bijlage 2 - Rapport Wageningen Uni over Waarden Telgter Eng (NL ENG)

De waarden en diensten van de Telgter Eng ten behoeve van haar bescherming

Een onzerzoek in opdracht van Stichting Behoud Historische Telgter Eng aan:

Elisa Terragno Bogliaccini Jan van Lindert Joy Hunink Lisa Darwinkel Lucas Folmer

Maart 2025 contact: lucas.folmer@wur.nl

Dit rapport (product) is geproduceerd door studenten van de Universiteit van Wageningen als onderdeel van hun MSc-programma. Het is geen officiële publicatie van Wageningen University of Wageningen UR en de inhoud hiervan vertegenwoordigt geen formeel standpunt of vertegenwoordiging door de Universiteit van Wageningen. . © 2025 [Elisa Terragno Bogliaccini, Jan van Lindert, Joy Hunink, Lisa Darwinkel & Lucas Folmer]. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze publicatie mag worden gereproduceerd of verspreid, in welke vorm of op welke manier dan ook, zonder voorafgaande toestemming van de auteurs.

2

Inhoud 1.

Samenvatting (Nederlands)........................................................................... 5 1.1.

Inleiding en probleemstelling ......................................................................... 5

1.2.

Belangrijkste bevindingen .............................................................................. 6

1.2.1. 1.2.2. 1.2.3. 1.2.4.

2.

Ecosysteem diensten ................................................................................................ 6 Inzichten van andere stichtingen ................................................................................ 8 Lokale belangen en wensen ....................................................................................... 9 Politieke en contextuele haalbaarheid van bescherming ............................................ 10

1.3.

Aanbevelingen .............................................................................................. 12

1.4.

Conclusie ..................................................................................................... 15

Scientific report (Engels) ............................................................................. 16 2.1.

Introduction ................................................................................................. 16

2.2.

Methodology ................................................................................................ 19

2.2.1. 2.2.2. 2.2.3. 2.2.4. 2.2.5. 2.2.6. 2.2.7. 2.2.8. 2.2.9.

2.3.

Results chapter I: ecosystem services ........................................................... 28

2.3.1. 2.3.2. 2.3.3. 2.3.4. 2.3.5.

2.4.

Wageningse Eng ...................................................................................................... 36 Hulshorster Eng....................................................................................................... 37 General conclusions................................................................................................ 39

Results chapter III: local insights ................................................................... 41

2.5.1. 2.5.2. 2.5.3. 2.5.4. 2.5.5.

2.6.

Provisioning ............................................................................................................ 28 Cultural .................................................................................................................. 28 Supporting .............................................................................................................. 30 Regulating ............................................................................................................... 31 Ecosystem services and the Telgter Eng .................................................................... 33

Results chapter II: benchmark study .............................................................. 36

2.4.1. 2.4.2. 2.4.3.

2.5.

Study area ............................................................................................................... 19 Study design ........................................................................................................... 22 Defining ecosystem services .................................................................................... 23 Ecosystem services: semi-systematic literature review ............................................. 23 Benchmark study: semi-structured interviews .......................................................... 24 Mapping local values: survey .................................................................................... 25 Contextual study: semi-structured interviews ........................................................... 25 Educational game and flyer ...................................................................................... 26 Methodological limitations & ethical concerns .......................................................... 26

Demographic and other general insights ................................................................... 41 Values from nature .................................................................................................. 42 Citizens’ perception of the Telgter Eng ...................................................................... 43 Desirable activities on the Telgter Eng ....................................................................... 45 Discussing local insights .......................................................................................... 46

Results chapter IV: contextual study .............................................................. 48

2.6.1. 2.6.2.

Current policy ......................................................................................................... 48 Advice .................................................................................................................... 49

3

2.7.

Discussion & conclusion ............................................................................... 51

2.7.1. 2.7.2. 2.7.3. 2.7.4. 2.7.5.

Current and potential ecosystem services ................................................................ 51 Ecosystem services for protection of the eng ............................................................ 54 Local policy............................................................................................................. 55 Methods ................................................................................................................. 55 Conclusion ............................................................................................................. 56

Bibliography ............................................................................................................ 59 Appendix 1: Overview of semi-systematic literature review matrix .............................. 65 Appendix 2: Interviewee list ...................................................................................... 66 Appendix 3: Benchmark interview guide .................................................................... 67 Appendix 4: Coded benchmark interviews ................................................................. 68 Appendix 5: Survey questionnaire ............................................................................. 74 Appendix 6: Context interview guide ......................................................................... 75 Appendix 7: Coded context interviews ...................................................................... 76 ............................................................................................................................... 77 ............................................................................................................................... 78 Appendix 8: Supplementary statistics ....................................................................... 79

4

1. Samenvatting (Nederlands) 1.1. Inleiding en probleemstelling De Telgter Eng is de enige overgebleven eng in de regio Ermelo. Met een toenemende druk op het landgebruik in Nederland dreigen de landschappelijke kenmerken van de eng te verdwijnen. In een poging de Telgter Eng te behouden, is Stichting Behoud Historische Telgter Eng opgericht. Hun doel is om een beschermd gebied te creëren dat de landschappelijke kenmerken van de Telgter Eng, het culturele erfgoed van het agrarische landschap. en het maatschappelijk welzijn omarmt. Dit rapport is geschreven als opdrachtproject van de Stichting Behoud Historische Telgter Eng. Het probleem dat Eco Mosaic Solutions in dit project aanpakt, is dat de Stichting Behoud Historische Telgter Eng probeert het Telgter Eng te beschermen, maar dat de landschappelijke kenmerken nog steeds dreigen te verliezen. Er moet duidelijk gemaakt worden wat de waarde van het landschap is, en hoe deze waarden kunnen worden ingezet voor de bescherming ervan. Het kennen van de waarden van het landschap is van groot belang, omdat dit redenen biedt om de bescherming ervan te rechtvaardigen. Dit is echter niet genoeg; het is ook belangrijk om te begrijpen hoe deze waarden kunnen worden gebruikt voor de bescherming van het landschap.

Om de waarde van het landschap vast te stellen, gebruikten we een ecosysteemdienstenkader – een manier om de waarden van natuurgebieden te evalueren door specifieke diensten op te sommen die de natuur aan mensen kan leveren. Met behulp van een dergelijk kader voerden we een semi-systematisch literatuuronderzoek uit, dat vervolgens het ontwerp van twee reeksen interviews en een enquête informeerde. De uitkomsten van dit onderzoek leverden gegevens op die kunnen worden gebruikt om de bescherming van de Telgter Eng te rechtvaardigen, evenals manieren om de ecosysteemdiensten van de eng zo goed mogelijk te benutten om acties voor de bescherming te ontwikkelen. Ten slotte gaven onze bevindingen ook concrete inzichten in welk overheidsbeleid specifiek gericht is op de bescherming van englandschappen, en hoe de Stichting Behoud Historische Telgter Eng daar zo goed mogelijk gebruik van kan maken. De samenvatting is als volgt opgebouwd: eerst worden de belangrijkste bevindingen van het onderzoek gepresenteerd. Allereerst door de inzichten die zijn verkregen uit het literatuuronderzoek, en vervolgens die uit de interviews met andere stichtingen die englandschappen beschermen. Daarna presenteren we de inzichten uit de inwonerenquête, en ten slotte de inzichten uit interviews met beleidsmakers en andere adviserende partijen die zich bezighouden met de bescherming van eng-landschappen.

