Beantwoording Technische vragen één-Ermelo MJB27-30

Geachte griffie, Zoals aangekondigd tijdens de beeldvormende tafel dien ik graag onderstaande technische vragen in over de ontwerp-Meerjarenbegroting Meerinzicht 2027–2030. Mijn vragen richten zich vooral op de vergelijkbaarheid van opeenvolgende meerjarenbegrotingen, de aansluiting tussen het financieel effect uit het raadsvoorstel en de totale bijdrage van Ermelo, en de mogelijkheid voor de raad om de financiële ontwikkeling goed te controleren. 1. Aansluiting financieel effect, totale bijdrage en eerdere MJB’s In het raadsvoorstel bij de MJB 2027–2030 wordt voor Ermelo een aanvullend financieel/budgettair effect genoemd van circa € 480.000 in 2027 en circa € 450.000 in de jaren daarna. In de MJB zelf staan de totale bijdragen van Ermelo aan Meerinzicht. Tegelijkertijd wijken de bijdragebedragen voor Ermelo in de huidige MJB 2027–2030 af van de bedragen die in eerdere MJB’s, waaronder de MJB 2025–2028, voor dezelfde jaren waren opgenomen. Ook werd in het raadsvoorstel bij de MJB 2025–2028 voor 2027 en 2028 een ander financieel effect genoemd dan nu in het raadsvoorstel bij de MJB 2027–2030 voor diezelfde jaren wordt gepresenteerd.

Kan in één aansluitoverzicht worden toegelicht hoe deze bedragen zich tot elkaar verhouden? Graag daarbij per jaar zichtbaar maken: ●​ de bijdrage van Ermelo volgens eerdere MJB’s, waaronder de MJB 2025–2028 en MJB 2026–2029; ●​ de actuele begrotingsstand van Ermelo vóór verwerking van de MJB 2027–2030; ●​ het aanvullend financieel effect uit het huidige raadsvoorstel; ●​ de totale bijdrage van Ermelo na verwerking van de MJB 2027–2030; ●​ de uitsplitsing naar domein Bedrijfsvoering, domein Sociaal, uniforme dienstverlening en specifieke dienstverlening. Graag daarbij kort aangeven of verschillen worden veroorzaakt door bijvoorbeeld indexatie, eerder genomen besluiten, aanvullende opdrachten, ombuigingen, gewijzigde rubricering, gewijzigde toerekening of daadwerkelijke kostenontwikkeling. Beantwoording 1. Aansluiting financieel effect, totale bijdrage en eerdere MJB’s Onderstaande documenten vanuit de GR Meerinzicht zijn vanaf de Meerjarenbegroting 2025 - 2028 bij de raad ter besluitvorming voorgelegd:​ ●​ Meerjarenbegroting 2025 - 2028 (door Raad behandeld op 24-04-2024. na zienswijze definitief vastgesteld door bestuur Meerinzicht in juli 2024); ●​ Meerjarenbegroting 2026 - 2029 (door Raad behandeld op 14-05-2025.

na zienswijze definitief vastgesteld door bestuur Meerinzicht in juli 2025); ●​ Bestuursrapportage 2025 (door Raad behandeld op 15-10-2025) (na zienswijze definitief vastgesteld door bestuur meerinzicht in december 2025); ●​ Jaarstukken 2025 (door Raad behandeld op 27-05-2026 (definitieve vaststelling door bestuur Meerinzicht in juli 2026); ●​ Meerjarenbegroting 2027-2030 (definitieve vaststelling door bestuur Meerinzicht in juli 2026).

Het klopt dat bedragen in opeenvolgende meerjarenbegrotingen (MJB's) voor eenzelfde jaar wijzigen. Dit is een standaard onderdeel van de begrotingscyclus, omdat er elk jaar nieuwe loon- en prijsindexaties, actuele besluiten en specifieke opdrachten worden verwerkt. ​ ​ In de onderstaande tabel worden de jaren 2027 en 2028 vanuit de eerdere begrotingen weergegeven.

