Accountantsverslag 2024 - getekend
Tekst van het document
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024
26 JUNI 2025
Aan de gemeenteraad van de gemeente Ermelo Postbus 500 3850 AA Ermelo
Geachte leden van de gemeenteraad,
Datum 26 juni 2025
Bij de jaarrekening 2024 van de gemeente Ermelo zullen wij een controleverklaring met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid afgeven.
Ons kenmerk ACV2024
De jaarrekening 2024 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Ermelo. Bij deze jaarrekening verstrekken wij op 26 juni 2024 een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld.
Behandeld door J.H. Hop RA
Wij bedanken de medewerkers van de gemeente Ermelo voor de open en constructieve wijze van samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken.
Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2024 van de gemeente Ermelo aan. Onze opdracht is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 12 september 2024. Dit verslag gaat in op onze belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening 2024.
Met vriendelijke groet, Eshuis Registeraccountants B.V. Antine van de Groep 2025.06.26 14:11:17 +02'00'
A. (Antine) van de Groep MSc RA Partner
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
2
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
▪ Bestuurlijke samenvatting controle 2024
4
▪ Belangrijkste bevindingen uit onze controle
9
▪ Rechtmatigheidsverantwoording
23
▪ De financiële positie van uw gemeente
30
▪ Financiële positie ▪ Resultaatanalyse
▪ Organisatie
34
▪ Administratieve organisatie en interne beheersing
▪ IT-audit
36
▪ Onze kijk op de algemene IT-beheersingsmaatregelen
Organisatie
Organisatie
▪ Betrouwbaarheid en continuïteit van IT omgeving
▪ Overige aangelegenheden
39
▪ Bijlagen
41
IT-audit
IT-audit
▪ Bijlage 1a: Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Overig
Overig
▪ Bijlage 1b: Onzekerheden in de controle ▪ Bijlage 1c: In de controle opgenomen aanpassingen
Bijlagen
Bijlagen
▪ Bijlage 1d: In de controle opgenomen aanpassingen rechtmatigheidsverantwoording ▪ Bijlage 1e: Tekortkomingen in de toelichtingen
▪ Bijlage 1f: Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
▪ Bijlage 2: Onafhankelijkheid
3
Conclusies jaarrekeningcontrole 2024 Inleiding
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Getrouwheidsoordeel
•
Wij geven een goedkeurend oordeel af voor de getrouwheid
•
De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 1.200.000 respectievelijk € 3.600.000.
•
De financiële positie ultimo 2024 is verbeterd ten opzichte van 2023. Met name het gevolg van het positieve resultaat over 2024 ad. € 1,9 miljoen.
•
Het weerstandsvermogen bedraagt € 27,2 miljoen. De weerstandscapaciteit is ruim hoger dan de door de gemeente onderkende aanwezige risico’s ad € 2,3 miljoen.
•
In het najaar 2024 hebben wij onze interimcontrole uitgevoerd. Tijdens deze interimcontrole richten wij ons vooral op de opzet en bestaan van de administratieve organisatie. Onze bevindingen hebben wij in een management letter aan het college gerapporteerd. Onze algemene indruk van de gehele administratieve organisatie en interne beheersing binnen en buiten de gemeente Ermelo is positief. Echter verdienen de beheersing van het aanbestedingsproces en de digitale factuurverwerking blijvende aandacht.
Pagina 30
•
Tijdens de werkzaamheden voor de 2024 jaarrekeningcontrole zijn voor gemeente Ermelo de algemene IT beheersmaatregelen in opzet en bestaan beoordeeld van de meest kritische applicaties rond het sociaal domein, inkoopfactuurverwerking, belastingen en het grootboek, zoals belegd bij GR Meerinzicht. Hiervoor hebben wij diverse General IT Controls rond de relevante informatiesystemen getoetst. Deze beheersing laat een adequaat volwassenheidsniveau zien.
Pagina 32
•
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen aannemelijk zijn en consistent worden gebruikt.
Pagina 11
Pagina 9
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Financiële positie
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Interne beheersing
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Kwaliteit verslaggeving Overig
Overig
Pagina 24
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
5
Conclusies jaarrekeningcontrole 2024 Inleiding
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Controleproces
•
Bij de start van de controle waren de jaarstukken gereed, het controledossier was nagenoeg. Wij hebben de eerste steekproeven aan het begin van onze controle uitgezet, alsmede het verder aanscherpen van onze vragen en verloop via ons portaal YouProvide en Google Drive. Deze acties hebben bijgedragen aan het voorspoedige verloop van het controleproces. Tegelijkertijd is het proces voor beide kanten zwaarder geweest als gevolg van de verder gestegen aantal SiSa-regelingen en de ontwikkelingen rondom de rechtmatigheidsverantwoording. Dit heeft meer tijd gevergd, echter het bestuurlijke traject is hiermee niet in gevaar gekomen. Wij willen de ambtelijke organisatie graag bedanken voor hun inzet en snelle oplevering. Daarnaast vinden wij een compliment op zijn plaats rondom de kwaliteit van aanlevering en de administratieve inrichting, mede in vergelijking met andere vergelijkbare gemeenten.
Grondexploitatie
•
Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie bepaalt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel. De uitgangspunten voor de grondexploitatie achten wij acceptabel. Door de blijvende inflatie en kosten is dit jaar weer een indexatie van 3,5% aangehouden. Toch veroorzaakt dit geen negatief effect als geheel, aangezien dit wordt gecompenseerd met de stijging van de verwachte grondverkopen. De gehanteerde verwachte opbrengstijging is vastgesteld op 3,5%.
Pagina 12
Overige Gemeente-specifieke onderwerpen
•
Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2024 geconstateerd.
Pagina 9
•
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 niet strijdig zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2024 van de gemeente Ermelo voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anti-cumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring.
