Algemene Beschouwingen Progressief Ermelo

Algemene beschouwingen Progressief Ermelo

Dank u wel voorzitter.

Twee jaar zijn we nu onderweg na de vorige verkiezingen. Halverwege de periode. Een mooi moment om de tussentijdse balans op te maken. En onszelf en collega raadsleden vragen te stellen.

We werken nu twee jaar vanuit het coalitieaccoord. De zin “Spaarzaam omgaan met uw geld” is van grote invloed op het politieke proces afgelopen twee jaar. Spaarzaam zijn is goed, maar bezuinigen zonder de consequenties helder te hebben, is roekeloos te noemen. We nemen daarmee het risico voorzieningen af te breken waar we later mogelijk veel spijt van krijgen, omdat we de gevolgen niet helder hebben. Vorige week hebben we daar onze zorgen over uitgesproken. We moeten het doen met de uitspraak: de Kadernota gaat over financiën, en financiën is een van de hoofdstukken van het coalitieakkoord. Daarmee wordt de oppositie in feite buitenspel gezet, ondanks het voornemen samen op te trekken. Want: geld is cruciaal bij alle besluiten. Vanuit de vraag: Wat voor een Ermelo wil je zijn, bepaal je waar je het geld aan wilt uitgeven. En hoeveel je ergens voor over hebt.

Wij vragen ons oprecht af wat er nu inhoudelijk anders is gegaan, behalve dat de moties nu eerder beschikbaar waren. Ik hoor graag hoe de coalitiepartijen hierin staan. En het antwoord van vorige week: maar dat deed u zelf ook. Daarvan zeg ik alvast: uiteraard! Een coalitie maakt afspraken. Maar in deze mate en op deze wijze? Nee. Daarbij: in de aanloop naar deze kadernota heeft Progressief Ermelo het initiatief genomen voor moties, juist ook naar de coalitie, zoals bij grondexploitatie naar EE, en voor duurzaamheid naar de CU, maar de eerste versies zijn dan toch al weer namens de voltallige coalitie. Wij denken echt dat als je met een open vizier begint aan het gesprek, we met elkaar tot zoveel meer in staat zijn.

Ter voorbereiding op deze Kadernota hebben we de organisaties gesproken op het gebied van sport, welzijn en toerisme, die taakstellingen moeten omzetten in daadwerkelijke bezuinigingen. Een van de vragen die we hen gesteld hebben is: hoe is er afgelopen jaar met u gesproken over de invulling van de bezuiniging? In de Kadernota wordt daar namelijk een bepaald beeld van geschetst. Tot onze verbijstering blijkt het in de Kadernota geschetste beeld niet aan te sluiten bij hoe de door ons bezochte organisaties het hebben ervaren. Zonder uitzondering geven zij aan dat er wel over hen wordt gesproken maar niet met hen. En dat vinden wij zorgwekkend en ook niet passen bij een gemeente die zegt participatie hoog in het vaandel te hebben en te willen luisteren naar onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Maar ook hebben we gesproken over: wat zijn de consequenties van de bezuinigingen. Het antwoord daarop maakt dat wij nog meer zorgen krijgen. Want formeel hebben we nu wel een sluitende begroting. Maar wat als voorgestelde bezuinigingen niet gerealiseerd kunnen worden of consequenties hebben waar we niet achter kunnen staan? Dan hebben we opnieuw een grote uitdaging.

Of wat als blijkt dat de bezuinigingen niet nodig zijn? En we ze al wel hebben doorgevoerd? Is ineens het Pakhuis verdwenen? Of betalen sporters een veel hogere contributie, waardoor Ermeloërs met een smallere beurs niet meer kunnen sporten?

Kan het college nader uitleggen hoe zij dit proces voor zich zien? Natuurlijk liggen enkele voorstellen nog in de verre toekomst, sommigen zelfs in een volgende raadsperiode. Maar het hangt wel als een zwaard van damocles boven deze partijen.

Dan terug naar de vraag: waar wil je geld aan uitgeven? En het liefst wil je natuurlijk aan alles geld uitgeven. Maar aan de hand van 4 thema’s neem ik u mee in onze denkrichting: 1. 2. 3. 4.

Wonen Landschap en ruimte Samen leven Werken

Wonen in Ermelo, wie wil dat nou niet? Afgelopen jaar zijn er plannen tot afronding gebracht, zoals het eerste bestemmingsplan van Veldwijk, omvormingen van de vitale vakantieparken en nu bijna de Horsterhoeve. En de komende periode kunnen we aan de slag met het terrein bij Calluna en de Balverszaal. Want we hebben immers een mooi nieuw sportcomplex. Het voorkomen dat de woningbouw opdroogt, zeker na 2030, wil nog niet echt lukken. Na het wegstemmen van het voorkeursrecht voor grootschalige woningbouw aan het begin van deze periode door de coalitie, hebben we nu twee jaar later nog geen nieuw concreet voorstel ontvangen. Wij misten in deze Kadernota dan ook de maatregelen hierop. In meerdere vergaderingen hebben we aangegeven voor actieve grondpolitiek te zijn als een van de denkrichtingen. We zijn blij dat we nu met elkaar het gesprek voeren. Want met alleen geld wegzetten zijn we er niet. Succesvolle grondpolitiek wordt uitgevoerd vanuit een visie, kent ambtelijke capaciteit om zaken op te pakken binnen vooraf gestelde kaders. Waar geven we wel geld aan uit en waaraan niet? Ook hoorden wij in onze voorbereidende gesprekken dat de ambtelijke capaciteit een bottle neck is bij initiatieven voor woningbouw. We zijn daarover ook geïnformeerd door het college. Het is moeilijk goede ambtenaren te vinden.

