Document · PDF

Achtergronddocument e250011896 (Geanonimiseerd)

Gemeenteraad 9 april 2025, gemeente ErmeloBij agendapunt: Lijst ingekomen stukken raad 9 april 202512.260 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Regioprofiel EHPZ

Inhoudsopgave 1.

Waarom

1. 1 1. 2

Behoefte aan een eenduidig regioprofiel Doel regioprofiel

3 4

Profiel Regio EHPZ

2. 1 2. 2 2. 3 2. 4

(Onderscheidende) kracht van de regio Kernboodschap & positionering Regio EHPZ Het gebiedsverhaal Regio EHPZ Bestuurlijk verhaal van Regio EHPZ

7 8 9 10

Uitgebreidere blik op Regio EHPZ

3. 1 3. 2 3. 3 3. 4 3. 5

Het gebied EHPZ als bestuurlijke samenwerking Blik op EPHZ vanuit bedrijfsleven Blik op EPHZ vanuit sociaal domein Naam Regio EHPZ

11 21 23 23 24

Regio EHPZ in regionaal krachtenveld

4. 1 4. 2 4. 3 4. 4

Diverse schaalniveaus Regionale samenwerkings verbanden EHPZ Regionale krachtenveld rondom EHPZ Positie EHPZ in regionaal krachtenveld

25 26 27 29

Gebruik profiel

Bijlagen

een

regioprofiel?

Regioprofiel EHPZ

1. Waarom een regioprofiel? Behoefte aan een eenduidig regioprofiel 1. 1

Eenduidig regioprofiel Voor de vertegenwoordiging en profilering van de regio is een duidelijk profiel van de regio nodig. Daarmee kunnen bestuurders kort en krachtig overbrengen waar Regio EHPZ voor gaat en staat en wat daarvoor nodig is. Een eenduidig verhaal versterkt de bekendheid en de reputatie van de regio. Dat is relevant als het gaat om keuzes die overheden en andere institutionele actoren (semi-overheden fondsen etc. ) maken om ergens te investeren. Daarnaast is het relevant voor mensen buiten de bestuurlijke netwerken. Reputatie speelt een belangrijke rol wanneer mensen keuzes maken om ergens te (blijven) wonen te recreëren werken leren en ondernemen.

Aanleiding: regioarrangement Op de Noord-Veluwe en tussen Ermelo Harderwijk en Zeewolde wordt al decennia samengewerkt in netwerken van wisselende samenstellingen. Bestuurders ontmoeten elkaar regelmatig tijdens verschillende bestuurlijke overleggen. ,

Een kort en krachtig profiel van regionaal EHPZ miste echter nog. Een verhaal dat als onderlegger dient richting kan geven bij het maken van keuzes en ook overeind blijft bij bestuurlijke wisselingen. Dit regioprofiel geeft antwoord op die behoefte. ,

Zo kan eenduidig en langdurig worden gebouwd aan de bekendheid en reputatie van de regio EHPZ. Leeswijzer De volgende paragraaf beschrijft het doel van het regioprofiel. Daarna volgt in hoofdstuk 2 het profiel dat is opgebouwd uit een aantal lagen die steeds verder verdiepen. Het profiel kan daardoor als een soort ‘uitklapmenu’ benut worden vanuit diverse behoeften. Het derde hoofdstuk met een uitgebreidere blik op de Regio EHPZ en het vierde hoofdstuk met een analyse van het regionale krachtenveld rondom Regio EHPZ vormen de onderbouwing voor het regioprofiel. Hieruit kan bovendien geput worden als er behoefte is aan uitgebreidere informatie dan het profiel biedt. ,

Daarom is het van belang om met elkaar af te stemmen wat iedereen vertelt over de regio waar de regio sterk in is en wat voor de regio belangrijk is.

1. Perspectief natuur en landbouw 2. Ordenende netwerken mobiliteit energie en (circulaire) economie 3. Leefbare steden en regio’s

Het doel van de samenwerking in de regio EHPZ is om de brede welvaart voor de inwoners in de regio te versterken. Daarvoor willen de bestuurders samen optrekken in de lobbyactiviteiten (richting provincies Rijk en Europa) en de regio vertegenwoordigen en profileren in bestuurlijke netwerken.

Sinds 2023 bundelen gemeenten Ermelo Harderwijk Putten en Zeewolde met de provincies Gelderland en Flevoland en de Waterschappen Vallei & Veluwe en Zuiderzeeland de krachten als ‘Regio EHPZ’. De acht overheden werken in een gezamenlijk regioarrangement samen aan drie landelijke opgaven:

gebiedsagenda (EHZ) en het feitenboek EHZ waarin ook gegevens over Putten zijn opgenomen.

De afgelopen jaren is veel onderzocht en uitgebreid geschreven over de regio. Onder andere in het Regioarrangement (EHPZ) het Regionaal Programma Werklocaties (EHPZ) gemeentelijke omgevingsvisies en in diverse andere gemeentelijke beleids- en visiedocumenten. Vanuit eerder samenwerkingsverband tussen Ermelo Harderwijk en Zeewolde is de regio ook geanalyseerd in de gebiedsgenese (EHZ) ,

Regioprofiel EHPZ

1. 2

Doel regioprofiel

acht overheden samen als één regio naar buiten te treden of vanuit een van de betrokken partijen de hele regio te vertegenwoordigen.

Het strategisch positioneren van de regio als gebied waar het goed leven ondernemen en recreëren is voor het binden en aantrekken van met name bedrijfsleven en talent.

namens

Voorgaande pragmatische insteek leidt tot de volgende doelen voor het regioprofiel. Daarin wordt onderscheid gemaakt tussen public affairs en lobby enerzijds en positionering richting doelgroepen anderzijds. Dit gebiedsprofiel dient voor Regio EHPZ twee doelen:

Zo creëren we herkenbaarheid en meer aanzien voor deze regio in bestuurlijke samenwerkingen en bij mede-overheden bijvoorbeeld: ,

•

Nationaal: profilering van de regio richting het Rijk. Bestuurders van acht overheden hebben samen veel politieke contacten die kunnen beter benut worden. Provinciaal: positie innemen als regio binnen de provincie. De drie Gelderse gemeenten moeten concurreren met 48 andere gemeenten als het gaat om de aandacht en middelen van provincie Gelderland. De EHPZ gemeenten staan niet altijd duidelijk op het netvlies van provincie Gelderland omdat er grotere economische regio’s zijn. Terwijl deze gemeenten vaak wel oplossingen of bijdragen kunnen leveren voor provinciale opgaven. Gezamenlijk optreden heeft als voordeel dat één burgemeester of wethouder mede namens de drie andere gemeenten kan lobbyen. Richting de EU: zorgen dat het belang en de kracht van deze regio bij relevante dossiers onderdeel is van de strategie en het verhaal van (lobbyisten van) provincies Gelderland en Flevoland of het Rijk richting de EU. ,

Het strategisch positioneren van de regio en haar belangen in public affairs en bestuurlijke netwerken voor het beïnvloeden van politieke agenda’s en het aantrekken van publieke financiering (Provincies het Rijk de EU). ,

•

In public affairs en lobby gaat het over het strategisch positioneren van het belang en de kracht van de regio richting provincie het Rijk of de EU. Public affairs is een middel om politieke agenda’s te beïnvloeden en publieke investeringen dan wel subsidies aan te trekken. Daarbij benadrukken we enerzijds de bijdrage van de regio aan provinciale of landelijke opgaven vanuit de kracht van de regio en anderzijds de urgentie om in deze regio te investeren. ,

•

Dit doel onderschrijven alle vier de gemeenten de provincies en waterschappen als het belangrijkste doel van het regioprofiel. Dit profiel kan helpen om ,

Regioprofiel EHPZ

Met positionering wordt in dit verband bedoeld: het strategisch positioneren van de kracht van de regio. Een kort en krachtig narratief waarin de positieve kwaliteiten van de regio worden benadrukt. Positionering gaat om het beïnvloeden van het imago en de keuzes die mensen maken om ergens te wonen ondernemen of recreëren. Een sterk imago draagt bij aan het behouden en aantrekken van inwoners werknemers bedrijven en bezoekers. ,

Het belang van het positioneren van Regio EHPZ richting bedrijfsleven instellingen en talent wordt onderschreven door bestuurders van Ermelo Harderwijk en Zeewolde. Zij willen Regio EHPZ sterker profileren om de aantrekkelijkheid van de regio (voor inwoners bedrijven en werknemers) uit te dragen en te versterken. ,

