Definitief accountantsverslag 2025 - gemeente Ermelo
Tekst van het document
ACCOUNTANTSVERSLAG 2025
Gemeente Ermelo 22 JUNI 2026
Per saldo persoonlijker
Aan de gemeenteraad van de gemeente Ermelo Postbus 500 3850 AA Ermelo
Geachte leden van de gemeenteraad,
Datum 22 juni 2026
Bij de jaarrekening 2025 van de gemeente Ermelo zullen wij een controleverklaring met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid afgeven.
Ons kenmerk ACV2025
De jaarrekening 2025 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Ermelo. Bij deze jaarrekening verstrekken wij op 22 juni 2026 een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld.
Behandeld door J.H. Hop RA
Wij bedanken de medewerkers van de gemeente Ermelo voor de open en constructieve wijze van samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken.
Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2025 van de gemeente Ermelo aan. Onze opdracht is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 13 oktober 2025. Dit verslag gaat in op onze belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening 2025.
Met vriendelijke groet, Eshuis Registeraccountants B.V.
Antine van de Groep
Digitaal ondertekend door Antine van de Groep DN: cn=Antine van de Groep, c=NL, o=Antine van de Groep Datum: 2026.06.22 09:28:21 +02'00'
A. (Antine) van de Groep MSc RA Partner
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
2
Inhoudsopgave Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
▪ Bestuurlijke samenvatting controle 2025
4
▪ Belangrijkste bevindingen uit onze controle
8
▪ Rechtmatigheidsverantwoording
20
▪ De financiële positie van uw gemeente
23
▪ Financiële positie ▪ Resultaatanalyse
▪ Organisatie
29
▪ Administratieve organisatie en interne beheersing
▪ IT-audit
32
▪ Onze kijk op de algemene IT-beheersingsmaatregelen
Organisatie
Organisatie
▪ Betrouwbaarheid en continuïteit van IT omgeving
▪ Overige aangelegenheden
34
▪ Bijlagen
37
IT-audit
IT-audit
▪ Bijlage 1a: Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Overig
Overig
▪ Bijlage 1b: Onzekerheden in de controle ▪ Bijlage 1c: In de controle opgenomen aanpassingen
Bijlagen
Bijlagen
▪ Bijlage 1d: In de controle opgenomen aanpassingen rechtmatigheidsverantwoording ▪ Bijlage 1e: Tekortkomingen in de toelichtingen
▪ Bijlage 1f: Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
▪ Bijlage 2: Onafhankelijkheid
3
Bestuurlijke samenvatting
Per saldo persoonlijker
Bestuurlijke samenvatting Conclusies jaarrekeningcontrole 2025 Inleiding
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Getrouwheidsoordeel
•
Wij geven een goedkeurend oordeel af voor de getrouwheid als ook een goedkeurend oordeel met betrekking tot de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage behorende bij de jaarrekening 2025.
•
De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 2.140.000 met een uitvoeringsmaterialiteit van € 1.498.000
•
De financiële positie ultimo 2025 is verbeterd ten opzichte van 2024. Met name het gevolg van het positieve resultaat over 2025 ad. € 7,48 miljoen.
•
Het weerstandsvermogen bedraagt € 30,8 miljoen. De weerstandscapaciteit is ruim hoger dan de door de gemeente onderkende aanwezige risico’s ad € 2,9 miljoen.
•
In het najaar 2025 hebben wij onze interimcontrole uitgevoerd. Tijdens deze interimcontrole richten wij ons vooral op de opzet en bestaan van de administratieve organisatie. Onze bevindingen hebben wij in een management letter aan het college gerapporteerd. Onze algemene indruk van de gehele administratieve organisatie en interne beheersing binnen en buiten de gemeente Ermelo is positief. Echter verdienen de beheersing van het aanbestedingsproces en de digitale factuurverwerking blijvende aandacht. Tijdens de jaarrekeningcontrole hebben wij één nieuwe bevinding rondom de AO/IB op tarieveninvoer van bouwleges. Voor deze bevinding als ook onze aanbeveling verwijzen wij naar pagina 31.
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Financiële positie
Referentie Pagina 9
Pagina 24
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Interne beheersing
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie •
Tijdens de werkzaamheden voor de 2025 jaarrekeningcontrole zijn voor gemeente Ermelo de algemene IT beheersmaatregelen in opzet en bestaan beoordeeld van de meest kritische applicaties rond het sociaal domein, inkoopfactuurverwerking, belastingen en het grootboek, zoals belegd bij GR Meerinzicht. Hiervoor hebben wij diverse General IT Controls rond de relevante informatiesystemen getoetst. Deze beheersing laat een adequaat volwassenheidsniveau zien.
•
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen aannemelijk zijn en consistent worden gebruikt.
IT-audit
IT-audit Overig
Pagina 30
Pagina 32
Overig Kwaliteit verslaggeving Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
Pagina 11
5
Bestuurlijke samenvatting Conclusies jaarrekeningcontrole 2025 Inleiding
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Controleproces
•
Bij de start van de controle waren de jaarstukken gereed, het controledossier was nagenoeg. Wij hebben de eerste steekproeven aan het begin van onze controle uitgezet, alsmede het verder aanscherpen van onze vragen en verloop via ons portaal YouProvide en Google Drive. Deze acties hebben bijgedragen aan het voorspoedige verloop van het controleproces. Tegelijkertijd is het proces voor beide kanten zwaarder geweest als gevolg van de verder gestegen aantal SiSa-regelingen en de ontwikkelingen rondom de rechtmatigheidsverantwoording. Dit heeft meer tijd gevergd, echter het bestuurlijke traject is hiermee niet in gevaar gekomen. Wij willen de ambtelijke organisatie graag bedanken voor hun inzet en snelle oplevering. Daarnaast vinden wij een compliment op zijn plaats rondom de kwaliteit van aanlevering en de administratieve inrichting, mede in vergelijking met andere vergelijkbare gemeenten.
