verslag Raad 2021-12-09

Ik moet zeggen dat de VVD-fractie wel meegaat met de overwegingen van de SGP/ChristenUnie-fractie. Wij vinden de motie zeker heel vriendelijk, maar we vinden hem eigenlijk meer in een ander beleidsplan meer tot zijn recht komen. We vinden het een beetje in deze visie een wat vreemde eend in de bijt. Dan, even kijken, heb ik ze dan allemaal gehad? Ja. Dat is de, ik wil nog een opmerking maken, voorzitter, over het aangepaste amendement van D66 en PvdA over de omgevingskwaliteit. Voorzitter, er is ongelooflijk veel informatie rond het thema gewasbeschermingsmiddelen, ontsmettingsmiddelen. En ja, dat moet op een zorgvuldige 17

manier ook worden toegepast. Om daar bovenop nog eens een keer een onderzoek te doen terwijl er al heel veel informatie ligt, dat vindt mijn fractie nogal overbodig. Nogmaals, gewasbeschermingsmiddelen en ontsmettingsmiddelen worden in Nederland getoetst en die worden getoetst op basis van is het veilig voor mens, dier en milieu. Dus ik heb het al eerder gezegd in mijn eerste termijn, het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biocide toetst dat. Je kan niet eerder een product op de markt brengen nadat je daar een goedkeuring op hebt gekregen. En, voorzitter, om een voorstelling te maken, het Ctgb, dat college, dat zit in Ede. Voordat je een middel veilig op de markt kan brengen, zodat de boeren, agrariërs, het ook veilig kunnen toepassen heb je data, dat begint in Ede en dat eindigt in Epe. Met andere woorden, er wordt wetenschappelijk ongelooflijk intensief getoetst of het veilig gebruikt kan worden en dan vrees ik dat ik het amendement daarin niet zo goed begrijp. Mijn fractie ziet daarin een soortement, ja, dan gaan we de GGD ook nog eens een keer wat vragen, want wat gaan we dan vragen? Als er al zoveel data ligt. Wat gaan we de GGD dan opleggen? En bovendien, de GGD, als zij ergens, wij hebben die discussie ook in het LOG meegemaakt, het Landbouwontwikkelingsgebied.

De GGD zei van joh, maar daar is qua fijnstof niet een element van schade voor de volksgezondheid te verwachten. Nou, het heeft tot de Raad van State geduurd en dat is niet het argument geweest wat leidend is. Dus, nogmaals, voorzitter, hoe sympathiek ik deze gedachtegang ook vind, de indieners hebben mijn fractie niet kunnen overtuigen, dus op basis daarvan zullen we dat niet steunen. De voorzitter: Mevrouw De Vries, er is een interruptie van de heer Van der Baan, GroenLinks. De heer Van der Baan: Ja, dank u, voorzitter. Ik wou aan mevrouw De Vries vragen of ze wel eens van voortschrijdend inzicht heeft gehoord. Vandaag was hier bekend over Schiphol dat daar werknemers aan allerlei fijnstof en dergelijke blootgesteld werden. Hetzelfde geldt voor Tata Steel waar op een gegeven moment blijkt dat toch de vervuiling veel groter is. Dus ik heb ook niet altijd evenveel vertrouwen in de wetenschap dat zij altijd het juiste bepalen, dus is dat niet ook iets van voortschrijdend inzicht en dat we gewoon wat minder moeten? De voorzitter: Mevrouw De Vries. Mevrouw De Vries: Ik ben blij dat deze vraag gesteld wordt, voorzitter. Omdat het namelijk a, nu heeft Epe geen hoogovens. B, Epe heeft echt geen Schiphol. Dus dat is een manier van framen, waar ik de problematiek eerlijk gezegd niet in herken.

Wat ik heb proberen duidelijk te maken, wat ik de raad graag zou willen meegeven, is het simpele gegeven in Nederland gaat men niet over één nacht ijs en boeren die gewasbeschermingsmiddelen toepassen hebben een belang. Als zij de middelen niet goed toepassen dan leidt dat uiteindelijk tot een verminderde opbrengst. En waarom leidt dat tot een verminderde opbrengst? Omdat je resistentiegevaar krijgt, waardoor je vaker kans hebt op een ziekte of wat dan ook. Boeren die een dierenziekte hebben, daarvan wil de VVD-fractie dat ze de mogelijkheid hebben om hun stallen te ontsmetten. Wel op een gecontroleerde en technisch juiste wijze, maar wij gaan in het kader van dierenwelzijn vinden wij die mogelijkheid wel een hele belangrijke en het verschil met de GroenLinksfractie, het standpunt van de GroenLinksfractie en de VVD-fractie, is dat de VVD-fractie heel veel vertrouwen heeft in de kennis en kunde van de wetenschap en du moment er voortschrijdend inzicht is de wetenschap voldoende flexibiliteit heeft om daar in mee te gaan en ja, daarin vinden wij elkaar niet en, voorzitter, dat kan in een democratie. De voorzitter: Dank, dat is een lang antwoord en we moeten ook uitkijken geen college te gaan geven hier. De heer Van der Baan, volgens mij wilde u daar nog op reageren.

De heer Van der Baan: Ja, blijkbaar – dank u, voorzitter – blijkbaar kiest de VVD-fractie dus voor economie en geld en niet voor de gezondheid van mensen. Dat is alles wat ik er verder over wil zeggen en hiermee een punt te maken. Dank u.

18

De voorzitter: Dank. En dan kijk ik nog even naar mevrouw De Vries of daar nog behoefte is om daarop in te gaan. Nee. Dan is dat ook gezegd en dan gaan we naar mevrouw Van Loon van D66 voor haar tweede termijn en er waren ook een aantal vragen aan haar gesteld, maar die zal ze meenemen. Mevrouw Van Loon, D66. Mevrouw Van Loon: Ja, klopt. Dank, voorzitter. Ik denk dat ik aan de hand van de vragen mijn bijdrage in de tweede termijn ga leveren. Dan wil ik als eerste beginnen met de meest eenvoudige vraag, volgens mij van mevrouw Hendriks over het amendement leefkwaliteit. Waarom wij ervoor gekozen hebben om ook de World Health Organization mee te nemen, dat is omdat, daarnaast ook nog bestrijdingsmiddelen mee te nemen, is omdat de World Health Organization met name gaat over luchtkwaliteit en dus veel minder over dat bodem en dat water. Dus als je kijkt naar de normen van de Wereldgezondheidsorganisatie, daar wordt specifiek luchtkwaliteit uitgehaald en we hebben de naam van ons amendement ook aangepast omdat in de Omgevingsvisie ook lucht, bodem en water specifiek wordt benoemd als gezonde leefomgeving. Dus dat is antwoord op de vraag van mevrouw Hendriks en om vervolgens de vraag op de reactie van mevrouw De Vries, ook op dit amendement. Ik zal het niet zo lang maken, want wij hebben in eerste termijn daar ook al een boompje over opgezet.

Het Cpgb is mij zeker wel bekend en er is ook een organisatie Meten is weten in dit land, waar bewoners samen ook wetenschappelijk onderzoek op hebben gezet, omdat Cpgb met name in een laboratoriumsituatie gewasbeschermingsmiddelen test en waar we in het veld mee te maken hebben dat is cumulatie van verschillende bestrijdingsmiddelen of gewasbeschermingsmiddelen en die cumulatie, die zorgt voor de schadelijke effecten en als we ook kijken naar ja, maar ik zal dus geen college gaan geven, voorzitter. Bent u niet bang, maar Parkinson, et cetera, dat zijn toch ook zaken, hè. Bestrijdingsmiddelen hebben onze welvaart gebracht, maar we zien nu ook dat daar een tegenhanger van is en we moeten daar gewoon heel kritisch mee omgaan en dan kunnen we zelf ook een rol innemen als gemeente. Dus dat is mijn reactie op de vraag, op de reactie van mevrouw De Vries. Ik denk dat ik alle vragen van dat amendement nu behandeld heb. Ik ga door naar de motie van het groene raamwerk. Daar wordt op gereageerd van ja, past dit nu wel in deze Omgevingsvisie? De motie is geschreven om het juist in deze Omgevingsvisie en dat klopte ook dat soms is het heel grofmazig en nou, dat is logisch. Het is een koers die we uitzetten om verder te gaan uitwerken in het omgevingsplan, maar op sommige facetten is hij juist heel gedetailleerd.