Voor de bestuurders van Putten is profilering naar buiten toe in deze gebiedssamenstelling minder logisch omdat er ook verbanden zijn met de Regio Foodvalley en Regio Amersfoort. Voor de provincies en waterschappen is het regioprofiel voor Regio EHPZ vooral relevant in bestuurlijke context (doel 1). ,

Het positioneren van de kracht van de regio met name richting bedrijfsleven en talent sluit aan op de ambities en afspraken uit het Regionaal Programma Werklocaties (RPW). Daarin staat dat de EHPZ gemeenten en bedrijvenkringen de bedrijventerreinen in de regio sterker willen profileren en samen de schouders willen zetten onder het promoten van de carrièrekansen in de EHPZ regio. Ook is de ambitie om de concurrentiepositie en het vestigingsklimaat te versterken en om de werkgelegenheid en carrièrekansen binnen de regio bekender te maken onder eigen inwoners. Een krachtig regioprofiel is daarbij van essentieel belang. ,

Public Affairs en Positionering versterken elkaar Wanneer naast public affairs (doel 1) ook wordt ingezet op externe positionering richting bedrijfsleven instellingen en talent (doel 2) dan kunnen public affairs en externe profilering elkaar versterken.1 Daarom is het advies om in Regio EHPZ verband op beide in te zetten. Positionering is nodig om vanuit public affairs bij provincies het rijk of de Europese Unie aan tafel te komen en om goed uit te leggen ‘wie’ de regio is en wat de regio kan bijdragen vanuit haar kracht. Daarna kan dan met een specifiek lobbynarratief aangevuld worden wat de regio daarvoor nodig heeft. ,

kan worden gestart met bestuurlijke positionering voor public affairs. Op korte termijn kan worden uitgebreid met het positioneren van de regio richting bedrijfsleven en talent. Geadviseerd wordt om dit in triple helix samenwerking (overheid ondernemers onderwijs) te doen en daarbij dit regioprofiel als basis te nemen. Daarbij is het belangrijk om goed aan te sluiten op het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) en onderwijs- en arbeidsmarktopgaven. ,

Daarom wordt aangeraden om in eventuele positionering richting inwoners de eigen woonplaats voorop te zetten met verwijzing naar de prettige leefomgeving die de omliggende regio biedt (en daarbij niet ‘EHPZ’ ,

te noemen. )

Bezoekers en Inwoners Positionering van de regio richting bezoekers wordt afgeraden in EHPZ verband. EHPZ is in de beleving van bezoekers geen logische bestemming. Er zijn in- en rondom het EHPZ gebied veel sterkere bezoekersmerken (Veluwe Harderwijk Wolderwijd Nuldernauw Veluwse Randmeren New Land) die in de perceptie van bezoekers logische bestemmingen zijn. Natuurlijk kunnen wel opgaven en ambities op het gebied van recreatie en toerisme samen aangepakt worden maar toeristische promotie kan beter gedaan worden op het niveau van de sterkere bezoekersmerken. ,

Eventueel kan worden gefaseerd in bovenstaande doelstellingen. Met behulp van het regionale profiel

‘Brabant’ of ‘de Achterhoek’ is. Inwoners identificeren zich in eerste instantie met hun eigen woonplaats en wellicht met de woonomgeving daaromheen maar niet met ‘Regio EHPZ’.

Positionering richting inwoners wordt in EHPZ verband ook afgeraden. Inwoners bewegen zich door de regio en maken gebruik maken van voorzieningen in andere gemeenten (‘Daily Urban System’). Ze voelen zich verbonden met de gemeenschappen van andere dorpen in de regio maar er is geen onmiskenbaar streekgevoel zoals er bijvoorbeeld bij ,

Zie bijlage 1 voor meer informatie over de samenhang tussen public affairs en positionering.

Regioprofiel EHPZ

Er is wel draagvlak nodig van bewoners voor regionale samenwerking. Daarvoor is het advies om eerst als regionale samenwerking het verhaal scherp te krijgen en dat op termijn door te vertalen naar een narratief voor inwoners dat uitlegt wat regio EHPZ is waarom deze samenwerking bestaat en waar we naartoe gaan als regio. ,

2. Profiel Regio EHPZ Het profiel van Regio EHPZ is opgebouwd uit verschillende lagen:

Afhankelijk van het doel kan tekst en informatie uit de verdiepende lagen benut worden en naar wens aangevuld worden met informatie uit de uitgebreidere blik op EHPZ (hoofdstuk 3).

Kernboodschap Kortere (pitch)boodschap die de positionering samenvat.

Positioneringsstatement Statement dat uitlegt wat de regio is waar de regio voor staat én waar de regio voor gaat. Hierin komen de onderliggende twee verhalen over het gebied en de bestuurlijke samenwerking samen. ,

Opbouw profiel Regio EHPZ

Kernboodschap

Gebiedsverhaal Regio EHPZ De kenmerken de complementariteit en gemene delers van het EHPZ gebied. samengevat in een kort verhaal over EHPZ als gebied. ,

Positioneringsstatement

Bestuurlijke verhaal Regio EHPZ Regio EHPZ beschreven vanuit de blik van de bestuurlijke samenwerking. In de praktijk kunnen de lagen in dit profiel als een soort verdiepend ‘uitklapmenu’ gezien worden. De kernboodschap bevat de kern van de positionering. De positionering is op haar beurt gebaseerd op onderliggend gebiedsverhaal en het bestuurlijke verhaal. Wanneer al deze lagen na elkaar gelezen worden kan er dus een gevoel van herhaling optreden.

Regio EHPZ

Regioprofiel EHPZ

Bestuurlijk verhaal

(Onderscheidende) kracht van

2. 1

de regio

Als het gaat over wat Regio EHPZ aantrekkelijk maakt als gebied om te leven of werken kunnen veel kenmerken worden benoemd. Deze staan uitgebreid beschreven in diverse voorgaande onderzoeken en samenwerkingsdocumenten. ,

Centrale ligging Midden in Nederland , tussen sterke stedelijke regio’s

Hoge kwaliteit landschap en leefomgeving met ruimte en rust

Als het gaat om het profileren en positioneren van de regio dan is de vraag: Wat zijn de meest aantrekkelijke en onderscheidende kwaliteiten van de regio? Waarmee onderscheidt Regio EHPZ zich nu écht? En welke positie neemt EHPZ daarmee in ten opzichte van andere regio’s?

Ondernemende regio Veel bedrijvigheid Grote beroepsbevolking Hoog arbeidsethos

In de uitgebreidere blik op Regio EHPZ (hoofdstuk 3) staan diverse elementen van de regio beschreven: de kwaliteiten van elke gemeente de complementariteit van de gemeenten de gemene delers in de regio en de positie ten opzichte van andere regio’s. Al deze elementen overwegende staan hiernaast de meest onderscheidende kwaliteiten waarmee de regio zich kan positioneren samengevat. Niet alle genoemde kwaliteiten zijn in iedere gemeente even sterk vertegenwoordigd. Het is een opsomming van de grootste kwaliteiten van de regio EHPZ. Hiernaast genoemde onderscheidende kwaliteiten benaderen het gebied samen als één sterke regio:

Randmeren(kust) én Veluwe Divers landschap

Samen

een compleet

voorzieningenniveau

Vooruitstrevend in innovatieve landbouw

Hechte gemeenschappen die door de hele regio onderling sterk sociaal verbonden zijn (familie huwelijken vrienden (oud) klasgenoten collega’s) ,

Regioprofiel EHPZ

Fysieke ruimte voor groei Ruimte voor wonen & ondernemen

2. 2 Kernboodschap & positionering Regio EHPZ

De positionering kan bovendien worden benut om richting te geven en keuzes te maken bij nieuwe ontwikkelingen: ‘Past dit bij waar wij als regio goed in

Kernboodschap De kernboodschap omschrijft zo kort en krachtig mogelijk wat de regio is waar de regio voor staat én waar de regio voor gaat.

zijn? Draagt dit bij aan onze ambities en dat wat we als regio willen uitstralen?’