Dan volgt een

5

lijst met aanbevelingen op basis van de inzichten die zijn verkregen uit het onderzoek. Als laatste volgt een concluderend hoofdstuk.

1.2. Belangrijkste bevindingen 1.2.1.

Ecosysteem diensten

De eerste stap van het project bestond uit een semi-systematische literatuurstudie naar ecosysteemdiensten. Hiervoor gebruikten we het ‘Benefits from Nature Wheel’ (Figuur 1), een raamwerk dat een set ecosysteemdiensten biedt die we kunnen gebruiken om de Telgter Eng te analyseren. Voorzienende diensten bieden mensen voorzieningen. Bij de Telgter Eng worden alleen voedsel, drank en en (niet-)hernieuwbare energie worden toegepast vanuit het raamwerk. Momenteel is er al een wijngaard die lokale wijn produceert en landbouwgronden met een variëteit aan gewassen, maar het Telgter Englandschap is zeer geschikt om granen te produceren, die ook kunnen worden verwerkt tot lokale voedselproducten. Wat betreft (niet-)hernieuwbare energie zijn graslanden over het algemeen goed geschikt voor de productie van biobrandstoffen.

Figure 1: Diensten uit de natuur wiel. Bron: Scotland's Nature Agency.

Culturele ecosysteemdiensten komen in vele vormen voor, en de meeste die voorkomen in het raamwerk zijn ook relevant voor de Telgter Eng. Weilanden en graslanden met een aanzienlijke ecosysteemdiversiteit blijken de mentale en fysieke gezondheid van mensen te verbeteren. Recreatie vindt al enigszins plaats in de Telgter Eng, aangezien er een wandelpad en een gemeenschappelijke natuurtuin zijn. Deze tuin draagt ook bij aan kennis en leren. Gevoel voor plaats en inspiratie hebben veel te maken met persoonlijke verbinding met een landschap en de esthetische waarden ervan, waar de Telger Eng zeker potentieel voor heeft.

Ondersteunende diensten omvatten basisprocessen die andere ecosysteemdiensten en andere processen op aarde in het algemeen ondersteunen. Deze omvatten fotosynthese, bodemprocessen, nutriëntenkringloop en ruimte voor wilde dieren. De eerste drie worden geleverd door vrijwel alle natuurgebieden, en de Telgter Eng is daarop geen uitzondering. Momenteel heeft de Telgter Eng veel monoculturen van maïs en gras, wat niet veel ruimte biedt voor wilde dieren, maar met relatief kleine veranderingen (zoals het planten van wilde bloemen langs de grens van de eng) zou het land waardevolle soorten 6

kunnen herbergen, zoals bestuivende insecten, akkervogels die zich voeden met de insecten, en zelfs grotere zoogdieren zoals dassen. Tot slot zijn er veel regulerende diensten die aspecten van het klimaat en de veiligheid van mensen regelen. Overstromingsbeheersing, erosiebeheersing en temperatuurregulering zijn niet van toepassing op de Telgter Eng vanwege de bestaande grondwaterdynamiek, hoogteverschillen en het huidige landschapsontwerp. De vegetatie op de Telgter Eng helpt zowel water als lucht te zuiveren, en de zandgrond fungeert ook als filter voor het water. Natuurlijke ziekte- en plaagbestrijding kan worden bereikt wanneer de biodiversiteit toeneemt, bijvoorbeeld door wilde bloemen te planten rond de velden van de Telgter Eng. Dit zou ook een positief effect hebben op de bestuiving. De Telgter Eng heeft wel het potentieel voor koolstofopslag, aangezien permanente graslanden wat koolstof in de bodem kunnen vastleggen. Tabel 1 hieronder geeft een overzicht en enkele voorbeelden van ecosysteemdiensten die (potentieel) op de Telgter Eng te vinden zijn. Tabel 1: Een overzicht van de mogelijke ecosysteemdiensten op grasland en weilanden volgens de literatuur, er worden voorbeelden gegeven van hoe deze worden geleverd of potentieel worden geleverd* door de Telgter Eng.

Categorie dienst

Voorzienend

Dienst Energie Materialen Watervoorziening Natuurlijke geneeskunde Eten en drinken

Fysieke en mentale gezondheid Toerisme Kennis en educatie Recreatie Cultureel Verbondenheid Inspiratie Sociale verbinding + relaties Spiritueel en religieus Bodem gezondheid Fotosynthese Ondersteunend Nutriënten cyclus

Regulerend

Ruimte voor wild en biodiversiteit Bestuiving Natuurlijke pest and ziekte bestrijding Water zuivering

Voorbeelden op de Telgter Eng Bionenergie* Niet toepasbaar Niet toepasbaar Niet toepasbaar Vee Groene omgeving met ecosysteem diversiteit verbeterd welzijn van inwoners* Eco-toerisme of gemeenschaps gebaseerde toerisme* Educatie over ecologie* Wandelen, fietsen en gemeenschappelijke tuinen Persoonlijke verbinding met een plek vanuit persoonlijke en cultuurhistorische aspecten Esthetiek van de groene omgeving: groen, open, en flora en fauna Vrijwilligerswerk in gemeenschappelijke tuinen Diversiteit in bloemen en landschap voor spirituele en religieuze verbinding* Weide Gewassen, gras en graan Vegetatie, dieren en bodem ondersteunen de water, stikstof en koolstofcyclus. Bloemen, weidevogels, insecten die bestuiven en zoogdieren* Wilde bloemen, gewassen en grassen* Hoge biodiversiteit in vegetatie* Vegetatie and zandgrond filter water

7

Erosie bestrijding Overstroming bestrijding Opslag van koolstof Luchtzuivering Regulatie van temperature

1.2.2.

