Verslag eerste participatieronde uitwerkingskader zon en wind

- PARTICIPATIEVERSLAG Memo

INLEIDING Dit document is een verslag van de eerste participatieronde voor het Uitwerkingskader zon en wind. In dit kader worden randvoorwaarden en uitgangspunten opgesteld voor de toekomstig te realiseren zonnevelden en windmolens. Inwoners en ondernemers uit de gemeente zijn via de communicatiekanalen van de gemeente in een open uitnodiging gevraagd om deel te nemen aan de eerste participatieronde. Deze inbreng en die van andere belanghebbenden worden meegenomen in het concept Uitwerkingskader. Dit concept wordt besproken tijdens een tweede participatiebijeenkomst na de zomer.

PARTICIPATIEAVOND + DIGITALE RESPONS Op woensdag 1 juni 2022 heeft de eerste participatieavond voor de inwoners van Epe plaatsgevonden. Tijdens deze bijeenkomst is input opgehaald voor de randvoorwaarden van de bouwstenen zon op land, erfmolens en windturbines en daarnaast het onderwerp lokaal eigendom. Zon op dak is tijdens deze sessie niet besproken, omdat daar al veel randvoorwaarden voor bekend zijn en de gemeente weinig weerstand verwacht voor zon op dak. Er waren 36 mensen aanwezig. In 4 groepen zijn de deelnemers aan de slag gegaan met de vragen op de poster. Niet alle groepjes hebben overal stickers geplakt, vandaar dat de totale aantallen niet altijd overeenkomen met het aantal deelnemers. In dit verslag zijn zowel het aantal stickers als alle opmerkingen op de post-its meegenomen. Aan degene die niet bij deze avond konden zijn, is de mogelijkheid geboden om de zelfde vragen digitaal te beantwoorden. Deze digitale vragenlijst is door 120 respondenten ingevuld. De te bespreken poster zag er als volgt uit:

1. ZON OP LAND De deelnemers is gevraagd welke voorwaarden zij het belangrijkste vonden voor zon op land. Er werden 8 mogelijkheden gegeven en er mochten per persoon 3 stickers geplakt worden: Aantal x gekozen tijdens Aantal x gekozen via digitaal participatieavond formulier 1. Zonnevelden zichtbaar in het landschap liggen 1 3 2. Zonnevelden deels zichtbaar in het landschap liggen 1 12 3. Zonnevelden niet zichtbaar in het landschap liggen 16 74 4. Landschappelijke structuren behouden blijven 18 78 5. De biodiversiteit wordt versterkt 5 52 6. Er een combinatie wordt gemaakt met waterberging 4 37 7. Er een combinatie wordt gemaakt met recreatie 5 13 8. Er een combinatie wordt gemaakt met landbouw 3 26 Over zon op land zijn de volgende opmerkingen genoteerd: Locatie ● Zonnevelden langs A50 ● Onderzoeken zonnepanelen langs A50 ● Snelwegen 'rij ruimte' buiten bewoonde gebieden gebruiken. ● Weinig plekken: niet IJsselvallei ● Een aantal gebieden liggen te dicht bij Natura 2000-gebied ● Niet storend, let op verkeersveiligheid ● Niet op goede landbouwgrond ● Combinatie met zon op dak  beter verspreid met infrastructuur ● Probeer zonnevelden te concentreren rond bedrijventerreinen ● Breng daken aan meer bekendheid!! ● Zonnepanelen op wallen restroken enz.

● Zonnepanelen op incourante plekken ● Vooral niet op landbouwgrond ● Hoe ver moet de afstand tot woningen zijn? ● Geen zon op land ● In natuurbestemming met botanisch beheer is zeker ruimte voor zonnepanelen ● zon op land tegenstander, is voor landbouw = voedselproductie ● wat is de afstand tot huizen? Landschappelijke inpassing ● Landschappelijke inpassing ● Gebruik inheemse beplanting voor groen om zonnepanelen ● Denk ook aan de dieren bij zon op land, niet alleen aan flora ● Opstelling  Hoe is de staat van de grond na afbraak zonneveld ● Duidelijke kaders met betrekking tot inpassing voor een inpassingskader!