Kernboodschap Regio EHPZ In Ermelo Harderwijk Putten en Zeewolde leven 125. 000 inwoners samen in een daily urban system rondom de randmeren WolderwijdNuldernauw en op de Veluwe. We zijn trots op onze aantrekkelijke leefomgeving

Positioneringsstatement Regio EHPZ Midden in Nederland rondom de randmeren Wolderwijd- Nuldernauw ligt een van de meest aantrekkelijkste regio’s van Nederland. De polder en de randmeren aan de ene kant en de Veluwe aan de andere kant vormen een unieke combinatie van landschappen.

recreëren en te ondernemen. Er is veel bedrijvig heid

Positioneringstatement De onderscheidende kracht van de regio is samengevat in de volgende positionering. Dat is een iets uitgebreidere beschrijving dan de kernboodschap. Positioneren betekent ‘positie innemen’ ten opzichte van andere regio’s. Zodat Regio EHPZ opvalt tussen omliggende regio’s waarmee EHPZ in feite concurreert om aandacht en investeringen van andere overheden. Een goede positionering laat per definitie dingen weg. Niet alles wat een regio te bieden heeft kun je altijd voor het voetlicht brengen. Per doel en situatie kan de positionering aangevuld worden of specifieker gemaakt worden. Los van deze korte positioneringstekst kunnen daarvoor de onderscheidende elementen en gemene delers uit hoofdstuk 3 benut worden. Het advies is om voorbeelden of bewijslast te verzamelen die ingezet kunnen worden om deze positionering te laden. Wanneer de regio in een latere fase ook gepositioneerd wordt richting bedrijfsleven en talent (doel 2 van dit regioprofiel) dan kan bovenstaande positionering uitgewerkt worden in aparte proposities of kernboodschappen voor wonen werken & leren en recreëren.

willen ons gebied en het welzijn van onze inwoners verder versterken. Daarom werken we als Regio EHPZ samen aan grensoverstijgende opgaven. Met een open blik naar elkaar en de wereld om ons heen.

in handel industrie en dienstverlening. Recreatie en toerisme en innovatieve landbouw zijn belangrijke pijlers van de regio. ,

De centrale ligging in Nederland zorgt bovendien voor snelle verbindingen met de economisch sterke regio’s Zwolle Amersfoort Apeldoorn Almere-Lelystad en regio Foodvalley. We zijn een florerende regio met groeiruimte voor wonen en ondernemen. Daarbij staan verdere versterking van onze aantrekkelijke leefomgeving en het welzijn van onze eigen inwoners centraal. ,

Dat zorgt samen met het complete voorzieningenaanbod in een compact gebied voor een zeer aantrekkelijke en gewilde leefomgeving. In Ermelo Harderwijk Putten en Zeewolde leven 125. 000 inwoners in hechte en verbonden gemeenschappen samen in een ‘Daily Urban System’. Onze inwoners staan bekend om hun sociale karakter en hoge arbeidsethos. ,

Dat maakt de regio aantrekkelijk om in te wonen

Regioprofiel EHPZ

Omdat bestuurlijke krachten bundelen slagkracht vergroot werken we met acht overheden samen aan grensoverstijgende opgaven. Zo draagt Regio EHPZ bij aan de landelijke opgaven. ,

2. 3 Het gebiedsverhaal Regio EHPZ Hieronder staan de kenmerken de complementariteit en gemene delers van het EHPZ gebied (uit hoofdstuk 3 ) samengevat in een kort verhaal over EHPZ als ,

Regio EHPZ: Rondom Randmeren en Veluwe Midden in Nederland rondom de randmeren Wolderwijd-Nuldernauw leven 125. 000 inwoners samen in een aantrekkelijke leefomgeving. De combinatie van de Veluwe de randmerenkust en het stedelijke karakter van Hanzestad Harderwijk is uniek. Een gevarieerd landschap met water bos polder en agrarisch gebied. ,

gemeenschappen en de dagelijkse leefomgeving die naast de eigen woonplaats ook de regio omvat voelen mensen zich verbonden met de hele regio.

de regio op de scheidslijn tussen landelijk en stedelijk gebied ligt profiteren inwoners van de rust en het groen enerzijds en de nabijheid van de Randstad anderzijds. De ruimte in de regio biedt groei mogelijkheden voor wonen en ondernemen. Daarbij staan de eigen inwoners en het borgen van de groene natuurlijke omgeving centraal.

Ermelo Harderwijk Putten en Zeewolde zijn met elk hun eigen kenmerken en kracht complementair aan elkaar. Samen beschikken ze over een compleet voorzieningenaanbod en er is sprake van een ‘Daily Urban System’. Inwoners pendelen dagelijks door de regio voor werk school zorg en ontspanning. Daardoor zijn de verschillende gemeenschappen onderling sterk met elkaar verbonden. Mensen hebben vaak klasgenoten vrienden collega’s en familie in de andere plaatsen. Verhuizen of trouwen binnen de regio is heel gebruikelijk en regelmatig keren oud inwoners weer terug naar het gebied waar ze geworteld zijn. Door de onderlinge verbondenheid

Afhankelijk van de behoefte aan verdieping kan het onderstaande gebiedsverhaal (en de informatie uit hoofdstuk 3) benut worden als aanvulling op de kernboodschap en positionering.

van

gebied. Daarin is tevens aangegeven wat het gebied van EHPZ bijzonder maakt. De belangrijkste elementen hieruit zijn ook opgenomen in voorgaande positionering. Een deel van dit verhaal is dus een herhaling op voorgaande.

Inwoners delen naast de sociale inborst ook de ondernemende pragmatische manier van doen. Mensen uit deze regio staan bekend als echte aanpakkers die trouw en loyaal zijn aan hun werk en aan elkaar. Het hoge arbeidsethos en de relatief grote beroepsbevolking maken de regio een aantrekkelijk gebied om in te ondernemen en te werken. Recreatie en toerisme en innovatieve landbouw zijn belangrijke pijlers van de regio. Daarnaast is er veel bedrijvigheid in handel industrie en dienstverlening. ,

Ook de centrale ligging op de as Amersfoort - Zwolle en Apeldoorn – Almere/Lelystad zorgt voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bewoners en bedrijven. De regio is verbonden met de stedelijke regio’s Zwolle Amersfoort Apeldoorn en Lelystad en met regio Foodvalley. De A28 is een belangrijke vervoersader tussen de Randstad en Noord- en Oost-Nederland. Doordat ,

Regioprofiel EHPZ

Van die omgeving genieten ook mensen van buiten de regio. Jaarlijks trekken veel bezoekers naar de Veluwse bossen en heide de waterrecreatie mogelijkheden van Wolderwijd en Nuldernauw de historische Hanzestad Harderwijk het nieuwe land en de bossen van Zeewolde de landgoederenzone en het landelijke gebied bij Putten en Ermelo. De recreatieve en toeristische voorzieningen van Ermelo Harderwijk Putten en Zeewolde vormen samen een aantrekkelijk geheel. Net als inwoners doorkruisen bezoekers regelmatig de hele regio. Dat draagt bij aan de brede welvaart van de inwoners. ,

2. 4 Bestuurlijk verhaal van Regio EHPZ

Aantrekkelijke regio staat voor uitdagingen Net als andere regio’s staat ook onze regio voor grote uitdagingen zoals de woningnood de energietransitie landbouwtransitie en het verbeteren van bereikbaarheid. De regio bouwt meer dan 11. 000 woningen en de prognose is dat de bevolking van Ermelo Harderwijk Putten en Zeewolde de komende jaren blijft groeien. Deze uitdagingen vragen urgente aandacht slimme oplossingen en het grensoverstijgend bundelen van krachten. ,

Krachten bundelen vanuit complementariteit Ermelo Harderwijk Putten en Zeewolde hebben elk hun eigen specifieke kracht. Elke gemeente voegt kwaliteit en aantrekkelijkheid toe aan de regio. Inwoners pendelen dagelijks door de regio voor werk school en ontspanning en voelen zich daardoor verbonden met het gebied en elkaars gemeenschappen. Het ‘Daily Urban System’ en ons complementaire voorzieningenaanbod maken dit gebied samen een logische regio. ,

Hieronder staat de bestuurlijke samenwerking en ambitie van Regio EHPZ samengevat in een ‘bestuurlijk verhaal’. Dit kan gebruikt worden om uit te leggen waarom er wordt samengewerkt en ingezet

worden in lobby. Het advies is om in navolging op dit regioprofiel een lobbystrategie op te stellen met daarin specifieke lobbyboodschappen per opgave.

Grensoverschrijdende opgaven willen we samen aanpakken om de regio toekomstbestendig verder te ontwikkelen. Daarom werken gemeenten Ermelo Harderwijk Putten en Zeewolde samen met provincies Gelderland en Flevoland en de Waterschappen Vallei & Veluwe en Zuiderzeeland als Regio EHPZ. Door met acht overheden langjarig de krachten te bundelen vergroten we ons bestuurlijke bereik en slagkracht. Zo houden we de voorzieningen en de leefkwaliteit in de regio op peil en blijven we een autonome regio.