Uitsplitsing bijdrage Ermelo (x € 1.000)

2027 2028 2027 volgens 2028 2028 volgens 2027 ​ volgens MJB volgens MJB actuele MJB volgens MJB volgens MJB actuele MJB '25-'28 '26-'29 '27-'30 '25-'28 '26-'29 '27-'30

Uniform Bedrijfsvoering

10.635

11.325

11.432

10.645

11.331

11.355

Uniform Sociaal

3.175

3.328

3.265

3.175

3.327

3.263

Specifiek Bedrijfsvoering

627

896

947

638

896

929

Specifiek Sociaal

662

711

685

662

702

679

15.099

16.260

16.329

15.100

16.256

16.226

Totale bijdrage Ermelo

​ Verklaring van de verschillen (het aanvullend financieel effect):​ De stijging van de begrote kosten tussen de verschillende MJB's wordt niet veroorzaakt door onverklaarbare toerekeningen, maar is het gevolg van de financieel technische uitgangspunten vanuit de kadernota en eerder genomen besluiten: ●​ Indexatie: De grootste stijgingen komen door de loon- en prijsontwikkelingen. In de actuele MJB 2027-2030 is bijvoorbeeld gerekend met een loonmutatie van 5,10% en een prijsontwikkeling van 2,50%. Dit wordt gebaseerd op cijfers van het Centraal Planbureau (CPB). ●​ Eerder genomen besluiten: Er is budget toegevoegd vanuit goedgekeurde kaders. Het gaat hierbij om de volgende onderwerpen: budget advies, bezwaar en beroep Belastingen, budget WOZ / optimalisatie uitvoering wet WOZ, CyberbeveiligingsWet, Formatie CLO, kwijtscheldingen belastingen, personele verzekeringen, structurele kosten arbeidsmarktcommunicatie, versnelde afschrijving Unit4, aanbesteding WMO, accountmanager werkgeversdienstverlening. Daarnaast is voor Ermelo nog specifiek de arbeidsdeskundigen meegenomen vanaf 2027. Dit heeft te maken met eerdere besluitvorming. Dit leidt tot onderstaande financiële effecten voor de gemeente Ermelo: Gemeente Ermelo (bedragen x €1.000)

2026

2027

2028

2029

Domein Bedrijfsvoering

249

216

137

141

Domein Sociaal

43

49

49

49

0

22

22

22

292

287

208

212

Uniforme dienstverlening

Specifieke dienstverlening Domein Sociaal

Totaal effect kadernota 2026-2029

Het is goed om te weten dat "nieuw beleid" nooit rechtstreeks in de begroting van Meerinzicht wordt verwerkt. Dit loopt altijd via de gemeentelijke kadernota's, zodat u als raad integraal kunt blijven sturen. In de tussentijd genomen collegebesluiten die de bijdrage van Meerinzicht raken worden ten aller tijden meegenomen in een eerstvolgende begrotingswijziging / begroting die vervolgens bij de raad weer voorgelegd wordt. ●​ Ombuigingen: Voorstellen waar het bestuur van Meerinzicht zélf over gaat (type 1 voorstellen), zijn in deze actuele begroting al verwerkt als besparing. Voorstellen waar de gemeenteraden nog over moeten beslissen (type 2), zijn nog niet in deze cijfers verwerkt en worden pas na besluitvorming, bij de eerstvolgende begrotingswijziging, (bij de Bestuursrapportage 2026) verwerkt op de bijdrage. ●​ Realisatie boekjaar: De realisatie en uitkomst van de meeste recente jaarrekening is geen kader dat meegenomen wordt bij het opstellen van de Meerjarenbegroting.