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Referentie
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
6
Conclusies jaarrekeningcontrole 2024
Inleiding
Inleiding Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Rechtmatigheidsverantwoording
•
Wij hebben de rechtmatigheidsverantwoording gecontroleerd op haar getrouwheid in lijn met de handreiking 1152 van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants. In lijn met deze handreiking hebben wij afzonderlijke werkzaamheden gedaan op de werkzaamheden van de VIC-functie, op het voorwaarden-, M&O-, en begrotingscriterium. Het college heeft voor € 2,7 miljoen rechtmatigheidsfouten geconstateerd. Dit is lager dan de verantwoordingsgrens van € 3,6 miljoen. De rechtmatigheidsafwijkingen groter dan de rapporteringsgrens van € 50.000 zijn toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Voor verdere toelichting verwijzen wij naar hoofdstuk “Rechtmatigheidsverantwoording”
Pagina 21
Schatkistbankieren
•
Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden (= alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen limiet). Voor uw gemeente geldt voor 2024 per kwartaal een limiet van € 1,9 miljoen. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de over- dan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2024 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt dat de gemeente Ermelo in geen van de kwartalen een overschrijding laat zien.
Pagina 19
Sociaal domein
•
Wij hebben in de zorguitkeringen in natura als ook in de PGB-bestedingen geen onzekerheden en/of afwijkingen voor getrouwheid geconstateerd die wij zouden moeten rapporteren.
Pagina 18
•
Wij hebben in de sociale uitkeringen in natura geen fouten voor getrouwheid geconstateerd.
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
7
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
Wij verstrekken een controleverklaring bij de jaarrekening 2024 met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid, mits de financiële verordening wordt aangepast.
Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2024 van gemeente Ermelo uitgevoerd, en verstrekken een controleverklaring met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid bij deze jaarrekening. Wel feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot het vermogen en het resultaat Wij hebben tijdens onze controle een enkele niet-gecorrigeerde feitelijke afwijking geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op het vermogen of het resultaat van de gemeente. Hiervoor verwijzen wij naar de bijlage 1a.
Overig
Overig
Wij hebben tijdens onze controle geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op de WNT. Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anticumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring. Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd Met de opdrachtbevestiging van 12 september 2024 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2024. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle:
Fouten en onzekerheden in de PGB bestedingen
•
Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).
De PGB-bestedingen zijn door uw gemeente (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met een oordeel met beperking bij de verantwoordingen 2024 verstrekt, vanwege rechtmatigheids- en getrouwheidsafwijkingen.
•
De Controleverordening gemeente Ermelo (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet).
IT-audit
IT-audit
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT)
Als gevolg van de fouten in de verantwoorde PGB-bestedingen in de jaarrekening 2024 van de SVB leidt dit tevens tot een afwijking in onze controle voor de getrouwheid en de rechtmatigheid. Deze afwijking is niet opgenomen in het (verplichte) overzicht van controleverschillen omdat deze kleiner is dan de rapportagedrempel ad. € 50.000.
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2024 voldoende voor de doelstelling van onze controle.
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot SiSa-bijlage Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2024 geconstateerd.
9
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Ermelo
Goedkeuringstoleranties
Ons zijn geen relaties bekend tussen Eshuis Registeraccountants B.V. en haar zusteren of dochterondernemingen en de gemeente, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in bijlage 2 bij deze rapportage.
Samenvatting
€ 1.200.000
Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor Boekjaar 2024 de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2024.
€ 3.600.000
€ 60.000
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen aannemelijk zijn en consistent worden gebruikt.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
€ 1.090.000
Boekjaar 2023
Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2024 uitgevoerd met inachtneming van de volgende goedkeuringstoleranties, zoals opgenomen in de door u vastgestelde controleverordening:
€ 3.270.000
€ 54.500
Materialiteit
Onzekerheden
Rapporteringstolerantie accountant
10
Inleiding
Inleiding
Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening, met uitzondering van de door ons geconstateerde onzekerheden De jaarstukken 2024 van uw gemeente bestaan uit:
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
•
Het jaarverslag 2024 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen).
•
De jaarrekening 2024 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting en de SiSa-bijlage).
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
In het onderdeel “programmaverantwoording” van het jaarverslag dient informatie te worden opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag.
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: •
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.
•
Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat de toelichtingen van het college in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en toelichtingen die in de jaarrekening zijn opgenomen.
•
Wij hebben vastgesteld dat de toelichtingen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden.
IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
De grondexploitaties zijn geactualiseerd De balanspost met de belangrijkste schattingselementen in de jaarrekening van de gemeente Ermelo betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitaties). De balanspost heeft een omvang van € 1,7 miljoen. Dit bedrag vertegenwoordigt het vermogen dat u al in de grondexploitatie heeft geïnvesteerd. Daar tegenover staan nog te realiseren baten groot € 2,5 miljoen en lasten groot € 0,4 miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor het uiteindelijke resultaat van de lopende projecten. Per project moet bepaald worden of er sprake is van een verwacht verlies, waarvoor een voorziening getroffen moet worden, of winst. De totale verwachte tussentijdse winst mag u gedurende het boekjaar als resultaat nemen. In 2024 heeft Ermelo twee grondexploitaties. Controlewerkzaamheden grondexploitaties De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vier P’s: •
Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn
•
Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavel appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?
11
Inleiding
Inleiding
•
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Prijs: Gezien grote vraag op de huizenmarkt heeft de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen?
Samenvatting
Samenvatting
•
Bevindingen
Bevindingen
Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende prijsontwikkelingen?
•
Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen; met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?
•
Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.
•
Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).