EHPZ draagt bij aan landelijke opgaven Regio EHPZ draagt bij aan de drie grote landelijke hoofdopgaven: 1) verstedelijking en wonen 2) energietransitie mobiliteit en economie en 3) perspectief natuur en landbouw. De ruimte in de regio biedt groeimogelijkheden voor wonen ondernemen en duurzame energie. Daarbij kiezen we ervoor om onze eigen inwoners en het borgen van de hoge landschappelijke kwaliteit centraal te

Gedeelde ambitie Onze gedeelde ambitie is om onze aantrekkelijke leefomgeving verder te versterken om zo met elkaar te zorgen voor welzijn en welwaart voor deze en volgende generaties in onze regio. We willen onze samenwerking verder intensiveren en zo gezamenlijk kansen verzilveren voor onze inwoners en ondernemers. Waar logisch zoeken we de verbinding met andere regio’s en bestuurlijke samenwerkingen. Zo ontwikkelen we Regio EHPZ naar een zelfvoorzienende en krachtige regio.

Wat vinden we daarbij belangrijk? We streven naar een sterke en inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen. Een goede plek om te wonen in de stad of dorpen met sterke zelfredzame buurten en wijken. Daar is een toekomstbestendige leefomgeving voor nodig. Klimaatadaptief met ruimte voor natuur en natuurlijke systemen. De bereikbaarheid willen we verbeteren met duurzame en veilige vervoersverbindingen zoals fiets en openbaar vervoer. Dat is niet alleen belangrijk voor onze inwoners ook voor de economie van onze regio en de bereikbaarheid van omliggende regio’s die ook verstedelijken.

Regioprofiel EHPZ

zetten.

3. Uitgebreidere blik op Regio EHPZ In het voorgaande hoofdstuk zijn de kenmerken en onderscheidende kwaliteiten samengevat in kernachtige teksten die samen het regioprofiel vormen.

Ermelo

ooit een grote werkgever in het dorp maar speelt nu een minder prominente rol. Tegenwoordig is Ermelo sterk gericht op toerisme met talrijke recreatieparken en voorzieningen die het dorp aantrekkelijk maken voor bezoekers en bewoners zoals strand Horst dat samen met strand Nulde wordt gepositioneerd als ‘Veluwe aan Zee’ en de fietspont. Voor een relatief klein dorp biedt Ermelo verrassend veel faciliteiten. Ermelo heeft middelbare scholen en speciaal onderwijs die ook gebruikt worden door jongeren uit de regio. ,

In Provincie Gelderland gebied Waterschap Vallei & Veluwe ,

Dit hoofdstuk met een uitgebreidere blik op de Regio EHPZ vormt de onderbouwing voor het regioprofiel. Hieruit kan bovendien geput worden als er behoefte is aan uitgebreidere informatie dan het profiel biedt. ,

3. 1 Het gebied Vier gemeenten met ieder een eigen identiteit Wanneer Ermelo Harderwijk Putten en Zeewolde beschouwd worden aan de hand van landschappelijke kenmerken de historie de economie de voorzieningen en de mensen dan ontstaat een beeld van vier heel verschillende gemeenten. Door de verschillen zijn de landschappen en voorzieningen van de gemeenten complementair aan elkaar. Samen vormen ze een compleet aanbod. ,

Hierna volgt een kort profiel per gemeente (o. a. gebied voorzieningen sectoren mentaliteit/karakter). ,

Ermelo is een dorp op de Veluwe dat zich onderscheidt van de andere Veluwse dorpen door het open en progressieve karakter. Dat is ontstaan doordat er in het verleden veel mensen van buiten in Ermelo zijn komen wonen om te werken in de zorg en defensie. Ermelo staat al sinds de negentiende eeuw bekend als ‘zorgdorp’. Er is een grote zorgsector en de inwoners dragen zorg voor elkaar en voor de natuurlijke omgeving.

In Ermelo heerst een sterke gemeenschapszin; mensen zeggen elkaar gedag en er is veel respect voor diversiteit. Zorgvragers maken gewoon deel uit van het dorpsleven en mengen zich moeiteloos met de rest van de gemeenschap. Het dorp is ondernemend en daadkrachtig. Inwoners staan bekend om hun hoge arbeidsethos. Historisch gezien speelde de veehouderij een belangrijke rol ondanks de arme gronden. De mentaliteit van ‘alle graantjes mee pikken’ heeft daarnaast geleid tot een bloeiende handel. Ermelo heeft een sterke aanwezigheid van MKB en relatief veel bedrijventerrein in verhouding tot het aantal inwoners. Defensie was ,

Regioprofiel EHPZ

Wat betreft wonen biedt Ermelo een mix van grote villa’s en rustieke woningen. Veel mensen kiezen ervoor om hier te wonen vanwege de rust en de natuurlijke omgeving. Ermelo heeft een divers landschap met bos heide en landgoederen met landhuizen. Mensen vanuit de regio maken gebruik van de zorg en onderwijsinstellingen van Ermelo van het pontje strand Horst en genieten van de natuurlijke omgeving. Ermelo heeft met name een wisselwerking met Harderwijk omdat de gemeenten naar elkaar zijn gegroeid. Ermelo heeft de andere gemeenten nodig voor lobbykracht en bestuurlijke slagkracht voor energie waterzuivering en het ziekenhuis. ,

Ermelo samenvatting:

Wat kenmerkt deze gemeente? Gebied: Dorp ‘op de Veluwe’ + aantal kleine kernen. Aan water en Veluwe. Bos en heide. Groot deel Natura2000 gebied. Historie: Defensie & Zorg bepalend voor bevolkingsopbouw. Oud Nederlands cultuurlandschap. Karakter/eigenheid: Dorp ‘op de Veluwe’ geen ‘Veluws dorp’: meer open dan andere dorpen. Hechte gemeenschappen. Christelijk. Open minded. Progressief. Sociaal omzien naar elkaar. Hoog arbeidsethos. Daadkrachtig. Economie & arbeidsmarkt: (verblijfs) recreatie defensie zorg goed presterende MKB hoog arbeidsethos Wonen: Dorps wonen in het groen op de Veluwe. Toeristische profilering: outdoor-activiteiten en zorgtoerisme. Met name verblijfstoerisme.

Wat voegt deze gemeente toe aan het geheel? • Zorginstellingen • Onderwijs: Middelbare scholen speciaal onderwijs • Werkgelegenheid in zorg en defensie • Natuur bos en heide (incl. historisch groen) • ‘Veluwe aan Zee’: (Surf)strand Horst + horeca • Verblijfsrecreatie + verblijfsrecreanten die de omgeving bezoeken • Pontje • Station ,

Regioprofiel EHPZ

Andere gemeenten nodig voor: • Lobbykracht & Slagkracht (samen grotere

vuist) • • • •

Energie Water Ziekenhuis Theater

Harderwijk

Naast de toeristische sector heeft Harderwijk een brede economie met handel industrie dienstverlening regiokantoren. Er is onder meer focus op circulaire activiteiten en recreatie en toerisme. Tegelijkertijd huisvest Harderwijk veel innovatieve (startende) bedrijven (RPW). Daarnaast heeft Harderwijk het grootste aaneengesloten bedrijventerrein van Gelderland (Lorentz) een binnenhaven voor binnenvaartschepen en een containerterminal. ,

In Provincie Gelderland gebied Waterschap Vallei & Veluwe ,

Harderwijk is een stad in de provincie Gelderland met een rijke geschiedenis aan de rand van de Veluwe. De stad kreeg stadsrechten in 1231 en was een belangrijke Hanzestad. Het heeft daarnaast een rijk militair verleden als garnizoensstad. Als Hanzestad staat Harderwijk bekend om zijn verbindende karakter ondernemerschap en vernieuwende kracht. De stad wacht niet af maar kijkt naar wat mogelijk is. Toen door de vorming van het IJsselmeer en de inpoldering de visserij afnam zetten de inwoners en ondernemers in op toerisme. ,

Tegenwoordig is Harderwijk een populaire bestemming voor toeristen met een sfeervolle historische binnenstad. Met het Stadsmuseum & Museum Marius van Dokkum de bruisende boulevard aan het Wolderwijd en tal van restaurants waaronder twee sterrenrestaurants. Harderwijk is levendige stad met jaarlijks zo’n 100 evenementen zowel binnen als buiten de binnenstad. ,

De stad vervult een belangrijke centrumfunctie voor de regio met stedelijke voorzieningen zoals het ziekenhuis middelbare scholen en MBO onderwijs op het gebied van zorg bouw & infra veiligheid & vakmanschap. Ook vrijetijdsvoorzieningen zoals de historische binnenstad de bioscoop en uitgaansgelegenheden worden veel gebruikt door regiobewoners. ,

Harderwijk biedt stads wonen in een compacte stad in een mooie groene omgeving. Het is een kleine stad waar veel mensen elkaar kennen. Met de ambitie om te groeien naar 60. 000 inwoners blijft Harderwijk zich ontwikkelen en vernieuwen. De ruimte voor groei is echter beperkt. Daarvoor heeft Harderwijk de regio nodig. ,

Harderwijk voegt stedelijke voorzieningen en de verbinding met Flevoland toe aan de regio. Andersom heeft Harderwijk de regio ook hard nodig. Het groene achterland van de Veluwe en Zeewolde maken Harderwijk een aantrekkelijke vestigingsplaats. De inwoners vanuit de andere EHPZ gemeenten zijn voor Harderwijk essentieel om de stedelijke voorzieningen op peil te houden en de vakantieparken en campings in de omgeving herbergen de vele toeristen die Harderwijk bezoeken. Ook om bovenlokale opgaven samen aan te pakken en de lobby- en slagkracht te vergroten wil Harderwijk samenwerken met andere gemeenten.

