CV oplegger DS 2. WMO, e250072846

Advies ombuigingen Meerinzicht Aan:

Burgemeester en Wethouders

Gemeente

Steller:

Accounthouder Meerinzicht J. van der Cingel

Portefeuilehouder

Ermelo Harderwijk Zeewolde Erik van der Weide Marcel Companjen / Maarten Reckman Erik van de Beld

Openbaar Stuk(ken) bijgevoegd: Te volgen route:

Ja Ja 3

Datum vergadering:

9 december 2025

Afdeling: Datum voorstel: Raadsvoorstel bijgevoegd: Bundel Bevat voorstellen:

Medewerker Meerinzicht: K. Goes / W. Turkstra Domein sociaal 2 juli 2025 Ja

Ds. 2 Wmo 3. Toezicht rechtmatigheid wmo/jeugd 7. Kwaliteitstoetsing Cliëntervaring BW beleggen bij aanbieders BW 11. Wmo Innovatiebudget 12. Wmo Lichte hulpverlening voorliggend aanbieden 13. Wmo Actieve regie op stapeling Wmo

Onderwerp Voorstel ombuigingen Wmo Het college van B&W besluit:

1.

In te stemmen met ombuigingsvoorstellen 1.1. 3. Toezicht rechtmatigheid wmo/jeugd

1.2. 1.3.

2. 3.

11. Wmo Innovatiebudget 12. Wmo Lichte hulpverlening voorliggend aanbieden en 13. Wmo Actieve regie op stapeling Wmo (samengevoegd voorstel) Niet in te stemmen met ombuigingsvoorstel 2.1. 7. Kwaliteitstoetsing Cliëntervaring BW beleggen bij aanbieders BW de raad voor te stellen de budgettaire gevolgen te verwerken in de begroting conform bijgevoegd raadsvoorstel.

Definitief besluit 1.

2. 3.

In te stemmen met ombuigingsvoorstellen 1.1. 3. Toezicht rechtmatigheid wmo/jeugd 1.2. 11. Wmo Innovatiebudget 1.3. 12. Wmo Lichte hulpverlening voorliggend aanbieden en 13. Wmo Actieve regie op stapeling Wmo (samengevoegd voorstel) Niet in te stemmen met ombuigingsvoorstel 2.1. 7. Kwaliteitstoetsing Cliëntervaring BW beleggen bij aanbieders BW de raad voor te stellen de budgettaire gevolgen te verwerken in de begroting conform bijgevoegd raadsvoorstel.

Inleiding Deze bundel bevat vier ombuigingsvoorstellen van Meerinzicht. Alle voorstellen sluiten aan bij de Nota Sociaal Domein en dragen bij aan structurele verbetering van de rechtmatigheid, kwaliteit en financiële duurzaamheid van de Wmo. Het eerste voorstel betreft het intensiever toezicht rechtmatigheid op Wmo en Jeugd, waarvoor extra middelen worden gevraagd. Dit voorstel voorziet tijdelijk in extra capaciteit om processen rondom pgb en zorg in natura te optimaliseren en toezicht te intensiveren. Het leidt bovendien tot een extra bezuiniging, doordat terugvorderingen en preventie van onrechtmatige betalingen structureel bijdragen aan lagere uitgaven. Na drie jaar moet de werkwijze volledig zijn verankerd, waardoor onrechtmatigheden structureel worden voorkomen en de kwaliteit van dienstverlening verbetert. Het tweede voorstel wordt afgeraden. In dit voorstel wordt voorgesteld om het kwaliteitsonderzoek voor beschermd wonen te laten uitvoeren door de zorgaanbieders zelf. Dit levert besparing op de formatie van Meerinzicht, maar de inhoudelijke werkzaamheden blijven bestaan en moeten dan door een andere organisatie worden uitgevoerd. In het derde voorstel wordt een innovatiebudget voorgesteld om nieuwe werkwijzen te ontwikkelen en te testen. Deze zijn gericht op duurzame kostenbesparingen binnen de Wmo maatwerk en gerichtere ondersteuning van inwoners.