Grondexploitatie
•
Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie bepaalt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel. De gemeente heeft de grondexploitaties op 12 maart geactualiseerd en laten vaststellen door de raad. Wij hebben deze actualisaties betrokken bij de controle op de grondexploitaties 2025. Wij achtten de schattingen, veronderstellingen en uitgangspunten acceptabel.
Pagina 12
Overige Gemeente-specifieke onderwerpen
•
Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2025 geconstateerd.
Pagina 9
•
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 niet strijdig zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2025 van de gemeente Ermelo voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anti-cumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring.
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Referentie
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
6
Bestuurlijke samenvatting Conclusies jaarrekeningcontrole 2025
Inleiding
Inleiding Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Rechtmatigheidsverantwoording
•
Wij hebben de rechtmatigheidsverantwoording gecontroleerd op haar getrouwheid in lijn met de handreiking 1152 van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants. In lijn met deze handreiking hebben wij afzonderlijke werkzaamheden gedaan op de werkzaamheden van de VIC-functie, op het voorwaarden-, M&O-, en begrotingscriterium. Het college heeft voor € 1,1 miljoen aan bruto rechtmatigheidsfouten geconstateerd. De netto rechtmatigheidsfouten zijn € 0,5 miljoen. Met de netto rechtmatigheidsfouten drukt de gemeente uit dat een deel van de rechtmatigheidsfouten ‘acceptabel’ zijn. De totale bruto rechtmatigheidsfouten zijn lager dan de verantwoordingsgrens van € 2,3 miljoen. De rechtmatigheidsafwijkingen groter dan de rapporteringsgrens van € 100.000 zijn toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Voor verdere toelichting verwijzen wij naar hoofdstuk “Rechtmatigheidsverantwoording”
Pagina 21
Schatkistbankieren
•
Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden (= alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen limiet). Voor uw gemeente geldt voor 2025 per kwartaal een limiet van € 2,25 miljoen. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de over- dan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2025 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt dat de gemeente Ermelo in geen van de kwartalen een overschrijding laat zien.
Pagina 19
Sociaal domein
•
Wij hebben in de zorguitkeringen in natura als ook in de PGB-bestedingen geen onzekerheden en/of afwijkingen voor getrouwheid geconstateerd die wij zouden moeten rapporteren.
Pagina 18
•
Wij hebben in de sociale uitkeringen in natura een geprojecteerde onzekerheid als gevolg van het niet vast kunnen stellen van prestatielevering op basis van de bel-brief methode.
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
7
Belangrijkste bevindingen
Per saldo persoonlijker
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Wij verstrekken een controleverklaring bij de jaarrekening 2025 met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid.
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT)
Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2025 van gemeente Ermelo uitgevoerd, en verstrekken een controleverklaring met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid bij deze jaarrekening.
Wij hebben tijdens onze controle geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op de WNT. Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anticumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring.
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
Wel feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot het vermogen en het resultaat Wij hebben tijdens onze controle een enkele niet-gecorrigeerde feitelijke afwijking geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op het vermogen of het resultaat van de gemeente. Hiervoor verwijzen wij naar de bijlage 1a.
Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd
Fouten en onzekerheden in de PGB bestedingen
Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle:
De PGB-bestedingen zijn door uw gemeente (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met een oordeel met beperking bij de verantwoordingen 2025 verstrekt, vanwege rechtmatigheids- en getrouwheidsafwijkingen.
•
Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).
•
De Controleverordening gemeente Ermelo (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet).
Met de opdrachtbevestiging van 13 oktober 2025 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2025.
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
Als gevolg van de fouten in de verantwoorde PGB-bestedingen in de jaarrekening 2025 van de SVB leidt dit tevens tot een afwijking in onze controle voor de getrouwheid en de rechtmatigheid. Deze afwijking is niet opgenomen in het (verplichte) overzicht van controleverschillen omdat deze kleiner is dan de rapportagedrempel ad. € 100.000.
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2025 voldoende voor de doelstelling van onze controle.
Bijlagen
Bijlagen
Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot SiSa-bijlage Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2025 geconstateerd.
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
9
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Ermelo Ons zijn geen relaties bekend tussen Eshuis Registeraccountants B.V. en haar zuster- en of dochterondernemingen en de gemeente, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in bijlage 2 bij deze rapportage.
Samenvatting
Samenvatting
Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels
Bevindingen
Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2025.
Bevindingen
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Financiële positie
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen aannemelijk zijn en consistent worden gebruikt.
Organisatie
Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2025 uitgevoerd met inachtneming van de materialiteit.
Financiële positie
Organisatie
IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
10
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding
Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening, met uitzondering van de door ons geconstateerde onzekerheden De jaarstukken 2025 van uw gemeente bestaan uit:
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
•
Het jaarverslag 2025 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen).
•
De jaarrekening 2025 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting en de SiSa-bijlage).
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
In het onderdeel “programmaverantwoording” van het jaarverslag dient informatie te worden opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag.
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: •
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.
•
Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat de toelichtingen van het college in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en toelichtingen die in de jaarrekening zijn opgenomen.
•
Wij hebben vastgesteld dat de toelichtingen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden.
IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
De grondexploitaties zijn geactualiseerd De balanspost met de belangrijkste schattingselementen in de jaarrekening van de gemeente Ermelo betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitaties). De balanspost heeft een omvang van € 0,6 miljoen. Eind 2025 is grondexploitatie ‘Het Trefpunt’ afgesloten. Deze € 0,6 miljoen vertegenwoordigt het vermogen dat u al in de grondexploitatie heeft geïnvesteerd in Veldzicht Noord 4e fase. Daar tegenover staan nog te realiseren baten van € 155.000 op deze grondexploitatie. De nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor het uiteindelijke resultaat van het lopende project. Per project moet bepaald worden of er sprake is van een verwacht verlies, waarvoor een voorziening getroffen moet worden, of winst. De totale verwachte tussentijdse winst mag u gedurende het boekjaar als resultaat nemen. Controlewerkzaamheden grondexploitaties De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vier P’s: •
Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn
•
Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavel appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?
11
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding
•
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Prijs: Gezien grote vraag op de huizenmarkt heeft de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen?
Samenvatting
Samenvatting
•
Bevindingen
Bevindingen
Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende prijsontwikkelingen?
•
Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen; met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?
•
Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.
•
Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).
Ontwikkeling boekwaarde (in mln)
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
Deze 4 P’s vormen basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’. De balanswaarde is in 2025 afgenomen van € 1,7 miljoen tot € 0,6 miljoen. De post grondexploitaties (voorraden) is in 2025 afgenomen als gevolg van de afronding van het project ‘Het Trefpunt’. Op Trefpunt is in boekjaar 2025 nog een winst gerealiseerd van € 175.000. Verder is een winst gerealiseerd op grondexploitatie Veldzicht Noord 4 e fase van € 394.000. Beide factoren zorgen voor een verlaging van de boekwaarde.
Overig
Overig
Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties hebben wij het volgende in overweging genomen: •
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
€ 1,7
€ 1,4
€ 1,5 € 0,9
€ 1,0
€ 0,8 € 0,6 € 0,3
€ 0,5
IT-audit
IT-audit
€ 2,0
Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd.
€€ -0,5
2019 € -0,6
2020
2021
2022
2023
2024
2025
€ -1,0
12
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
De grondexploitaties zijn door u voor de jaarrekening 2025 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd), en waar nodig zijn door u de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen. Hieronder hebben wij visueel weergeven welke belangrijke mutaties hebben plaatsgevonden vanaf boekjaar 2022.
Samenvatting
Tussentijdse winstneming Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2025 per saldo € 0,6 miljoen aan tussentijdse winst genomen op de grondexploitaties (2024: 0,2 miljoen positief). In onze controle hebben wij wel geconstateerd dat door de gemeente meer winst genomen op de exploitatie het Trefpunt dan op basis van de POC methode berekend en is daarmee tegenstrijdig met het BBV (notitie grondexploitatie). Deze afwijking is niet gecorrigeerd en daarmee opgenomen in bijlage 1a: Niet-gecorrigeerde controleverschillen.
Samenvatting
Grondexploitatie
Bevindingen
Bevindingen
Toename
Afname
Totaal
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
€ 3.000.000
€ 1.351.000
€ 2.500.000 Financiële positie
Financiële positie
€ 2.000.000
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
€ 1.000.000
€ 1.683.000
€ 492.000
€ 1.500.000
€ 2.096.000
€ 940.000
€ 500.000
€ 162.000
€ 569.000
€ 170.000
€-
€ 600.000
€ -1.652.000
€ -500.000 € -2.177.000
€ -1.000.000 (des)Investering 31-12-2022
Winstmutatie Winstmutatie
(des)Investering 31-12-2023
31-12-2024 Winstmutatie
Winstmutatie (des)Investering
31-12-2025
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
13
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Belangrijkste conclusies waardering grondexploitaties
Winstnames
Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier al contracten/overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente:
Beide grondexploitaties binnen de gemeente Ermelo kennen een positieve eindwaarde. Trefpunt is afgesloten met een positieve eindwaarde van € 14,4 miljoen. In boekjaar 2025 is een winst genomen van € 175.000. Op grondexploitatie Veldzicht Noord 4e fase is een winst genomen van € 394.000. De eindwaarde van Veldzicht Noord 4e fase heeft een eindwaarde van € 863.000, waarvan nog € 155.000 winst gerealiseerd dient te worden.
Bevindingen
Bevindingen
•
Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.
•
Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties
•
Externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten.
•
Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken plan- en civiele kosten.
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
We hebben vastgesteld dat de winstnames conform BBV voorschriften zijn berekend, namelijk conform de Percentage of Completion methode. Evaluatie van de belangrijkste inschattingen van het management (voorzieningen) Uw gemeente heeft voorzieningen gevormd voor verliezen, risico’s of verplichtingen die hun oorsprong vinden in het huidige boekjaar of eerdere boekjaren, maar waarvan de (verwachte) uitgaven in de toekomst liggen.
Organisatie
Organisatie
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt, zijn door ons beoordeeld en als aannemelijk aangemerkt.
IT-audit
IT-audit
Actualisatie grondexploitaties Kosten- en opbrengstenstijgingen
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
Binnen de voorzieningen maakt u conform het BBV onderscheid naar voorzieningen voor ‘verplichtingen, verliezen en risico’s’, ter ‘egalisering van kosten’ (‘groot onderhoud’), en ‘voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is’. Wij hebben in onze controle geen fouten of onzekerheden geconstateerd.
De actualisatie van de grondexploitaties omvat in 2025 een aantal beperkte wijzigingen. Normaliter worden de indexatiepercentages van Outlook Metafoor hoofdzakelijk als leidraad genomen door gemeente Ermelo voor de indexatie. Dit jaar zijn voor beide grondexploitaties, te weten ‘Het Trefpunt’ en ‘Veldzicht Noord 4 e fase’ geen indexaties opgenomen. Zowel de opbrengsten- als kostenstijging zijn 0%. Dit is gelet op de eindfases van beide projecten (Trefpunt is ook afgesloten) terecht. Er zijn namelijk geen nog te realiseren opbrengsten en kosten welke onderhevig zijn aan indexatie als gevolg van tijdsverloop.
