Behoefteonderzoek e260035674
Tekst van het document
Behoefteonderzoek aan woonwagenstandplaatsen binnen de Gemeente Ermelo
Juni 2026
ACTUALISATIE BEHOEFTE WOONWAGENSTANDPLAATSEN GEMEENTE ERMELO
INHOUD HOOFDSTUK 1: 1.1 INLEIDING
1
1.2 UITWERKING BEHOEFTEONDERZOEK
1
1.3 UITWERKEN NIEUW BELEID
1
HOOFDSTUK 2: 2.1 AANLEIDING EN DOEL VAN HET BEHOEFTEONDERZOEK
2
2.2 DOEL
2
2.3 PROCES
2
HOOFDSTUK 3: 3.1 BEHOEFTE AAN STANDPLAATSEN
2
3.2 UITKOMST GESPREKKEN
2
3.3 KWALITATIEVE BEHOEFTE AAN HUURSTANDPLAATSEN EN HUURWOONWAGENS
3
3.4 HUIDIGE LOCATIE EN EVENTUEEL EEN EXTRA LOCATIE VOOR STANDPLAATSEN
4
3.5 BEHOEFTE BUITEN DE HUIDIGE WOONWAGENLOCATIE
4
3.6 KLANKBORDGROEP
4
HOOFDSTUK 4 4.1 Uitwerken nieuw beleid
5
4.4 Stappenplan
5
1/7
ACTUALISATIE BEHOEFTE WOONWAGENSTANDPLAATSEN GEMEENTE ERMELO
Hoofdstuk 1 1.1 Inleiding Om goed te kunnen bepalen welke behoefte er is aan standplaatsen binnen de gemeente Ermelo is het noodzakelijk een behoefteonderzoek uit te voeren. In de informatiememo d.d. 19 januari 2026 (e260003513)
is
aangegeven
dat
wij
graag
een
duurzame
en
toekomstig
bestendige
woonwagenlocatie in Ermelo willen realiseren. Om hiertoe te komen zijn er verschillende fases benoemd in dit memo om hiertoe te komen. Fase 1: richt zich op de relatieopbouw en het onderling vertrouwen winnen. Deze fase is inmiddels goed
opgepakt.
Wij
hebben
goede
contacten
opgebouwd
met
het
bestuur
van
de
woonwagenvereniging en hebben, naast de overleggen, een informatieavond georganiseerd om iedereen in het proces mee te nemen. Fase 2: richt zich op die stappen die nodig zijn om de behoefte en het beleid goed in beeld te krijgen. De eerste stap in deze fase bieden wij u hierbij aan: het behoefteonderzoek. Met de tweede stap (maken van beleid) zijn wij gestart en dit willen we nu verder gaan oppakken binnen een klankbordgroep. In deze groep zit het bestuur van de huidige woonwagenbewoners, Uwoon en de gemeente.
1.2 Uitwerking behoefteonderzoek De inventarisatie is uitgevoerd door Be Flex B.V. in samenwerking met de gemeente. De huidige bewoners, familieleden, mensen die op de wachtlijst stonden en belanghebbenden zijn uitgenodigd voor een gesprek om de behoefte aan standplaatsen te kunnen bepalen. De inventarisatie vloeit voort uit het ‘Beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsbeleid 2018’ van het ministerie van BZK en is benodigd om ons actuele informatie te verschaffen over de behoefte aan woonwagenstandplaatsen in onze gemeente. De gemeente Ermelo wenst inzicht te verkrijgen in de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan standplaatsen. Dit rapport bevat een samenvatting van de uitkomsten van deze inventarisatie. Hieraan liggen documenten ten grondslag die Be Flex naar aanleiding van de gehouden gesprekken heeft opgesteld. Tevens is de lijst geregistreerde standplaatszoekenden binnen de gemeente Ermelo (‘wachtlijst’) bijgewerkt op basis van de gevoerde gesprekken (op 25 februari 2026). Deze documenten zijn separaat aan de ambtelijk opdrachtgever (Openbare Ruimte) van de gemeente verstrekt, omdat die documenten persoonsgegevens bevatten. Dit rapport bevat geanonimiseerde gegevens. In de vervolggesprekken zal er gekeken worden wie deze lijst gaat beheren.
