimte waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten en ondersteunen.

Tegelijkertijd vraagt deze keuze om een zorgvuldige afweging: waar is de behoefte aan extra ontmoetingsplekken het grootst, en hoe zorgen we ervoor dat deze plekken toegankelijk zijn voor verschillende doelgroepen, waaronder ouderen, jongeren en andere aandachtsgroepen? En hoe zorgen we ervoor dat deze plekken efficiënt worden gebruikt? De vraag is in hoeverre de raad bereid is te investeren in een onderzoek naar waar bestaande ontmoetingsplekken beter kunnen worden benut. Vragen aan de raad 5. Wil de raad laten onderzoeken op welke wijze bestaande ontmoetingsplekken eventueel beter kunnen worden benut? Voordelen

Nadelen

Versterken van sociale samenhang

Organisatie en beheer

Ondersteuning van informele zorg

Financiële investering

Vraagstelling 6: Communicatie en kennisdeling Tijdens de inwonersavond kwam naar voren dat er behoefte is aan betere vaste aanspreekpunten en betere informatie voor zorgbehoevenden en hulpverleners. Dit met betrekking tot landelijke en lokale regels en mogelijkheden en bijvoorbeeld op het gebied van mantelzorgwoningen en woningsplitsing. Tot slot gaf circa 30% van de respondenten in de enquête aan kennisondersteuning of organisatorische ondersteuning te willen bij een verhuizing. Een conclusie, uit het participatietraject en de enquête, is dat de informatie over wonen en zorg niet ontbreekt, maar versnipperd en lastig vindbaar is. Daarom stelt het college voor om te onderzoeken hoe er vanuit de gemeente voor gezorgd kan worden dat er op één herkenbare en goed te vinden plek alle informatie aanwezig is. Dit vraagt wel om extra capaciteit en financiering om de informatievoorziening structureel te organiseren en bij te houden. Als onderdeel van het Programma Wonen kan dit onderzoek worden meegenomen. Vragen aan de raad 6. Herkent u deze behoefte en wil de raad hierin investeren om zo de communicatie en bewustwording rondom wonen, welzijn en zorg op één plek overzichtelijk en herkenbaar te presenteren? Voordelen

Nadelen

Goede informatievoorzieningen voor inwoners

Toenemende druk op personeel & financiën

Bevordert zelfredzaamheid

Risico op toenemend aantal Wmo-aanvragen

pagina

6 van 6