Regioprofiel EHPZ

Harderwijk samenvatting:

Wat voegt deze gemeente toe aan het geheel? • Stedelijke voorzieningen: ziekenhuis onderwijs: middelbare scholen en MBO OV (station) bioscoop uitgaan (jeugd) culinair aanbod. Beleving en sfeer historische binnenstad + Naamsbekendheid • Toeristische trekkers: haven boulevard

Andere gemeenten nodig voor: • Lobbykracht & Slagkracht (samen grotere

vuist)

Wat kenmerkt deze gemeente? Gebied: Historische ‘kleine’ middelgrote stad. Centrumgemeente met stedelijke voor zieningen. Verstedelijkt gebied én natuur (veel Natura 2000). Ligging tussen randmeren en de Veluwe. Historie: Hanzehistorie Visserijverleden zichtbaar aanwezig. Karakter/eigenheid: Sfeervolle stad – ‘Middelandse zee gevoel’. Gemêleerde bevolking. Open. Ondernemend. Economie & arbeidsmarkt: handel industrie dienstverlening regiokantoren grootste aaneengesloten bedrijventerrein van Gelderland ziekenhuis Wonen: Stads wonen in een stad met menselijke maat. Nabij water en groen. Toeristische profilering: Heerlijk Harderwijk culinaire Hanzestad. Met name dagbezoek. ,

sauna , sterrenrestaurants • •

• •

Regioprofiel EHPZ

• • • • •

Mobiliteit: verbinding naar Flevoland station Grootste aaneengesloten bedrijventerrein van Gelderland Binnenhaven en container terminal Station

•

Ruimte buitengebied Innovatiekracht Energie Water Theater Aantrekkelijkheid: groene omgeving maakt Harderwijk aantrekkelijker ,

Putten

in Putten met onder andere veel aanbod op de Veluwe en strand Nulde dat samen met strand Horst gepositioneerd wordt als ‘Veluwe aan Zee’. De sector zorgt naast economische voordelen voor een groot voorzieningenaanbod in relatie tot de omvang van het dorp en de buurtschappen. Zo zijn er bijvoorbeeld zeven supermarkten drie slagers en drie bakkers voornamelijk gericht op recreatie en toerisme. Ook de markt het theater het bosbad en strand Nulde zijn trekkers voor toeristen en recreanten uit de regio.

met de EHPZ gemeenten heeft Putten ook logische verbanden met regio Amersfoort , met buur ge-

In Provincie Gelderland gebied Waterschap Vallei & Veluwe ,

Putten is een plattelandsgemeente met een sterke gemeenschapszin en een rijke agrarische traditie. Het dorp heeft een typisch Veluws karakter met een wat ingetogen introverte houding. Hier geldt: “niet zeuren gewoon doen”. Die houding komt deels voort vanuit de historie. Tijdens de tweede wereldoorlog verloor het dorp door een razzia bijna alle mannelijke inwoners. De vrouwen en kinderen moesten het daarna ‘samen rooien’. Putten is een dorp waar men elkaar kent en waar de hechte gemeenschap naar elkaar om kijkt. Het geloof en tradities zijn belangrijk en via de kerk wordt veel ondersteuning geboden aan mensen die het nodig hebben. ,

De inwoners staan bekend om hun harde werk en nuchtere mentaliteit. Het bedrijfsleven is veelal lokaal geworteld er is veel MKB en er zijn veel ZZP-ers (circa 1700). Een groot deel van de werkgelegenheid (60-70%) is te vinden op bedrijventerreinen. Putten heeft een economie met vier dominante activiteiten: agrarische diensten food transport en leisure. Ook zorg is sterk vertegenwoordigd (RPW). ,

De landbouw is van oudsher geworteld in de Puttense identiteit. Vandaag de dag is de agrarische sector nog steeds een belangrijke sector voor Putten. Er zijn veel agrarische bedrijven en toeleveranciers. Recreatie en toerisme is ook een belangrijke sector

meenten Nijkerk en Barneveld. Op het gebied van

landbouw en voedsel heeft Putten een bestuurlijke samenwerking met regio FoodValley. De regio EHPZ is voor Putten belangrijk voor de aanpak van ruimtelijke opgaven en het gezamenlijk aantrekken van subsidiestromen om opgaven te financieren.

Naast deze vrijetijdsvoorzieningen heeft Putten een middelbare school (VMBO). Voor Havo/VWO moeten leerlingen naar omliggende plaatsen. Wonen in Putten betekent genieten van een rustig woonklimaat tussen de randmeren en de Veluwe met de voorzieningen van Amersfoort of Harderwijk binnen handbereik. Het biedt de rust van het platteland dichtbij de Randstad zonder de nadelen ,

ervan.

Ruimtelijk gezien biedt Putten een divers landschap met bossen heide agrarische gebieden strand en de Schuitenbeek die door de gemeente stroomt. Daarnaast heeft Putten veel landgoederen. De zuidrand is een landgoederenzone met een groot besloten landschap. Ook ten westen noorden en oosten van het dorp liggen landgoederen. ,

Putten kan van oudsher vrij autonoom functioneren maar heeft voor bepaalde voorzieningen omliggende gemeenten nodig met name voor het sociaal domein ziekenhuiszorg en onderwijs. Naast de verbanden ,

Regioprofiel EHPZ

Putten samenvatting:

Wat voegt deze gemeente toe aan het geheel? • Natuur bos landgoederen • Landbouw & Veeteelt • Verbinding met Regio Foodvalley • Vrijetijdsvoorzieningen: Theater Bosbad Putten ‘Veluwe aan Zee’: strand Nulde • Markt (regionale trekker) • Station ,

Wat kenmerkt deze gemeente? Gebied: Agrarische Veluwse gemeente. Veelzijdig Veluwelandschap. Veel Natura2000 en veel agrarisch gebied. 1 grote kern met meerdere buurtschappen. Historie: WO II razzia veel impact gehad. Buitengebied met veel landgoederen. Karakter/eigenheid: Sterke gemeenschapszin hechte gemeenschap (ons kent ons). Christelijk. Geloof en tradities belangrijk. Introvert. Ondernemend gastvrij dorp. Economie & arbeidsmarkt: landbouw (werkgelegenheid en vestigingen bovengemiddeld) recreatie (bovengemiddeld t. o. v. NL en Gld) veel praktisch MKB en ZZP. Wonen: Dorps wonen in het groen op de Veluwe in hechte gemeenschap. Toeristische profilering: Bomendorp: ‘Het dorp waar de natuur de kleur bepaalt’ - “mooi dorp omringd door heide bossen randmeren en polders”. ,

Regioprofiel EHPZ

Andere gemeenten nodig voor: • Lobbykracht • Onderwijsvoorzieningen (zelf alleen VMBO) • Zorg ziekenhuis • Energie Water • Stikstofruimte ,

Zeewolde (Flevoland)

Recreatie en toerisme zijn ook een belangrijk speerpunt in de economie met 11 vakantieparken en 7 jachthavens die goed zijn voor 14 miljoen overnachtingen per jaar. Veel bezoekers genieten van de waterrecreatiemogelijkheden op het Wolderwijd en van de Zeewolderbossen zoals Horsterwold en Hulckestijnse bos. Uniek in Nederland is dat Zeewolde energiepositief is in de gemeente wordt meer energie opgewekt dan verbruikt. De gemeente trekt bedrijven aan die passen bij het duurzame en groene karakter van Zeewolde. Zeewolde biedt ruim 13. 000 arbeidsplaatsen. Er is een sterke ambitie om jongeren werk te bieden in de eigen regio. ,

In Provincie Flevoland gebied Waterschap Zuiderzeeland ,

Zeewolde vierde in 2024 haar 40-jarig bestaan en is daarmee een van de jongste gemeenten van Nederland. De gemeente staat bekend om het grote groene poldergebied met veel grootschalige en innovatieve landbouw en uitgebreide watersportmogelijkheden op het Wolderwijd. Het karakter van Zeewolde is dorps en open met een gemeenschap die elkaar kent en naar elkaar omkijkt (noaberschap). Lokale voorzieningen zijn beschikbaar in het dorpscentrum en bewoners steken daarnaast vaak het Wolderwijd over om naar school te gaan te werken of ,

te recreëren.