Ontwikkeling boekwaarde (in mln)
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
Deze 4 P’s vormen basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’. De balanswaarde is in 2024 toegenomen van € 1,4 miljoen tot € 1,7 miljoen. Dit is voor het grootste deel toe te schrijven aan de ontwikkelingen in de exploitatie van Veldzicht Noord fase 4 waar naast investeringen van € 0,1 miljoen een tussentijdse winst is gerealiseerd van € 0,2 miljoen. Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties hebben wij het volgende in overweging genomen: •
Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd.
€ 2,0
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
€ 1,4
€ 1,5 € 0,9
€ 1,0
€ 0,8 € 0,3
€ 0,5 €-
2018 € -0,5
Bijlagen
Bijlagen
€ 1,7
2019 € -0,6
2020
2021
2022
2023
2024
€ -0,8
€ -1,0
12
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
De grondexploitaties zijn door u voor de jaarrekening 2024 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd), en waar nodig zijn door u de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen. Hieronder hebben wij visueel weergeven welke belangrijke mutaties hebben plaatsgevonden vanaf boekjaar 2020.
Samenvatting
Tussentijdse winstneming Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2024 per saldo € 0,2 miljoen aan tussentijdse winst genomen op de grondexploitaties (2023: 2,1 miljoen positief). In onze controle hebben wij wel geconstateerd dat door de gemeente meer winst genomen op de exploitatie het Trefpunt dan op basis van de POC methode berekend en is daarmee tegenstrijdig met het BBV (notitie grondexploitatie). Deze afwijking is niet gecorrigeerd en daarmee opgenomen in bijlage 1a: Niet-gecorrigeerde controleverschillen.
Samenvatting
Grondexploitatie
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Toename
Afname
Totaal
€ 2.500.000 € 940.000
€ 2.000.000
Financiële positie
Financiële positie
€ 1.500.000
€ 1.351.000
Organisatie IT-audit
IT-audit
€ 500.000
€-
€ 170.000
€ 1.683.000
€ 670.000
€ 1.000.000
Organisatie
€ 162.000
€ -75.000 € 345.000
€ 492.000
€ 2.096.000
€€ -500.000
Overig
Overig
€ -1.000.000 € -1.500.000
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
€ -2.000.000
€ -2.177.000
13
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Belangrijkste conclusies waardering grondexploitaties
Rente
Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier al contracten/overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente:
Door tekorten in de bouwsector, uitstel van verkopen (denk aan het Didam-arrest dat meer procedures van de gemeente vraagt voorafgaand aan een verkoop) lopen sommige projecten langer dan verwacht. Uitstel van een project heeft bij veel gemeentes een rente-effect: door de langere looptijd moet de gemeente meer rentekosten maken. De gehanteerde rekenrente is gestegen van 0,28% in 2023 naar 0,52% in 2024.
Bevindingen
Bevindingen
•
Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.
•
Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties
•
Externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten.
•
Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken plan- en civiele kosten.
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Evaluatie van de belangrijkste inschattingen van het management (voorzieningen) Uw gemeente heeft voorzieningen gevormd voor verliezen, risico’s of verplichtingen die hun oorsprong vinden in het huidige boekjaar of eerdere boekjaren, maar waarvan de (verwachte) uitgaven in de toekomst liggen.
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt, zijn door ons beoordeeld en als aannemelijk aangemerkt.
Binnen de voorzieningen maakt u conform het BBV onderscheid naar voorzieningen voor ‘verplichtingen, verliezen en risico’s’, ter ‘egalisering van kosten’ (‘groot onderhoud’), en ‘voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is’. Wij hebben in onze controle geen fouten of onzekerheden geconstateerd.
IT-audit
IT-audit
Actualisatie grondexploitaties Kostenstijgingen
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
De actualisatie van de grondexploitaties omvat in 2024 een aantal beperkte wijzigingen. Ten eerste is het inflatiepercentage zoals al aangegeven in dit verslag gelijk gebleven op 3,5%. Dit indexatiecijfer over 2024 ligt iets wat lager dan de prijsindex voor bouwkosten van 3,2%. Dit is echter te verklaren door het gegeven dat veel werken al reeds waren aanbesteedt op basis van oudere prijspeilen. De kostenstijging van 3,5% heeft een beperkt negatieve impact gehad op de winstgevendheid van de lopende complexen. Ook blijven de complexen die winstgevend waren dat nog steeds. De totale winst stijgt dan ook, zoals eerder omschreven. Wij zien bij andere gemeentes ook dat zij in 2024 kiezen voor een hogere kostenindex omdat de inflatie ook daalt.
14
Inleiding
Inleiding
De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving
•
Het risico dat in het proces lonen en salarissen: •
Personen in de personeels- en salarisadministratie zijn opgenomen die niet in dienst zijn;
•
personeelsleden een hogere (variabele) beloning krijgen, dan waar zij op grond van hun functie en/of prestatie recht op hebben;
•
niet- gemaakte kosten worden gedeclareerd en/of privé uitgaven worden gedeclareerd;
•
niet – gewerkte uren als werktijd worden verantwoord (prestatielevering vaststellen);
•
fractievergoedingen worden gebruikt voor oneigenlijke doeleinden;
•
vergoedingen worden uitbetaald waarvoor geen prestatie is verricht (bijvoorbeeld presentiegelden).
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Als onderdeel van onze controle vragen wij uw organisatie jaarlijks om inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking zou kunnen bevatten als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van deze inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, alsook de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad (of met de auditcommissie). Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. •
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
In 2023 heeft de gemeente Ermelo in samenwerking met de partners in EHZM beleid op het gebied van fraudepreventie ontwikkelt. Dit beleid is vastgelegd in het stuk “Beleid Fraudepreventie Ermelo”. Een verdere operationalisering van het beleid is uitgewerkt in het “Werkplan Fraudepreventie: risico inventarisatie Ermelo”. Op basis van dit werkplan zijn in 2024 risicoanalyses uitgevoerd voor de volgende risico’s en processen: •
Het risico dat personen de financiële verslaggeving en de gepresenteerde resultaten gebruiken om daar beter van te worden.
