Brief Museum Het Pakhuis aan raad inzake kadernota 2025

Museum Het Pakhuis Molenaarsplein 24 3851 MZ ERMELO Tel: 0341 - 760 777

Ermelo, 1 juni 2024

Aan de leden van de gemeenteraad van Ermelo, Het is Kadernotatijd en dat zorgt opnieuw voor verrassingen. Er wordt een budget gevraagd van 25.000 euro om een onderzoek te starten naar de mogelijkheid om StEK en de VVV binnen Het Pakhuis te 'stallen'. De samenvoeging heeft waarschijnlijk tot doel om op de huurkosten/-subsidie voor de gemeente te bezuinigen, maar dat wordt niet benoemd. De wens om de kunstenaars van StEK bij Het Pakhuis onder te brengen is, volgens de betrokken wethouder, op verzoek van het cultuurplatform. Het Pakhuis is daar ook onderdeel van, maar wij weten van niets. De VVV overigens ook niet. Er wordt blijkbaar met iedereen gecommuniceerd, maar niet met de betrokken instellingen. Een wat bijzondere manier van “maatschappelijke betrokkenheid” van het College. Natuurlijk willen we ons flexibel opstellen en kunnen we kijken wat er kan binnen de muren van Het Pakhuis. Er is echter enkele jaren geleden al een onderzoek gedaan naar het integreren van de VVV met Het Pakhuis. Hieruit bleek dat het logistiek niet paste, tenzij er flink verbouwd zou worden. De vraag kan nu zijn, of er sindsdien wat veranderd is en wat dan wel mogelijk is. Daar is echt geen nieuw onderzoek à raison van 25.000 euro voor nodig. Misschien wél een goed open gesprek met alle betrokken partijen. Daarenboven hangt ons nog steeds vanaf 2027 een halvering van de subsidie boven het hoofd.

Ook hierover werd vorig jaar niet gecommuniceerd. Deze halvering is vrijwel gelijk aan de vaste lasten die we aan de gemeente betalen (huur en energiekosten). De andere helft is voor personeel en tentoonstellingen. Deze bezuiniging stond in de vorige kadernota en staat in de meerjarenbegroting. Tijdens de vergaderingen en gesprekken met de raad werd duidelijk dat hier, op deze manier, geen draagvlak voor was. Ondanks dat is de halvering van de subsidie nog niet ongedaan gemaakt. Wij verzoeken u als raad daarin de logische stap te nemen: dus via een motie. Museum Het Pakhuis is op verzoek van de raad gesticht in 2011 met de bedoeling voor een breder toeristisch aanbod zorg te dragen en onder meer als slecht-weer voorziening te fungeren. Meer toerisme met seizoenverlenging is immers een beleidsdoelstelling. Het Pakhuis is ondertussen al veel meer dan dat geworden. Mooie tentoonstellingen, veel scholen die ons bezoeken en een belangrijke speler op het Ermelose culturele vlak en ook regionaal. Met een halvering van de subsidie in 2027, en dus nog maar twee jaar zekerheid, wordt het voor ons vrijwel onmogelijk om langduriger projecten en nieuwe investeringen aan te gaan en wordt het heel moeilijk extra inkomsten te verwerven. Projecten waar we hard aan trekken en die juist nu binnen gaan komen.

Het Pakhuis heeft namelijk een hele goede naam en provincie en regio willen graag met ons samenwerken. Zonder meer zekerheid op langere termijn kunnen we nauwelijks nieuwe partners zoeken en projectsubsidies aanvragen. Ook onze rol binnen het Archeologisch Belevings Centrum, een project van provincie, vijf Veluwse gemeenten en Veluwe op 1, zal dan vervallen. Twee jaar is domweg te kort, geen derde partij gaat in zee met een organisatie die in 2027 of 2028 moet stoppen.