De eerste bewoners van het Flevolandse dorp waren de pioniers van het nieuwe land. De vooruitstrevende en vernieuwende geest zit ook diep geworteld in de volgende generaties Zeewoldenaren. De landbouw in Zeewolde staat bekend om de grootschaligheid en de innovatieve aanpak op hoogwaardige landbouwgrond. De agrarische sector in Zeewolde is enorm veelzijdig met akkerbouw veeteelt en fruitteelt en staat bekend om zijn biologische teelt. Daarnaast zijn er veel grootschalige logistieke bedrijven en aanverwante bedrijven zoals de verpakkingsindustrie. ,

Wonen in Zeewolde betekent wonen in stedenbouwkundig bijzondere wijken. De wijken zijn vanaf het begin ingericht met een mix van huur- en koopwoningen en dat zorgt voor gemengde wijken zonder achterstandswijken of villawijken. Alle huizen zijn jonger dan 40 jaar en energievriendelijk. Er is nog veel ruimte voor nieuwe woningen. Een voorbeeld hiervan is Oosterwold een gezamenlijke gebiedsontwikkeling met Almere. ,

Zeewolde wil de ruimtelijke kwaliteit van rust ruimte en groen behouden. Ook in Zeewolde wordt ruimte schaars. De ruimte die er is en op het eerste gezicht leeg lijkt wordt vaak functioneel wel gebruikt. Zeewolde wil een dorp blijven en zelf beslissen over het gebruik van de ruimte ondanks de druk vanuit het Rijk. Als er ruimte wordt ingevuld gebeurt dit ten dienste van de hele regio EHPZ met oog voor de ,

Regioprofiel EHPZ

behoeften van de inwoners. Zeewolde blijft trouw aan zijn identiteit en waarden terwijl het zich verder ontwikkelt. ,

Zeewolde samenvatting:

Wat voegt deze gemeente toe aan het geheel? • Ruimte o. a. voor wonen. Natuur: onontdekt jong groen. • Bedrijventerrein ruimte en mogelijkheden om te ondernemen • Innovatieve grootschalige landbouw: akkerbouw tuinbouw veeteelt. • Groene energie (wind) en drinkwater • Waterrecreatie: watersport en strand (Erkemederstrand Zeewolde strand RCN strand Lanterstrand (niet zwemmen)). • Fiets veerpont. • Centrum: Zondagsopening Gratis parkeren ,

Wat kenmerkt deze gemeente? Gebied: Jonge gemeente (40 jaar). Groot groen open buitengebied met veel landbouw. Dorp met lokale voorzieningen. Dunbevolkt. Polder bos en water. Historie: Nieuw land/ polder gemaakt voor landbouw stedenbouw bossen en natuur. Pioniers o. a. vanuit Ermelo en Harderwijk. Dorp steeds meer gegroeid inwoners uit alle windstreken. Eerste generatie Zeewoldenaren 40 jaar oud. Karakter/eigenheid: Aanpakkers: pionierend ondernemend en vernieuwend. Sociaal kerkelijk dorps open gemeenschap. ‘Adolescent’ dorp; wil niet meer gezien worden als ‘jonkie’. Autonomie belangrijk. Veel verbinding met oude land aan de ‘overkant’. Sterke sectoren: grootschalige landbouw (vestigingen en werkgelegenheid ver boven gemiddelde van NL) en (water)recreatie sterk MKB veel logistiek en transport. Uitzonderlijk veel hernieuwbare energie en elektriciteit. Energieneutrale gemeente. Wonen: Vernieuwende woonconcepten betaalbaar wonen. Energievriendelijk: alle woningen min. label B. Toeristische profilering: waterrecreatie & sport dag- en verblijfstoerisme. ,

vuist) • •

Regioprofiel EHPZ

Autonomie: regiovorming versterkt Onderwijsvoorzieningen (ouderen)zorg ziekenhuis OV Arbeidskrachten Beleving en sfeer stad Grootschalige culturele voorzieningen: Theater bioscoop Voorzieningen uitgaan (jeugd) / uit eten ,

• • •

Andere gemeenten nodig voor: • Lobbykracht & Slagkracht (samen grotere

•

Complementariteit

culturele en economische eigenschappen vormen deze de identiteit van de regio.

Het is goed om te weten hoe Ermelo Harderwijk Putten en Zeewolde complementair aan elkaar zijn en wat elke gemeente bijdraagt aan het geheel. Door de kracht en de eigenheid van elke gemeente te onderzoeken brengen we ook gedeelde sterktes en waarden in beeld. Samen met fysieke ruimtelijke ,

Wat voegen gemeenten toe aan het geheel en aan de aantrekkelijkheid van de regio?

Hieronder is kort weergegeven welke kracht elke gemeente toevoegt aan de regio. Daarin is te zien hoe de gemeenten complementair aan elkaar zijn en waarvoor ze elkaar nodig hebben.

Ermelo Zorg Onderwijs Station Verblijfsrecreatie Veerpont Veluwe: bos & heide ‘Veluwe aan Zee’: strand Horst

Putten Landbouw & Veeteelt Verbinding met Regio Foodvalley Veluwe: bos & heide Landgoederen Station Markt (regionale trekker) Bosbad ‘Veluwe aan Zee’: strand Nulde

Harderwijk Stedelijke voorzieningen o. a. ziekenhuis onderwijs. Station Binnenhaven en container terminal Historische binnenstad Naamsbekendheid en toeristische trekkracht. ,

Elkaar nodig voor: Lobbykracht & slagkracht Ruimte Innovatiekracht Arbeidskrachten (Groene) Energie & water Stikstofruimte Mobiliteit Voorzieningen: m. n. onderwijs en zorg Gebruikers om voorzieningen op peil te houden.

Regioprofiel EHPZ

Zeewolde Ruimte voor wonen en ondernemen Innovatieve grootschalige landbouw Groene energie Drinkwater Waterrecreatie en -sport Strand Veerpont Horsterwold en Hulckestijnse bos ,

Gedeelde kenmerken & verbindende factoren

weinig grootschalige bedrijven. De gemeenten hebben allen een krachtige arbeidsmarkt met veel praktisch geschoold werk en veel arbeidspotentieel (relatief veel banen per 1000 inwoners) een grote beroepsbevolking en hoge arbeidsparticipatie. De beroepsbevolking en de bedrijven in het gebied zijn in sterke mate op elkaar gericht en vormen een samenhangend systeem. ,

• •

Uit voorgaande paragraaf blijkt dat de gemeenten complementair aan elkaar zijn én elkaar nodig hebben. Er zijn ook veel elementen die de gemeenten gemeen hebben en die Ermelo Harderwijk Putten en Zeewolde verbinden aan elkaar. ,

Gemeenschappelijke kenmerken Hoewel de gemeenten alle vier heel verschillend zijn hebben ze ook gemeenschappelijke kenmerken:

• Recreatie ,

• A antrekkelijk

leefklimaat Alle vier de gemeenten zijn natuurrijk en waterrijk en hebben landschappen van hoge kwaliteit en diversiteit. Alle gemeenten beschikken over Natura2000 gebied. In Harderwijk Ermelo en Putten behoort een aanzienlijk deel van het grondgebied tot de Veluwe. De hele regio biedt ruim wonen in groene omgeving. Opvallend in de gehele regio is dat er relatief veel eengezinswoningen en relatief weinig meergezinswoningen zijn. ,

ligging Als buurgemeenten liggen Ermelo Harderwijk Putten en Zeewolde allemaal centraal in Nederland langs de A28 en de N305. Omliggende sterke regio’s en de Randstad zijn goed bereikbaar vanuit EHPZ.

& toerisme belangrijke sector Vanwege de mooie en diverse landschappelijke kwaliteit komen in het gebied veel bezoekers. Elke gemeente heeft sterk recreatief-toeristisch aanbod. In alle vier de gemeenten is recreatie en toerisme een belangrijke sector met bovengemiddeld veel bedrijven en banen (t. o. v. Nederland).