14
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding
De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving
•
Het risico dat in het proces lonen en salarissen: •
Personen in de personeels- en salarisadministratie zijn opgenomen die niet in dienst zijn;
•
personeelsleden een hogere (variabele) beloning krijgen, dan waar zij op grond van hun functie en/of prestatie recht op hebben;
•
niet- gemaakte kosten worden gedeclareerd en/of privé uitgaven worden gedeclareerd;
•
niet – gewerkte uren als werktijd worden verantwoord (prestatielevering vaststellen);
•
fractievergoedingen worden gebruikt voor oneigenlijke doeleinden;
•
vergoedingen worden uitbetaald waarvoor geen prestatie is verricht (bijvoorbeeld presentiegelden).
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Als onderdeel van onze controle vragen wij uw organisatie jaarlijks om inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking zou kunnen bevatten als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van deze inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, alsook de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad (of met de auditcommissie). Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. •
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
In 2023 heeft de gemeente Ermelo in samenwerking met de partners in EHZM beleid op het gebied van fraudepreventie ontwikkelt. Dit beleid is vastgelegd in het stuk “Beleid Fraudepreventie Ermelo”. Een verdere operationalisering van het beleid is uitgewerkt in het “Werkplan Fraudepreventie: risico inventarisatie Ermelo”. Op basis van dit werkplan zijn in 2025 risicoanalyses uitgevoerd voor de volgende risico’s en processen: •
Het risico dat personen de financiële verslaggeving en de gepresenteerde resultaten gebruiken om daar beter van te worden.
•
Het risico van onrechtmatige onttrekkingen van geld en/of goederen aan de gemeente.
Overig
Overig
•
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
Het risico dat in het proces subsidies: •
(te hoge) subsidies worden verstrekt waarbij een ambtenaar/ bestuurder privébelangen heeft;
•
verstrekking aan ambtenaar/bestuurder en/of relatie plaats vindt;
•
bevoordeling van organisaties waarbij een ambtenaar/bestuurder belang of
Het risico dat in het proces inkopen en aanbesteden: •
de inkopen waarvoor betaald is wordt niet geleverd.
•
er wordt niet voldaan aan de aanbestedingsregels waardoor er misbruik gemaakt kan worden om de opdracht aan een specifieke
Wij merken op dat de gemeente in haar paragraaf bedrijfsvoering specifieke aandacht heeft besteed aan frauderisicobeheersing. Het opnemen van frauderisico in het controleplan voor 2025 getuigt van een voortdurende toewijding aan het waarborgen van integriteit en transparantie in alle aspecten van haar activiteiten. Als uw accountant zijn we vol vertrouwen dat de gemeente op de goede weg is om een robuust kader voor fraudepreventie te ontwikkelen en te handhaven. We blijven de gemeente attenderen om ervoor te zorgen dat deze inspanningen worden versterkt en effectief worden uitgevoerd, met als uiteindelijk doel het beschermen van de financiële belangen van de gemeenschap en het bevorderen van een cultuur van vertrouwen en integriteit.
privé voordeel heeft.
15
Belangrijkste bevindingen in onze controle Rapporteren over fraude
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Van de accountant wordt op grond van de regels van de beroepsorganisatie (NBA) een professioneel-kritische houding verwacht ten aanzien van afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude in de jaarrekening maar ook met betrekking tot omkoping, corruptie, ondermijning en de naleving van andere wet- en regelgeving.
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
De aandacht voor het thema fraude en integriteit neemt de laatste jaren steeds verder toe. Het zorgt ervoor dat organisaties steeds vaker gevraagd wordt transparant te zijn in de visie, het beleid en het toezicht op het integer handelen in alle geledingen van de organisatie. Dat gaat dus niet alleen over fraude maar ook over misbruik en oneigenlijk gebruik, het hanteren van gedragscodes en de naleving van andere regelgeving bijvoorbeeld op het gebied van arbeidsomstandigheden en milieu. Dit geldt niet alleen op de werkvloer, maar vraagt ook iets van organisatie en bestuur.
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
Met ingang van 2022 is het op grond van de verslaggevingsregels voor veel organisaties verplicht om in het jaarverslag te rapporteren over de fraudegevoeligheid van de organisatie. Voor gemeente geldt een aanbeveling om hierover te rapporteren vanuit de kadernota rechtmatigheid. Voor gemeenten geldt echter vanuit Artikel 2:391 lid 1 BW dat voornaamste risico’s dienen te worden toegelicht in onder andere de paragraaf bedrijfsvoering. Wij dienen als uw accountant er op toe te zien dat het college B&W rapporteert over de voornaamste frauderisico’s en het fraudemanagement van de gemeente.
De afgelopen jaren hebben we steeds aandacht gevraagd voor het opstellen van een (fraude)risicoanalyse en de rapporteringsverplichting in veel sectoren is een volgende stap in dit proces. De gemeente Ermelo beschikt over een stelsel aan maatregelen om fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik tegen te gaan. Zoals benoemd vormen de documenten “Beleid Fraudepreventie Ermelo” en “Uitvoeringsagenda Fraudepreventie: risico inventarisatie Ermelo 2024” hier de kern in. Dit is kort benoemd in de jaarrekening, namelijk in paragraaf Bedrijfsvoering. Hiertoe verwijzen wij ook in onze controleverklaring in sectie “Controle-aanpak frauderisico’s”. De accountant maakt zelf ook een inschatting van de frauderisico’s binnen een organisatie, en vormt zich een beeld van de maatregelen van interne beheersing die de organisatie heeft getroffen om mogelijke fraudes van materieel belang te voorkomen en te bezien of deze maatregelen effectief zijn. In iedere organisatie bestaat een risico op het doorbreken van de interne beheersing door het management bij de totstandkoming van schattingen. We beoordelen in het kader van onze controle de interne processen op deze schattingen en doen detailcontroles op de uitgangspunten en aannames die aan significante schattingen ten grondslag liggen.