Niet toepasbaar Niet toepasbaar Permanent grasland* Weideland filtert fijnstof Niet van toepassing

Inzichten van andere stichtingen

De volgende fase van het project omvatte drie interviews met verschillende stichtingen die zich bezighouden met de bescherming van eng landschappen (Stichting Wageningse Eng, Stichting Behoud Hulshorster Eng & Stichting Landschapsbeheer Gelderland). Door middel van de interviews hebben we een aantal belangrijke inzichten verzameld in hoe deze stichtingen werken aan het behoud van eng landschappen. Stichting Wageningse Eng is opgericht in samenwerking met de gemeente Wageningen om als vertegenwoordiger op te treden voor de vele grondeigenaren op de eng, en werkt nu nog nauw samen met de gemeente. De burgers van Wageningen zijn behoorlijk betrokken, en laten hun stem horen over het behoud van het karakter van de eng, wat de druk op de gemeente vergroot om de eng te behouden. De Wageningse Eng zelf is echter niet zo open als de Telgter Eng. Het heeft een deel van die openheid ingeleverd in ruil voor een hoge recreatieve waarde, aangezien het pluktuinen en gemeenschappelijke tuinen en akkergrond, een wandelpad en veel kleine dierenverblijven heeft. Dit heeft de betrokkenheid van de gemeenschap vergroot en brengt ons bij het belangrijkste advies van de stichting: betrokkenheid van burgers is essentieel, en om hen te betrekken heb je activiteiten op de eng nodig.

Ten tweede: neem contact op met de gemeente en grondeigenaren; ga met ze in gesprek en laat de waarde van de Telgter Eng zien. Stichting Behoud Hulshorster Eng is gestart met een investering van Stichting Landschapsbeheer Gelderland. Hun doel was om de intensieve maïsteelt op de Hulshorster Eng terug te brengen naar de historische graanteelt. De stichting slaagde erin dit te realiseren, allereerst door de boeren te subsidiëren. Ze leunden echter sterk op de historische waarde van de eng. Veel boeren in het gebied waren al generaties lang eigenaar van het land en konden zich identificeren met de lange geschiedenis van de englandschappen. De burgers van Hulshorst werden betrokken bij het landschap door schoolexcursies, radioprogramma's, nieuwsartikelen, een boek over het Hulshorsterlandschap en activiteiten op de eng (zoals begeleide wandelingen en een kookwedstrijd). Uiteindelijk wist de stichting de eng te laten aanwijzen als 'oud boerenland', waardoor het beschermd is tegen nieuwe ontwikkelingen in de toekomst. Dit gebeurde door een derde partij (Gelders Gennootschap) opdracht te geven een landschapsanalyse uit te voeren, die door de gemeente werd meegenomen bij het opstellen van hun bestemmingsplan.

Hun advies kwam aardig overeen met dat van Stichting Wageningse Eng: betrek zoveel mogelijk mensen bij de eng en laat hen de waarde van het landschap inzien, zowel gemeenteleden als burgers. 8

Stichting Landschapsbeheer Gelderland had een aantal algemene opmerkingen over de bescherming van englandschappen. Ze benadrukken de invloed die gemeenten kunnen hebben in de bescherming van het landschap. Het is daarom van groot belang dat de stichting erkend is door de gemeente als ze ontwikkelingen in het landschap wilt beïnvloeden. Ze adviseren verschillende stichtingen die zich toeleggen op de bescherming van englandschappen om samen te werken en kennis uit te wisselen, en de waarde van het eng zoveel mogelijk te vergroten. Hoe waardevoller de eng is, en gezien wordt, hoe gemakkelijker het te beschermen is.

1.2.3.

Lokale belangen en wensen

De derde fase omvatte het houden van een enquête onder lokale bewoners in Ermelo. Dit is gedaan juist omdat eerdere bevindingen laten zien dat voor de bescherming van de eng de ondersteuning van bewoners nodig is. In deze enquête werd burgers gevraagd om aan te duiden in welke mate ze vonden dat bepaalde aspecten van de natuur belangrijk voor hen waren. De waarden die werden geselecteerd voor de beoordeling door burgers waren onder meer gezondheid, onderwijs, historisch erfgoed, verbondenheid, inspiratie, sociale cohesie, recreatie, biodiversiteit en klimaatverandering. Vervolgens werd inwonrs gevraagd om te beoordelen in hoeverre deze waarden aanwezig waren in de Telgter Eng. Tot slot werd burgers gevraagd wat ze graag op de eng zouden willen zien. Resultaten laten zien dat fysieke en mentale gezondheid het meest gewaardeerde aspect van de natuur is, gevolgd door biodiversiteit en klimaatverandering. De waarde die als minst belangrijk werd ervaren, was de mogelijkheid om anderen te ontmoeten. Andere waarden hadden een hoge variabiliteit binnen respondenten, bijvoorbeeld de historische waarde van de natuur. Voor de Telgter Eng lijken de inwoners van Ermelo het erover eens te zijn dat de eng goed is voor de biodiversiteit en het klimaat.

Ze voelden zich echter over het algemeen onverschillig tegenover hun gehechtheid aan de eng en zagen de eng niet als een ontmoetingsplaats met voldoende activiteiten. Door de resultaten van de twee sets vragen over hun algemene waardering van ecosysteemdiensten in de natuur, en de ecosysteemdiensten die in de Telgter Eng worden ervaren te vergelijken, ontdekten we dat hier een verschil in zit. Met name gaat dit om ‘verbondenheid’. De deelnemers aan de enquête vonden verbondenheid met de natuur behoorlijk belangrijk, maar voelden zich niet erg verbonden aan de Telgter Eng. Daarentegen leek het historische aspect van de natuur ongeveer evenveel te worden gewaardeerd als dat het in de Telgter Eng aanwezig werd geacht. Over het algemeen vertoonden de meeste aspecten van de natuur een klein verschil tussen de waardering en de perceptie van de eng, wat betekent dat wat mensen waarderen in de natuur in mindere mate wordt gezien op de eng (zie figuur 2 hieronder). Het is daarom waarschijnlijk dat op de gemeenschap gerichte culturele programma's en restauratieactiviteiten die gebaseerd zijn op lokale waarden, kunnen leiden tot meer

9

steun

voor

de

bescherming

van

de

Telgter

Eng.

Figuur 2: Verschillen tussen de waarden gewaardeerd in de natuur, en de waarden die worden ervaren op de Telgter Eng.

De enquête had ook als doel te achterhalen welke activiteiten door de inwoners van Ermelo als wenselijk worden gezien met het oog op de toekomst van de Telgter Eng. Er werden voorbeelden gegeven op basis van de inzichten die we uit het literatuuronderzoek hebben verkregen. De meeste respondenten vonden landbouwvelden, wandelpaden en gemeenschappelijke (moes)tuinen de meest wenselijke activiteiten voor de eng. Minder wenselijk waren kleinschalige woningbouw, een bezoekerscentrum en cafés of hotels. Dit suggereert dat burgers mogelijk de voorkeur geven aan meer 'ongerepte' soorten natuur dan zwaardere ingrepen in het landschap. Daarnaast kregen respondenten een open tekstveld om aanvullende activiteiten voor te stellen. Resultaten omvatten informatiepanelen, fietspaden, inheemse soortentuin, voedselbos, bos, kinderboerderij, schapenstal, (oude) landbouwpraktijken, bomen en heggen, meer banken, culturele wandelingen en culturele items, en meer biodiversiteit. Sommige respondenten verklaarden dat ze de eng zouden willen laten zoals het nu is en dat de cultuurhistorie van Ermelo behouden moet blijven, terwijl anderen hebben gezegd dat 'jongeren betrokken te houden' of 'meer activiteiten in het algemeen' belangrijk zijn.