• Karakter

De inwoners van EHPZ delen een aantal kenmerken die iets zeggen over de manier van doen en de cultuur in de gemeenschappen: ondernemend/ aanpakkers pragmatisch bescheiden ingetogen. Men is over het algemeen trots en autonoom (zelf besluiten eigen boontjes doppen). Er is in alle vier de gemeenten een sterke gemeenschapszin. ,

• C entrale

• V eel bedrijvigheid

In de hele regio zijn veel MKB-bedrijven

er zijn

Woningbouw gericht op eigen inwoners Karakter: ondernemend pragmatisch gemeenschapszin bescheiden. Trots en autonoom. ,

•

Verbindende factoren • Opgaven De bestuurlijke samenwerking is gebaseerd op de gezamenlijke aanpak van de regionale opgaven: o. a. ruimtelijk energietransitie verstedelijking landelijk gebied mobiliteit. ,

• ‘Daily

Urban System’ De EHPZ regio functioneert op dit moment als een eigen ‘Daily Urban System’. Er is veel gebruik over en weer van elkaars voorzieningen. Het gebied is daardoor sterk met elkaar verweven. Inwoners pendelen dagelijks door de regio vaak voor woon-werkverkeer maar ook verplaatsingen voor onderwijs recreatie sport boodschappen zorg en dergelijke. Dat is ook terug te zien in de dagelijkse pendelstromen binnen de regio in de bedrijfsverplaatsingen en de opschaling van bedrijven in de economie (RPW). Het ‘Daily Urban System’ geldt in sterke mate voor Ermelo Harderwijk en Zeewolde. Deze gemeenten verhouden zich primair tot elkaar en hebben meer verbinding onderling dan met de aangrenzende gemeenten en regio’s. Voor Putten geldt een breder ‘Daily Urban System’. Inwoners trekken voor voorzieningen en werk ook regelmatig richting bijvoorbeeld Barneveld en Amersfoort. ,

Welke kenmerken hebben de gemeenten gemeen? • Aantrekkelijk leefklimaat • Centrale ligging • Veel bedrijvigheid & hoog arbeidsethos • Recreatie & toerisme

Regioprofiel EHPZ

• V erbonden

gemeenschappen verschillende gemeenschappen zijn onderling De sterk met elkaar verbonden. Mensen hebben vaak klasgenoten vrienden collega’s en familie in de andere plaatsen. Verhuizen of trouwen binnen de regio is heel gebruikelijk en regelmatig keren oud inwoners weer terug naar het gebied waar ze geworteld zijn. ,

• A rbeidsmarkt

Pendel tussen gemeenten voor werk. Beroepsbevolking en bedrijven in de regio zijn in sterke mate op elkaar gericht. & Randmerenkust Alle gemeenten grenzen aan de randmeren het Wolderwijd en Nuldernauw vormen het hart in de regio. De kuststrook is in het verleden aan beide oevers (Noord en zuid) tegelijkertijd ontwikkeld als één samenhangend geheel. Strand Horst en Strand Nulde worden samen als ‘Veluwe aan Zee’ gepositioneerd.

• W ater

• Mobiliteit

Mobiliteitsverbindingen zorgen voor fysieke verbinding in het gebied: De A28 N302 Aquaduct Zeewolde-Harderwijk fiets veerpont ZeewoldeErmelo en de spoorlijn tussen Putten Ermelo Harderwijk (lijn Amersfoort-Zwolle). ,

Wat verbindt deze gemeenten? • Regionale opgaven • ‘Daily urban system’ • Onderling verbonden leefgemeenschappen • Voorzieningen • Arbeidsmarkt • Water & randmerenkust •

(Drink)watersysteem

•

Natuur

3. 2 EHPZ als bestuurlijke

samenwerking

Stroomgebieden zuiveringsinstallaties drinkwatervoorziening watervoorraad. In Zeewolde zijn drie waterwinlocaties die worden gevoed door kwelwater van de Veluwe. ,

• N atuur

Natuur is een belangrijke drager van het hele EHPZ gebied. De Randmeren en (grote delen van) de Veluwe zijn Natura2000 gebied. De Veluwe overstijgt gemeentegrenzen van Ermelo Harderwijk en Putten. Ook Zeewolde heeft bosrijk gebied. ,

Regio EHPZ bestaat uit: • Gemeente Ermelo • Gemeente Harderwijk • Gemeente Putten • Gemeente Zeewolde • Provincie Gelderland • Provincie Flevoland • Waterschap Vallei & Veluwe • Waterschap Zuiderzeeland

Regioprofiel EHPZ

en vormgegeven.

Het opstellen van dit regioprofiel heeft daar als proces aan bijgedragen. We zijn weer een stap nader tot elkaar gekomen in de afstemming van belangen en het samen uitspreken en aangaan van gedeelde ambities. ,

De aanleiding voor deze bestuurlijke samenstelling was het Regioarrangement maar bestuurders delen de ambitie om ook daarbuiten op andere opgaven met elkaar samen te werken.

Sinds 2023 wordt zowel bestuurlijk als ambtelijk intensief samengewerkt op concrete dossiers. Tegelijkertijd wordt de samenwerking verder verkend

Door samen te werken aan concrete vraagstukken geven we de samenwerking iteratief steeds verder vorm en maken we gaandeweg keuzes vanuit een steeds duidelijkere gedeelde visie. Dit regioprofiel helpt daarbij.

• W atersysteem

Samenwerking iteratief verder vormgeven Zoals eerder benoemd is er in deze regio een lange geschiedenis van samenwerking tussen diverse overheden. De samenwerking in de EHPZ-samenstelling is echter nog relatief jong.

Gelijkwaardige samenwerking , vanuit diverse rollen Vanaf de start van de samenwerking is uitgesproken dat de acht overheden gelijkwaardige partners willen zijn. In de praktijk spelen de partners echter niet allemaal dezelfde rol.

Als het gaat om lobby en vertegenwoordiging richting de landelijke overheid dan trekken de gemeenten provincies en waterschappen gezamenlijk op als één regio vanuit gedeelde belangen en een gedeelde visie.

wordt zoveel mogelijk vanuit gedeeld belang gewerkt. Samenwerken vergroot de bestuurlijke slagkracht onze autonomie als gebied en daarmee ieders autonomie.

Wanneer het gaat om provinciale agenda’s en financiering dan trekken de gemeenten samen op en zijn de provincies de partij die ‘belobbyd’ wordt. Provincies moeten soms keuzes maken tussen verschillende regio’s. In dergelijke gevallen hebben de gemeenten dus andere belangen dan de provincies.

“ Als je de verschillen accepteert

De waterschappen hebben de andere overheden nodig om de opgaven rondom water-en bodemsturend werken samen aan te pakken. Daarvoor hebben zij er belang bij dat de gemeenten en provincies intensief samenwerken en een gedeelde aanpak hebben (water en bodem stoppen immers niet bij gemeentegrenzen).

“ Doordat we verschillend zijn zijn

Quote uit bestuurlijke werksessie -

Daarom is gekozen voor een pragmatische insteek voor de samenwerking:

Binnen EHPZ werken de vier gemeenten het meest intensief samen. Naast regionale opgaven ook op (kleinere) bovenlokale opgaven. Voor Ermelo Harderwijk en Zeewolde geldt bovendien dat in de Gezamenlijke Regeling Meerinzicht ook op bedrijfsvoering en uitvoering sociaal domein intensief wordt samengewerkt.

Naast het EHPZ verband werken alle acht de overheden ook samen in andere regionale samenwerkingsverbanden. Onder andere voor: het sociaal domein het fysiek domein economie arbeidsmarkt energie het veiligheidsdomein en toerisme en recreatie. Meer hierover is te lezen in hoofdstuk 4.

1. Samenwerken waar logisch en nodig; in ieder geval op de opgaven uit het regioarrangement. Daarnaast is er de wil en ambitie om ook buiten het regioarrangement samen te werken. 2. Over en weer ook ruimte bieden om op bepaalde opgaven en dossiers slim samen te werken in andere netwerken. Samenwerken in verschillende regio’s is mogelijk (en zelfs verstandig zie hoofdstuk 4).

schaal. ” -

De verhoudingen tussen de acht overheden zijn goed en de bestuurders zijn het erover eens dat ze elkaar nodig hebben om regionale opgaven in resultaten om te zetten. Binnen de samenwerking is commitment richting elkaar en ruimte om met anderen samen te werken.

juist heel complementair. Dat biedt kansen” we

Quote uit bestuurlijke werksessie -

Daarnaast verhouden de gemeenten provincies en waterschappen zich bovendien ook tot omliggende gemeenten en regio’s vanwege samenwerkingen en gedeelde belangen. Elke opgave heeft zijn eigen schaal. Voor sommige vraagstukken heeft EHPZ ,

Pragmatische samenwerking De verschillende rollen en belangen zorgen soms ook voor andere visies en tempo’s binnen de samenwerking. Door verschillen te erkennen en accepteren

“ Elke opgave heeft zijn eigen ,

dan kun je prima samenwerken. ”

andere regio’s om zich heen nodig om echt iets voor elkaar te krijgen. De analyse van het regionale krachtenveld in hoofdstuk 4 onderschrijft dit.