Ook zijn we alert op ongebruikelijke transacties, samenwerkingsrelaties en de naleving van procedures die mede tot doel hebben transparantie en integer handelen te bevorderen. Elementen daaruit zijn controles op de prestatielevering bij inkooptransacties, het naleven van het inkoopbeleid en aanbestedingsregels. Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen. Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie is dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties, en hierover tijdig met ons in contact treedt. Wij merken daarbij op dat wij de integriteitskwesties deze mondeling besproken hebben omdat de gemeente geen systematische registratie van integriteitskwesties bijhoudt. Wij verwijzen hiervoor naar ons advies hierover in onze managementletter 2025.
16
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.
Continuïteitsbeoordeling In het kader van de jaarrekeningcontrole beoordelen wij ook het vermogen van de gemeente om de activiteiten in de komende twaalf maanden voort te zetten. Elementen die we in deze beoordeling betrekken zijn onder meer de vermogenspositie, de begroting voor het komende boekjaar, de afhankelijkheid van eigen inkomsten, de risico’s die u zelf identificeert en uiteraard ook de risico’s die wij als uw accountant signaleren. Vanwege de geopolitieke situatie, de inflatie, de energieprijsontwikkeling en ontwikkelingen in de regelgeving voor accountants is, net als bij het onderwerp fraude, steeds vaker informatie in de controleverklaring opgenomen over de continuïteitsbeoordeling die wij uitvoeren. De continuïteitsafwegingen worden bij u op dit moment veelal expliciet gemaakt en zijn onderdeel van het proces waarin organisatie en bestuur worden betrokken. Dit heeft haar weerslag in bijvoorbeeld paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing, waarin u aandacht heeft voor uw risicobeheersing en de gestelde norm kengetallen waarop de provincie Gelderland haar beoordeling baseert.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
17
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Sociaal domein (3 decentralisaties) Voor de jaarrekeningcontrole 2025 hebben wij – met inachtneming van de Audit Alert Sociaal Domein van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) – de door uw gemeente getroffen maatregelen om te komen tot een getrouwe besteding van de zorg in natura (Wmo en Jeugd, exclusief PGB’s) geëvalueerd.
Inhoudsopgave PGB’s en Sociale Verzekeringsbank Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met beperking bij de verantwoordingen 2025 verstrekt. Voor de gemeente Ermelo heeft de accountant van de SVB fouten voor getrouwheid en rechtmatigheid geconstateerd. De geconstateerde fouten vallen onder de rapporteringstolerantie, waardoor deze niet staan benoemd in de bijlage 1.
Zorg in Natura/Jeugdzorg en WMO De controle op de bestedingen Jeugdwet/WMO worden uitgevoerd door Meerinzicht (rechtmatigheid) en haar accountant (getrouwheid). In de bestedingen aan zorgaanbieders WMO en Jeugd is bij Meerinzicht in 2025 een geprojecteerde onzekerheid voor de getrouwheid geconstateerd. Met behulp van de zogenaamde bel-brief methode wordt vastgesteld of toegekende zorg daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Bij één van de onderzochte cliënten heeft dit geleid tot een gedeeltelijke bevinding. Omdat het onderzoek met de belbriefmethode plaatsvindt door middel van een steekproef is deze bevinding geprojecteerd op de totale zorguitgaven wat heeft geleid tot een onzekerheid van € 559.823. Deze onzekerheid is opgenomen in bijlage 1b van dit accountantsverslag.
Rechtmatigheid
Sociaal domein
Financiële positie
Financiële positie € 10.000.000 Organisatie
Organisatie
€ 9.000.000
€ 9.476.315 € 8.733.164 € 7.737.981
€ 8.000.000
€ 6.573.362 € 6.062.125 € 5.434.048
€ 7.000.000
IT-audit
IT-audit
€ 6.000.000 € 5.000.000 € 4.000.000
Overig
Overig
€ 3.000.000 € 2.000.000
Bijlagen
Bijlagen
€ 364.000 € 505.000 € 634.000
€ 1.000.000 €Jeugdwet
WMO Bestedingen 2025
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
Bestedingen 2024
PGB bestedingen Bestedingen 2023
18
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Schatkistbankieren
Controle voorzieningen
Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden (= alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen limiet). Voor uw gemeente geldt voor 2025 per kwartaal een limiet van € 2,2 miljoen. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de overdan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2025 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt dat de gemeente Ermelo in geen van de kwartalen een overschrijding laat zien.
Voorzieningen zijn onderhevig aan managementschattingen en veronderstellingen. Wij hebben de voorzieningen hoofdzakelijk getoetst op de juistheid en volledigheid van deze schattingen en veronderstellingen als ook de betrouwbaarheid ervan.
Bevindingen
Bevindingen
Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de Wet Normering topinkomens (WNT)
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt.
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
De bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2025 niet meer bedragen dan € 246.000 per jaar. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. In 2025 hebben wij geen overschrijdingen van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd.