Sommige respondenten uitten echter ook hun bezorgdheid over de behoefte aan huisvesting in Ermelo en vonden dat huisvesting nodig is om te voorkomen dat jongeren de stad verlaten.

1.2.4.

Politieke en contextuele haalbaarheid van bescherming

Tot slot hebben we twee interviews gehouden om specifieke informatie te krijgen over de situatie in Ermelo en de Telgter Eng. We spraken met de huidige en voormalige groen- en landschapsadviseurs van de gemeente Ermelo en met het Gelders Genootschap, een vereniging van gemeenten in Gelderland die gemeenten adviseert over

10

landschapsontwikkelingen met een focus op de combinatie van natuur- en stedelijk landschap. Er zijn meerdere documenten die het beleid rondom de Telgter Eng beschrijven. Twee daarvan zijn het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) en het bestemmingsplan. In het bestemmingsplan uit 2009 wordt het gebied aangeduid als ‘agrarisch gebied met landschappelijke waarden’. Dan is er het Ontwikkelingsperspectief Horst & Telgt, een document dat specifiek ingaat op de omgeving van de Telgter Eng, en tot slot is er de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie combineert voorgaand beleid tot één document die de huidige basis maakt voor beleid. Zoals Stichting Behoud Historische Telgter Eng aangeeft, is er binnen deze documenten enige variatie in de definitie van de grenzen van de Telgter Eng. Deze verwarring komt waarschijnlijk voort uit het LOP, dat twee kaarten met verschillende grenzen voor de Telgter Eng bevat. De gemeente heeft de kleinere eng als correct beschouwd en dus toont de Omgevingsvisie de kaart met de kleinere grenzen. Het Ontwikkelingsperspectief Horst & Telgt gebruikt echter de grote grenzen. Dit betekent dat nu twee geldige beleidsdocumenten elkaar tegenspreken over de omvang van de Telgter Eng. Afgezien van die discrepantie definiëren de beleidsdocumenten voor de Telgter Eng niet duidelijk wat voor ontwikkelingen er op de Telgter Eng mogen plaatsvinden.

Er wordt gekozen voor de zinsnede "als het de kwaliteit van het landschap verbetert, dan is het toegestaan", die grotendeels openstaat voor interpretatie. Gelders Genootschap benadrukte dat een dergelijke formulering vermeden moet worden, omdat ontwikkelaars vaagheid in hun voordeel kunnen gebruiken. Desondanks is het basisbeleid vanuit de provinciale omgevingsverordening voor de engen rondom Ermelo dat het een open landschap moet blijven. Daarom zou het gemakkelijker moeten zijn om te pleiten voor het behoud van die openheid, dan om te pleiten voor iets dat die openheid belemmert. Om de bescherming van de Telgter Eng te verbeteren, stelden zowel het Gelders Genootschap als de gemeentelijke adviseurs voor dat het kan helpen om te vertrouwen op de waarden van de ecosysteemdiensten van de eng. Zo zou de Telgter Eng een foerageergebied kunnen zijn voor zeldzame vogelsoorten die door de provincie worden beschermd. Dit zou nader onderzocht moeten worden. Een ander advies van de gemeentelijke adviseurs was om contact op te nemen met hen en met de gemeentelijke partijleden, aangezien zij de stichting niet kenden. Ook stellen zij dat het contactmoment belangrijk is, aangezien stichtingen alleen invloed kunnen hebben op plannen als deze al in de maak zijn.

De Stichting Behoud Historische Telgter Eng wil dat de grens van de Telgter Eng in de omgevingsvisie wordt vergroot, maar aangezien er geen plan in uitvoering is om de omgevingsvisie te wijzigen, is dat op dit moment niet mogelijk.

11

1.3. Aanbevelingen Dit onderzoek geeft aan dat er verschillende manieren zijn waarop de Stichting Behoud Historische Telgter Eng kan werken aan de bescherming van de Telgter Eng. Deze manieren kunnen worden onderverdeeld in de volgende categorieën: activiteiten, landgebruik, politiek, netwerkopbouw en communicatie en kennis. Activiteiten op de Telgter Eng Tijdens de eerste ronde interviews werd het belang van activiteiten op de eng benadrukt. Activiteiten betrekken burgers bij het gebied en kunnen hen meer betrekken bij de bescherming van de eng. Tijdens het onderzoek werd echter ook duidelijk dat de meeste mensen het open landschap waarderen en dat veranderingen in de fysieke structuur van het landschap niet altijd wenselijk zijn. Daarom moeten activiteiten die op de eng worden georganiseerd die plaatsgebonden zijn, maar die niet afhankelijk van het bouwen van nieuwe fysieke structuren of gebouwen. Voorbeelden van deze activiteiten zijn begeleide wandelingen, koken, sterrenkijkwandelingen, hardloopclubs in de buitenlucht, vogels kijken en kunstworkshops. Aangezien ons onderzoek aantoont dat sommige inwoners zich niet bewust zijn van de cultuurhistorische waarde van de eng, zou het nuttig zijn om activiteiten te organiseren waarin de geschiedenis van de eng zichtbaar is zoals door oogstfeesten waar vroegere landbouwmachines en landbouwtechnieken te zien zijn.

Om dit mogelijk te maken is samenwerking nodig met de gemeente en ook steun vanuit de gemeente om de cultuurhistorische waarde te laten zien. Deze activiteiten kunnen worden georganiseerd in bestaande structuren zoals de landbouwvelden, de landwinkel of de natuurtuin. Landgebruik De bevindingen tonen aan dat hoewel er veel ecosysteemdiensten te vinden zijn op de Telgter Eng, sommige diensten de potentie hebben om een groter effect te hebben om de eng waardevoller te maken. Het planten van stroken wilde bloemen aan de randen van landbouwvelden zou het effect van meerdere ecosysteemdiensten kunnen vergroten. Er zijn enkele soorten in akkerland (boekweit, koolzaad en phacelia) die de bestuiving en graslandsoorten kunnen vergroten. Deze soorten, samen met de stroken wilde bloemen, kunnen de biodiversiteit van flora en fauna vergroten, evenals andere diensten, zoals bestuiving en landschapsesthetiek, die direct verband houden met fysieke en mentale gezondheid. Bovendien kan het terugbrengen van kleinschalige voedselproductie op een natuurinclusieve en gemeenschappelijke manier nuttig zijn. Dit kan helpen het bewustzijn van de lokale bevolking over de historische waarde van de Telgter Eng te versterken, terwijl het ook een gezonde levensstijl en sociale verbinding bevordert. 12