Zo staat in de Omgevingsvisie ook dat met name bomenlanen en er zit een kaartje van bij in de Omgevingsvisie, welke bomenlanen beschermd en behouden zouden moeten worden. Wat deze motie ook aangeeft is dat dat nou juist vaak de lanen zijn langs de grootschalige infrastructuur, waaronder de grond van alles gebeurt wat niet duurzaam is en wat het omgevingsplan ook wil en wat willen wij met deze motie, is uitgaan van de bestaande kwaliteit. Dus in onze optiek is dit dus helemaal in lijn met de Omgevingsvisie en voorbereiding op het omgevingsplan en hoort het niet thuis, want dat begreep ik wel uit de reactie van een aantal mensen, dit hoort meer in een bomenbeleidsplan thuis. Nou, een bomenbeleidsplan dat is in de maak, maar dat hebben we ook nog niet. Dus wellicht als ik onvoldoende steun ga krijgen, wat ik me niet kan voorstellen natuurlijk, dat het dan in ieder geval verder nog meegenomen gaat worden. Dan hebben wij dit amendement Lelystad. Ja, er zijn een aantal reacties op binnen gekomen. Ja, als eerste wil ik aangeven van ja, er is heel wat te doen over Schiphol. Schiphol stoot teveel stikstof uit en als wij naar Lelystad kijken, dan kunnen wij dat hier ook krijgen natuurlijk. Er wordt nu al gesproken over dat Schiphol wellicht ontlast kan worden door Lelystad te openen. Dit is zeker een belang wat speelt in onze gemeente en dan kijk ik ook weer even naar onze agrariërs.

Als wij Lelystad krijgen, wat krijgen we dan met stikstof? Maar toch even een reactie op collega Albert Vos, waarom wij dit gemeentelijk moeten oplossen. Ik ben raadslid in deze gemeente en ik kijk verder dan de grens van mijn dorp. Ik kijk ook verder dan de grens van mijn gemeente en vandaar dat wij ons er heel erg hard voor maken. Mevrouw De Vries die heeft het ook al aangegeven, dat door juist geluid te maken in het oosten we voorkomen dat we zo meteen in de herrie zitten hier. Er is ook een keer een wethouder geweest van een lokale partij, die zag het met applaus tegemoet dat Lelystad open zou gaan, omdat we weliswaar bussen Chinezen naar de 19

Cannenburgh zouden gaan rijden, maar ik denk dat dat toch een verkeerde inschatting van de gevolgen is geweest van de opening van Lelystad. Aan de leiband lopen van Den Haag, klopt. We hebben een lijntje met Den Haag. Ik heb een aantal keren met Jan Paternotte gesproken over Lelystad, maar dat lijntje daar kun je aan twee kanten aantrekken en juist dat aan elkaar trekken en een beetje duwen, dat zorgt ervoor dat we het met z’n allen een beetje beter, mooier maken en dat we met z’n allen de gevolgen van zaken goed kunnen inzien en inschatten. Dat ten aanzien van de reactie van de heer Vos. Lelystad, wat heb ik daar toch nog meer over gehoord. Volgens mij heb ik de belangrijkste reacties en anders zie ik wel een handje als er nog vragen waren over Lelystad. Die heb ik nu behandeld. Ja, de heer Van der Vlies die had ook een, maar ik denk dat ik ja, met alle respect, maar toch ook weer … Ja, het kan niet anders, lokale partij, want ik voel me toch aangevallen als een lokale afdeling van een landelijke partij, het lijkt wel of er verkiezingen op komst zijn, hè, maar ik neem mijn verantwoordelijkheid als raadslid van deze gemeente en daarvoor ga ik in overleg met Den Haag. Daarvoor ga ik in overleg met de provincie en dan wil ik ook graag in overleg met mijn collega-raadsleden.

Groene raamwerk luchtkwaliteit Lelystad en dan kom ik nog op de amendementen die zijn ingediend, die betrekking hebben op de agrarische sector. En ik moet zeggen dat mevrouw Hendriks, ja, haar reactie die stemt mij gerust, omdat het niet gaat om een hele, het is een stimulans die je neer wil zetten. Ik ben ook zeer geïnspireerd door een kamerlid uit Den Haag, Derk Boswijk, van het CDA, die honderd dagen op agrarische bedrijven heeft rondgelopen om de agrarische sector echt te willen leren kennen en die ook aangeeft van nou, wat de agrariërs echt nodig hebben dat is perspectief. Dat lees ik ook in die amendementen, maar ik vind het nog te eenzijdig vanuit de agrarische sector ingestoken en ik wil heel graag ook nog met het CDA, met de VVD, met DorpsBelangen verder in dialoog. Dat gaan we niet hier doen, maar zeker omdat wij deze plattelandsgemeente, die kunnen we alleen maar groen houden met de steun van de agrariërs, alleen de amendementen die zijn net teveel toegespitst op een eenzijdige aanpak, waardoor wij ze niet kunnen steunen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank en daarmee hoorde ik ook een aantal stemverklaringen en dat is prima, daar is de tweede termijn ook voor. Als er niemand meer is voor de tweede termijn dan ga ik voor een korte reactie naar het college, want de meeste amendementen zijn al besproken in eerste reactie van het college.

Er zijn zelfs een aantal goede suggesties van het college overgenomen in amendementen. Er is in ieder geval één nieuw amendement bijgekomen van GemeenteBelangen en andere partijen. Mijnheer Aalbers, namens het college. De heer Aalbers: Dank u wel, voorzitter. Ja, veel raadsleden meldden zich vanavond van ik ben die en die vanuit het mooie en dan vulden ze hun woonplaats in. Ik ben wethouder van een hele mooie gemeente en wij hebben een enorme diversiteit. Daar ben ik trots op. Negen landschapstypen als je vanaf de stuwwal tot aan de IJssel begeeft. We hebben een hele grote diversiteit in onze gemeente en dat komt tot uitdrukking in deze Omgevingsvisie. Het was ook een heel divers debat. Diverse onderwerpen die heen en weer vlogen tussen de verschillende raadsleden, dus ik probeer daar toch even de mooie grote lijn van de Omgevingsvisie uit te halen, in die zin dan ook te reageren op de gewijzigde amendementen en moties en het nieuwe amendement. Ik denk, allereerst dank voor de reacties op de eerste termijn. Die blijkt uit aanpassingen van de verschillende voorstellen. Dank ook voor de betrokkenheid, raadsleden, die spreekt uit uw inbreng. Ik wil graag ingaan op die diversiteit in verschillende aspecten.

De discussie spitste zich in het begin toe op de diversiteit van de diverse agrarische bedrijven en ik moet zeggen dat ligt natuurlijk ook een beetje aan de plek waar die bedrijven staan in de gemeente, wat je daarvan vindt en wat we daar qua Omgevingsvisie van vinden. Want wij maken in de Omgevingsvisie duidelijk onderscheid tussen Veluwe-flank en IJsselvallei. In de Veluwe-flank, daar hebben zowel het natuurbelang, maar ook een heleboel andere belangen, andere functies. We hebben bos, we hebben een recreatie, we hebben woningbouw. Daar hebben we onze infrastructuur vooral en daar geldt dus een iets andere benadering dan bijvoorbeeld in de IJsselvallei, want in de IJsselvallei is veel meer ontwikkelruimte voor de agrarische sector, maar 20

al die ontwikkelingen die zijn juist weer gekoppeld aan diversiteit, in dit geval vooral ook aan biodiversiteit en onze Omgevingsvisie is eigenlijk één grote uitnodiging, voor alles en iedereen, voor de nabije toekomst, om die diversiteit die we hebben en die we graag willen koesteren, om daar een goede invulling aan te geven. Ik wil even precies ingaan op het gewijzigde amendement wat door mevrouw Hendriks is al aangegeven vanavond. Dank voor het oppakken van de uitnodiging die ik in de eerste termijn uitte om te wijzigen in naar aan te vullen met, want juist in het feit dat er bij het aannemen van dit amendement beide stukken tekst komen te staan, geeft aan wat voor ontwikkeling wij willen. Het is een ontwikkeling die uitnodigt om bij elke ontwikkeling de belangen van ecologie en van natuur duidelijk mee te gaan wegen. Dat is wat wij bedoelen met natuurinclusieve landbouw en het koppelen dus van de kansen en van de uitdagingen die er zijn, daar ligt de hoofdzaak en als je dat in goed overleg met de sector doet, dan zijn die kansen er wel degelijk. Dus ik onderschrijf de oproep voor een dialoog zeker en in dat verband, je hoeft maar te kijken naar een website, bijvoorbeeld van LTO Noord, waar zij ook die diversiteit zien als waardevol en ook als belangrijk om terug te brengen of te handhaven in het landschap.