Wij hebben dit jaar bijzondere aandacht gehad voor de ‘voorziening pensioenverplichting wethouders’. Dit jaar is een extra dotatie van € 857.000 opgenomen als gevolg van de waardeoverdracht naar het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (verder ABP) per 01-01-2028. Deze voorziening moet op 1 januari 2028 worden overgedragen aan het ABP op grond van de Wet Toekomst Pensioenen. Deze voorziening kende tot en met 2024 een dekkingsgraad van 100 procent. Omdat het ABP een hogere dekkingsgraad kent moet de voorziening hierop worden aangepast naar de dekkingsgraad die het ABP per 31 december van een verslagjaar hanteert. Op 31 december 2025 is dit 123,5 procent. In de jaarrekening is een dekkingsgraad van 122,2 procent toegepast. Het verschil tussen beiden is kleiner dan de rapporteringstolerantie. Ook voor de overige materiële voorzieningen hebben wij gegevensgerichte controles uitgevoerd op enerzijds de onttrekkingen 2025 als ook de dotaties welke leiden tot de benodigde hoogtes per 31-12-2025. Wij hebben n.a.v. de controles op de voorzieningen geen bevindingen.
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
19
Rechtmatigheids verantwoording
Per saldo persoonlijker
-
Rechtmatigheidsverantwoording Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Rechtmatigheidsverantwoording
Kade s echtmatigheid
Het boekjaar 2025 is het derde jaar waarin het college een rechtmatigheidsverantwoording opneemt in de jaarrekening. De rechtmatigheidsverantwoording geeft inzicht in hoeverre de gemeente Ermelo rechtmatig heeft gehandeld. De aspecten die in de voorbereiding van de rechtmatigheidsverantwoording aan de orde komen zijn het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik.
Bij het controleren van de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording hebben wij ons naast landelijke wet- en regelgeving gebaseerd op de volgende gemeentelijke kaders:
Samenvatting
•
Controleverordening
•
Financiële verordening, inclusief verantwoordingsgrens
•
Normenkader
Enkele voorbeelden van landelijke wet- en regelgeving zijn:
Bevindingen
Bevindingen Begrotingscriterium Rechtmatigheid
Voorwaarden criterium
Misbruik en oneigenlijk gebruik
•
Het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies
•
Aanbestedingswet 2012
•
Gids Proportionaliteit
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
Rol van de acco ntant De accountant geeft nadat het college de rechtmatigheidsverantwoording heeft opgesteld een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening waarin de rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen. De accountant geeft geen afzonderlijk oordeel over de rechtmatigheid. Dit betekent onder meer dat afwijkingen van rechtmatigheid (voor zover deze niet ook van invloed zijn op het getrouwe beeld), geen invloed hebben op de strekking van de controleverklaring. Hierdoor kan het bijvoorbeeld voorkomen dat er omvangrijke afwijkingen van rechtmatigheid zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording van het college, terwijl de strekking van de controleverklaring toch goedkeurend is.
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
21
Rechtmatigheidsverantwoording Inleiding
Inleiding
In de rechtmatigheidsverantwoording 2025 rapporteert het college een totale onrechtmatigheid van € 1,1 miljoen, waarbij een bedrag van € 0,6 miljoen conform de afspraken met de raad acceptabel is. Het college rapporteert daarmee een netto onrechtmatigheid van € 0,5 miljoen.
Voorwaardencriterium
Onrechtmatigheden begrotingscriterium
De voorwaarden zijn afkomstig uit de regelgeving en hebben betrekking op aspecten zoals: termijnen, grondslagen, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Het tot stand komen van grotere inkoopcontracten is bijvoorbeeld aan bepaalde voorwaarden verbonden (de aanbestedingswet).
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
De netto afwijking als gevolg van het begrotingscriterium is nihil. In deze afwijking is rekening gehouden met begrotingsafwijkingen van € 1,1 miljoen waarvan u als raad heeft besloten dat deze niet onrechtmatig zijn.
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
Begrotingscriterium Het begrotingscriterium heeft te maken met het budgetrecht van de raad. Iedere wijziging van baten, lasten of investeringen moet aan u worden voorgelegd. Als binnen een sub-programma de werkelijke lasten de begrote lasten overschrijden en deze overschrijding is niet gemeld dan is deze onrechtmatig.
Onderschrijdingen van lasten en over- of onderschrijdingen van baten moeten tijdig worden gemeld omdat anders ook sprake kan zijn van onrechtmatigheid. Lagere lasten of hogere baten bieden u immers de gelegenheid een andere bestemming voor die middelen te vinden. Wat tijdig is heeft u in 2025 geregeld in de aangepaste financiële verordening. Hierin liggen de afspraken tussen raad en college over tijdigheid vast. Effectief is in deze verordening geregeld dat de genoemde afwijkingen tot en met de aanbieding van de jaarrekening gemeld mogen worden. Overschrijdingen van de lasten kunnen alleen met een raadsbesluit geaccordeerd worden.
De totale omvang van de uitgaven waarbij sprake is van het niet voldoen aan het voorwaardencriterium is afgerond € 0,5 miljoen en bestaat op een klein bedrag na uit inkopen/aanbesteden. Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van de financiële beheershandelingen.
De onrechtmatigheid van de inkopen en aanbestedingen is het gevolg van het niet voldoen aan de voorwaarden zoals die zijn opgenomen in de aanbestedingswet 2012, de gids proportionaliteit en de overige wet- en regelgeving op het gebied van aanbesteden. Misbruik en oneigenlijk gebruik Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan (de ‘geest van de wet’). De beheersmaatregelen die daarbij passen zijn: handhaving, voorlichting, analyse toepassing en actualisering wet- en regelgeving. Ook dit kan tot een onrechtmatigheid leiden. Er zijn geen bevindingen die te maken hebben met misbruik en oneigenlijk gebruik.