Voorbeelden hiervan zijn CSA-initiatieven (Community Supported Agriculture), waarbij leden hun eigen deel van de producten kunnen oogsten en tegelijkertijd de teler kunnen ondersteunen met arbeid en financiële middelen. Dergelijke initiatieven blijken in heel Nederland zeer succesvol te zijn. Beleid Beleidsmatig zijn er een aantal belangrijke aspecten waar de Stichting Behoud Historische Telgter Eng rekening mee moet houden. Zo is de timing van acties erg belangrijk. Zoals de gemeente Ermelo al aangaf, kan de stichting weinig doen aan beleid als er geen plannen op tafel liggen bij de gemeente. Dit betekent echter niet dat de stichting achterover moet leunen en moet afwachten tot er verandering komt. De stichting moet haar ogen openhouden voor alle veranderingen in landgebruik in het gebied, die te volgen zijn via de volgende link: https://www.overheid.nl/berichten-overuw-buurt. Verder zal een beschermde status waarschijnlijk pas kunnen worden verleend bij het opstellen van een nieuw omgevingsplan. In dat stadium adviseren wij de stichting om de eng te proberen te herclassificeren als enkdorpenlandschap in plaats van kampenlandschap op basis van de historische kaarten en bodemkaarten. Een ander aspect zou zijn om te kijken naar de natuurdoelen van de provincie. De provincie Gelderland heeft een aantal doelen voor haar natuurgebieden, de zogenaamde “Natuurdoelen”.

Deze doelen selecteren specifieke diersoorten en proberen ervoor te zorgen dat ze binnen een specifiek ecosysteem leven. Dus als de soort aanwezig is, weet de provincie dat het systeem goed functioneert. Voor de Veluwerandmeren zijn dit watervogels, zoals lepelaars (lepelaar) die soms op de weilanden dicht bij de meren foerageren. Als deze soorten op de Telgter Eng worden gezien, kan dat helpen om een argument te leveren voor de bescherming ervan. Hier moet daarom meer onderzoek naar gedaan worden. Netwerk Een volgende aanbeveling is om een netwerk van stichtingen te creëren die werken aan de bescherming van verschillende enkenlandschappen. Een regionale vereniging van enkenlandschappen kan de ruimte bieden om inzichten te delen over hoe activiteiten worden georganiseerd of beschermende maatregelen worden geïmplementeerd. Dit kan beginnen met het contacteren van de verschillende mensen die betrokken zijn bij englandschappen en het bijeenkomen om een samenwerkingsgroep op te zetten. Dit werd ook aanbevolen door een lid van Stichting Landschapsbeheer Gelderland. Een goede relatie met de gemeente Ermelo is ook essentieel voor het bereiken van bescherming. Hiervoor zijn twee dingen nodig: ten eerste is het belangrijk om raadsvergaderingen bij te wonen en regelmatig het gezicht van de Stichting Behoud Historische Telgter Eng te laten zien.

Ten tweede is het belangrijk om een manier van 13

samenwerken te vinden die zowel voor de gemeente als de stichting voordelig is. Denk bijvoorbeeld aan wat de stichting de gemeente kan bieden en andersom. Communicatie en kennis Net zo belangrijk in bescherming als de daadwerkelijke activiteiten en waarden van de Telgter Eng is de branding ervan. Door de eng op een bepaalde manier te branden, kunnen de waarden van de eng gemakkelijk zichtbaar worden gemaakt, waardoor het voor veel mensen niet langer ‘slechts’ velden zijn. Voor de branding van de eng is het essentieel om een goed werkende website en social media te hebben, wat helpt bij het vergroten van uw legitimiteit als stichting. Mensen die informatie over de Telgter Eng googelen, zullen het vinden en kunnen daar zien wat de verschillende activiteiten zijn en waarom de eng zo'n speciale plek is. Deze legitimiteit helpt niet alleen bij de promotie van de eng, maar zal ook helpen bij het samenwerken met andere stichtingen en de gemeente. Wij hopen dat onze flyer zal bijdragen aan deze zaak. Het toegankelijker maken van de informatie die beschikbaar is over de Telgter Eng is een goede manier om de inwoners van Ermelo en andere bezoekers te informeren.

Tot slot helpen informatieborden met zowel informatie over de waarden die in het landschap te vinden zijn (bijvoorbeeld flora- en faunasoorten) als informatieborden die de geschiedenis van de eng delen bij de branding en identiteit van de eng. Stappenplan voor Stichting Behoud Historische Telgter Eng De eerste activiteiten die de stichting moet doen, zijn het aan boord krijgen van de inwoners van Ermelo en legitimiteit creëren. Wij stellen daarom voor dat de stichting zich eerst richt op het volgende: 1. Promotie van de eng 1. Door middel van informatieborden op de eng 2. Door de verspreiding van de folders die voor dit project zijn gemaakt 2. Promotie van de stichting 1. Door een website of Facebookpagina te maken

14

1.4. Conclusie Het probleem dat we in dit onderzoek hebben aangepakt, is dat hoewel de Stichting Behoud Historische Telgter Eng heeft geprobeerd de Telgter Eng te beschermen, de landschapskenmerken dreigen te verdwijnen. Het is van groot belang om de waarden van het landschap te kennen, omdat ze redenen bieden om de bescherming van de eng te rechtvaardigen. Bovendien is het ook noodzakelijk om te weten hoe deze waarden kunnen worden gebruikt voor de bescherming ervan. Om de waarden van de eng te beoordelen, gebruikten we een ecosysteemdienstenkader. De resultaten laten zien dat de Telgter Eng een veelheid aan waarden omvat die kunnen worden afgeleid uit de natuur. Deze waarden kunnen worden onderverdeeld in voorziening, cultuur, ondersteuning en regulering. De bevindingen laten zien dat veel van de ecosysteemdiensten die graslanden hebben, de Telgter Eng ook heeft. Enkele belangrijke ecosysteemdiensten die in de eng worden gevonden, zijn ruimte voor wilde dieren, biodiversiteit, kennis en leren, fysieke en mentale gezondheid en voedselvoorziening. Bovendien zijn sommige ecosysteemdiensten slechts gedeeltelijk of in kleine mate vertegenwoordigd in de Telgter Eng, maar er zijn mogelijkheden om hun voordelen te vergroten door kleine veranderingen in beheer of landgebruik.