Dat roept ook de vraag op: kunnen we als gemeente iets doen om ons als werkgever aantrekkelijker te maken zodat we onze plannen wél kunnen uitvoeren? Hoe kijkt het College hiernaar? Ook in relatie tot de ontwikkelingen bij Meerinzicht.

Landschap en ruimte Ermelo is een prachtige gemeente, waarbij we oog hebben voor elkaar en de omgeving. Voor de inwoners, maar ook voor de recreanten. Daar moeten we zuinig op zijn en zorgen dat dit aantrekkelijk blijft. De kwaliteit van de openbare ruimte is daarbij essentieel, voor het gevoel van veiligheid, de uitstraling. Het onderhouden van groen, bomen, heide, stoepen en speelvoorzieningen is belangrijk, je ervaart het als inwoner direct als dat niet voldoende wordt bijgehouden.

We begrijpen dat het nodig is om kritisch te kijken naar onze uitgaven, maar hebben wel zorg over de bezuinigingen op wegonderhoud. Onze trottoirs en wegen hebben nu al op verschillende plekken last van achterstallig onderhoud, moeten we er rekening mee houden dat dit nog verder zal verslechteren?

Positief is het feit dat we afgelopen jaar gezamenlijk als raad de plannen voor Markt 2.0 hebben afgerond. We zijn blij dat het is gelukt om meer bomen te sparen. We hopen alleen dat de door de coalitie aangenomen motie niet voor al te veel vertraging zorgt.

Investeren in duurzaamheid, met het onlangs vastgestelde beleid met 39 concrete projecten is een grote stap voorwaarts gezet! We hebben ons er wel over verbaasd dat de middelen via de Kadernota beschikbaar moeten worden gesteld. We vragen daarbij wel extra aandacht voor klimaatrechtvaardigheid. Het is namelijk niet voor iedereen vanzelfsprekend te kunnen investeren in duurzaamheid. Positief is dat we na een uitgebreid traject samen met de provincie een belangrijke bijdrage gaan leveren aan de energietransitie met de komst van 5 windmolens. Daarmee neemt Ermelo meer dan haar verantwoordelijkheid en dat is gezien de klimaatcrisis te prijzen.

Samen Leven Omkijken naar elkaar, het zit in het DNA van Ermelo. Laten we dat vooral zo houden. Laten we zorgen dat er niemand aan de kant zit. Laten we zorgen dat iedereen kan blijven sporten. Laten we investeren in organisaties die activiteiten mogelijk maken, zoals het Pakhuis, sportverenigingen, theater, bibliotheek en welzijnsorganisaties. Als we namelijk uitgeven aan de voorkant bij welzijn, zorgt dit ervoor dat kosten in de zorg omlaag gaan. Op welzijn bezuinigen is nooit goed en kost altijd geld op andere posten vanuit het sociaal domein.

Werken Ermelo kent veel ondernemers. We hebben een prachtig centrum, veel horeca, winkels. Met veel evenementen en activiteiten. Op het gebied van sport, kunst, muziek. Maar ook veel werkgelegenheid in de zorg, recreatie en defensie. En natuurlijk grotere industrie, die niet allemaal op de meest logische plek is gesitueerd.

Over dat laatste hebben we de discussie gevoerd, de half miljoen euro voor het onderzoek naar het industrieterrein aan de A28, midden in het groen bij Horst. Terwijl in onze ogen de meest logische vraag nog niet beantwoord is: wat is er nodig om de ondernemers van Kerkdennen te laten verhuizen?

Ik ga afronden voorzitter, vanuit een open vizier. Ik begon ons verhaal met de constatering wat een zin uit het coalitieakkoord doet met het politieke proces. Maar we hebben ook gekeken naar: wat is beloofd? Wat is daar van waargemaakt? Ik constateer een aantal zaken, zonder uitputtend te zijn: •

Het versnellen van woningbouw kost wel degelijk extra geld. De extra ambtelijke capaciteit kan niet binnen de organisatie worden vrijgemaakt. We hebben afgelopen jaar veel geïnvesteerd hierin

•

De sluitende meerjarenbegroting is gerealiseerd. Let wel: op papier. Want de taakstellingen zijn nog niet vertaald in concrete bezuinigingen. En de gevolgen zijn nog niet helder.

•

Alle voorstellen voor nieuw beleid worden gefinancierd uit de Algemene Reserve, in plaats van de subprogramma’s.

En laten we wel wezen, we staan voor een forse uitdaging. Niet alleen in Ermelo overigens. We hebben net een nieuwe regering, waarvan de consequenties nog niet te overzien zijn. Maar dat is niet anders dan in andere jaren. Dat is ons inziens de enige zekerheid. Je weet bij het opstellen van de Kadernota en het vaststellen van de begroting niet wat er werkelijk gaat gebeuren. De uitkomsten van de meicirculaire zijn daar weer een prachtig voorbeeld van.

Sluit ik af met een vraag: wat heeft de coalitie nodig om vanuit een open vizier daadwerkelijk het hybride accoord vorm te gaan geven? Zodat we het debat hier in de raad kunnen voeren.