De gemeente Ermelo wil dit rapport gaan gebruiken bij de vervolgstappen, zoals het opstellen/actualiseren van het woonwagenbeleid (inclusief nadere beleidsregels voor inschrijving en toewijzing) en beoordelen of uitbreiding van de huidige woonwagenlocatie en/of aanleg van nieuwe standplaatsen benodigd is.
De gemeente is juridisch gezien verplicht te bouwen naar geïnventariseerde behoefte. De wachttijd voor een standplaats (met eventuele huurwoonwagen) mag niet langer zijn dan de reguliere wachttijd voor een grondgebonden, niet gestapelde huurwoning (9,9jaar)
2/7
ACTUALISATIE BEHOEFTE WOONWAGENSTANDPLAATSEN GEMEENTE ERMELO
Hoofdstuk 2 2.1 Aanleiding en doel van het behoefteonderzoek De gemeente Ermelo wil de actuele woonbehoefte onder haar huidige woonwagenbewoners inzichtelijk krijgen. Daartoe is onderzocht wat de kwantitatieve behoefte is aan standplaatsen en zal er nog een kwalitatieve behoefte in de gemeente vastgesteld moeten worden. Voor de kwantitatieve behoefte is de vraag gesteld: Wie heeft er behoefte op aan een standplaats binnen de gemeente Ermelo? Voor de kwalitatieve behoefte moet de vraag nog gesteld worden: Wie binnen deze groep voldoet aan de voorwaarden zoals het afstammingsbeginsel, heeft 1e en/of 2e graads- familiebanden met woonwagenbewoners uit de gemeente en heeft een sociale binding met de gemeente Ermelo? De uitkomsten van dit behoefteonderzoek biedt zicht op de kwantitatieve behoefte aan de benodigde standplaatsen binnen Ermelo. De kwalitatieve behoefte zal nu verder onderzocht worden.
2.2 Doel Dit onderzoek vloeit dus voort uit de wens van de gemeente Ermelo om inzicht te krijgen in de behoefte aan standplaatsen en om vanuit die informatie zo veel als mogelijk te voorzien in die behoefte. Deze inventarisatie heeft ons dan ook inzicht verschaft in: 1.
De kwantitatieve behoefte aan woonwagenplaatsen in gemeente Ermelo op basis van: •
De lijst van geregistreerde standplaatszoekenden;
•
individuele gesprekken met standplaatszoekenden en de huidige woonwagenbewoners van de gemeente.
2.
Kunnen er conclusies getrokken worden op basis van dit behoefteonderzoek.
3.
En geeft het ons een doorkijk naar de vervolgstappen om de kwalitatieve behoefte vast te stellen.
2.3 Proces Dit onderzoek is gestart met het opstellen van een vragenlijst voor de gesprekken met de standplaatszoekenden. In februari 2026 zijn de individuele gesprekken gehouden op het gemeentehuis met bewoners van de huidige woonwagenlocatie en de personen die er niet wonen, maar wel interesse hebben in een standplaats. Van alle gesprekken is een verslag gemaakt. De gesprekken zijn gevoerd met degenen die gereageerd hebben op de oproep van de gemeente om
deel
te
nemen
aan
het
behoefteonderzoek.
De
uitnodiging
is
naar
(voormalige)
woonwagenbewoners en hun directe familie gegaan uit/in de gemeente Ermelo. Deze uitnodiging was dus niet voor woonwagenbewoners uit een andere gemeente.
Hoofdstuk 3 3.1 Behoefte aan standplaatsen Er zijn twaalf gesprekken gevoerd waarbij negen formulieren zijn ingevuld en deze negen personen hebben aangegeven behoefte te hebben aan een standplaats in deze gemeente. Daarnaast werd aangegeven dat er in ieder geval één inwonend kind in de nabije toekomst behoefte heeft aan een eigen standplaats.
3.2 Uitkomst gesprekken In de gesprekken zijn aan de deelnemers vragen gesteld over hun huidige woonsituatie, eventueel inwonende kinderen, hun woonbehoefte, hun wens om een standplaats te huren of te kopen en of
3/7
ACTUALISATIE BEHOEFTE WOONWAGENSTANDPLAATSEN GEMEENTE ERMELO ze eventueel bereid zijn om deel te nemen in een klankbordgroep als de gemeente daartoe besluit. Hieronder zijn de uitkomsten uit deze gesprekken samengevat.