Een museum kost structureel geld om te kunnen blijven ontwikkelen. Dat is meer dan de subsidie, dus Het Pakhuis is al druk bezig om extra financiering uit de markt en via andere subsidiegevers binnen te halen. Dit lukt steeds beter, maar is nog niet voldoende om én de extra kosten én een bezuiniging te kunnen afdekken. De museumwereld heeft pas vorig jaar de gevolgen van corona achter zich kunnen laten. We klimmen uit het dal en zien dat bezoekers ons museum weer goed weten te vinden, wij zien nu al een sterke stijging in het aantal bezoekers. We willen en kunnen zorgen voor meer bezoekers, de opzet is door te groeien naar 15.000/20.000 betalende bezoekers rond 2027/28, en we kunnen bespreken wat er financieel wel mogelijk is. Maar daarvoor hebben we wel een goed, toekomstgericht en toekomstbestendig museum nodig. Een dergelijk museum kan dan ook zelf een stevige eigen financiële basis realiseren. Speciaal om dit gemakkelijker te maken is de Stichting voor Erfgoedprojecten & Conceptontwikkeling opgericht. Hierin brengen we de bestaande expertise onder van Het Pakhuis met projectmanagement in de museale sector, conceptontwikkeling voor nieuwe tentoonstellingen en projecten. Ook onze eerder ontwikkelde Pakhuisprojecten (denk o.a. aan de archeologiebox, archeologie on tour, archeologie in de klas, de theaterwandeling) bieden brede mogelijkheden.

Verder zijn we op dit moment de grootste erfgoed educatie-aanbieder in de regio. Daar gaan we méér mee doen. Museum Het Pakhuis voert ook het gemeentelijk archeologisch collectiebeheer en de registratie uit, terwijl we via Welzijn Ermelo voor hun cliënten werkervaringsplaatsen en werkactiviteiten bieden. Dit staat los van de enkele tientallen vrijwilligers die het museum helpen en hun tijd zinvol en sociaal bij ons doorbrengen. Cruciaal voor de realisatie van nieuwe geldstromen, en daar gaan wij ook voor, is een financiële zekerheid op langere termijn. Op dit moment hebben we tot 2027 zekerheid. Daarna is het geheel onduidelijk, want laat het helder zijn: Museum Het Pakhuis kan niet bestaan op basis van een gemeentelijke subsidie van 100.000 euro. Dan moet het museum sluiten. Dit betekent dat wij als organisatie nú klem zitten. Wij kunnen geen langere samenwerkingsafspraken maken met andere partijen, ook niet om extra geld te verdienen. Vorig jaar kwam de klap om groots te bezuinigen hard aan. Immers, onze subsidie is al vanaf 2017 structureel verlaagd. We hadden deze bezuiniging net afgesloten. Verder ‘uitkleden’ van de organisatie kan niet. Dat is wat wij en de meesten van u ook niet willen. In gesprekken met de wethouder bleek de afgelopen maanden overigens dat het zeker niet de bedoeling is om Museum Het Pakhuis te sluiten.

Insprekers onderstreepten tijdens de raadsvergadering in juni vorig jaar al het belang van dit museum en de rol die we vervullen. We hebben dan ook het afgelopen jaar positief gekeken naar de toekomst en kansen gegrepen: - We zijn penvoerder geworden voor het project Archeologisch Belevings Centrum Veluwe - We vervullen actieve een rol in het programma GEUS - We hebben samen met Flipje- en Streekmuseum Tiel een project opgezet en hiervoor van de Provincie Gelderland een subsidie van 50.000 euro gekregen om ons verhaal over de grafheuvels te verbeteren - We staan in de startblokken om een pilot uit te voeren met een reizende containertentoonstelling over archeologie die regionaal getest gaat worden - We bieden ondersteuning aan musea en het Streekarchivariaat bij het ontwikkelen van educatiemateriaal - En er ligt een plan voor Het Pakhuis 2.0

- De afgelopen maanden hebben 2.500 leerlingen van het basisonderwijs museum Het Pakhuis bezocht met lessen over archeologie, Romeinen en geschiedenis. Het Museum Het Pakhuis is een actief en boeiend museum met een helder profiel en heldere visie. Het vervult een interessante en belangrijke rol in het kennismaken van kinderen en volwassenen met het brede erfgoed van Ermelo. Het heeft ook zijn belang binnen het toerismebeleid van de gemeente. Het staat midden in de Ermelose maatschappij en is een gewaardeerde partner voor andere culturele en maatschappelijke partijen binnen de gemeente en in de provincie. Het is mede aan uw raad om het museum de kans te geven zijn goede uitgangspositie te laten houden. Samen met ons als bestuur en directie. In goed overleg en in goede samenwerking. Met vriendelijke groet, Namens het bestuur Museum Het Pakhuis,

Dr. J.A. de Haan

P. Reeuwijk

Voorzitter Bestuur Museum Het Pakhuis

Directeur Museum Het Pakhuis