Dit is noodzakelijk om de gewenste beweging vanuit de Nota Sociaal Domein te bewerkstelligen. Tot slot worden in voorstel vier voor de reeds vastgestelde taakstellingen frictiekosten opgenomen om noodzakelijke organisatorische aanpassingen financieel te ondersteunen. Dit moet leiden tot een effectievere inzet van zorg, kortere trajecten en meer afschaling naar het voorveld, wat resulteert in besparingen op maatwerkvoorzieningen. De mate waarin deze resultaten gerealiseerd kunnen worden, is

Pagina 2/7 Zaaknummer /

echter afhankelijk van de besluitvorming en de beschikbaarheid van de benodigde investeringen. Latere besluitvorming kan als effect hebben dat het behalen van het volledige resultaat in 2026 niet haalbaar is en vanaf 2027 pas volledig te realiseren is. Argumenten 1.1. Intensiever toezicht realiseert extra bezuiniging en verbetert de kwaliteit en rechtmatigheid Wmo en Jeugd. Door extra capaciteit in te zetten voor toezicht op pgb en Zorg in Natura kunnen terugvorderingen sneller worden uitgevoerd en onrechtmatige betalingen voorkomen. Dit leidt tot structurele besparingen en efficiënter gebruik van middelen. Optimalisatie van processen en nauwkeuriger toezicht verkleint fouten en fraude, wat de betrouwbaarheid en de kwaliteit van de dienstverlening voor inwoners vergroot. 1.2. De ombuigingsvoorstellen dragen bij aan het realiseren van de bestaande taakstelling De voorgestelde maatregelen zijn geen nieuwe bezuinigingen, maar vormen een noodzakelijke uitwerking van de eerder opgelegde taakstelling op de zorgkosten Wmo. Door uitvoering te geven aan deze voorstellen wordt gewerkt aan het opvangen van structurele financiële druk binnen het sociaal domein. 1.3. Frictiekosten zijn nodig om de taakstelling verantwoord en zorgvuldig te realiseren De taakstelling vraagt om organisatieaanpassingen binnen Meerinzicht.

Het opnemen van frictiekosten is noodzakelijk om deze transitie zorgvuldig te begeleiden, de continuïteit van dienstverlening te waarborgen en de kwaliteit te behouden. Wat uiteindelijk leidt tot uitbreiding van de taken van de klantmanager binnen de bestaande formatie en een kostenbesparing van maatwerkvoorzieningen. 1.4. Het innovatiebudget ondersteunt een versnelde en toekomstgerichte uitvoering van de taakstelling Meerinzicht toont initiatief en ambitie om actief bij te dragen aan structurele oplossingen. Met het innovatiebudget kunnen vernieuwende werkwijzen worden ontwikkeld en getest die op termijn leiden tot duurzame kostenbesparingen en betere ondersteuning voor inwoners. Dit draagt bij aan een toekomstbestendige uitvoeringspraktijk. 2.1. Overheveling van het kwaliteitsonderzoek beschermd wonen kan leiden tot informatieverlies De kwaliteitstoets Beschermd Wonen vormt een belangrijk sturingsinstrument voor contractmanagement. Door de uitvoering hiervan bij aanbieders en een externe partij te beleggen, bestaat het risico dat minder objectieve en minder gedetailleerde informatie beschikbaar komt voor contractmanagement. Dit kan ook gevolgen hebben voor de kwaliteit van dienstverlening. 2.2.

De kwaliteitstoets Beschermd Wonen is onderdeel van regionale afspraken en moet geborgd blijven De uitvoering van de kwaliteitstoets voor Beschermd Wonen is regionaal afgestemd en maakt integraal onderdeel uit van de regionale afspraken. Het is essentieel dat deze taak continu wordt uitgevoerd, aangezien de toets onmisbare informatie verschaft voor effectieve sturing en contractmanagement. Er is hierbij geen sprake van een bezuiniging, maar van een budgettaire herschikking. Vanuit het regiecentrum Maatschappelijke Zorg is deze herschikking onwenselijk. Kanttekeningen 1.1. Beperkt toezicht capaciteit vergroot risico’s Zonder uitbreiding van het toezicht kunnen niet alle signalen worden opgepakt, wat de kans op onrechtmatigheden, zorgfraude en ondermijning vergroot.

Pagina 3/7 Zaaknummer /

1.2. De frictiekosten leiden op korte termijn tot extra uitgaven Hoewel de frictiekosten noodzakelijk zijn om de taakstelling zorgvuldig te realiseren, betekent dit dat op korte termijn extra middelen nodig zijn. 1.3. Zonder inzet van frictiekosten kunnen de taakstellingen niet tijdig en beheerst worden gerealiseerd De omvang en aard van de opgelegde taakstelling vereisen structurele aanpassingen binnen de organisatie van Meerinzicht. Zonder beschikbare frictiegelden zal de implementatie van benodigde maatregelen aanzienlijk trager verlopen en ontstaat het risico op ongecontroleerde verschraling van dienstverlening en geen uitbreiding van de taken van de klantmanager binnen de bestaande formatie. 2.1. Het innovatiebudget levert niet direct financiële besparing op De voorgestelde innovaties zijn gericht op langetermijneffecten. Er is op voorhand geen garantie op directe financiële opbrengst. Het is daarom van belang om per initiatief vooraf een duidelijke businesscase en evaluatiekader vast te stellen, zodat inzicht ontstaat in haalbaarheid en impact. 2.2. De herpositionering van het kwaliteitsonderzoek BW leidt tot een besparing op begroting van Meerinzicht Door de uitvoering van delen van de kwaliteitstoets bij een extern bureau en bij de aanbieders zelf onder te brengen, komt er capaciteit vrij binnen de bestaande formatie van Meerinzicht.