•
Het risico van onrechtmatige onttrekkingen van geld en/of goederen aan de gemeente.
Overig
Overig
•
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
Het risico dat in het proces subsidies: •
(te hoge) subsidies worden verstrekt waarbij een ambtenaar/ bestuurder privébelangen heeft;
•
verstrekking aan ambtenaar/bestuurder en/of relatie plaats vindt;
•
bevoordeling van organisaties waarbij een ambtenaar/bestuurder belang of
Het risico dat in het proces inkopen en aanbesteden: •
de inkopen waarvoor betaald is wordt niet geleverd.
•
er wordt niet voldaan aan de aanbestedingsregels waardoor er misbruik gemaakt kan worden om de opdracht aan een specifieke
Wij merken op dat de gemeente in haar paragraaf bedrijfsvoering specifieke aandacht heeft besteed aan frauderisicobeheersing. Het opnemen van frauderisico in het controleplan voor 2024 getuigt van een voortdurende toewijding aan het waarborgen van integriteit en transparantie in alle aspecten van haar activiteiten. Als uw accountant zijn we vol vertrouwen dat de gemeente op de goede weg is om een robuust kader voor fraudepreventie te ontwikkelen en te handhaven. We blijven de gemeente attenderen om ervoor te zorgen dat deze inspanningen worden versterkt en effectief worden uitgevoerd, met als uiteindelijk doel het beschermen van de financiële belangen van de gemeenschap en het bevorderen van een cultuur van vertrouwen en integriteit.
privé voordeel heeft.
15
Rapporteren over fraude
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Van de accountant wordt op grond van de regels van de beroepsorganisatie (NBA) een professioneel-kritische houding verwacht ten aanzien van afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude in de jaarrekening maar ook met betrekking tot omkoping, corruptie, ondermijning en de naleving van andere wet- en regelgeving.
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
De aandacht voor het thema fraude en integriteit neemt de laatste jaren steeds verder toe. Het zorgt ervoor dat organisaties steeds vaker gevraagd wordt transparant te zijn in de visie, het beleid en het toezicht op het integer handelen in alle geledingen van de organisatie. Dat gaat dus niet alleen over fraude maar ook over misbruik en oneigenlijk gebruik, het hanteren van gedragscodes en de naleving van andere regelgeving bijvoorbeeld op het gebied van arbeidsomstandigheden en milieu. Dit geldt niet alleen op de werkvloer, maar vraagt ook iets van organisatie en bestuur.
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
Met ingang van 2022 is het op grond van de verslaggevingsregels voor veel organisaties verplicht om in het jaarverslag te rapporteren over de fraudegevoeligheid van de organisatie. Voor gemeente geldt een aanbeveling om hierover te rapporteren vanuit de kadernota rechtmatigheid. Voor gemeenten geldt echter vanuit Artikel 2:391 lid 1 BW dat voornaamste risico’s dienen te worden toegelicht in onder andere de paragraaf bedrijfsvoering. Wij dienen als uw accountant er op toe te zien dat het college B&W rapporteert over de voornaamste frauderisico’s en het fraudemanagement van de gemeente.
De afgelopen jaren hebben we steeds aandacht gevraagd voor het opstellen van een (fraude)risicoanalyse en de rapporteringsverplichting in veel sectoren is een volgende stap in dit proces. De gemeente Ermelo beschikt over een stelsel aan maatregelen om fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik tegen te gaan. Zoals benoemd vormen de documenten “Beleid Fraudepreventie Ermelo” en “Uitvoeringsagenda Fraudepreventie: risico inventarisatie Ermelo 2024” hier de kern in. Dit is kort benoemd in de jaarrekening, namelijk in paragraaf Bedrijfsvoering. Hiertoe verwijzen wij ook in onze controleverklaring in sectie “Controle-aanpak frauderisico’s”. De accountant maakt zelf ook een inschatting van de frauderisico’s binnen een organisatie, en vormt zich een beeld van de maatregelen van interne beheersing die de organisatie heeft getroffen om mogelijke fraudes van materieel belang te voorkomen en te bezien of deze maatregelen effectief zijn. In iedere organisatie bestaat een risico op het doorbreken van de interne beheersing door het management bij de totstandkoming van schattingen. We beoordelen in het kader van onze controle de interne processen op deze schattingen en doen detailcontroles op de uitgangspunten en aannames die aan significante schattingen ten grondslag liggen.
Ook zijn we alert op ongebruikelijke transacties, samenwerkingsrelaties en de naleving van procedures die mede tot doel hebben transparantie en integer handelen te bevorderen. Elementen daaruit zijn controles op de prestatielevering bij inkooptransacties, het naleven van het inkoopbeleid en aanbestedingsregels. Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen. Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie is dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties, en hierover tijdig met ons in contact treedt. Wij merken daarbij op dat wij de integriteitskwesties deze mondeling besproken hebben omdat de gemeente geen systematische registratie van integriteitskwesties bijhoudt. Wij verwijzen hiervoor naar ons advies hierover in onze managementletter 2024.
16
Inleiding
Inleiding
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.