Termen als agrarische sector, hoeders van het landschap, dat ligt dicht bij elkaar. Maar er is nog wel veel te doen en dat gaan we dus de komende tijd ook vanuit onze beleidsvorming oppakken met het vormgeving van het omgevingsplan en van de programma’s. Dus die uitnodiging die ligt er. Ik ben blij met de aanpassing en onderschrijf dus graag wat het amendement zegt. Het nieuwe amendement vanuit GemeenteBelangen. Ja, hij is niet helemaal voorgelezen, maar ik heb natuurlijk wel de overwegingen gelezen en zoals je ook hoorde in de discussie, je kunt op verschillende punten inhaken op die overwegingen, maar dan kijk je vooral achterom. Je kijkt van waar komen, wat voor soort bedreigingen en problematiek is er en waar komt dat dan vandaan, maar volgens mij, volgens het college, moet je dat omkeren. In de geest van deze Omgevingsvisie moet je vooruitkijken en natuurlijk, het is zo dat voor diverse problematieken die er zijn, dat daar meerdere oorzaken voor zijn. Dus wat het amendement van GemeenteBelangen zegt, dat is, volgens mij is dat ook waar. Er zijn meerdere oorzaken. Denk maar aan die industrie, denk maar aan mobiliteit, aan verkeer, waar we toch ook allemaal onze invloed van ondervinden. Wat het college betreft, laten we het oordeel over het amendement van GemeenteBelangen daarom ook gewoon bij de Raad. Het hangt er maar vanaf van wat voor gewicht wil je daaraan geven.

Wat ons betreft is het belang dus het vooruitkijken, de uitnodiging die de Omgevingsvisie meegeeft aan iedereen om te werken aan een mooie en sterke en gezonde fysieke leefomgeving. Dus daarmee heb ik, als ik dan herhaal wat ik voor de overige amendementen van de eerste termijn meeneem, heb ik dus eigenlijk een positief advies uitgesproken, zoals in de vorige vergadering en over het nu ingediende nieuwe amendement gezegd dat laten we aan het oordeel van de Raad en voorzitter, ik weet niet of de raadsleden nog vragen voor me hebben, maar het zou maar zo kunnen zijn dat u overgaat tot stemverklaringen en dat ik dan niet meer het woord krijg en ik zou graag één dingetje uit de vorige vergadering nog een keer willen aanstippen. Dat is een stukje herhaling, dus ik kijk terug op een heel mooi proces waarin heel hard gewerkt is, vooral door onze ambtelijke medewerkers, maar ook door de raadsleden en ook door allerlei groeperingen, betrokkenen, hetzij door organisaties of individuen, die hebben bijgedragen aan het stellen van deze Omgevingsvisie en die zich allemaal zo betrokken hebben getoond dat ze ook die medewerking graag willen geven aan de uitwerking daarvan. Dus ik denk dat we kunnen zeggen straks het was een mooi werk, het is mooi werk en het wordt mooi. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u. U neemt een voorschot op de uitkomst van de stemmingen.

Ik kijk even of iedereen aan stemmingen toe is. We hebben alle amendementen in tweede termijn en de motie nog eens met elkaar besproken. Ja? Dan gaan we even kijken en iedereen is als het goed is nog ingelogd, dus dan kunt u ook gebruik maken van de stemmogelijkheid en als eerste komt in stemming het amendement en daarvan is het dictum verandert, maar dat is door D66 ook toegelicht. D66 en anderen over Lelystad Airport. Dus ik vraag de griffier om nu het amendement in stemming vrij te geven. Het amendement is aangenomen met 21 stemmen voor en één tegen en de griffier, in dit geval wederom mevrouw Hartkamp … De Dorpspartij heeft tegengestemd. Dus dit amendement is 21

aangenomen met 21 stemmen voor en één tegen. Dank. Dan gaan we naar het tweede amendement. Dat is een amendement van de VVD en anderen over de duurzame agrarische sector. Heeft u allemaal het goede amendement voor u? Ja? Dan? Dan vraag ik de griffier deze weer vrij te geven. Gaat uw gang, stemming is vrijgegeven. De heer De Ruiter: Voorzitter. De voorzitter: Mijnheer De Ruiter, was u het? De heer De Ruiter: Ja. Kan het kloppen dat die nog niet vrijgegeven is? De voorzitter: Hij is vrijgegeven. Misschien moet u dan even bevestigen. De heer Van der Weerd: Voorzitter, bij mij ook niet. De voorzitter: Er zijn achttien stemmen binnen, dus … Mevrouw Van Elst: En bij mij ook niet. De voorzitter: Heeft u hem ververst? Mevrouw Van Elst: Ja. De heer Van der Weerd: Ja. De voorzitter: Dat is bijzonder, omdat de vorige stemming zo vlot ging. Ik kijk even naar de assistentie of er nog iets is wat wij kunnen meegeven. Heeft u, u heeft ververst? De heer Van der Weerd: Ja, klopt. Mevrouw Van Elst: Ja. De voorzitter: We missen nu nog drie stemmen, klopt dat? Mevrouw Van Elst: Ja. De voorzitter: Drie stemmen. Dan gaan we die maar even met de hand doen en dan vraag ik u daarna eventjes te schorsen om even heel kort, dan gaan we daarna vragen of u even opnieuw wil inloggen, want dat bleek de vorige keer ook de oplossing te zijn. Dan vraag ik aan de heer De Ruiter, of hij voor of tegen is.

De heer De Ruiter: Voor, voorzitter. De voorzitter: Voor. Mevrouw Van Elst hoorde ik. Mevrouw Van Elst: Voor. De voorzitter: Ook voor. En de derde die niet kon en dat is de heer Van der Weerd. De heer Van der Weerd? U heeft nog niet gestemd? De heer Van der Weerd: Voorzitter, ik heb weer gestemd, maar het is voor.

22

De voorzitter: O, hij komt net binnen, dus er zijn nog stemmen die langzaam hier binnendruppelen. Maar dan ga ik nu eventjes en dan heeft iedereen gestemd, dan ga ik nu eventjes naar de griffier kijken wat de stemming nu precies oplevert. Excuus, deze hybride stemming levert ook nog eventjes dat we goed moesten tellen. Het zijn negen stemmen voor en dertien tegen en dat betekent dat dit amendement is verworpen en de stemmen voor komen van de fracties van ChristenUnie/SGP, VVD en het CDA. Dank. Even kijken. Moeten we even iedereen vragen om even opnieuw in te loggen of in ieder geval degenen die … De heer De Ruiter: Ik heb opnieuw ingelogd. De voorzitter: Oké, dat is fijn. Heeft mevrouw Van Elst … Mevrouw Van Elst: Ja, ja, ja. Heb ik ook gedaan en het ging bij de proefstemming vanmiddag ook alle drie gewoon goed, dus … Ja. De voorzitter: Het blijft verrassend en de heer Van der Weerd had ook al gestemd en ingelogd. Dan ga ik de volgende, dit amendement is verworpen, dan gaan we naar het volgende amendement en dat is het amendement van de fractie van het CDA en anderen. Een amendement over de ondersteuning landbouw. Heeft u allemaal het goede amendement voor u? Actief ondersteunen mogelijkheden agrariërs, heet die volgens mij formeel. Dan ga ik aan de griffier vragen om deze voor stemming vrij te geven. Dank u wel. U maakt het de griffier niet makkelijk.

De stemming heeft opgeleverd dat dit amendement is aangenomen met veertien voor, zeven tegen en één onthouding. Het is eigenlijk niet de bedoeling dat mensen zich onthouden, dat is een beetje een manco in dit stemsysteem. Onthoudingen bestaan eigenlijk niet en u wordt geacht te stemmen, voor of tegen, of anders de zaal te verlaten. Dat is wat ingewikkeld, dus ik ga er maar even vanuit dat in dit geval de PvdA die onthouding heeft gedaan, de zaal heeft verlaten en tegen hebben gestemd D66, de fractie van D66, GemeenteBelangen en een aantal leden van Nieuwe Lijn. Dank. Dan gaan we door naar … Hij is dus aangenomen. Dat hadden we al gezegd. Dan zijn we aangekomen bij de fractie, sorry, het amendement van de fractie van D66. Amendement lucht- en bodemkwaliteit. Heeft u allen deze … Ja. Dat is de Omgevingskwaliteit in relatie tot gezondheid, zo heet hij in officiële termen en hij is ingediend door D66 en PvdA. Ik vraag de griffier deze voor stemming vrij te geven. Hij is vrijgegeven. Gaat … Dank. De stemming heeft opgeleverd dat dit amendement is verworpen. Er zijn vijf stemmen voor uitgebracht door de fractie van de Partij van de Arbeid, D66 en GroenLinks en zeventien stemmen tegen. Het amendement is verworpen.

