Brief e250018141

gemeente

ermelo Aan de leden van de Vaste Kamercommissie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Raadhuisplein 2 Postbus 500 3850 AM Ermelo t 0341 56 73 21 f 085 1 10 851 5 e gemeente@ermelo.nl i www.ermelo.nl NL92 BNGH 0285 0024 49

20 maart 2025 onderwerp Commissiedebat Financien Decentrale Overheden van 26 maart 2025 onze ref. 02330000271496 zaaknr. 02330000074767 behandeld door JDR telefoon direct 0341 567 392 datum

Geachte leden van de Vaste Kamercommissie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Op 26 maart 2025 vindt het Commissiedebat Financien Decentrale Overheden plaats. Wij vragen, ook namens meer dan 20 andere zorginstellingsgemeenten, opnieuw uw aandacht voor de (financiele) gevolgen van de invoering van het nieuwe verdeelmodel van het Gemeentefonds voor de zorginstellingsgemeenten. Samenvatting • Op 1 januari 2023 werd het nieuwe verdeelmodel van het Gemeentefonds van kracht. Dit verdeelmodel houdt onvoldoende rekening met de specifieke situatie van 'zorginstellingsgemeenten' (gemeenten met relatief veel zorginstellingen op hun grondgebied); • Bij de herverdeling is het aantal maatstaven zoveel mogelijk teruggebracht (voorJeugd van 13 naar 4; voor WMO van 32 naar 6). Wij begrijpen dat bij de invoering van een nieuw verdeelmodel wordt geprobeerd met zo min mogelijk maatstaven recht te doen aan alle gemeenten. Alleen wordt nu in dit (zeer) compacte model aan instellingsgemeenten voorbij gegaan. • Wij hebben over de problematiek (en de gevolgen ervan) goed contact met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, maar er is tot op dit moment nog geen oplossing. • Het heroverwegen van een aantal maatstaven, zoals bijvoorbeeld medicijngebruik en bedden, zou de werkelijkheid van een instellingsgemeente al veel beter benaderen.

Aanleiding Op 1 januari 2023 werd najaren van voorbereiding het nieuwe verdeelmodel van het Gemeentefonds ingevoerd. De verdeling van het Gemeentefonds moest eenvoudiger. Dit werd met name bereikt door het aantal maatstaven te verminderen. Uiteraard zijn wij ook voor een vereenvoudiging en zijn wij ons ervan bewust dat elke herverdeling voor- en nadeelgemeenten kent. Voor een aantal gemeenten pakt deze herverdeling echter heel onredelijk uit. Dat lijken gemeenten te zijn met zorginstellingen binnen hun gemeentegrenzen. Gemiddeld gaat dit soort gemeenten er € 85,per inwoner extra op achteruit ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Dat komt - voor een gemiddelde gemeente van 40.000 inwoners - neer op jaarlijks € 3,4 miljoen minder inkomsten (bovenop de gevolgen van het ravijnjaar').

biilaoe(n) -

onderwerp

Commissiedebat Financien Decentrale Overheden van 26 maart 2025

onze ref. 02330000271496 pagina 2 van 3

Gevolgen • De gemeente Ermelo is van oudsher een 'zorgdorp'. Inwoners zijn vertrouwd met inwoners vanuit de zorginstellingen. Verward gedrag, dat in andere gemeenten al snel wordt gemeld bij gemeente of politie, wordt in Ermelo Iang(er) getolereerd. Situaties die wel worden gemeld, zijn per definitie zwaarder en vragen (terecht) meer inzet van gemeente, politie en ketenpartners. In 2023 bedroeg het aantal meldingen over verwarde personen landelijk 84, in Utrecht 98 en in de gemeente Ermelo 144. Dit brengt extra kosten met zich mee. • De gemeente Ermelo huisvest naast veel andere zorginstellingen ook een zorginstelling met Iandelijke toegang voor mensen met een visuele beperking. De gemeente waar de instelling zich bevindt, betaalt de extra kosten. In het oude verdeelmodel ontving Ermelo extra gelden om deze kosten te kunnen betalen. Dat is met het nieuwe verdeelmodel verdwenen. • Steeds meer mensen worden vanuit zorginstellingen in wijken of op vakantieparken gehuisvest. Dit zorgt voor meer meldingen van (extreme) overlast in de wijk of openbare ruimte. Het aantal meldingen van overlast gevende personen in Ermelo is vergelijkbaar met het aantal meldingen in aanzienlijk grotere gemeenten. Ook dit brengt extra kosten met zich mee. Tegelijkertijd zien wij elders in het land dat dit ook tot ernstige situaties kan leiden (Den Dolder, Nieuwegein).

Dit zal ook gevolgen hebben voor de mate van tolerantie in onze samenleving. • In de gemeente Ermelo is een beoordelingslocatie van de GGZ gevestigd. Deze beoordelingslocatie heeft een regionale functie. Waar in andere gemeenten hooguit enkele crisismaatregelen op grond van de Wet verplichte GGZ per jaar worden opgelegd, zijn dit er in Ermelo gemiddeld 70 tot 80 per jaar. Contact Ministerie BZK Wij namen namens de groep van zorginstellingsgemeenten in 2023 contact op met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en hebben goed en constructief overleg met het directoraat Bestuur, Financien, Regio's in het algemeen en het team Bekostiging Decentrale Overheden in het bijzonder. Dat zorgde er bijvoorbeeld voor dat wij namens zorginstellingsgemeenten konden deelnemen aan de begeleidingsgroep voor het eerste onderzoek (door AEF) naar de gevolgen van het nieuwe verdeelmodel. Dat hebben wij erg gewaardeerd. Onderzoek AEF Uit het onderzoek van AEF blijkt onvoldoende waar de precieze oorzaak Iigt waarom zorginstellingsgemeenten extra worden benadeeld. Dit wordt onderkend door het ministerie. Wij zijn blij dat het ministerie heeft besloten om vervolgonderzoek te doen en ons opnieuw uit te nodigen in een begeleidingsgroep zitting te nemen.

Wij zijn ook blij dat er bereidheid is ontstaan om eventueel een of meer maatstaven terug te laten keren in het nieuwe verdeelmodel (of nieuwe maatstaven te definieren). Wij bieden graag onze lokale expertise aan om het ministerie hierbij te helpen. Wij brengen deze problematiek ook onder uw aandacht. In de kern zou het heroverwegen van enkele maatstaven (denk bijvoorbeeld aan 'medicijngebruik' en 'bedden') de werkelijkheid van een zorginstellingsgemeenten al veel beter benaderen. Met vriendeli e gr t, mede namen de o derstaande Iijst met instellingsgemeenten,

M. jacobs' Y Gemeentesecretaris

P.j.T. van Daalen Burgemeester

onderwerp

Commissiedebat Financien Decentrale Overheden van 26 maart 2025

onze ref. 02330000271496 pagina 3 van 3

Deze brief wordt ondersteund door de volgende gemeenten: • Gemeente Baarn • Gemeente Capelle aan den IJssel • Gemeente Doesburg • Gemeente Druten • Gemeente Eersel • Gemeente Gennep • Gemeente Goirle • Gemeente Heemstede • Gemeente Heeze-Leende • Gemeente Landgraaf • Gemeente Losser • Gemeente Maasgouw • Gemeente Pekela • Gemeente Pijnacker- Nootdorp • Gemeente Sliedrecht • Gemeente Waddinxveen • Gemeente Westervoort • Gemeente Woudenberg • Gemeente Zoetermeer • Gemeente Zuidplas • Gemeente Midden Groningen