Continuïteitsbeoordeling In het kader van de jaarrekeningcontrole beoordelen wij ook het vermogen van de gemeente om de activiteiten in de komende twaalf maanden voort te zetten. Elementen die we in deze beoordeling betrekken zijn onder meer de vermogenspositie, de begroting voor het komende boekjaar, de afhankelijkheid van eigen inkomsten, de risico’s die u zelf identificeert en uiteraard ook de risico’s die wij als uw accountant signaleren. Vanwege de geopolitieke situatie, de inflatie, de energieprijsontwikkeling en ontwikkelingen in de regelgeving voor accountants is, net als bij het onderwerp fraude, steeds vaker informatie in de controleverklaring opgenomen over de continuïteitsbeoordeling die wij uitvoeren. De continuïteitsafwegingen worden bij u op dit moment veelal expliciet gemaakt en zijn onderdeel van het proces waarin organisatie en bestuur worden betrokken. Dit heeft haar weerslag in bijvoorbeeld paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing, waarin u aandacht heeft voor uw risicobeheersing en de gestelde norm kengetallen waarop de provincie Gelderland haar beoordeling baseert.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
17
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Sociaal domein (3 decentralisaties) Voor de jaarrekeningcontrole 2024 hebben wij – met inachtneming van de Audit Alert Sociaal Domein van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) – de door uw gemeente getroffen maatregelen om te komen tot een getrouwe besteding van de zorg in natura (Wmo en Jeugd, exclusief PGB’s) geëvalueerd.
Inhoudsopgave
Zorg in Natura/Jeugdzorg en WMO In de bestedingen aan zorgaanbieders WMO en Jeugd hebben wij in 2024 geen ongecorrigeerde onzekerheden of afwijkingen voor de getrouwheid geconstateerd. De controle op de bestedingen Jeugdwet/WMO worden uitgevoerd door Meerinzicht (rechtmatigheid) en haar accountant (getrouwheid).
PGB’s en Sociale Verzekeringsbank Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met beperking bij de verantwoordingen 2024 verstrekt. Voor de gemeente Ermelo heeft de accountant van de SVB fouten voor getrouwheid en rechtmatigheid geconstateerd. De geconstateerde fouten vallen onder de rapporteringstolerantie, waardoor deze niet staan benoemd in de bijlage 1.
Rechtmatigheid
Sociaal domein € 10.000.000
Financiële positie
Financiële positie
€ 9.000.000 € 8.000.000
Organisatie
Organisatie
€ 8.733.164 € 7.737.981 € 7.635.382
€ 7.000.000
€ 6.062.125 € 5.434.048 € 5.281.444
€ 6.000.000 IT-audit
IT-audit
€ 5.000.000 € 4.000.000
Overig
Overig
€ 3.000.000 € 2.000.000 € 505.000
€ 1.000.000
Bijlagen
Bijlagen
€ 541.000
€Jeugdwet
WMO Bestedingen 2024
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
€ 634.000
Bestedingen 2023
PGB bestedingen Bestedingen 2022
18
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Schatkistbankieren
Voorziening afkoop schoonmaak graven
Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden (= alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen limiet). Voor uw gemeente geldt voor 2024 per kwartaal een limiet van € 2,1 miljoen. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de overdan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2024 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt dat de gemeente Ermelo in geen van de kwartalen een overschrijding laat zien.
Aan deze voorziening worden jaarlijks de ontvangen bedragen voor afkoop schoonmaak graven toegevoegd. In 2024 is een bedrag van € 45.000 toegevoegd. Jaarlijks wordt € 10.000 onttrokken op basis van de Analyse begraafplaats analyse uit 2014. Deze analyse wordt in 2025 geactualiseerd en wordt naar verwachting in 2026 vastgesteld.
Bevindingen
Bevindingen
Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de Wet Normering topinkomens (WNT)
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt.
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
De bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2024 niet meer bedragen dan € 233.000 per jaar. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. In 2024 hebben wij geen overschrijdingen van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd.
Voorziening groot onderhoud riolering U spaart als gemeente voor groot onderhoud aan onder andere de retentievijvers. De jaarlijks gelijkblijvende stortingen in deze voorziening zijn bepaald aan de hand van het ZAP 2015-2020. Vanuit de BBV is een dringende aanbeveling voorzieningen voor groot onderhoud iedere vijf jaar te herzien of actualiseren. Deze herziening en actualisatie heeft u met het programma water en riolering 2025-2030 op 9 oktober 2024 vastgesteld.
Voorziening groot onderhoud wegen Ook voor het groot onderhoud aan de wegen binnen de gemeente spaart u. In 2024 heeft naast de dotatie uit het wegen beheersplan van € 877.000 een extra dotatie van € 104.000 plaatsgevonden. U heeft als raad besloten het wegenbeheersplan dat liep tot en met 2022 met 3 jaar te verlengen. De stand van de voorziening groot onderhoud wegen is ultimo 2024 vrijwel nihil. Inmiddels is in 2024 een nieuw wegenbeheersplan opgesteld dat naar verwachting in het derde kwartaal van 2025 zal worden vastgesteld.
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
19
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Rechtmatigheidsverantwoording
Kade s echtmatigheid
Het boekjaar 2024 is het tweede jaar waarin het college een rechtmatigheidsverantwoording opneemt in de jaarrekening. De rechtmatigheidsverantwoording geeft inzicht in hoeverre de gemeente Ermelo rechtmatig heeft gehandeld. De aspecten die in de voorbereiding van de rechtmatigheidsverantwoording aan de orde komen zijn het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik.
Bij het controleren van de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording hebben wij ons naast landelijke wet- en regelgeving gebaseerd op de volgende gemeentelijke kaders:
Samenvatting Bevindingen Begrotingscriterium Rechtmatigheid
Voorwaarden criterium
Misbruik en oneigenlijk gebruik
Rechtmatigheid Financiële positie
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
Controleverordening
•
Financiële verordening, inclusief verantwoordingsgrens
•
Normenkader
Enkele voorbeelden van landelijke wet- en regelgeving zijn:
Bevindingen
Financiële positie
•
Rol van de acco ntant De accountant geeft nadat het college de rechtmatigheidsverantwoording heeft opgesteld een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening waarin de rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen. De accountant geeft geen afzonderlijk oordeel over de rechtmatigheid. Dit betekent onder meer dat afwijkingen van rechtmatigheid (voor zover deze niet ook van invloed zijn op het getrouwe beeld), geen invloed hebben op de strekking van de controleverklaring. Hierdoor kan het bijvoorbeeld voorkomen dat er omvangrijke afwijkingen van rechtmatigheid zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording van het college, terwijl de strekking van de controleverklaring toch goedkeurend is.