Dan komen we op het laatste amendement en dat is het amendement van GemeenteBelangen en anderen, die vandaag nog is ingediend en dat is amendement … Daar staat geen echt onderwerp bij, maar u kent het amendement, die vandaag is ingediend en toegelicht. Ik vraag aan de griffier het amendement vrij te geven voor stemming. Ja, gaat uw gang. Het amendement van GemeenteBelangen en anderen is verworpen, zeven stemmen voor en vijftien stemmen tegen en de stemmen voor komen van de indieners, de fractie van GemeenteBelangen, VVD, Dorpspartij en ChristenUnie/SGP. Amendement is verworpen. Dan hebben we daarmee alle amendementen behandeld en een aantal zijn inderdaad aangenomen en dan komen we nu toe om het geamendeerde stuk, de geamendeerde versie van de Omgevingsvisie, Natuurlijk goed leven, om dat vast te stellen en daarvoor vraag ik de griffier de stemming daarvoor vrij te geven. Het geamendeerde stuk Natuurlijk goed leven als Omgevingsvisie van de gemeente Epe is unaniem met 22 stemmen aangenomen en uiteraard feliciteer ik u daarmee, want dit is voor de gemeente een heel belangrijk stuk voor de toekomst om met zijn allen, met alle partijen in de gemeente te werken aan een nog mooiere gemeente. Dit een belangrijk stuk waar we de komende jaren nog veel met elkaar over zullen praten, dan niet over de inhoud van het stuk, dan wel over de uitvoering en hoe er te komen. Dank daarvoor.

Maar ik sluit dit punt nog niet af, want er is nog een motie ingediend. Een motie van GroenLinks en Nieuwe Lijn, over … Sorry, ik pak nu de verkeerde, excuus. Een motie, excuus, een motie van D66 en de PvdA. Ik had de verkeerde volgorde. Het 23

onderwerp is groen raamwerk. Het is, deze motie wordt nu in stemming gebracht. Ja, u kunt … De motie is verworpen, vijf stemmen voor en zeventien stemmen tegen en voor hebben gestemd D66, de fractie van D66, de fractie van de Partij van de Arbeid en de fractie van GroenLinks. De motie is verworpen. Voordat ik het punt helemaal afsluit is het goed om ook met elkaar nog te memoreren dat we goede discussies hebben gevoerd, goede debatten hebben gehad, niet alleen onderling, maar vooral ook met de inwoners, met elkaar, met het college en de ambtelijke organisatie en dat daar zo’n prachtig document uitgekomen is. Dank daarvoor, aan een ieder die daaraan bijgedragen heeft. Dan sluit ik punt zes af. Dan wil ik voor dat we even gaan schorsen één ander punt doen en ik vraag u enige clementie en flexibiliteit, omdat vanwege wat gewijzigde omstandigheden vanavond het belangrijk is om het punt negen, Sociale Agenda, even naar voren te halen. Ik ga er vanuit dat u uw voorzitter kan volgen dat in deze bijzondere omstandigheden dat wel even moet kunnen. Ja, geen bezwaar daartegen. 9. Sociale Agenda ‘Natuurlijk goed samenleven’ De voorzitter: Gaan we naar punt negen en dat is de Sociale Agenda, Natuurlijk goed samenleven.

De raad wordt voorgesteld de Sociale Agenda Natuurlijk goed samenleven vast te stellen en ook deze is in commissievergadering behandeld en dan zijn er twee moties aangekondigd. Die kunnen ingediend worden. Ik zie hier een motie van GroenLinks en van het CDA. Ik geef als eerste het woord aan de heer Van der Baan van GroenLinks. Aan u het woord. De heer Van der Baan: Ja, dank u, voorzitter. GroenLinks kan zich heel goed vinden in de Sociale Agenda. De gemeente Epe wil een inclusieve gemeente zijn, waarin kansengelijkheid en participatie centraal staan. Ze wil aandacht voor een inclusief beleid, met aandacht voor lhbtiq’ers, mensen met een beperking, inburgeraars, mensen met een andere etnische culturele achtergrond, mensen met achterstanden op de arbeidsmarkt. Onlangs heeft de fractie van GroenLinks aandacht gevraagd voor de toegankelijkheid van het invalidentoilet op het gemeentehuis en na gesprek met een ambtenaar en het aantal mensen met een beperking en een vrijwilligster over deze zaak is de ambtenaar voortvarend aan de slag gegaan. Zaken die eenvoudig op te lassen waren zijn aangepakt, waarin de uitdagingen meegenomen zijn en hij is plannen gaan maken om de toegankelijkheid van het invalidentoilet te verbeteren. Deze zitten nu in de pijplijn. Chapeau voor de ambtenaar en de communicatie naar de mensen die het hebben aangekaart.

Daarnaast zijn nog een aantal andere zaken in het fysieke domein die aangepakt moeten worden. Onder andere kinderkopjes op de parkeerplaatsen de markt, de toegankelijkheid van de horeca, het ontbreken van invalidentoiletten. Ook bij evenementen is er vaak wel een toiletvoorziening, maar deze is niet toegankelijk voor mensen met een beperking. Daarnaast is er een kloof ontstaan tussen welzijn en zorg. Mensen blijven steeds langer zelfstandig thuis wonen, met meer beperkingen en in een isolement. Ze maken wel gebruik van bijvoorbeeld een maaltijdservice, maar het opwarmen van een maaltijd is dan vaak weer een probleem. Het wordt dus tijd dat de gemeente Epe een inclusiviteitsagenda opstelt waarin deze en andere problemen worden opgepakt. GroenLinks vraagt extra aandacht voor het groeiend aantal mensen dat niet meedoet, geen vertrouwen heeft in de overheid en instanties, eenzaam is, zorg mijden en onder de radar blijven. De fractie van GroenLinks wil daarom dat er concrete actie wordt ondernomen en dat deze groepen en individuen in beeld komen en actief benaderd worden. Daarom de volgende motie, mede ingediend en ondertekend door Nieuwe Lijn. Zal ik de hele motie even voorlezen, voorzitter? De voorzitter: Ja, gaat uw gang. De heer Van der Baan: Oké. Deze motie heeft betrekking op het agendapunt Sociale Agenda, Natuurlijk goed samenleven.

Onderwerp is mensen met een achterstand op de samenleving. De raad van de gemeente Epe, in vergadering bijeen op 9 december 2021, gehoord de beraadslagingen, 24

constaterende dat er een groep mensen bestaat met afstand tot de samenleving. Deze mensen vaak in een sociaal isolement leven, zich onveilig voelen door onder andere psychische en/of fysieke problemen, laaggeletterd of analfabeet zijn of door leeftijd niet meedoen. Deze mensen vaak de overheid en de zorg mijden, geen vertrouwen in instanties hebben, soms slachtoffer zijn van huiselijk geweld en deze groep mensen door COVID-19 alleen maar groter is geworden. Van mening dat het zelforganiserend vermogen van deze groep mensen niet voldoende ontwikkeld is, iedereen zoveel mogelijk mee moet doen in de samenleving, de zorg deze mensen niet voldoende bereikt, deze groep mensen actief benaderd moet worden door de zorg-, welzijns- en gemeentelijke organisaties en de woningcorporaties, de zogenaamde samenwerkingspartners. Verzoekt het college om bij de uitvoering van de sociale agenda extra aandacht te geven aan hulp en ondersteuning voor mensen met afstand tot de samenleving, daarvoor met de samenwerkingspartners eventueel een regionaal plan van aanpak op te stellen en hierbij gebruik te maken van goede voorbeelden die er op dit gebied zijn. En gaat over tot de orde van de dag. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel en deze motie wordt ingediend … De heer Van der Baan: Namens GroenLinks en Nieuwe Lijn. De voorzitter: Dank.