Tabel 1: Samenvattende uitkomst van de gesprekken VRAAG
AANTAL
Ingevuld en ondertekend interview: Aantal deelnemers
12
Waarvan 9 in een huis en 3 op een standplaats Woont in een huis in de kern: Ermelo
3
Woont in een huis in andere gemeente: Huisen, Nijeveen, Barneveld, Elburg
6
Woont op standplaats in Ermelo: Patrijzenhof
3
Aantal inwonende kinderen: Onder de 15 jaar
5
Tussen de 15 en 20 jaar
1
Vanaf 21 jaar
0
Wil verhuizen Is een kind van huidige bewoners
5
Is een spijtoptant
4
Huur of koop: Wil naar huurstandplaats met huurwoonwagen
8
Wil een eigen woonwagen kopen en plaatsen
1
Inkomen: Inkomen onder de huurtoeslaggrens / DAEB
8
Inkomen boven de huurtoeslaggrens / DAEB
1
Werk: Ondernemer
2
Loondienst
2
Uitkering – AOW / WAO / WIA / WAJONG / PGB
3
Uitkering - bijstand
2
Interesse in deelname klankbordgroep Aantal
4
3.3 Kwalitatieve behoefte aan huurstandplaatsen en huurwoonwagens. Uit het onderzoek blijkt dus dat negen personen een woonwagenstandplaats zoeken binnen Ermelo. Er is nu nog een nader onderzoek noodzakelijk om de kwalitatieve behoefte, (eigenschappen, de kwaliteit en eisen waaraan een woonwagen en standplaats moet voldoen) verder in beeld te brengen. Uit het nader onderzoek moet blijken of er sprake is van directe familiebanden? Of de deelnemer binding heeft met onze gemeente? Of de deelnemer in staat om huur te betalen of een standplaats te kopen? Deze factoren zijn van invloed om een reëel beeld te krijgen van de kwalitatieve woonbehoefte aan benodigde standplaatsen binnen Ermelo.
4/7
ACTUALISATIE BEHOEFTE WOONWAGENSTANDPLAATSEN GEMEENTE ERMELO Daarbij spelen dus de volgende factoren dus een rol: 1.
Geïnteresseerde voldoet niet aan het afstammingsbeginsel, heeft geen directe familieleden met woonwagenbewoners in gemeente Ermelo of heeft geen duurzame binding met de gemeente.
2.
Geïnteresseerde voldoet niet aan de eisen die een corporatie of gemeente stelt voor het aangaan van een huurcontract.
3.
Geïnteresseerde is financieel dan wel maatschappelijk gezien niet in staat om een eigen standplaats en woonwagen te bewonen (o.a. persoonlijke gesteldheid, behoefte aan financieel en dagelijkse ondersteuning).
4.
Geïnteresseerde stelt geen dringende behoefte te hebben aan een eigen standplaats of stelt randvoorwaarden die niet (eenvoudig) nagekomen kunnen worden (wensen/eisen met betrekking tot locatie, woonvorm, grootte standplaats e.d.).
5.
Geïnteresseerde is relatief jong (onder de 18 jaar kan men niet ingeschreven worden) en men dient rekening te houden met de redelijke termijn waar woningzoekenden (over het algemeen) rekening mee dienen te houden.
De gemeente wordt geadviseerd om de groep van negen geïnteresseerden nader te beoordelen, mede in samenspraak met Uwoon. In hoeverre is het reëel dat de geïnteresseerde in staat is om een standplaats duurzaam te bewonen? Er kunnen meerdere factoren zijn die leiden tot de onmogelijkheid om alle standplaatszoekenden op (relatie) korte termijn te voorzien in een standplaats. De betreffende factoren zijn onder meer: • •
•
Schaarste aan grond; Financiële beperkingen; Kaders vanuit landelijk woonwagenbeleid.
Met deze factoren zal rekening moeten worden gehouden bij het verder uitwerken van beleid.