De interviews met andere stichtingen en de enquête onder inwoners van Ermelo gaven interessante inzichten in essentiële elementen van het beschermen van de eng. Ten eerste toonde de enquête aan dat hoewel mensen over het algemeen de natuur waarderen vanwege bijvoorbeeld de biodiversiteit, mogelijkheden om te recreëren, en het gevoel verbonden te zijn met een plek en de natuur, dit minder was voor de Telgter Eng. Deze resultaten laten zien dat deze waarden ofwel minder duidelijk aanwezig zijn in de eng, ofwel dat inwoners zich minder bewust zijn van de waarden van de eng. De interviews met andere stichtingen lieten zien dat het essentieel is dat inwoners zich betrokken voelen bij de activiteiten in een eng en dat ze op de hoogte zijn van de waarde van het landschap. Verder zijn er beleidsinterviews gehouden om de mogelijkheden voor de Stichting Behoud Historische Telgter Eng te beoordelen om de eng in de politieke arena te beschermen. Resultaten laten zien dat niet alleen de acties ertoe doen, maar ook de timing. De stichting moet goed op de hoogte zijn van alle mogelijke wijzigingen om een beroep te kunnen doen voordat een plan wordt goedgekeurd. Verder kan de stichting door netwerken en de schijn op te houden in de lokale politiek, legitimiteit kweken en een onderbouwing opbouwen voor wanneer de nieuwe omgevingsvisie wordt gemaakt.

Tot slot zijn er een variëteit van activiteiten en landbeheer dat de waarde van de eng voor de inwoners zou versterken, en activiteiten die de stichting kan ondernemen om de bescherming van de eng te versterken.

15

2. Scientific report (Engels) 2.1. Introduction National trends of population growth and declining household size in the Netherlands increased the demand for land, and open agricultural land is gradually taken up for housing development and commercial activities (Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, 2024). Open landscapes such as (peri-)urban grasslands and meadows have been shown to provide several ecosystem services to society, such as aesthetic and recreational values (e.g. Vejre et al., 2009) and improvement of air quality (e.g. Fekete, 2024), which lead to the improvement of local quality of life. Therefore, losing an open landscape may result in a loss of the ecosystem services provided by it. The Telgter Eng is the last remaining ‘eng’ landscape in the region of Ermelo and is currently threatened by losing its open characteristic. An ‘eng’, ‘enk’ or ‘es’ is the name for small agricultural fields originating from the Roman and early medieval periods, they are characterized by their soil and topography and could have a high diversity in flora and fauna (Stichting Natuur- en MilieuPlatform Ermelo, n.d.). Although none of the current municipal housing development projects are located in the Telgter Eng, attempts have been made to build there in the last 15 years and are still ongoing.

Private developers have bought part of the land to build houses and a daycare. Other plans, such as the plans for sports fields, were not carried out due to backlash from inhabitants. Currently, there are plans in the making for the development of real estate and a major cattle farm. The municipality of Ermelo is planning to build 1508 houses between 2023 and 2030, and the options for expansion are limited. However, the municipal housing developments are located outside the Telgter Eng at the moment (Webmap Woningbouwplannen Ermelo, n.d.). There is also land needed in the municipality of Ermelo for energy production in terms of solar- and wind energy, and following the Regional Energy Strategy (RES), the area of Horst and Telgt will gain 5 new wind turbines. The province of Gelderland has introduced protective measures for landscape types in the province in the de provincial ‘omgevingsverordening’. One of these landscape types are essen or engen. In the document Toepassing regels landschap omgevingsverordening it is stated that the municipalities are expected to develop suitable policies to strengthen the core qualities of that landscape type (Provincie Gelderland, 2024). In the Streekgids Randmeerkust the province also states to use landscape values to make suitable place-based policy (Provincie Gelderland, 2022).

In this document, the Telgter Eng is appointed as valuable open landscape in which the principle for development is created that the open characteristic of the engen should be strengthend.

16

In an attempt to preserve the Telgter Eng, a foundation was founded, called Stichting Behoud Historische Telgter Eng. Their ultimate goal is to establish a preserved area that embraces the cultural heritage of the Telgter Eng, as well as societal well-being. Although the foundation has been working toward protecting the landscape, they have not yet found a way to do so. In an effort to protect the area, the Stichting Behoud Historische Telgter Eng has already created a picking garden and a ‘klompenpad’ in the area as a means to add value to the Telgter Eng. Despite this, the high demand for land and the lack of clear protective measures still pose a significant threat to the future of the Telgter Eng. The Stichting Behoud Historische Telgter Eng has asked Eco Mosaic Solutions to investigate the value of the Telgter Eng and provide advice on how to help the municipality of Ermelo make well-informed decisions about the area. With this project, Eco Mosaic Solution aims to advise Stichting Behoud Historische Telgter Eng about the protection of the landscape characteristics of the Telgter Eng by developing an overview of its current and potential ecosystem services and how they can be used towards its protection. An ecosystem services analysis is a concrete way to define values from nature.

Knowing the landscape's value is necessary as it provides reasoning to justify protecting the Telgter Eng. Furthermore, the commissioner must know how these values can be used to protect the Telgter Eng effectively. The following main research question will be addressed: How can the (potential) ecosystem services of the Telgter Eng serve towards its protection? To answer this main research question, the following sub-questions will be answered: 1. What are the main ecosystem services (Regulating, Supporting, Provisioning and Cultural) that can be observed in landscapes similar to the Telgter Eng (e.g. periurban meadows and grasslands)? 2. What actions have other organisations taken to protect other eng landscapes, and which ecosystem services have they highlighted to do so? 3. Are the nature values of the residents of Ermelo represented in the current state of the Telgter Eng? 4. In what way can the Stichting Behoud Historische Telgter Eng use ecosystem services to protect the landscape? The report is structured as follows: section 2.2. provides information on the methodology, namely information on the study area (2.2.1.), the study design (2.2.2.), the definition of ecosystem services (2.2.3.), the different methods employed (2.2.4. - 2.2.7), and some methodological and ethical considerations. Section 2.3.

provides the results for the semi-systematic literature review, section 2.4. the results for the benchmark interviews with other foundations, section 2.5. the results for the local opinion survey, and section 17

2.6. the results for the context interviews with local policy makers. Finally, section 2.7. provides a discussion of the results in the context of the Telgter Eng. For a list of concrete recommendations, please refer to the executive summary above.

18

2.2. Methodology 2.2.1.

Study area

The Telgter Eng is an ‘eng’, also called ‘enk’ or ‘es’ and is located on sandy ground at the west side of the push moraine 1 of the Veluwe, as can be seen in Figure 3. The Telgter and other eng areas are located at the lower part of this push moraine because in the Roman and Early Medieval periods this location used to be dry enough to grow crops as they don’t have a very deep groundwater table.

km m m m m m m m m m m

km Telgter Eng

km

Figure 3: Digital elevation map of the Telgter Eng and its surroundings, retrieved from AHN (2023).