2. Vergelijking MJB met realisatie / jaarrekening Voor de controlerende taak van de raad is niet alleen de vergelijking tussen opeenvolgende MJB’s relevant, maar ook de vergelijking tussen eerdere MJB-prognoses en de werkelijke realisatie volgens de jaarrekening. Elke nieuwe MJB bevat opnieuw een reeks jaren. Als de raad niet kan zien hoe eerdere ramingen zich hebben verhouden tot de realisatie, is het lastig om de betrouwbaarheid van de nieuwe prognose te beoordelen. Kan een overzicht worden verstrekt waarin voor Ermelo wordt weergegeven hoe de eerder geraamde bijdragen aan Meerinzicht zich verhouden tot de uiteindelijke realisatie? Bijvoorbeeld per jaar: ●​ ●​ ●​ ●​ ●​

geraamd volgens eerdere MJB; bijgesteld in latere begroting of bestuursrapportage; gerealiseerd volgens jaarrekening; verschil tussen raming en realisatie; korte verklaring van de afwijking.​

Beantwoording 2. Vergelijking MJB met realisatie / jaarrekening Om inzicht te verschaffen wordt referentiejaar 2025 gebruikt, omdat we daarvoor zowel de oorspronkelijke begroting, de bijstelling (bestuursrapportage) als de uiteindelijke realisatie (jaarrekening) hebben. Overzicht 2025 voor Gemeente Ermelo

Bedrag (x € 1.000)

Toelichting op basis van de documenten

Geraamd (MJB '25-'28, incl. 1e begrotingswijziging)

15.652 Dit was de verwachte bijdrage aan het begin van de cyclus.

Bijgesteld (Bestuursrapportage 2025)

15.688 Halverwege het jaar werd een lichte stijging verwacht, mede door extra inhuur (door verzuim en vacatures) en een overschrijding op het opleidingsbudget door een lager

dan verwachte CAO-stijging. Gerealiseerd (Jaarrekening 2025)

15.473 De uiteindelijke bijdrage voor Ermelo viel lager uit dan begroot en bijgesteld.

Korte verklaring van de afwijking (realisatie t.o.v. raming): In de bestuursrapportage werd uitgegaan van een geprognosticeerd resultaat van € 372.000 nadeel per einde jaar. Het aandeel van Ermelo: € 98.000 nadeel. Over de hele linie sloot Meerinzicht 2025 af met een positief resultaat van € 1.048.000(1,8% van de vastgestelde begroting). Van dit resultaat wordt €425.000 toegevoegd aan bestemmingsreserves. Een bedrag van €623.000 blijft over als te verdelen resultaat. Dit bedrag wordt afgerekend met de deelnemende gemeenten. Het aandeel van Ermelo in het bedrag dat wordt afgerekend (teruggegeven) na bestemming is € 244.000 voordelig. ●​ Bedrijfsvoering (Voordeel): Dit voordeel ontstond doordat vacatures bewust later zijn ingevuld in afwachting van besluitvorming over ombuigingen. Ook vielen de IT-kosten lager uit omdat de verwachte overstap naar cloudsoftware ('verSaaSing') door vertraging bij de leverancier nog niet had plaatsgevonden. ●​ Sociaal (Nadeel): In het sociaal domein was er druk door verzuim (o.a. geboorteverlof, generatiepact en ziekteverzuim) en door -en uitstroom, wat leidde tot extra inhuur. Dit nadeel werd echter voor een groot deel gecompenseerd doordat, na een succesvolle juridische procedure, de AMIF-subsidie alsnog definitief werd toegekend (een incidentele bate van € 329.000 voor Meerinzicht)

3. Vergelijkbaarheid en controleerbaarheid van opeenvolgende MJB’s Tijdens de bespreking is ook aan de orde gekomen dat opeenvolgende meerjarenbegrotingen voor raadsleden lastig onderling vergelijkbaar zijn. Jaarschijven schuiven door, terwijl tussentijds wijzigingen kunnen optreden in methodiek, rubricering, toerekeningspercentages, aanvullende opdrachten, ombuigingen en reeds eerder verwerkte besluiten. Kan worden bevestigd of de methodiek, rubricering en vergelijkingsbasis in de MJB 2027–2030 gelijk zijn aan die in eerdere MJB’s? Zo nee, welke wijzigingen zijn doorgevoerd en wat is het financiële effect daarvan voor Ermelo? Deze vraag is van belang om te kunnen beoordelen welk deel van de bijdrageontwikkeling feitelijke kostenontwikkeling betreft en welk deel voortkomt uit gewijzigde toerekening, rubricering of presentatie. Beantwoording 3. Vergelijkbaarheid en controleerbaarheid van opeenvolgende MJB’s​ Het klopt dat er in de presentatie een belangrijke wijziging heeft plaatsgevonden in de MJB 2027-2030, maar de financiële basis is gelijk gebleven. ●​ Wijziging in presentatie: Bij de totstandkoming van de MJB 2026-2029 is voor het eerst gebruikgemaakt van het nieuwe softwareprogramma Pepperflow. Pepperflow is geïmplementeerd bij alle vier de organisaties (EHZM), wat bijdraagt aan de herkenbaarheid.