•
Het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies
•
Aanbestedingswet 2012
•
Gids Proportionaliteit
Rechtmatigheidsverantwoording rechtmatigheidsfouten, zoals geconstateerd door de VIC-functie Begrotingscriterium
€ 1.635
Voorwaardencriterium
€ 1.059
M&O-criterium
€0
Totale rechtmatigheidsfouten
€ 2.694
Verantwoordingsgrens (3%)
€ 3.644
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
Ruimte onder de grens niet goedkeurend oordeel rechtmatigheid
€ 950
21
Inleiding
Inleiding
In de rechtmatigheidsverantwoording 2024 rapporteert het college een totale onrechtmatigheid van € 2,7 miljoen, waarbij een bedrag van € 1,6 miljoen conform de afspraken met de raad acceptabel is. Het college rapporteert daarmee een netto onrechtmatigheid van € 1,1 miljoen.
Voorwaardencriterium
Onrechtmatigheden begrotingscriterium
De voorwaarden zijn afkomstig uit de regelgeving en hebben betrekking op aspecten zoals: termijnen, grondslagen, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Het tot stand komen van grotere inkoopcontracten is bijvoorbeeld aan bepaalde voorwaarden verbonden (de aanbestedingswet).
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
De netto afwijking als gevolg van het begrotingscriterium is nihil. In deze afwijking is rekening gehouden met begrotingsafwijkingen van € 1,6 miljoen waarvan u als raad heeft besloten dat deze niet onrechtmatig zijn.
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
Begrotingscriterium Het begrotingscriterium heeft te maken met het budgetrecht van de raad. Iedere wijziging van baten, lasten of investeringen moet aan u worden voorgelegd. Als binnen een sub-programma de werkelijke lasten de begrote lasten overschrijden en deze overschrijding is niet gemeld dan is deze onrechtmatig.
Onderschrijdingen van lasten en over- of onderschrijdingen van baten moeten tijdig worden gemeld omdat anders ook sprake kan zijn van onrechtmatigheid. Lagere lasten of hogere baten bieden u immers de gelegenheid een andere bestemming voor die middelen te vinden. Wat tijdig is heeft u in 2024 geregeld in de aangepaste financiële verordening. Hierin liggen de afspraken tussen raad en college over tijdigheid vast. Effectief is in deze verordening geregeld dat de genoemde afwijkingen tot en met de aanbieding van de jaarrekening gemeld mogen worden. Overschrijdingen van de lasten kunnen alleen met een raadsbesluit geaccordeerd worden. In uw financiële verordening heeft u geregeld dat het begrotingscriterium moet worden toegepast op sub-programma niveau. Dit is een lager abstractieniveau als wettelijk vereist. Dit heeft mede tot gevolg dat er in 2024 meer afwijkingen van de begroting gerapporteerd worden dan in 2023.
De totale omvang van de uitgaven waarbij sprake is van het niet voldoen aan het voorwaardencriterium is afgerond € 1,1 miljoen en bestaat op een klein bedrag na uit inkopen/aanbesteden. Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van de financiële beheershandelingen.
De onrechtmatigheid van de inkopen en aanbestedingen is het gevolg van het niet voldoen aan de voorwaarden zoals die zijn opgenomen in de aanbestedingswet 2012, de gids proportionaliteit en de overige wet- en regelgeving op het gebied van aanbesteden. Vanaf boekjaar 2025 wijzigt het BADO (zie blz. 34). Hierdoor wordt de goedkeuringstolerantie voor rechtmatigheid 2% van de totale lasten. Onder het nieuwe systeem zou de goedkeuringstolerantie voor Ermelo in 2024 niet € 3,6 miljoen maar € 2,0 miljoen zijn. De in 2024 geconstateerde fouten bedragen € 2,7 miljoen terwijl een netto onrechtmatigheid is verantwoord van € 1,1 miljoen. Dat is nog steeds binnen de tolerantie maar met veel minder marge. Wij zien dit als een prikkel om door te gaan met het beheersen van het aanbestedingsproces. Misbruik en oneigenlijk gebruik
Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan (de ‘geest van de wet’). De beheersmaatregelen die daarbij passen zijn: handhaving, voorlichting, analyse toepassing en actualisering wet- en regelgeving. Ook dit kan tot een onrechtmatigheid leiden. Er zijn geen bevindingen die te maken hebben met misbruik en oneigenlijk gebruik.
22
In dit hoofdstuk geven wij op hoofdlijnen een samenvatting van de ontwikkelingen in het vermogen en het resultaat van uw gemeente. Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
De vermogenspositie van uw gemeente is ten opzichte van 2023 toegenomen. In het BBV, de verslaggevingsregels van gemeenten, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten 2024 bedraagt € 7,5 miljoen voordelig. Per saldo is tussentijds € 5,6 miljoen aan de reserves gedoteerd, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2024 € 1,9 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het hiernavolgende overzicht hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 48,9% van het balanstotaal (2023: 45,0 % van het balanstotaal).