Daarmee is deze motie onderdeel van de beraadslagingen en kan die straks ook in het debat verder worden meegenomen. Als tweede geef ik het woord aan mevrouw Van Elst, CDA, omdat u ook een motie heeft aangekondigd. Gaat uw gang. Mevrouw Van Elst: Ja, dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt de Sociale Agenda, de strategische visie van de gemeente Epe waarin de koers wordt uitgezet voor het Sociaal Domein. Natuurlijk goed samenleven. We blikken daarmee terug waarbij we kunnen vaststellen dat er in de achterliggende jaren vanaf 2015 veel geïnvesteerd is in preventie, vroegsignalering, zorg en ondersteuning in de wijken en in de buurt. Denk hierbij maar eens aan de ontwikkelingen van de buurtpunten, de langzame groei naar de inclusie in de wijken. Het gebiedsgericht werken, waarbij de leefbaarheid, het betrekken van de inwoners bij de leefomgeving en het leggen van korte lijnen tussen bewoners en de gemeente bijdragen aan de identiteit van de dorpen en onze buurtschappen. Dit heeft een basis gelegd voor een goede sociale infrastructuur, waarin de voorliggende jaren op voortborduurt kan worden. Na het terugblikken kijken we ook naar voren, naar de koers die gevaren gaat worden binnen onze gemeente, waarin inclusie, participeren en kansengelijkheid een centrale rol innemen.

De aankomende jaren zal er extra aandacht zijn voor het versterken van het inclusief beleid en de inclusieve samenleving, vanuit het gedachtegoed positieve gezondheid. Dit betekent dat het logisch gaat worden dat we kijken naar wat mensen wel kunnen, in plaats van wat ze niet kunnen. Als lokaal CDA zijn we enthousiast over de werkwijze rondom de werkervaringsplekken die Mehmet Onal vanuit Lucrato ons als raad heeft gepresenteerd en waarvan de eerste successen geboekt gaan worden. Het is een goed voorbeeld hoe wij als inwoners met elkaar om willen gaan. Met de dubbele vergrijzing weten we dat we extra inzet vragen van onze vrijwilligers en mantelzorgers, de ondersteuning van deze groep juichen wij als lokaal CDA van harte toe. Deze mensen hebben we hard nodig. Als lokaal CDA willen we de complimenten geven aan de ambtenaren en de wethouders over het goed te lezen stuk Natuurlijk goed samenleven. We kijken ernaar uit naar de uitwerking van de concrete acties en daarbij behorende subsidiegelden.

Omdat wij vinden dat iedere inwoner aandacht en goede basisvoorzieningen verdient en willen voorkomen dat de inwoners binnen het sociaal domein vergeten worden, denk hierbij aan de jongeren, inwoners die nog steeds de zorg buiten de deur laten of laaggeletterden die niet altijd begrijpen waar het om gaat en omdat we vinden dat er voor al deze inwoners gelijke kansen moeten zijn, ongeacht de geaardheid of je leervermogen, dat iedereen onderdeel van de samenleving is en onze gemeente en dat je dat ook moet voelen. Want alleen als je dat voelt hoor je erbij. Daarom willen wij een motie indienen samen met D66 en ik begrijp uit mijn voorganger dat ik hem helemaal voor ga lezen. Ja? 25

De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw Van Elst: Deze motie heeft betrekking op de Sociale Agenda Natuurlijk goed samenleven. Ons onderwerp is aandacht voor iedereen. Constateren we dat er de afgelopen jaren sinds 2015 veel geïnvesteerd is in initiatieven, samenwerkingsverbanden en in zorg en ondersteuning in eigen wijk en buurt, dat er een goede basis is gelegd voor de sociale infrastructuur, er binnen de gemeente Epe aandacht nodig blijft voor het versterken van de sociale basis. Is van mening dat er aandacht moet zijn voor iedereen en goede basisvoorzieningen moeten zijn voor iedereen. Verzoekt het college om duidelijk en op een begrijpelijke manier in beeld te brengen wat er aan ondersteuning voor alle inwoners in de gemeente is, om in beeld te brengen wie de vergeten inwoners zouden kunnen zijn. Voor deze vergeten inwoners een extra inspanning te verrichten om hem te bereiken en te ondersteunen bij het om hulp vragen en dit te monitoren en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Daarmee is deze motie van CDA en D66 onderdeel van de beraadslagingen van vandaag. Dank. Was u klaar met uw termijn? Mevrouw Van Elst: Ik zou nog een vraag kunnen stellen aan mijnheer Van der Baan, mag dat? De voorzitter: Nou, doet u maar even en dan gaan we kijken of die meteen beantwoord kan worden. Gaat uw gang. Mevrouw Van Elst: Ja.

Mijnheer Van der Baan, ik zou heel graag van u willen weten waarom GroenLinks juist in deze tijd van dat we willen groeien naar inclusiviteit, alle doelgroepen zo apart benoemd moeten worden in uw motie? Zou u daar iets over kunnen zeggen? De voorzitter: De heer Van der Baan, wilt u op ingaan? De heer Van der Baan: Ja, dank u, voorzitter. Daar wil ik graag op ingaan. Waarom wij dat doen is om duidelijk te maken dat er een grote groep mensen is die niet bereikt wordt en die zit onder deze doelgroepen en door ze niet te benoemen ontken je dat ze eigenlijk de problematiek is dat ze zorg mijden, dat ze niet meedoen aan de samenleving en daarom zijn wij zo expliciet. Want in feite geloof ik dat we in beide moties ongeveer hetzelfde willen bereiken, het enige is dat wij veel explicieter en concreter zijn dan het CDA. Het CDA houdt het een beetje op de vlakte waar er gezocht moet worden en wij geven aan, onder andere en ik denk dat daar nog andere groepen zijn die ook in aanmerking komen, om eens bekeken te worden. Maar het is gewoon om het wat duidelijker te maken. Man en paard te noemen waar het eigenlijk om gaat. De groepen die dus niet in beeld zijn en die zijn niet bij ons in beeld.

Wij krijgen wel signalen dat er mensen zijn, maar het punt is gewoon, doordat niemand weet en dat geldt voor de gemeente, dat geldt ook voor allerlei zorginstellingen, dat geldt ook voor de welzijnsinstellingen. Ik denk dat die samen en er zijn een aantal best ‘…’ voorhanden om daar eens naar te kijken hoe gaan we dat aanpakken. De voorzitter: Dank u wel. Ik neem aan dat dat een voldoende antwoord is, mevrouw Van Elst. Mevrouw Van Elst: Nee, dank u wel. Ik zou er nog iets op door willen vragen. Op het moment dat u blijft zeggen dat we alle groepen apart blijven benoemen, zegt u daar dan ook mee dat u niet achter de nieuwe strategie staat die in dit document is omschreven? Want in deze strategie wordt heel duidelijk benoemd dat we achteromkijken naar dat we groepen apart een stigma geven en de nieuwe strategie staat heel duidelijk dat we ons richten op de inclusiviteit en op de participatie. Dus zegt u met uw antwoord ook dat u niet achter dit beleid staat? De voorzitter: Mijnheer Van der Baan, dat lijkt me een uitnodiging om daarop …

26

De heer Van der Baan: Ja, ik zat te wachten op uw … Nou, wij zijn, laten we voorop stellen dat wij ook voor een inclusieve samenleving zijn, maar wil je op een gegeven moment problemen benoemen dan moet je ze ook op een gegeven moment de mensen waar het om gaat moet je ook kunnen benoemen en als je dat niet meer kunt doen dan wordt het een grijze brei, dan geldt voor iedereen, of je nou arm, rijk, bruin, zwart, geel, groen, weet ik veel wat bent, je geeft nu een duidelijk beeld van welke groep het om gaat en het is niet om een stempeltje op te plakken, maar het is juist om te benadrukken dat we gewoon een grote groep mensen missen. Dat is wat ik er eigenlijk over wil zeggen en ja, dat is het. De voorzitter: Volgens mij is uw antwoord duidelijk. Dan ga ik naar de volgende en dat is de heer Van der Vlies van de Dorpspartij. Aan u het woord. De heer Van der Vlies: Voorzitter, dank u wel. Ik heb twee vragen aan GroenLinks en één aan mijnheer Van der Baan. Bij punt vier geeft u aan wij zijn van mening dat deze groep mensen actief benaderd moet worden door de zorg-, welzijns- en gemeentelijke organisaties en woningcorporaties. Nu is mijn vraag hoe komt u erbij dat het op dit moment nog niet gebeurt? Dat u dit zo opneemt en dat u dat van mening bent dat het beter zou moeten. Dat is één vraag.