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
22
Financiële positie
Per saldo persoonlijker
Financiële positie In dit hoofdstuk geven wij op hoofdlijnen een samenvatting van de ontwikkelingen in het vermogen en het resultaat van uw gemeente. Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
De vermogenspositie van uw gemeente is ten opzichte van 2024 toegenomen. In het BBV, de verslaggevingsregels van gemeenten, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Gedurende het boekjaar is voor circa 6,8 miljoen onttrokken en 9 miljoen gedoteerd in het vermogen. Het uiteindelijke resultaat na bestemming betreft 7,4 miljoen voordelig en is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het hiernavolgende overzicht hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2025 46,7% van het balanstotaal (2024: 48,9 % van het balanstotaal).
Bevindingen
Vermogenspositie
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Toename
Afname
Totaal
€ 90.000
Financiële positie
Financiële positie
€ 80.000 € 70.000
Organisatie
Organisatie
€ 60.000 € 50.000
IT-audit
IT-audit
€ 7.678
€ 54.536
Mutaties 2022
31-12-2022
€ 10.942
€ 65.478
Mutaties 2023
31-12-2023
€ 7.452
€ 72.930
Mutaties 2024
31-12-2024
€ 7.483
€ 80.800
Mutaties 2025
31-12-2025
€ 46.858
€ 40.000 € 30.000
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
€ 20.000 € 10.000
€31-12-2021
24
Financiële positie Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
Resultaat
Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar wordt weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit de in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in de reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de politieke besluitvorming. De exploitatie over 2025 laat een voordelig gerealiseerd saldo van baten en lasten van € +/+ 7,9 miljoen zien, ten opzichte van een begroot saldo van € +/+ 1,4 miljoen. Dit is een voordeel van afgerond € 6,5 miljoen.
€ 15.000
€ 13.541
€ 13.000
€ 11.132
€ 11.000 € 9.000
€ 7.496
€ 7.483
€ 7.000
€ 5.000
€ 3.611
€ 3.000
€ 1.875
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
€ 1.000
Exploitatieresultaat (in € 1.000)
€ -1.000 Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Totale baten
€ 114.888
€ -3.000
Totale lasten
€ 107.017
€ -5.000
2019
Organisatie Gerealiseerde saldo van baten en lasten
€ -3.619 2020
2021
2022
2023
2024
2025
€ 7.871
IT-audit
IT-audit
Bij: onttrekkingen aan reserves
€ 7.249
Overig
Af: stortingen in reserves
€ 6.861
Overig
Bijlagen
Saldo mutaties reserves
- € 388
Gerealiseerd resultaat
€ 7.483
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
25
Financiële positie Het weerstandsvermogen is toegenomen Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Het is evident dat er sprake is van een sterke financiële positie. Dat wordt ook geïllustreerd door de verplichte kengetallen die in de paragraaf Weerstandsvermogen worden vermeld. Alleen de kengetallen voor het grondexploitatie en de structurele exploitatieruimte bevindt zich zoals bekend in risicogebied.
Het weerstandsvermogen betreft de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit vanwege ingeschatte risico’s. De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit (voor de samenstelling hiervan verwijzen wij naar paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing in uw jaarverslag 2025) bedraagt, € 30,8 miljoen positief (2024: € 27,2 miljoen positief).
Weerstandsvermogen
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
De inventarisatie van de risico’s die in de paragraaf Weerstandsvermogen (in het jaarverslag) is opgenomen, geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een kans inschatting van het zich voordoen van het geïdentificeerde risico, om zo de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij wordt een doorlopend inzicht gegeven in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente, en wordt vermeld welke risico’s zijn verdwenen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook wordt een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de grootste risico’s.
40,0 27,2
30,0 20,0 10,0
30,8
19,9 12,1
9,3 0,9
0,8
2,2
2,3
2,9
2021
2022
2023
2024
2025
0,0 Benodigde capaciteit
Beschikbare capaciteit
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Uw gemeente heeft op basis van een kans en impact analyse berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Hieruit volgt een gekwantificeerd bedrag aan benodigde weerstandscapaciteit van afgerond € 2,9 miljoen (2024: € 2,3 miljoen). De stijging van de beschikbare capaciteit overstijgt de stijging van de benodigde weerstandscapaciteit wat leidt tot een toename van het ratio weerstandsvermogen, zoals hiernaast is weergegeven. Voor meer gedetailleerde informatie over uw weerstandspositie verwijzen wij u naar paragraaf “Weerstandsvermogen en risicobeheersing” in uw jaarverslag 2025.
Ratio weerstandsvermogen 20,0 15,0
14,7 10,7
9,0
10,0
12,0
10,8
2024
2025
5,0 2021
2022
2023 Ratio
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
26
Financiële positie Ravijnjaar – vooruitblik op de ontwikkeling van het vermogen Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
U heeft de begroting 2025 vastgesteld inclusief de ramingen voor de jaren 2026 tot en met 2029. Uw verwacht vanaf boekjaar 2026 t/m 2029 een positief resultaat, waardoor het eigen ver mogen ook jaarlijks stijgt. Daarvoor onttrekt u per saldo geld aan de reserves. Het saldo van de baten en lasten voor de mutaties reserves is met uitzondering van 2027 voor de jaren 2026 tot en met 2029 negatief. Onderstaande staafdiagram hebben wij inzichtelijk gemaakt dat de verwachten stand van het eigen vermogen oplopen. Bij gelijk blijvende risico’s zoals in uw paragraaf weerstandvermogen omschreven en wanneer de positieve resultaten ten gunste komen van de algemene reserve zal dit een positief effect hebben op het weerstandsvermogen.