Bevindingen
Vermogenspositie
Rechtmatigheid
Toename
Rechtmatigheid
Afname
Totaal
€ 80.000
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
€ 70.000 € 60.000 € 50.000
IT-audit
IT-audit
€ 43.668
€ 3.190
€ 46.858
Gerealiseerd resultaat 2021
Eigen vermogen 31.12.2021
€ 7.678
€ 54.536
Gerealiseerd resultaat 2022
Eigen vermogen 31.12.2022
€ 10.941
€ 65.478
Gerealiseerd resultaat 2023
Eigen vermogen 31.12.2023
€ 7.452
€ 72.930
Gerealiseerd resultaat 2024
Eigen vermogen 31.12.2024
€ 40.000 € 30.000
Overig
Overig
€ 20.000
Bijlagen
Bijlagen
€ 10.000
€Eigen vermogen 31.12.2020 Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
24
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
Resultaat
Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar wordt weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit de in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in de reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de politieke besluitvorming. De exploitatie over 2024 laat een voordelig gerealiseerd saldo van baten en lasten van € +/+ 1,9 miljoen zien, ten opzichte van een begroot saldo van € +/+ 3,0 miljoen. Dit is een nadeel van afgerond € 1,1 miljoen.
€ 15.000
€ 13.541
€ 13.000 € 11.132 € 11.000 € 9.000
€ 7.496
€ 7.000 € 5.000
€ 3.611
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
€ 3.000
Exploitatieresultaat (in € 1.000)
€ 1.000
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Totale baten
€ 108.007
Totale lasten
€ 100.555
€ -1.000 € -3.000
Organisatie Gerealiseerde saldo van baten en lasten
€ 7.452
€ -3.619
€ -5.000 2018
IT-audit
IT-audit
Bij: onttrekkingen aan reserves
€ 15.388
Overig
Af: stortingen in reserves
€ 20.965
€ 1.875
€ 948
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Overig
Bijlagen
Saldo mutaties reserves
- € 5.577
Gerealiseerd resultaat
€ 1.875
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
25
Het weerstandsvermogen is toegenomen Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Het weerstandsvermogen betreft de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit vanwege ingeschatte risico’s. De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit (voor de samenstelling hiervan verwijzen wij naar paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing in uw jaarverslag 2024) bedraagt, € 27,2 miljoen positief (2023: € 19,9 miljoen positief).
Het is evident dat er sprake is van een sterke financiële positie. Dat wordt ook geïllustreerd door de verplichte kengetallen die in de paragraaf Weerstandsvermogen worden vermeld. Alleen de kengetallen voor het grondexploitatie en de structurele exploitatieruimte bevindt zich zoals bekend in risicogebied.
Weerstandsvermogen
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
De inventarisatie van de risico’s die in de paragraaf Weerstandsvermogen (in het jaarverslag) is opgenomen, geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een kans inschatting van het zich voordoen van het geïdentificeerde risico, om zo de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij wordt een doorlopend inzicht gegeven in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente, en wordt vermeld welke risico’s zijn verdwenen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook wordt een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de grootste risico’s.
27,2
30,0 25,0
19,9
20,0 15,0 10,0 5,0
12,1
8,5
9,3
2,2
0,9
0,8
2,2
2,3
2020
2021
2022
2023
2024
0,0
Benodigde capaciteit
Beschikbare capaciteit
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
Uw gemeente heeft op basis van een kans en impact analyse berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Hieruit volgt een gekwantificeerd bedrag aan benodigde weerstandscapaciteit van afgerond € 2,3 miljoen (2023: € 2,2 miljoen). De stijging van de beschikbare capaciteit overstijgt de stijging van de benodigde weerstandscapaciteit wat leidt tot een toename van het ratio weerstandsvermogen, zoals hiernaast is weergegeven. Voor meer gedetailleerde informatie over uw weerstandspositie verwijzen wij u naar paragraaf “Weerstandsvermogen en risicobeheersing” in uw jaarverslag 2024.
Ratio weerstandsvermogen 20,0 14,7 15,0
9,0
10,0
Bijlagen
Bijlagen
12,0
10,7
5,0
3,9
2020
2021
2022
2023
2024
Ratio Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
26
Ravijnjaar – vooruitblik op de ontwikkeling van het vermogen Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
U heeft de begroting 2025 vastgesteld inclusief de ramingen voor de jaren 2026 tot en met 2028. In 2025 verwacht u nog een vrijwel nihil resultaat. Vanaf 2026 verwacht u verliezen die variëren van € 3,4 miljoen in 2026 tot aan € 2,8 miljoen in 2028. Deze negatieve resultaten hebben daarmee effect op het eigen vermogen van de gemeente. In onderstaande staafdiagram hebben wij inzichtelijk gemaakt dat de verwachten stand van het eigen vermogen terugloopt. Bij gelijk blijvende risico’s zoals in uw paragraaf weerstandvermogen omschreven en wanneer de negatieve resultaten ten laste komen van de algemene reserve zal dit een negatief effect hebben op het weerstandsvermogen. Aangezien u genoeg ruimte heeft in het weerstandsvermogen zult u enige jaren de tekorten kunnen opvangen.
Vermogenspositie
Samenvatting
Samenvatting
Toename
Afname
Totaal
Bevindingen
Bevindingen
€ 80,0 € 72,9
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
€ 0,0
€ 72,9 € 69,5
€ 70,0
€ -3,4
€ 67,4 € -2,1
€ 60,0
Financiële positie
€ 64,6 € -2,8
Financiële positie € 50,0 Organisatie
Organisatie
€ 40,0
IT-audit
€ 30,0
IT-audit
Overig
Overig
€ 20,0
€ 10,0
Bijlagen
Bijlagen €Eigen vermogen 31-12-2024 Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
Verwacht resultaat 2025
Eigen vermogen 31-12-2025
Verwacht resultaat 2026
Eigen vermogen 31-12-2026
Verwacht resultaat 2027
Eigen vermogen 31-12-2027
Verwacht resultaat 2028
Eigen vermogen 31-12-2028
27
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Het voorspellend karakter van planning- en controlproducten Het ravijnjaar wordt gekenmerkt door grote financiële onzekerheden; recent is weer geld beschikbaar gekomen vanuit de voorjaarsnota, maar het is geenszins duidelijk of dit ook op lange termijn de problemen voor gemeenten zal oplossen. Des te belangrijker zijn de planning- en controlproducten (p&c-producten) die niet alleen inzicht bieden in de huidige situatie, maar ook vooruitkijken naar de toekomst. Het voorspellend karakter van deze producten speelt een cruciale rol als het gaat om een sterk en betrouwbaar financieel beleid binnen uw gemeente. Door middel van scenario-analyses en financiële prognoses ondersteunen p&c-producten datagedreven besluitvorming, essentieel om beleid proactief aan te passen en financiële stabiliteit te waarborgen.