Andere vraag is u verzoekt het college om daarvoor samen met samenwerkingspartners een regionaal plan van aanpak op te stellen. Hoe ziet u dat voor u, dat regionale plan van aanpak? Daar ben ik eigenlijk wel benieuwd naar. De voorzitter: Ik beschouw dit nog maar even als een interruptie op de eerste inbreng van de heer Van der Baan. Mijnheer Van der Baan, aan u het woord. De heer Van der Baan: Het laatste of waar ik wil mee beginnen is samenwerkingspartners. Die doen stinkende hun best, alleen de juiste methodiek en de juiste plan van aanpak hebben ze nog niet weten te vinden en dat is waar we in feite hen toe oproepen, om dat samen met gemeenten te gaan oppakken. En ja, ik denk dat het probleem niet alleen in Epe geldt, ik denk dat het ook in Apeldoorn en Heerde en nou, goed, ga maar een lijntje hierdoor in de regio waarbij zorg voor een groot deel gezamenlijk wordt aangepakt, dat het daar ook voor geldt. Vandaar dat we en dat staat ook tussen haakjes trouwens, maar dat even … De voorzitter: Dank. Is de heer Van der Vlies daarmee voorlopig tevreden? De heer Van der Vlies: Ja, het is een beetje warrig, een warrig antwoord, maar ik begrijp wat de heer Van der Baan bedoelt. Dank u wel. De voorzitter: Dat is fijn. Dan ga ik naar de heer De Goede, D66. De heer De Goede: Ja, dank u wel, voorzitter. Laat ik proberen de boel iets te versnellen.

Wat dat betreft denk ik dat mevrouw Van Elst het net heel duidelijk heeft aangegeven wat de voordelen en goede kanten van deze notitie zijn. De inclusiviteit, de participatie, de kansengelijkheid. Terugkijken en vooruitkijken, dat zit er mooi in en ik denk dat wat dat betreft ook de woorden richting college en ambtelijke organisatie en dat hier een prachtig stuk ligt, goed op zijn plaats zijn. Ik denk dat ik daar even kort nu heb samengevat wat mijn boodschap is. Het tweede punt is, we hebben samen een motie ingediend met het CDA. Die heeft u gezien en het derde punt is en daar had ik ook in de commissie naar gevraagd, dan wil ik graag toch nog even een reactie van het college van. Als we naar kansengelijkheid kijken en we zien van wat de schooladviezen zijn op de basisschool aan onze leerlingen, en onze kinderen in onze gemeente, dan zijn er twee dingen die mij verbazen, misschien ook wel zorgen baren en dat is ook mijn vraag richting het college. Verbaast u die cijfers, bent u daar ook verbaasd over als college en baren die cijfers u ook zorgen? En wat bedoel ik daarmee? Twee dingen. In de gemeente Epe en Nunspeet en Heerde wordt veel vaker een lager schooladvies 27

gegeven dan eigenlijk nodig is. Als je het gaat vergelijken met Apeldoorn, ongeveer vijftien procent bij de hoge inkomens ten opzichte van tien procent bij Apeldoorn en een vergelijkbaar verschil dat het ongeveer anderhalf keer hoger ligt bij Epe, Heerde en Nunspeet en dan in Apeldoorn weer in lage inkomens, dat verontrust mij. Dat verbaast mij. Dat is mijn eerste zorg, waarom is het in Epe, Heerde en Nunspeet zo vaker een lager schooladvies dan in Apeldoorn? En het tweede is wat mij zorgen baart is dat lagere inkomens anderhalf keer zo vaak, de kinderen daarvan althans, anderhalf keer zo vaak een lager schooladvies krijgen dan kinderen van mensen met hogere inkomens. Ja, beide ontwikkelingen verbazen mij en vind ik zorgelijk en ik zou daar graag een reactie van het college op hebben of ze die verbazing en zorgen delen en of wij daar ook stappen in kunnen ondernemen vanuit ons gemeentebestuur. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie nog een handje van mevrouw Van Elst, is dat een interruptie? Mevrouw Van Elst: Ja, ik wou nog even iets vragen aan mijnheer Van der Baan. De voorzitter: Dat is weer een interruptie terug aan de vorige keer. Nou, gaat uw gang, maar meldt u zich vooral via de groepsapp, dan is het helder. Gaat uw gang. Mevrouw Van Elst: Mijnheer Van der Baan, ik zou nog even iets van u willen weten.

U heeft in uw betoog over de kloof tussen het aanbod wat er is binnen de gemeente Epe en de inwoners en eigenlijk zegt u daarmee dat er aanbod is, maar dat inwoners vaak niet de weg weten. Als we kijken naar wat we aan activiteiten aanbieden binnen de gemeente Epe dan is dat heel ruim. We bieden heel veel aan en daarom geven wij ook aan in onze motie dat het wat ons betreft ook heel erg belangrijk is dat je dat gaat meten. Dat je meet van wat heb je binnen de gemeente, wat ontbreekt en daarmee krijg je ook de inwoners in beeld die dus de vergeten inwoners zijn, wat betreft dit beleid. Is dat wat u ook vindt? Kunt u daarin mee of kijkt u daar heel anders tegenaan? De voorzitter: Mijnheer Van der Baan, aan u de vraag of u daarin mee kunt gaan. De heer Van der Baan: Nou, die kloof die is er. Ik denk dat het aanbod wat de gemeente Epe heeft is behoorlijk veel omvattend, alleen juist om die groep die dus niet bereikt wordt en dat is dus doordat je aanbod hebt. Je moet kijken naar het vragen en dus moet je de vraag opsporen en moet je die mensen die dus op dit ogenblik niet meedoen, moet je actief benaderen.

Dus in die zin denk ik dat we eigenlijk best tevreden kunnen zijn over wat er in Epe gebeurt, alleen een kleine groep of een groep mensen die niet bereikt wordt, die moeten we zien te bereiken en dat zijn ook de mensen die vaak een opeenstapeling van allerlei zorgvragen hebben, maar die ze niet stellen. Mevrouw Van Elst: Ja, dank u wel. De voorzitter: Dank. Volgens mij is uw punt duidelijk. Dan ga ik naar de heer Kerkmans, namens de VVD. Aan u het woord. De heer Kerkmans: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, voor ons hebben we de Sociale Agenda Natuurlijk goed samenleven liggen, waar de VVD wel positief uiteraard tegenover staat. Waar we misschien nog wel positiever tegenover staan zijn beide moties die zojuist zijn ingediend en met name het betoog van de heer Van der Baan wilde ik even mijn complimenten voor geven. Fantastisch betoog en wij kunnen ons volledig vinden bij de ingediende motie. Misschien een soort van stemverklaring, maar wij zullen beide moties ondersteunen. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik nog even in het rond, virtueel dan, of er nog iemand is die in eerste termijn het woord wil voeren. Zo niet, dan ga ik in de eerste termijn naar het college. Eerst

28

naar mevrouw De Waard. Ja, die is er nog. Mevrouw De Waard, aan u het woord namens het college. Mevrouw De Waard: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb eigenlijk geen vragen in zijn algemeenheid gehoord over het stuk vanuit de vergadering, dus ik ga gelijk in op de moties en ik wil u vast waarschuwen, want vooral de beantwoording van de motie van GroenLinks is vrij lang. Ik doe het deel waar het gaat over dat deel wat in mijn portefeuille zit. Het deel dat in de portefeuille zit van collega Visser zal hij voor zijn rekening nemen. Als ik kijk naar de motie van mensen met een afstand tot de samenleving, inwoners kunnen om zeer uiteenlopende redenen afstand hebben tot de samenleving en sommige mensen met een afstand tot de samenleving wantrouwen instanties en overheden.