Vermogenspositie
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
Financiële positie
€ 81,3
€ 80,8
€ 0,8
€ 82,7
Totaal
€ -1,8
Rechtmatigheid
Financiële positie
Afname
€ 90,0 € 80,0
Rechtmatigheid
Toename
€ 83,6
€ 82,9 € -0,4
€ -0,3
Verwacht resultaat 2028
Verwacht resultaat 2029
€ 70,0 € 60,0 € 50,0
Organisatie
Organisatie
€ 40,0
IT-audit
IT-audit
€ 30,0 € 20,0
Overig
Overig
€ 10,0
Bijlagen
Bijlagen
€Verwacht resultaat 2026 Eigen vermogen 31-12-2025
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
Verwacht resultaat 2027 Eigen vermogen 31-12-2026
Eigen vermogen 31-12-2027
Eigen vermogen 31-12-2028
Eigen vermogen 31-12-2029
27
Financiële positie Vorig jaar hebben wij gewezen op het belang van het voorspellend karakter van Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
planning- en controlproducten. Dit met het oog op het ravijnjaar waarvan toen de effecten in 2026 werden verwacht. Deze verwachting is aangepast naar 2028. Wij willen nogmaals op de aandachtspunten die wij toen noemden om u voor te bereiden op het ravijnjaar:
• Duidelijke en frequente monitoring van financiële prognoses. Zorg ervoor dat p&c-
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
producten regelmatig worden geüpdatet met de meest actuele gegevens om tijdig afwijkingen te signaleren. • Prioriteit geven aan en inzicht geven in mogelijke risico’s en robuuste scenario’s en noodmaatregelen. Een aantal elementen die hierin bijdragen: ▪
Transparante communicatie. Betrek de raad en andere belanghebbenden actief bij het bespreken van financiële prognoses en keuzes, om draagvlak te creëren voor eventuele ingrepen.
▪
Focus op strategische keuzes en prioriteren. Adviseer gemeenten om scherpe keuzes te maken in beleidsdoelen en te investeren in wat écht bijdraagt aan maatschappelijke waarde.
Organisatie
▪
Gebruik van technologische tools en data-analyses. Stimuleer het gebruik van moderne technologieën om financiële inzichten te verbeteren en de besluitvorming te ondersteunen.
IT-audit
▪
Schakel over van handmatige controles naar geautomatiseerde beheersingsmaatregelen. Focus menselijke capaciteit op onderwerpen met kritische betekenis.
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
IT-audit
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
Deze aandachtspunten zijn niet alleen belangrijk met het oog op het ravijnjaar, zij kunnen u helpen uw control op begroting en realisatie te vergroten.
28
Organisatie
Per saldo persoonlijker
Administratieve organisatie en interne beheersing Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Wij hebben in september 2025 een interimcontrole verricht bij de gemeente Ermelo. Tijdens deze interimcontrole richten wij ons vooral op de opzet en bestaan van de administratieve organisatie. Wij verrichten werkzaamheden ten aanzien van de procedures binnen de gemeente voor zover deze van belang zijn om een oordeel te vormen over de getrouwheid van de jaarrekening van de gemeente. Wij hebben hieronder een samenvatting opgenomen van de getoetste processen. Voor onderliggende details en bevindingen verwijzen wij naar onze managementletter. Verder hebben wij tijdens de jaarrekeningcontrole één nieuwe bevinding. Deze is opgenomen op pagina 31 van dit verslag.
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
•
Subsidieverstrekkingen en lasten uit inkomensoverdrachten
•
Inkopen en aanbestedingen
•
Grondexploitaties
•
Fraude- en anti-corruptiebeheersing
Ten aanzien van opzet en bestaan geven wij het proces een classificatie mee: Verbetermogelijkheden:
•
Administratie & verslaglegging
•
Factuurverwerking en betalingen
•
Factuurverwerking en betalingen
•
Algemene uitkering en overige baten
•
Inkopen en aanbestedingen
Conclusies per proces
Financiële positie Organisatie
Subsidiebaten en baten uit inkomensoverdrachten
Binnen het proces is sprake van significant risico en/of er is sprake van verschillende tekortkomingen observaties binnen de AO/IB en vragen hier op korte termijn uw aandacht voor. Het betreft in dit geval de volgende processen:
In onze controle zijn de volgende significante processen onderkend:
Financiële positie
Organisatie
•
Toereikend met verbetermogelijkheden: Verbetermogelijk heden; 2
Binnen het proces is sprake van verhoogd risico en/of er is sprake van verschillende observaties binnen de AO/IB en vragen hier op middellange termijn (opvolging in boekjaar T+1) uw aandacht voor;
IT-audit
IT-audit Toereikend; 4
Toereikend: Binnen het proces is sprake van risico en er is geen sprake van observaties binnen de AO/IB. Hiermee concluderen wij dat dit proces in opzet en bestaan voldoende is om het proces van het opstellen van de jaarrekening te ondersteunen.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Toereikend met verbetermogelijk heden; 2 Toereikend
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
Toereikend met verbetermogelijkheden
. Verbetermogelijkheden
30
Administratieve organisatie en interne beheersing Tarieveninvoer leges
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
.
Tijdens de controle op de leges, welke in mandaat zijn uitbesteed aan Meerinzicht, heeft de Verbijzonderde Interne Controle een fout in de tarieveninvoer op bouwsommen geconstateerd. Bouwsommen zijn handmatig aangepast, omdat tarieven niet in promillage maar in procenten waren ingevoerd. Dit heeft geleid tot een aanpassing van de gerealiseerde opbrengsten omgevingsvergunningen voor een bedrag van € 145.000. Deze aanpassing is opgenomen op bijlage 1c van deze rapportage
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Het verdient de aanbeveling om de administratieve organisatie en interne beheersing rondom tariefinvoer te verbeteren. Wij bevelen aan om handmatige aanpassingen te beperken tot het minimum dan wel tariefmutaties via een vier-ogenprincipe te laten controleren.
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Ermelo
31
IT - audit
Per saldo persoonlijker
IT - audit Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Samenvatting tekortkomingen IT-audit Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen hebben betrekking op de onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij geen volledigheid pretenderen.