An eng is characterized by having a lot of small agricultural fields that could be owned by different farmers or collectively (Leestekens van het landschap, n.d). The soil of an eng is fertile due to years of bringing animal manure and organic material to the fields, the soil of the Telgter Eng is called a ‘bruine enkeerdgrond’. The groundwater level, fertile soils and the cultivation of different crops could result in a large diversity of flora and fauna in the eng (Stichting Natuur- en MilieuPlatform Ermelo, n.d.). Ermelo and Telgt are ‘Enkdorpen’ which means that they are villages or hamlets located next to an ‘eng’, the landscape with villages or hamlets combined with an eng is called ‘enkdorpenlandschap’. There used to be a lot of eng landscape on the west side of the Veluwe, all around the same elevation. However, due to land that has been taken up by housing, a lot of the historical eng landscape has been lost. This is also the case in Ermelo, the Telgter Eng is the last remaining eng in this region, as can be seen in Figure 4.

A push moraine is a ridge developed by a glacier pushing sediments. The push moraines of the Veluwe developed in the Saalien period, around 150,000 years ago. 1

19

m Figure 4: The development of the landscape around Ermelo and Telgt from 1872 to 2023. The location of the Telgter Eng is indicated with a red box, retrieved from Topotijdreis on January 2025.

The Telgter Eng has sandy soil and is not paved, meaning that precipitation can infiltrate here. Figure 5 shows an isohypses map of the groundwater level in the upper layer for the region around the Telgter Eng. From this map, it can be concluded that the groundwater beneath the Telgter Eng flows to the west and ends up in the IJselmeer if no large impermeable geological structures are present, which is not hypothesised based on geological maps of DINOloket. There are no pumps for drinking water located downstream of the Telgter Eng.

km

km

Figure 5: Isohypses map of the upper groundwater layer of the area around the Telgter Eng, retrieved from Grondwatertools on January 2025.

The land of the Telgter Eng is currently private property of different owners, mainly farmers. Most of the land is used to grow agricultural grass, for example, English ryegrass (Lolium perenne). There is also some land where crops are grown, mainly grains, 20

potatoes and corn. Besides that, some land is used for tree nurseries and a vineyard (LGN, 2023), and smaller parcels of land are used for a picking garden and community gardens. There is also a farm shop (landwinkel) and a nature garden (natuurtuin). The land of the Telger Eng is in the bestemmingsplan in 2009 called ‘agrarisch gebied met landschappelijke waarden’. This status meant that the land could be used for agriculture, recreation, traffic, utility companies and water management facilities (Omgevingsloket, n.d.). The options for expansion are limited in the municipality of Ermelo as the east and south sides are protected Natura-2000 areas, and the north side already stretches to Harderwijk. The municipality has approximately 27,000 inhabitants. Of these, 22% are between 0 and 19 years old, 21% are between 20 and 39, 34% are between 40 and 64, and 23% are over 65 years old (GGD, 2020). Omgevingsvisie Ermelo (2025) state that a lot of families with children come to Ermelo and stay there for a long time, partly because of this the inhabitants have a strong mutual involvement, a flourishing church and association life, and a high level of commitment to volunteer work (40% of the adults works as a volunteer) and informal care. However, 38% of the adults reportedly still feel lonely (GGD, 2020).

21

2.2.2.

Study design

To answer our research questions, we will use an exploratory sequential design commonly used for mixed methods studies (Cresswell, 2021). See Figure 6 for a visual representation of the study design, and a description of this sequence in further detail below.

Figure 6: Exploratory sequential study design overview.

Our research can be split into four stages: a preliminary phase (0), an exploratory phase (1), a quantifying phase (2) and a contextualising phase (3). Phase 0 consisted of a brief web search to find a fitting theoretical framework for the ecosystem services of an eng. This phase also included a review of grey literature and white papers to understand the regulatory context in which the Telgter Eng is embedded. Subsequently, phase 1 consisted of a dual exploratory effort: on the one hand, into understanding the values of an eng, and on the other, learning about the actions taken by, and experiences of, other eng landscapes when aiming for a protective status. This was executed through a semisystematic literature review and a series of benchmark interviews. Then, phase 2 consisted of a quantifying stage, in which, through a survey, we aimed to understand (a) what values of nature are considered most important by local citizens, (b) which of these values locals recognise in the Telgter Eng, and (c) how is the future of the Telgter Eng being envisioned by the inhabitants of Ermelo. Finally, phase 3 aimed to contextualise the findings from phases 1 and 2, grounding them within the current political landscape 22

of Telgt, Ermelo and Gelderland. This was done by conducting interviews as well. The sections below elaborate further on each of the phases and the methods employed for both data collection and analysis.

2.2.3.

Defining ecosystem services

To have a specific definition of ecosystem services and be able to derive coding themes for the analysis of data, we conducted a short web search. From this search, we selected the work of Scotland’s Nature Agency (n.d.) with which they developed a friendly visual framework titled “Benefits from Nature Wheel”2. According to this framework ecosystem services can be divided into 4 broad categories: regulating, supporting, provisioning, and cultural; and each of these is further subdivided into several other services (see Figure 7 below).

Figure 7: Benefits from Nature Wheel. Source: Scotland's Nature Agency.

2.2.4.

Ecosystem services: semi-systematic literature review

We conducted a short semi-systematic literature review according to the guidelines in Bryman (2012:102-109) to create an overview of the variety of ecosystem services associated with eng landscapes. However, an eng is a particular form of Dutch historical agrarian landscape which is not translatable into other languages. As such, we used the terms ‘meadow’ and ‘grassland’ when searching for literature from other countries/regions. We also prioritised studies which were conducted or based around peri-urban areas, where the urban and the rural landscapes meet, as this is the case for Several frameworks for ecosystem services, such as the one used by Dutch government (see Compendium voor de Leefomgeving, 2021), put more emphasis on regulating, supporting and provisioning services, only mentioning a few social and cultural services. As such, we have selected the ‘Benefits from Nature Wheel’ framework, which provides a more balanced approach paying approximately equal attention to all 4 dimensions. 2

23

the Telgter Eng. The keywords used for the initial searches included “ecosystem”, “services”, “meadow”, “urbanization”, “peri-urban”, “Netherlands” and “Europe”. However, to make the searches more targeted towards the underrepresented services, we added the following keywords intermittently: “health”, “human”, “cultural”, “social”, “carbon-storage”, “photosynthesis”, “recreation”, “water-infiltration”, “groundwater”, “air-quality”, “agricultural”. For further details on the literature review and its results please refer to Appendix 1. Once the literature was selected (35 papers of which 11 were retrieved by snowballing) it was coded by using themes emerging from the ‘Benefits from Nature Wheel’. After, categorised extracts from the literature were analysed jointly, per theme. The results of this exercise are displayed in Results Chapter I (section 2.3.).

2.2.5.