Als gemeente doen we veel om deze mensen te bereiken en actief te benaderen, juist in samenwerking met onze partners en in de wijk, omdat het voor deze groep inwoners soms gemakkelijker is om hulp te vragen aan een bekend gezicht of binnen te lopen op een inloopspreekuur en natuurlijk werken wij ook in de regio samen en hebben we regionale samenwerkingsprogramma’s, plannen, zoals bijvoorbeeld tegen huiselijk geweld, kindermishandeling of voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang van kwetsbare inwoners en het is bijna onmogelijk om een uitputtend overzicht te bieden van alles wat we doen om mensen met een afstand tot de samenleving te ondersteunen, omdat het heel erg veel is. Maar ik ga u toch een aantal voorbeelden geven. Zo hebben we voor kwetsbare kinderen en jongeren een consultatiebureau, een schoolarts die bijna alle kinderen en jongeren ziet en een opvoedadviesbureau, gezinsondersteuning. Bij CJG wordt er altijd gekeken naar wat er nodig is om jongeren zich goed en verder te laten ontwikkelen, niet alleen jongeren zelf, maar binnen het geheel van het netwerk van het gezin. Kwetsbare kinderen en jongeren bereiken we daarnaast via laagdrempelige activiteiten van jongerenwerkers, buurtsportcoaches, JOGG, schoolmaatschappelijk werk op alle scholen en voor kinderen met een beperking zijn er plusgroepen in het onderwijs en ondersteuning vanuit het expertisecentrum.

Volwassenen met een afstand tot de samenleving bereiken we ook op vele manieren. Vanuit laagdrempelige, toegankelijke voorzieningen, zoals buurtpunten, de bibliotheek, bereiken we mensen die niet met een hulpvraag naar de gemeente zouden komen, maar wel hulp kunnen gebruiken. We hebben veel voorzieningen om snel en makkelijk in te zetten bij mensen met een afstand tot de samenleving, die soms liever geholpen willen worden door een vrijwillige of een hulpverlener in de buurt dan door een formele zorgverlener. Denk bijvoorbeeld aan mantelzorgondersteuning. Laagdrempelige begeleiding van Steuntje in de rug. Dat is een pilot die recent van start is gegaan. Maatjesproject. Formulierenteam. En om mensen te bereiken die wel bekend zijn bij de huisarts of andere zorgverlener, maar niet bij welzijn, hebben we in de laatste begroting welzijn op recept, u heeft dat zelf aangenomen, als nieuw beleid opgevoerd en daarmee begeleiden we mensen met sociale problemen naar welzijnsactiviteiten, zodat ze uit een sociaal isolement raken. Ook via de buurtpunten kunnen mensen makkelijk in de buurt meedoen aan activiteiten die bij hen passen. Bij buurtpunten kunnen namelijk alle inwoners terecht waardoor we meer mensen bereiken dan eerst en andere gemeenten die alleen gewone dagbesteding hebben, daar zien we echt dat bij ons meer aanloop is.

Door de samenwerking in de buurtpunten en tussen welzijn en zorg kunnen we bovendien veel meer kwetsbare inwoners en mantelzorgers bereiken met welzijn. Zo hebben we ook de minimaregelingen, dan kom ik een beetje op de scheidslijn van collega Visser, om zorgmijding, maar waarschijnlijk zal u dat zo aanvullen, om zorgmijding op financiële gronden te voorkomen. Zo schelden we de eigen bijdrage voor de Wmo kwijt, een gedeeltelijke kwijtschelding van het wettelijk eigen risico van de zorgverzekering en als er serieuze zorgen zijn over inwoners wordt goede zorg en ondersteuning van ons coördinatiepunt door Leefbaar en Veilig gecoördineerd. Vanuit het coördinatiepunt wordt een sociaal team georganiseerd waar alle betrokken instanties rondom een casus samenwerken. Ook hebben we afspraken met GGNet en Tactus. Voor het uitvoeren van bemoeizorg, wat inhoudt dat ze contact proberen te leggen met zorgmijders om te helpen ons om die zorg toch de verlenen. Daarnaast hebben we afspraken met het Leger des Heils om preventieve woonbegeleiding te geven. Uiteraard herkennen we dat het belangrijk blijft om veel 29

aandacht te besteden aan deze doelgroep. Door corona zijn sommige mensen nog verder in een sociaal isolement geraakt. We bieden daarom tijdelijk extra ondersteuningsmiddelen, extra jongerenwerk tot extra mantelzorgondersteuning en ook in de toekomst blijft dit een belangrijk thema. Daarom is iedereen kan meedoen ook het uitgangspunt van de Sociale Agenda en zal hierbij de uitwerking van de Sociale Agenda veel aandacht voor zijn. Er gebeurt al veel op dit vlak en alle verschillende acties gaan onderdeel uitmaken van de uitvoeringsprogramma’s die onder Sociale Agenda komen te hangen, zodat de raad vervolgens kan zien … Hoor ik iets? O. De voorzitter: Ja, er is een interruptie, maar ik dacht dat u ergens een punt zou gaan zetten, maar het was … Mevrouw De Waard: Nee, nee, ik had u beloofd dat het lang ging worden. De voorzitter: O nee, maar het werd een wel erg lange zin. De heer Van der Baan en daarna de heer De Vries. Maar … De heer Van der Baan. De heer Van der Baan: Ja, dank u, voorzitter. Ik ben ook ervan overtuigd dat de gemeente er alles aan doet om iedereen mee te laten doen en mevrouw De Waard geeft al aan dat het bijna onmogelijk is en onze motie roept op om vooral te kijken naar hoe we die groep wel kunnen bereiken, die we nu niet bereiken. Dus in die zin denk ik complimenten zoals het er nu staat, maar ik denk dat er nog iets ontbreekt.

De voorzitter: Ja, daar kan de wethouder zo op ingaan. De heer De Vries, Nieuwe Lijn. De heer De Vries: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik ben ook helemaal groot voorstander van deze sociale agenda en ik ben ook heel blij met alle informatie die de wethouder geeft en het klopt, er wordt ontzettend veel gedaan en aangeboden, maar als ik naar het factsheet kijk wat bij deze stukken vanavond zelf zit vanuit Epe Spreekt, dus vanuit de inwoners zelf, dan lijkt het toch, er wordt wel heel veel aangeboden door de gemeente en allerlei organisaties, maar vanuit de inwoner gedacht die zorg en hulp nodig heeft zie je toch hele andere cijfers komen. Die zitten gewoon er vanavond bij en dan zegt 53 procent dat ze wel weten waar ze terecht kunnen, maar een veel groter gedeelte, sowieso al een kwart van onze inwoners, die zegt van ja, ik weet eigenlijk niet waar ik moet zijn en hoe het er allemaal bij staat en hoe het zit en dan zit er ook nog achttien procent neutraal. Nou, wijs die even toe aan beide groepen, zowel eens als oneens. Ja, daar zitten toch zo’n veertig procent van de inwoners die niet weet waar ze terecht moet. Dus zou de wethouder daar ook nog op in kunnen gaan het mogelijk is dat wij zoveel aanbieden met zoveel partners en dat veertig procent het toch niet weet te vinden. De voorzitter: Dank u.

Mevrouw De Waard namens het college, kunt u daar ook op ingaan? Mevrouw De Waard: Ja, daar kan ik zeker antwoord op geven. Er is een verschil tussen gevonden willen worden en vinden, zeker als het over zorgmijders gaat. Daar zit heel veel problematiek onder die we niet altijd weten en die zo complex is dat het erg lastig is om ze inderdaad te vinden. Als u het heeft over de factsheet, een groot deel weet het wel te vinden, maar een ander deel niet. Laat ik u dan ook zeggen dat dat ook één van de redenen is waarom wij de succesvolle pilot die we gedaan hebben in Epe-Oene met welzijn op recept, dat dat ook de reden is geweest waarom wij die graag wilden doorzetten naar Vaassen-Emst, ook temeer omdat we daar ook de huisartsen heel erg enthousiast hadden en dat ook heel graag willen doen, want die zijn ook wel de dragers daarvan. Daarmee hopen we ook wel dat het nog makkelijker wordt om de inwoners een plek of tenminste een plek te geven waar ze de vraag kunnen stellen en sneller doorgeleid kunnen worden naar welzijn onder andere. Ja. En …

30

De voorzitter: ‘…’ eerste termijn. Mevrouw De Waard: Ik ga nog heel even verder, want wat ik al zei, tijdens dat participatietraject bij het opstellen van het integrale beleidsplan, want dat gaan we net als de vorige keer doen met partners en inwoners, zullen we ook gewoon echt wel specifiek aandacht hebben voor al die doelgroepen. Dit was de motie van GroenLinks. Ik zou nog een hele lijst op kunnen noemen met welke andere of welke initiatieven we nog in de gemeente hebben, maar daar zal ik u niet mee vermoeien. Nou, als ik naar de motie van het CDA kijkt, de motie Aandacht voor iedereen, die bestaat even grofweg uit twee delen. Het eerste deel er wordt opgeroepen om op een begrijpelijke manier in beeld te brengen wat er aan ondersteuning mogelijk is en die oproep omarmen we. Het is belangrijk dat de inwoner gewoon snel kan zien waar ze terecht kunnen en dat het ook begrijpelijk is waar ze terecht kunnen. Dus op dit moment zetten we al de nodige stappen, ik noemde zojuist ook al dat welzijn op recept, maar dat zullen we echt steeds verder doorzetten. Op dit moment maken we het ook gemakkelijker omdat we werken met één … Of omdat we met één telefoonnummer willen gaan werken en het aankomende jaar zullen we daar nog verder inhoud aan geven. Het tweede deel, verzoekt om in beeld te brengen wie de vergeten inwoners zijn en de extra inspanning te verrichten om hen te bereiken.