Het inhoudelijke werk blijft echter bestaan en zal dan door een andere organisatie of door zorgaanbieders moeten uitgevoerd worden.

Financiële toelichting De budgettaire gevolgen van de vier ombuigingsvoorstellen, gericht op het verbeteren van de rechtmatigheid, kwaliteit en financiële duurzaamheid van de Wmo, zijn in onderstaande tabellen samenvattend weergegeven. Deze bundel met voorstellen leidt tot een hogere bijdrage aan de GR Meerinzicht, de besparing op de zorgkosten landt in de gemeentelijke begroting. Deze besparing maakt geen deel uit van de lokale zorgkosten 2026. Budgettaire gevolgen1 Bedragen x 1.000 euro

2026

2027

2028

2029

Uitvoeringskosten (Begroting GR Meerinzicht) Besparing op zorgkosten (Gemeentelijke begroting) Innovatiebudget (Gemeentelijke begroting) Totaal

-152

-193

-148

-2

150

280

280

280

-105

-210

-210

-105

-107

-123

-78

173

Totale budgettaire gevolgen per gemeente: Bedragen x 1.000 euro 2026

2027

2028

2029

1

Bij de voorstellen waarbij het een besparing of investering op formatie betreft is in de berekening rekening gehouden met de nu geldende loonsom conform vastgestelde CAO 2025-2027.

Pagina 4/7 Zaaknummer /

Ermelo Harderwijk Zeewolde Totaal

-33 -74 -23 -107

-52 -115 44 -123

-41 -89 52 -78

24 53 96 173

Overzicht van de voorstellen 1. Voorstel: Wmo intensiveren toezicht jeugd en Wmo (voorstel 3) Besparing: 200.000 per jaar (heeft een effect op de zorgkosten binnen de gemeente begroting). Frictiekosten: 102.000 per jaar vanaf 1 april 2026 t/m 2028 (leidt tot extra uitvoeringskosten Meerinzicht). 2. Voorstel: Wmo innovative budget (voorstel 11) Besparing: Nog niet te bepalen (heeft een effect op de zorgkosten binnen de gemeente begroting). Frictiekosten: 210.000 per jaar (medio 2026 t/m medio 2029 (leidt tot extra budget in de gemeentelijke begroting). 3. Voorstel: Wmo actieve regie op stapeling Wmo en Wmo lichte hulpverlening voorliggend aanbieden (samengevoegd voorstel 12 en 13) Besparing: deze zijn in Ermelo en Harderwijk al opgenomen in de gemeentelijke ombuigingen.(heeft een effect op de zorgkosten binnen de gemeentelijke begroting) Aanvullend is voor Zeewolde vanaf 2027 op het voorstel Actieve regie op stapeling structureel € 80.000 opgenomen. Frictiekosten: €117.000 per jaar (2026) €91.000,- (2027) aflopend naar €2.000,- per jaar (2028/2029) (leidt tot extra uitvoeringskosten Meerinzicht). Planning/process Zie hiervoor de uitgewerkte ombuigingsvoorstellen Integraal afgestemd met Vakgroep Wmo EHZM (waaronder. T. Renee, E. Blom, S. van Boven, P .de Goede, J.Hendrikse) Vakgroep Jeugd EHZM (waaronder T. Renee, N. Spruijt, M. Wolbers, A. Brinker) S.

van de Marck, directeur Meerinzicht Domein Sociaal J. Floor, afdelingsmanager Wmo en Inburgering R. Mom, afdelingsmanager Beleid en Kwaliteit P. van Meer en M. van Elderen, financieel adviseur. Bijlage(n) 1. Wmo intensiveren toezicht jeugd en Wmo (voorstel 3) 2. Kwaliteitstoetsing cliëntervaring BW beleggen bij aanbieders BW (voorstel 7) 3. Wmo innovative budget (voorstel 11) 4. Wmo actieve regie op stapeling Wmo en Wmo lichte hulpverlening voorliggend aanbieden (samengevoegd voorstel 12 en 13) 5. Zienswijze op bundel Wmo