Benchmark study: semi-structured interviews

To understand what other institutions and initiatives have been doing to protect Eng landscapes, we conducted 3 semi-structured interviews (according to Bryman (2012:471-487) with foundations who have been involved in such type of activities within the Netherlands. The interviewee list can be found in Appendix 2, and the interview guide in Appendix 3. In the results, the interviews will be referenced by a unique code, which can also be found in Appendix 2. The semi-structured approach was preferred because it allowed for semi-systematic interviewing to be carried out by different interviewers, as well as to dive deeper into topics which were already known to us from the literature and document reviews (Bryman, 2012:472). The interviews took place either online (via Microsoft Teams) or in person, and they were always recorded using the recording and transcribing service of Microsoft Teams. They were all conducted in Dutch, to facilitate the interviewees’ self-expression. We transcribed them in Dutch, and then coded them, according to the themes depicted in Table 2 below, in Dutch. An overview of the coded excerpts is available in Appendix 4. Most of the themes used for coding emerged from the preliminary phase and the literature review, but some themes also emerged from the interview analysis itself.

The results of the benchmark interview analysis are found in Results Chapter II (section 2.4.) Table 2: Themes for coding the benchmark interviews.

Themes: Theme 1 Theme 2 Theme 3 Theme 4 Theme 5 Theme 6 Theme 7

Ecosystem services & values History & cultural values Policy & legal actions Citizen involvement Ownership of the land Current activities/uses Land-use pressures 24

2.2.6.

Mapping local values: survey

To gain insights into the perceptions and values of local inhabitants we carried out a short survey based on convenience sampling (Bryman, 2012:201); this is because the time and resources were limited. As such, we imparted the survey at different commercial locations around Ermelo, where supermarkets and local shops provided a relatively diverse crowd. We did this in two rounds, at 10:00 a.m. and 3:00 p.m. so that we would diversify the kind of citizens we would reach. With this in mind, we also diversified the physical locations in which we carried out the survey, choosing a relatively wide variety of shops. 29 partially completed surveys were collected, with 26 being fully completed. The survey questions were designed from insights drawn from the preliminary phase activities, the literature review, and the benchmark interviews. The questions sought to be answered with the survey included: a) What values of the eng (and peri-urban nature more broadly) are considered most important by local inhabitants? b) How is the Telgter Eng currently being perceived by local inhabitants? c) How is the future of the Telgter Eng being envisioned by local inhabitants? The survey questionnaire can be found in Appendix 5. To analyse survey responses, Microsoft Excel was used for basic statistical (inferential) analysis and graph-making (see Appendix 8 for the results).

However, to analyse the difference between what citizens of Ermelo valued in nature and what they perceived to be present at the eng, RStudio was used. First, the attributions were translated into numbers, with “Very Important” being and “Not Important at all” being . Then the difference between the perception and valuation of each theme (Health, Inspiration, History etc.) was calculated, together with the mean difference. These differences were tested for a normal distribution using a Shapiro-Wilk normality test, which returned that none of the themes were normally distributed. Lastly, a Wilcoxon test was used for the pairwise comparison between each theme, from which the results can be seen in Results Chapter III (section 2.5.).

2.2.7.

Contextual study: semi-structured interviews

A final round of interviews was conducted to contextualise the findings of previous research components (literature review, benchmark interviews and survey) within the specific regulatory context in which the Telgter Eng is embedded. These interviews had a semi-structured design, as once again different interviewers were involved in carrying them out (Bryman, 2012:472). The questions that were posed to the interviewees, however, were much more targeted and specific than those of the benchmark study above. This was due to the sequential nature of the study design (see Figure 6 in section 2.2.2.). Please refer to Appendix 6 for the contextual interview guide. Transcribing and 25

analysis were done in a similar fashion to that of the benchmark interviews, except with different themes, which can be found in Table 3 below. An overview of the coded excerpts is available in Appendix 7. Again, these interviews were referenced by a unique code which can be found in Appendix 2. The results of the benchmark interview analysis are found in Results Chapter IV (section 2.6.) Table 3: Themes for coding context interviews.

Themes: Theme 1 Theme 2 Theme 3 Theme 3

Advice for foundations Values of the eng Current policy affecting the eng What the interviewed institution does

Originally there were more interviews planned but due to time restraints and scheduling issues, these interviews were not able to be conducted. As an alternative, we e-mailed questions to them. These questions can be found in Appendix 6 as well.

2.2.8.

Educational game and flyer

The flyer was made by using the premium subscription of the online software Canva (see Canva, n.d.). The design was crafted following indications from the commissioner, who designed a rough map of the area with important aspects to be highlighted. The rightward panel included information on ecosystem services derived from the results of this research. The educational game was designed with the support of artificial intelligence tool ChatGPT. We provided the tool with information about the game we wanted to design, and it helped us by brainstorming ideas about how to structure it. The resulting instructions have been laid out in a separate document.

2.2.9.

Methodological limitations & ethical concerns

This research was carried out with limited time availability and as such, the amount of depth that could be reached was limited. For instance, only 5 interviews were carried out, lasting only up to one hour each. This could have been improved if more time was available, as more interviews with a wider array of interviewees might have provided us with a more thorough understanding of the case. This is especially the case with regard to information about the legal regulation of eng landscapes. Furthermore, conducting focus groups in addition to the survey might have revealed more information on the tensions between different citizens’ interests and values. The time available also limited the amount of survey responses we obtained (29), which was satisfactory for inferential purposes but cannot be considered representative of the entire population of Ermelo. The survey responses also did not equally cover different age groups, nor postcode areas, limiting the inferential capacity of the survey results. Additionally, the type of survey 26

responses was likely strongly determined by the time of the day, as well as the places in which we administered it. Although we attempted to diversify this, we were limited by time. Finally, in terms of specific questions within the survey, the questions concerning the valuation of different ecosystem services could have been phrased so that ordering was necessary. In this way, respondents would have had to think a bit harder to complete the questions and perhaps their concentration and effort would have more accurately matched their true personal valuations. Conducting this research had some ethical implications. For instance, because the conservation of the Telgter Eng is against the development of housing projects – particularly if such projects involve social housing – the conservation of the area might reduce the availability of (affordable) housing for local inhabitants. However, if the planned housing development is focused on luxury villas and second residences, this project would pose less of an ethical concern in this respect. Furthermore, people involved in the foundations (e.g. Stichting Behoud Historische Telgter Eng and Stichting Wageningse Eng) are people who feel very personally involved in the projects that they take part in.

This might be of ethical concern because we are a group of students who, despite being motivated to protect and embrace nature protection, largely perceive this project as a ‘school’ task, feeling substantially less emotionally involved than the people from the foundations.

27

2.3. Results chapter I: ecosystem services This chapter presents the results from the semi-systematic literature review exercise. It is subdivided into the four different types of ecosystem services that are identified by the Benefits from Nature Wheel framework, namely ‘provisioning’, ‘cultural’, ‘supporting’ and ‘regulating’ services. Under each subheading, insights are provided into the services that grasslands and meadows generally provide. The chapter ends with a brief discussion that contextualises the findings for the case of the Telgter Eng .