●​ Financiële methodiek en effect: De financiële uitgangspunten zijn bij het opstellen van de begroting hetzelfde gebleven. Op basis van de financieel-technische uitgangspunten die opgenomen zijn in de kadernota (bijlage bij Meerjarenbegroting) wordt de begroting opgebouwd.

●​ Toerekeningspercentages (Verdeelsleutel): De verdeelsleutel waarmee de kosten over de gemeenten worden verdeeld, is voor deze MJB niet gewijzigd. Ermelo betaalt 34,97% voor Bedrijfsvoering en 25,71% voor het Sociaal Domein.

4. Verzoek om vaste vergelijkingsbijlage bij toekomstige MJB’s Is het mogelijk om bij toekomstige MJB’s van Meerinzicht standaard een vergelijkingsbijlage op te nemen waarin per deelnemende gemeente in één oogopslag zichtbaar wordt: ●​ ●​ ●​ ●​ ●​

de bijdrage volgens eerdere MJB’s; de actuele begrotingsstand inclusief begrotingswijzigingen; de realisatie volgens de meest recente jaarrekening; de nieuwe bijdrage volgens de voorliggende MJB; het aanvullend financieel effect dat nog in de gemeentelijke begroting moet worden verwerkt; ●​ de toegepaste toerekeningspercentages; ●​ de uitsplitsing naar domein Bedrijfsvoering, domein Sociaal, uniforme dienstverlening en specifieke dienstverlening; ●​ de belangrijkste verklaringen voor verschillen. Doel hiervan is dat de raad beter kan beoordelen of verschillen tussen opeenvolgende MJB’s voortkomen uit feitelijke kostenontwikkeling, gewijzigde toerekening, eerder genomen besluiten of een andere presentatiegrondslag. Dit versterkt de kaderstellende en controlerende rol van de raad. Beantwoording 4. Verzoek om vaste vergelijkingsbijlage bij toekomstige MJB’s Bij het opstellen van onze meerjarenbegroting (MJB) vinden wij het belangrijk om de structuur zo veel mogelijk aan te laten sluiten bij wat u vanuit uw eigen gemeentelijke begroting gewend bent. Net als bij uw gemeente nemen we daarom de meest actuele cijfers als vertrekpunt. Om de rapportages herkenbaar en werkbaar te houden, kiezen we ervoor om de huidige indeling te behouden en geen extra, samenvattende vergelijkingsbijlage toe te voegen. Alle benodigde gegevens hebben een vaste, logische plek in de voorliggende stukken.

U kunt de informatie hier terugvinden: ●​ Bijdrage per gemeente (uniform en specifiek): In bijlage 1 vindt u een heldere specificatie van de exacte bijdrage per deelnemende gemeente. ●​ Meerjarige effecten: Bij het onderdeel budgettaire uitkomst laten we op organisatieniveau (concernniveau) zien wat de financiële effecten voor de komende jaren zijn. ●​ Realisatie en begrotingsstand per domein: Op domeinniveau geven we een duidelijk overzicht van de baten en lasten. Hier ziet u de resultaten van de meest recente jaarrekening direct naast de actuele begroting (inclusief de eerdere begrotingswijzigingen). ●​ Effect op uw gemeentelijke begroting: In het raadsvoorstel staat expliciet en direct omschreven wat het aanvullende financiële effect is dat nog in uw eigen gemeentelijke begroting verwerkt moet worden. Op deze manier borgen we dat onze MJB in lijn blijft met de standaard gemeentelijke opzet, terwijl we u tegelijkertijd voorzien van alle gedetailleerde cijfers die u nodig heeft voor uw kaderstellende en controlerende rol.