Bijlage 5: Zienswijze bundel Wmo (door vakgroep Wmo EHZM) ombuigingsvoorstellen Meerinzicht

Pagina 5/7 Zaaknummer /

De vakgroep Wmo EHZM en het regiecentrum MZ hebben gezamenlijk de ombuigingsvoorstellen besproken. Daarbij is zorgvuldig gekeken naar de uitvoerbaarheid, de impact en de aansluiting op de lokale uitvoeringspraktijk. Het merendeel van de voorstellen kan op steun van de vakgroep rekenen, mits bij de uitvoering aandacht is voor de hieronder beschreven punten. Voorstel 7 vormt hierop een uitzondering. Wmo intensiveren toezicht jeugd en Wmo (voorstel 3) De vakgroep onderschrijft het belang van toezicht, maar benadrukt dat toezicht altijd in balans moet staan met partnerschap met aanbieders en gemeenten. Het uitgangspunt blijft: zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig. Kwaliteitstoetsing cliëntervaring BW beleggen bij aanbieders BW (voorstel 7) Ten aanzien van dit voorstel is er unaniem draagvlak binnen de vakgroep en het regiecentrum MZ om het niet verder uit te voeren. Het beleggen van kwaliteitsborging bij aanbieders kan ten koste gaan van onafhankelijkheid en objectieve toetsing. Innovatiebudget (voorstel 11) De vakgroep ondersteunt dit voorstel, mits er goede afstemming plaatsvindt met de lokale gemeenten en de effecten zorgvuldig worden gemonitord. Vanuit de gemeente Harderwijk is aangegeven dat dit voorstel kansrijk is, mits het wordt belegd bij de lokale opgaventeams. Deze inbreng wordt begrepen door de vakgroep.

Echter financiering uitsluitend vanuit de Wmo maatwerkvoorziening is dan niet meer passend, omdat de innovaties vanuit de opgaventeams verder kunnen reiken dan enkel Wmo maatwerkvoorziening. Bij een bredere bekostiging is het belangrijk dat de voortgang van de uitvoering niet wordt vertraagd. Actieve regie en lichte hulpverlening (voorstellen 12 en 13, samengevoegd) De vakgroep steunt de lijn om door actieve regie op de stapeling van Wmo maatwerkvoorzieningen en door lichte hulpverlening voorliggend aan te bieden, de druk op zwaardere Wmo maatwerkvoorzieningen te verminderen. Dit draagt bij aan het versterken van de sociale basis. Wel worden de volgende aandachtspunten meegegeven: ● Aansluiting bij bestaande projecten en initiatieven is noodzakelijk om dubbel werk en vertraging te voorkomen. ● Verkennen of doorontwikkelen van de beschreven regiefuncties in het AVE model bij de Wmo. ● De voorgestelde routekaart mag de uitvoering niet onnodig vertragen; het tempo van de beweging moet behouden blijven. Geldend voor alle ombuigingsvoorstellen De ombuigingsvoorstellen zijn in juni 2024 opgesteld door Meerinzicht. Voor verdere uitwerking is afstemming met de opgaventeams Zelfstandig Thuis en Samenredzaamheid onmisbaar, zodat de uitvoering in lijn blijft met de actuele uitvoeringsagenda en beleidsdoelen.

Daarnaast benadrukt de vakgroep: ● Het belang van sturingsinformatie om de effecten van de ombuigingen te volgen en te meten; ● Dat er gekeken moet worden naar de vraag hoe de beweging van Wmo maatwerkvoorzieningen naar de sociale basis (het voorveld), evenals de verschuivingen vanuit de Zvw en Wlz richting sociale basis en Wmo, op een gezamenlijke en duurzame manier kunnen worden gefinancierd. Dit zonder dat verantwoordelijkheden verschuiven of dat de werkdruk toeneemt zonder voldoende middelen of capaciteit." Conclusie

Pagina 6/7 Zaaknummer /

De vakgroep Wmo EHZM onderschrijft het merendeel van de ombuigingsvoorstellen en is bereid deze gezamenlijk verder uit te werken. Voorstel 7 wordt niet ondersteund. Essentieel is dat de beweging wordt gedragen door goede afstemming, gebruik van bestaande instrumenten, betrouwbare sturingsinformatie en een passende, domeinoverstijgende financieringssystematiek.

Pagina 7/7 Zaaknummer /