Regioprofiel EHPZ

Het is daarbij belangrijk om bewust en slim per dossier of opgave te kiezen welk gebiedsschaalniveau en bijbehorende samenwerking het meest relevant is.

het bedrijfsleven belangrijk omdat een aantrekkelijke woonomgeving bijdraagt aan een aantrekkelijke werkomgeving en het welzijn van werknemers.

Kleine , wendbare netwerksamenwerking Regio EHPZ is een relatief kleine bestuurlijke samenwerking (8 overheden) die is ingericht als een netwerksamenwerking. Er is geen regiokantoor en er wordt met een klein ambtelijk team gewerkt. Dat maakt de samenwerking efficiënt snel en wendbaar. Het nadeel is dat er weinig uitvoeringscapaciteit is. Per opgave werken ambtenaren vanuit de acht overheden samen. Vaak naast of als onderdeel van ander werk dat zij voor hun eigen organisatie doen. Deze organisatievorm zorgt er wel voor dat alle belangen goed vertegenwoordigd zijn.

De bedrijvenkringen vinden onderlinge samenwerking tussen de vier gemeenten logisch. Zij zien elkaar als ‘fijne buren’ en geven aan dat zij het zelfde van oudsher ‘Veluwse’ DNA delen. Onderling is er veel contact tussen ondernemers.

De vier bedrijvenkringen werken al vanuit eigen behoefte en initiatief samen in EHPZ verband op twee onderwerpen: ruimte en energietransitie. De bedrijvenkringen hebben gezamenlijke doelen geformuleerd en werken deze uit in een jaarplan. Er zijn meer gedeelde opgaven dan ruimte en de energietransitie maar er zijn twee focusonderwerpen gekozen vanwege de beperkte capaciteit van ondernemers die hun inzet voor de bedrijvenkring naast hun onderneming doen. ,

3. 3 Blik op EPHZ vanuit

bedrijfsleven

De vier bedrijvenkringen van Ermelo Harderwijk Putten en Zeewolde vinden de samenwerking in Regio EHPZ belangrijk. Zij zien deze regio als een vanzelfsprekende regio. Veel werknemers werken in de ene gemeente en wonen in de andere gemeenten. De ondernemers vinden regio EHPZ een aantrekkelijke regio om te ondernemen vanwege het hoge arbeidsethos de centrale ligging middenin Nederland en de goede bereikbaarheid. Binnen een uur is vanuit deze regio 80% van Nederland te bereiken via de A28 en de N-wegen. Naast een aantrekkelijk ondernemersklimaat is de kwaliteit van de leefomgeving ook voor ,

Onderling wordt kennis en ervaring uitgewisseld en er wordt gelobbyd voor de belangen van bedrijfsleven in Ermelo Harderwijk Putten en Zeewolde. Daarbij wordt samengewerkt met de gemeenten provincies en OostNL (regionale ontwikkelingsmaatschappij in opdracht van de provincies Gelderland en Overijssel en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat). ,

daarbij lokale eigen belangen overstijgen voor het gezamenlijke belang. Ze geven aan dat de regionale schaal nodig is om regionale opgaven zoals de energietransitie en ruimte gezamenlijk aan te pakken en slagkracht te maken om de nodige financiering te realiseren. en

Dit sluit aan op de opgaven van Regio EHPZ in het regioarrangement. De bedrijvenkringen vinden het belangrijk dat bestuurders van de overheden in de toekomst nog intensiever met elkaar samenwerken

Regioprofiel EHPZ

3. 4 Blik op EPHZ vanuit sociaal

domein

In het sociaal domein wordt veel regionaal samengewerkt in diverse samenstellingen. ‘Regio EHPZ’ speelt hier nog nauwelijks een rol. Als er in het sociaal domein gesproken wordt over ‘de regio’ dan wordt meestal Noord-Veluwe bedoeld omdat vaak op die schaal wordt samengewerkt. Soms wordt die regio opgeknipt in ‘Kop van Veluwe’ en ‘EHPZ’. Ermelo Harderwijk en Zeewolde werken voor de uitvoering van de wetten in het sociaal domein samen onder Meerinzicht. ,

Naast grotere regionale samenwerkingsverbanden zijn veel sociale voorzieningen lokaal gericht. Ook als het gaat om verenigingen en kerkgemeenschappen zijn mensen lokaal gebonden. Op het vlak van het sociaal domein verschilt deze regio niet veel van andere regio’s. Elke regio kampt grofweg met dezelfde opgaven. Wat wel opvalt is dat in deze regio kerkgemeenschappen een grote rol spelen in sociale ondersteuning en informele zorg. Dat vangt veel zorg af van formele zorginstanties.

Op het gebied van lobby wordt vanuit het sociaal domein op gemeente- of regioniveau niets gedaan. Lobby gebeurt veelal vanuit grote koepelorganisaties zoals de VNG. Daarnaast worden sociale opgaven vaak meegenomen in lobby vanuit het fysieke/ruimtelijke domein. Ondanks dat Regio EHPZ in het sociaal domein nog geen grote rol speelt geven ambtenaren aan dat het regioprofiel wel helpt om keuzes te maken op samenwerkingsvlak. ,

3. 5 Naam Regio EHPZ De ‘EHPZ’ is pragmatisch gekozen bij de start van de samenwerking. De naam is nog vrij onbekend en zegt op zichzelf ook niet veel. Men krijgt door deze naam geen beeld van welke regio het is waar deze gelegen is en waar de regio voor staat. Bij het profileren van de regio is de naam wel belangrijk. Het is vaak het eerste wat iemand hoort of ziet en dan is het vervolgens de bedoeling dat iemand daar direct een beeld bij krijgt. naam

Omdat de naam EHPZ nog onbekend is kunnen er twee keuzes gemaakt worden: of de naam EHPZ moet bekend gemaakt en geladen worden óf er wordt een nieuwe naam bedacht voor de regio en die wordt geladen en bekend gemaakt. Het voordeel daarvan is dat voor een naam gekozen kan worden die meer ,

zegt over het gebied. Er is van oudsher geen sprake van één streek met streeknaam , dus er zal een nieuwe naam

gezocht moeten worden.

In beide gevallen wordt een regionaam nooit zomaar bekend. Dat vergt consequent gebruik uitdragen investeren in marketing én een lange adem. ,

Tijdens het opstellen van het regioprofiel zijn diverse suggesties gedaan voor een nieuwe naam voor de regio. Bijvoorbeeld: ‘Regio Wolderwijd’ ‘Regio Noord-West Veluwe’ en ‘Regio Veluwekust’. Allen hebben hun eigen voors en tegens en waarschijnlijk zijn er nog veel meer goede ideeën mogelijk. ,

Het kiezen van een goede naam luistert nauw. Mensen voelen zich verbonden met het gebied en als dat gebied ineens een naam krijgt die niet past bij wat zij logisch vinden of voelen dan ligt dat vaak gevoelig. Anderzijds vraagt een nieuwe naam altijd wat tijd om ,

te wennen.

Het kiezen en inbedden van een nieuwe naam voor de regio vergt dus wat tijd én een zorgvuldig proces. ,

In ieder geval wordt afgeraden om de regio richting inwoners te profileren onder een nieuwe naam. Zie hiervoor paragraaf 1. 2.

Regioprofiel EHPZ

4. Regio EHPZ in regionaal krachtenveld Bij de regio EHPZ spelen diverse gebiedsschaalniveaus aangrenzende en overlappende gebieden een rol. Grofweg gaat het om: 1. Diverse gebiedsschaalniveaus binnen én rondom EHPZ 2. Verschillende bestuurlijke samenwerkingen waarvan EHPZ onderdeel is 3. Sterke omliggende regio’s. Deze worden in dit hoofdstuk om de beurt geanalyseerd. ,

4. 1

te beseffen dat al deze schaalniveaus een rol spelen.

De gebieden én hun identiteiten ‘vloeien’ in elkaar over. Elk gebied zou je als een gebiedsmerk (in de hoofden van mensen) kunnen zien. De associaties van mensen bij een bepaald gebied overlappen vaak met die van bovenliggende gebiedsschaalniveaus.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15254675/1