Dat deel lijkt heel veel op het deel wat ik gelezen heb in de motie van GroenLinks, dus eigenlijk zou ik graag willen aansluiten bij de reactie die ik zojuist op de motie van GroenLinks gegeven heb. Het blijft zeker belangrijk om aandacht te houden in die uitvoeringsprogramma’s en dat we … We gaan complete acties ondernemen om het goed op te nemen in het uitvoeringsprogramma en dan is er in dat deel ook nog de vraag om te monitoren van hulpvragen. Nou, die vind ik heel lastig, want daar kunnen we niet aan voldoen, want als je een hulpvraag wil gaan monitoren, dat moeten we niet vragen van onze zorgpartners. We moeten onze zorgpartners vragen zoveel mogelijk zorg te verlenen aan onze inwoners en ik wil echt niet bijdragen aan nog meer registratiedruk voor onze zorgpartners, dus dat vind ik dat we dat niet kunnen … Dat is niet uitvoerbaar. Dus als ik kijk naar de moties dan zou ik eigenlijk willen betogen de motie van GroenLinks en het grootste deel van de motie van CDA is overbodig en een deel van de motie van CDA, vooral het laatste deel wat ik zojuist al zei, die vind ik op dat onderdeel echt niet uitvoerbaar omdat ik vind dat we dan meer registratiedruk van onze zorgpartners verlangen. Dit was mijn beantwoording. Ik had u gewaarschuwd, het is wat lang. Wellicht dat mijn collega nog wat aan te vullen heeft, voorzitter. De voorzitter: Dank. Daar gaan we even naar kijken.

De heer Visser, namens het college. De heer Visser: Ja, dank u wel. Ik heb eigenlijk in die zin niks aan te vullen op de woorden van mijn collega mevrouw De Waard. Dat was zeer uitvoerig en ik denk dat het helder was. Ik zie niet dat er hele grote verschillen zijn met Werk en Inkomen en participatie, vroegsignalering, maar er ligt nog wel een vraag of er staat nog een vraag open van de heer De Goede en dat gaat met name over die cijfers die … Ik pak ze er even bij. Van toepassing waren over de adviezen met betrekking tot de schooladviezen en ja, wat in grote lijnen te zien is, we hebben u de vraag beantwoord. We hebben u ook laten zien hoe de gemeentes hoe het bij ons in de omliggende gemeentes die afwijkingen zijn van ouders met een hoog inkomen en kans op een lager schooladvies en ouders met een laag inkomen en kans op een inderdaad een lager schooladvies. Er zit inderdaad verschil in en dan vraagt u verbaast u die cijfers en deelt u ook die zorgen? Voor wat betreft die cijfers, in die zin verbaast het me niet. Ik heb het in de commissievergadering ook aangegeven dat we gewoon heel vaak zien dat nou ja, ook in relatie tot armoede en schulden, ook in relatie tot culturele zaken, vaak een heleboel zaken generatiegebonden zijn. Dat wil niet zeggen dat we daar ons geen zorgen over maken. Juist wel en we vinden ook dat dat echt doorbroken moet worden.

In de commissievergadering heb ik ook aangegeven dat bijvoorbeeld het kindpakket, dat dat ook allerlei zaken zijn om juist kinderen volledig mee te laten doen, want als je geen computer hebt dan kan het al heel lastig zijn om je verder te ontwikkelen met school. Ja, u heeft het dan ook over de verschillen met een aantal plaatsen. Ja, die 31

zijn er. Ik denk zelfs en dat zullen … Ja, nee, ik stel ook dat het alleen niet om de cognitieve vaardigheden gaat waar een schooladvies wordt gegeven. Een heleboel sociaal emotionele vaardigheden hebben daar ook mee te maken en dat verschilt echt wel in de ons omliggende gemeenten. Sterker nog, in de tijd dat wij in Vaassen twee mavo’s hadden geloof ik ook dat meerdere kinderen in die tijd naar de mavo ging omdat de school zo lekker dichtbij was, je kon kiezen ook tussen een christelijke mavo en een openbare mavo en het zou mij niet verbazen dat nu toch meer kinderen inderdaad, als ze toch naar Apeldoorn moeten of naar een andere plaats, naar Epe, vanuit Vaassen, het hogere onderwijsperspectief hebben. En dan denk ik nog even een punt wat ik u mee wil geven, dat we daar echt wel gewoon zorg voor hebben en ook naar kijken wat de ontwikkelingen zijn. Morgen heb ik een vergadering van Ferm en daar hebben we het met name ook over het voortijdig schoolverlaten en wat nu bijvoorbeeld een heel opmerkelijk feit is, is dat we op dit moment zien dat tijdens corona een heel aantal leerlingen beter gepresteerd lijken te hebben. Je zou dan de conclusie kunnen trekken er zijn dus inderdaad leerlingen die eigenlijk niet meer goed kunnen functioneren in het huidige onderwijsbestel. De vraag die zich dan natuurlijk opdringt van hoe moeten we hiermee omgaan.

Ja, kortweg gezegd, mijnheer De Goede, we delen de zorgen en we vinden er ook alles van dat we er aan moeten voldoen dat er geen onderscheid is tussen mensen met een hoog inkomen en een laag inkomen, maar voorlopig zijn we er nog niet vanaf zullen we daar extra op moeten inzetten. Daar wou ik het bij laten, voorzitter. De voorzitter: Dank en voor de tweede termijn dadelijk ‘…’. Er is iemand die het scherm deelt en dan daardoor, mijn scherm in ieder geval is heel vreemd. Is er iemand die per ongeluk op het scherm delen heeft gedrukt? Niemand? Nou, … De heer Aalbers: Voorzitter, degene die dat gedaan heeft, heeft volgens mij de vergadering verlaten. De voorzitter: O. De heer Aalbers: Staat bij mij in beeld. De voorzitter: Oké. Nou, als het goed is, is de heer Scholten er nu weer in. Is dat de heer Scholten die nu weer in de vergadering is en zijn scherm heeft gedeeld? Klopt dat? De heer Scholten: Voorzitter, ik ben in de vergadering, maar ik denk niet dat ik mijn scherm gedeeld heb. De voorzitter: Oké. Ik zie uw naam eronder staan namelijk, dus ik dacht misschien dat u het bent. Nou, we gaan even proberen dit af te maken en daarna zouden we toch gaan schorsen, dus laten we even kijken. Het is een beetje beperkt beeld wat we dan onze mensen kunnen aanbieden, maar het is ook belangrijk om dit punt nog even af te ronden.

In tweede termijn, is er iemand die vanuit de raad het woord wil voeren? Mevrouw Van Elst, CDA, gaat uw gang. Mevrouw Van Elst: Dank u wel, voorzitter. Ik wil nog even benadrukken dat met name aan de hand van de antwoorden van de wethouders dat het bij ons als het CDA er echt om gaat dat we nu voor de inwoners op een goede en duidelijke manier beeld krijgen welke ondersteuning er allemaal is voor alle inwoners. Ik denk precies wat mijnheer De Vries ook aangeeft, niet alles is nog bekend of makkelijk toegankelijk en dat je daardoor in beeld krijgt van wat werkt wel en wat werkt niet. Dus wat ontbreekt en op die manier komen er gaten in beeld en dan krijg je ook in beeld welke inwoners er in dit beleid buiten de boot vallen en dat is waar wij nadrukkelijk onze oproep voor doen. Dat is wat ik nog even mee wou geven en ten aanzien van de regeldruk binnen de zorg. Dat is iets dat moet je nooit willen. Anderzijds denk ik je moet ook nooit willen dat inwoners in de vergeten hoek zitten en uiteindelijk zal het ook opleveren dat deze inwoners beter gevonden worden en beter geholpen kunnen worden en dat doet ook iets met regeldruk. Dank u wel. 32