3.4 Huidige locatie en eventueel een extra locatie voor standplaatsen In februari 2023 heeft er een uitvoerig onderzoek plaatsgevonden op de locatie Patrijzenhof (e230008619). Hierbij is per standplaats in beeld gebracht wat er nog moest gebeuren (o.a. het plaatsen van nieuwe sanitaire units en de aanschaf van een nieuwe woonwagen). Het is wenselijk om nu een nieuw onderzoek op te starten om te kijken of alle toezeggingen zijn afgehandeld en om opnieuw te kijken naar de vergunningen. Ook zal er onderzocht moeten worden of er grond illegaal gebruikt wordt en zo ja, dan zal er gekeken moeten worden hoe dit verder opgepakt moet gaan worden. Ook zou er dan onderzocht kunnen worden of een uitbreiding op deze locatie gewenst en mogelijk is. Als dit onderzocht is zal er ook meer duidelijkheid zijn of er nieuwe standplaatsen binnen Ermelo gerealiseerd moeten worden.
3.5 Behoefte buiten de huidige woonwagenlocatie. Tijdens het behoefteonderzoek hebben drie personen aangeven graag een eigen standplaats te willen op de Patrijzenhof, en hebben zes personen aangegeven graag naar een nieuw aan te leggen woonwagenlocatie te willen verhuizen. Mocht er behoefte zijn aan een nieuwe woonwagenlocatie dan moet hier een apart onderzoek voor komen, in lijn met ruimtelijke keuze die in de omgevingsvisie worden gemaakt. Het realiseren van een eventueel nieuwe locatie valt niet binnen de opdracht behorend bij het PID,
3.6 Klankbordgroep Vier van de twaalf geïnterviewden hebben aangegeven mee te willen werken als de gemeente behoefte heeft aan participatie en inspraak. Dit kan in de vorm van een klankbordgroep, waarbij een afvaardiging van standplaatszoekenden van de (actuele) wachtlijst en de woonwagenlocatie zitting nemen in een klankbordgroep.
5/7
ACTUALISATIE BEHOEFTE WOONWAGENSTANDPLAATSEN GEMEENTE ERMELO De
klankbordgroep
kan
meedenken
over
de
uiteindelijke
inrichting
van
de
(nieuwe)
woonwagenlocatie, over het opstellen van nadere regels voor inschrijving en toewijzing en over het opstellen van het woonwagenbeleid. Ook is het wenselijk dat de corporatie Uwoon deelneemt in de klankbordgroep.
4.1 Uitwerken nieuw beleid Hieronder worden nog enkele aandachtspunten genoemd die de gemeente Ermelo verder kan ondersteunen bij de verdere uitwerking van haar uiteindelijke doel, namelijk: •
het opstellen van een goed woonwagenbeleid;
•
en inzicht krijgen en blijven behouden in de behoefte aan standplaatsen.
Aandachtspunten hierbij zijn: 1.
Stel een woonwagenbeleid op conform de mensenrechtelijke kaders zoals benoemd in het BZK beleidskader ‘Gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid’. Richt dit beleid op behoud
van
de
culturele
identiteit
van
woonwagencultuur,
meer
specifiek
de
woonwagencultuur van de woonwagenbewoners die ooit in de gemeente Ermelo gewoond hebben. 2.
Maak nadere regels voor inschrijving en toewijzing van standplaatszoekenden en probeer daarbij de familiebanden zo veel als mogelijk te beschermen (= onderdeel van de culturele identiteit).
3.
Zoek naar mogelijkheden om op zo kort mogelijke termijn het benodigde aantal standplaatsen aan te leggen, voor zover mogelijk binnen de planologische, ruimtelijke en financiële mogelijkheden.
4.
Houdt periodiek (eens per vijf jaar) een actualisatieonderzoek naar de woonbehoefte onder de woonwagenbewoners binnen de gemeente en pas het beleid eventueel aan op de dan verkregen resultaten.
4.2 Stappenplan Stap
Actie
1.
De gemeente neemt kennis van de uitkomsten van dit onderzoek naar de woonbehoefte aan woonwagenstandplaatsen.
2.
Er volgt een nader onderzoek naar de kwalitatieve behoefte. De dekking hiervoor is geregeld in de PID “Een toekomstbestendig woonwagenkamp in Ermelo (e250048474)
3.
Richt een klankbordgroep (met o.a. Uwoon) op en bespreekt de resultaten van het behoefteonderzoek.
4.
Stelt woonwagenbeleid op en bespreek dit met de klankbordgroep, dekking zie punt 2.
5..
Stelt nadere regels voor inschrijving en toewijzing bij vrijkomende standplaatsen op en bespreek deze met de klankbordgroep, dekking zie punt 2.
6/7