2/12

Financieel ● Extra subsidie voor lichtgewicht zonnepanelen in verband met constructie daken ● Verzekeringstechnisch Technisch ● Gebruik accu’s (auto’s of ..) ● Plaats bij ieder zonneveld een waterstofgenerator voor opslag in de winter. Dit om het congestie te voorkomen. ● Bij nieuwbouw gebouwen constructie voorbereid op voldoende sterkte. Proces ● Bevestiging van al ingenomen uitgangspunten ● Deze sessie is in de RES regio al 2 jaar geleden gevoerd Voorkeur geclusterde grote zonnevelden (20 ha en groter) of meerdere kleine velden (5 ha tot 10 ha)? Aantal x gekozen tijdens Aantal x gekozen via digiparticipatieavond taal formulier Geclusterde grote zonnevelden (20 ha en groter) 6 42 Eerdere kleine velden van ( 5ha tot 10 ha) 6 72 Over de schaal en maat van zonnevelden zijn de volgende opmerkingen genoteerd: ● Verschil van mening over grootschalige of kleinschalige zonneparken ● Grootte zonneveld afhankelijk van meerdere factoren, zichtbaarheid en combi's. ● Voorkeur naar meerdere kleine velden

3/12

2. ERFMOLENS Passen erfmolens in Epe?

Ja, erfmolens passen in Epe Nee, erfmolens passen niet in Epe

Aantal x gekozen tijdens participatieavond 3

Aantal x gekozen via digitaal formulier 58 62

Bij deze vraag zijn de volgende opmerkingen genoteerd: ● Zet geen zoden aan de dijk ● Let op flora en fauna ● Horizonvervuiling, 500 erfmolens voor 1 grote windmolen ● Let op landschapsvervuiling ● Boeren staan open voor ontwikkeling erfmolens ● Tot wanneer (hoogte) is het een erfmolen ± 15 tot 20 m Waar passen deze erfmolens in Epe?

Veluweflank IJselvallei

Aantal x gekozen tijdens participatieavond 3

Aantal x gekozen via digitaal formulier 25 52

Bij deze vraag zijn de volgende opmerkingen genoteerd: ● Gebied uitbreiden naar deze kant ● Ene heeft lusten (geld), ander de lasten (zicht) ● Alle kleine beetjes helpen ● Turbines in ontwikkeling met sensor voor vogels ● Op boerenerf, zelfvoorzienend ● Op boerenerf of grote bedrijfswoning die veel energie verbruikt ● Clusteren erfmolens, max. 20 per meter ● Op boerenerven ● Zoveel mogelijk ieder op eigen perceel realiseren ● Last van bomen: hoe op te lossen! ● In buitengebied en industrieterreinen ● Bied experimenteer ruimte in opzet 2 uitvoeringen ● 15-20 meter ● Passend bij het landschap ● Slagschaduw en geluid begrenzen ● As-hoogte passend in de omgeving, bijvoorbeeld 15 meter Waar op het erf passen erfmolens? ● Op erf erfmolens geen probleem ● Positie is belangrijk in overleg met direct omwonenden  let op schaduw en schittering. Ook geluid ● Uniformiteit is belangrijk. Niet allemaal verschillende ● Hoe ziet de molen er uit ? + minder geluid

4/12

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

Kijk vooral naar afstand van woning Normen voor erfmolen: afstand tot buurwoningen Op advies van eigenaar en windrichting is sterk bepalend Eigenaar erf bepaald, mede afhankelijk waar (veel) wind is Minimum afstanden tot buren Rand In open gebied vlak bij een (bedrijfs)gebouw en niet te hoog (tip max 15 meter) om horizon vervuiling te voorkomen. Het kenmerk moet zijn dat deze kolen met name/in principe voor het eigen (agrarische) is. Daar waar die minste 'overlast' voor de omgeving geeft. dat zal vaak idd achter een schuur of bomen kunnen zijn. Maar een erfmolen kan ook mooi zijn in het vrije. Rand van het erf of in de landerijen Naast een schuur Waar het meeste rendement te halen is Situatieafhankelijk. Daar waar je het meest wind pakt in relatie tot de minste overlast voor anderen en jezelf. "Naast de schuur, zo veel mogelijk in de buurt van andere hoge objecten, bv. silo's Belangrijk is dat ze niet zo hoog zijn dat er 's nachts verlichting nodig is" Dicht bij het bedrijf. Naast schuur Zo min mogelijk uit het zicht Overal waar de eigenaar van het erf dat ziet zitten zonder de buren te hinderen. Per situatie bekijken en beslissen, samen met bewoners. Maakt mij niet uit; waar hij de meeste wind vangt. Direct naast het pand, niet in het open veld Naast een schuur. Bij een boer Bij de schuren. Binnen het bouwblok of gunstige windlocatie. Naast de schuur.

Maar niet meer dan 1 windmolen per erf. Maximale hoogte van erfmolen van ca 20 m; in nabijheid gebouwen (niet solitair) Naast een schuur Aan de rand van een erf. Absoluut geen zonneparken aanleggen. Zonde om grond hier zo in efficiënt oor te gebruiken. Er zijn daken zat. Een erfmolen past prima aan de rand van de bebouwing van het erf en wat minder midden in het landschap Hangt helemaal van de locatie af.