Met deze aandachtspunten willen wij bijdragen aan een veerkrachtige voorbereiding op de komende jaren, zodat gemeenten niet alleen bestand zijn tegen financiële uitdagingen, maar ook kansen kunnen benutten om hun beleidsdoelen te realiseren.
Als accountants signaleren wij de volgende aandachtspunten die de gemeente kunnen helpen zich beter voor te bereiden op het ravijnjaar 2026:
Financiële positie
•
Duidelijke en frequente monitoring van financiële prognoses. Zorg ervoor dat p&cproducten regelmatig worden geüpdatet met de meest actuele gegevens om tijdig afwijkingen te signaleren.
Organisatie
•
Prioriteit geven aan en inzicht geven in mogelijke risico’s en robuuste scenario’s en noodmaatregelen. Een aantal elementen die hierin bijdragen:
Organisatie
IT-audit
IT-audit
•
Transparante communicatie. Betrek de raad en andere belanghebbenden actief bij het bespreken van financiële prognoses en keuzes, om draagvlak te creëren voor eventuele ingrepen.
Overig
•
Bijlagen
Focus op strategische keuzes en prioriteren. Adviseer gemeenten om scherpe keuzes te maken in beleidsdoelen en te investeren in wat écht bijdraagt aan maatschappelijke waarde.
•
Gebruik van technologische tools en data-analyses. Stimuleer het gebruik van moderne technologieën om financiële inzichten te verbeteren en de besluitvorming te ondersteunen.
•
Schakel over van handmatige controles naar geautomatiseerde beheersingsmaatregelen. Focus menselijke capaciteit op onderwerpen met kritische betekenis.
Overig
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
28
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
•
Subsidiebaten en baten uit inkomensoverdrachten
Wij hebben in september 2024 een interimcontrole verricht bij de gemeente Ermelo. Tijdens deze interimcontrole richten wij ons vooral op de opzet en bestaan van de administratieve organisatie. Wij verrichten werkzaamheden ten aanzien van de procedures binnen de gemeente voor zover deze van belang zijn om een oordeel te vormen over de getrouwheid van de jaarrekening van de gemeente. Wij hebben hieronder een samenvatting opgenomen van de getoetste processen. Voor onderliggende details en bevindingen verwijzen wij naar onze managementletter.
•
Subsidieverstrekkingen en lasten uit inkomensoverdrachten
•
Inkopen en aanbestedingen
•
Grondexploitaties
•
Fraude- en anti-corruptiebeheersing
In onze controle zijn de volgende significante processen onderkend:
Verbetermogelijkheden:
•
Administratie & verslaglegging
•
Factuurverwerking en betalingen
•
Algemene uitkering en overige baten
Binnen het proces is sprake van significant risico en/of er is sprake van verschillende tekortkomingen observaties binnen de AO/IB en vragen hier op korte termijn uw aandacht voor. Het betreft in dit geval de volgende processen:
Ten aanzien van opzet en bestaan geven wij het proces een classificatie mee:
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Organisatie
Factuurverwerking en betalingen
•
Inkopen en aanbestedingen
Conclusies per proces
Financiële positie Organisatie
•
Toereikend met verbetermogelijkheden: Verbetermogelijk heden; 2
Binnen het proces is sprake van verhoogd risico en/of er is sprake van verschillende observaties binnen de AO/IB en vragen hier op middellange termijn (opvolging in boekjaar T+1) uw aandacht voor;
IT-audit
IT-audit Toereikend; 4
Toereikend: Binnen het proces is sprake van risico en er is geen sprake van observaties binnen de AO/IB. Hiermee concluderen wij dat dit proces in opzet en bestaan voldoende is om het proces van het opstellen van de jaarrekening te ondersteunen.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Toereikend met verbetermogelijk heden; 2 Toereikend
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
Toereikend met verbetermogelijkheden
. Verbetermogelijkheden
30
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Samenvatting tekortkomingen IT-audit Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen hebben betrekking op de onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij geen volledigheid pretenderen.
Bevindingen
Bevindingen
Financiële positie
In het kader van de jaarrekeningcontrole over het boekjaar 2024 heeft Eshuis ITauditwerkzaamheden uitgevoerd met betrekking tot de opzet en het bestaan van de algemene IT-beheersmaatregelen binnen de automatiseringsomgeving van de gemeente Ermelo, zoals belegd bij GR Meerinzicht. Wij hebben daarbij uitsluitend die maatregelen getest die het meest relevant zijn in het kader van de jaarrekeningcontrole.
Organisatie
Tijdens de werkzaamheden voor de jaarrekeningcontrole 2024 zijn voor de gemeente Ermelo de algemene IT beheersmaatregelen in opzet en bestaan beoordeeld voor de volgende applicaties:
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Organisatie
Betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking Overeenkomstig artikel 2:393, lid 4 van het Burgerlijk Wetboek zijn wij verplicht om onze bevindingen te rapporteren met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze controle heeft geen aangelegenheden geïdentificeerd die op dit gebied aan u gerapporteerd moeten worden, anders dan de waarnemingen zoals hiervoor besproken.
IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2024 gemeente Ermelo
32
Inleiding
Inleiding
In dit onderdeel geven wij een samenvatting van overige aangelegenheden en bepaalde vereiste communicaties.