Moeten het allemaal dezelfde molens zijn?

Ja, dat is het mooist Nee, de molens mogen best van elkaar afwijken

5/12

Aantal x gekozen tijdens participatieavond 1 3

Aantal x gekozen via digitaal formulier 18 40

3. WINDTURBINES Als er een windturbine komt, waar in het zoekgebied moet deze dan komen? Aan de deelnemers (zowel fysiek als online) is gevraagd één sticker te plakken op de plek waar de windturbine volgens de deelnemer mag komen.

Deze opmerkingen zijn genoteerd over het onderwerp windtubines: ● Voorkeur voor zon; wind maakt lawaai ● Welke redenatie en uitgangspunten liggen ten grondslag aan de windlocatie, terwijl in RES 1.0 er meerdere locaties aangewezen waren. ● Communicatie  kaartopzet, blauw vlek geeft verwachtingen

6/12

4. LOKAAL EIGENDOM Ik vind het belangrijk dat:

Je kan investeren in een energieproject en daarbij profiteren van het rendement Er een gebiedsfonds wordt opgericht, waarmee geïnvesteerd kan worden in het gebied. Denk hierbij aan natuurontwikkeling, recreatie etc. Dit wordt in samenspraak uitgewerkt Vooral de mensen die het meeste nadeel ondervinden van de energieprojecten gecompenseerd worden

Aantal x gekozen tijdens participatieavond 12 13

12

Bij deze actie zijn de volgende opmerkingen genoteerd: ● Minimaal 50% lokaal eigenaarschap ● De eigen bewoners ook opbrengsten meegeven, niet alleen de lasten ● Heel belangrijk ● Bij alle drie onderwerpen belangrijk (zon op land, erfmolens + windturbines) ● Bij windturbines heel belangrijk (anders niet de lusten, maar wel de lasten) ● Wat in gemeente Epe wordt opgewekt moet 100% in deze gemeente blijven ● Meerderheidsbelang  organiseren in coöperatie ● Afkopen wordt niet gewaardeerd ● Lokaal eigendom (ook met omgeving)

7/12

Aantal x gekozen via digitaal formulier

5. AANVULLENDE OPMERKINGEN Aanvullende opmerkingen genoteerd tijdens de participatieavond: Beleid gemeente ● Belastingen iets verhogen zodat initiatieven kunnen worden ontwikkeld. ● Stimuleer positief gedrag, belast CO2 met een heffing net als rioolheffing. ● Bij investering in energieproject (lokaal), vermogen ook als groene belegging aftrekbaar maken voor belasting! (Dus vermogen telt dan niet mee box 3). Je maakt dit zo aantrekkelijker om in te investeren. ● Dat gebiedsfonds mag geen commerciële instelling worden. ● Gezien de afhankelijkheid hebben initiatiefnemers een sterkere stimulans van gemeente nodig. ● Werk maken van energiebesparing blijft erg belangrijk. Proces ● Wat was de uitkomst van de enquête Epe spreekt? Nooit iets meer van gehoord! Was de meerderheid vóór of tegen?? ● Inwoners zouden vooraf mee kunnen bepalen waar alles geplaatst wordt. Nu lijkt alles al besloten. ● De inwoners zouden moeten bepalen òf en wáár zon- en windenergie komt, maar … het lijkt er sterk op dat de gemeente alles bepaald/beslist!! ● Goed zowel online en live bijeenkomsten. Groen ● Denk niet alleen aan verduurzamen, maar ook aan de flora & fauna. Beide zijn belangrijk. ● Landschap voor economie. Techniek ● Logistiek op orde in verband met terugleveren. ● Overbrugging winterperiode wanneer er weinig zon is. ● Opslag seizoens overstijgend.

● Energie opwek moet seizoens overstijgend zijn: biomassa en energieopslag. ● Geen centrale opwek maar opwekken bij de gebruiker. ● Sla stroom op in waterstof voor de winter + transport via gasnet. ● Slimladen mogelijk maken. ● Iedere bewoner zelfvoorzienend. ● Bij gebruiker opwekken, opslaan en gebruiken. ● Niet geschikt maken voor teruglevering. ● Energie-opslag goedkoper maken. Opmerkingen gemaakt in digitale vragenlijst Zon op land en windturbines ● We hebben het land in en rond Epe nodig voor de veehouderij, de land- en tuinbouw. Laten we dit in Godsnaam niet verkwanselen aan een duurzaamheidsideaal. ● Wij willen helemaal geen zonnevelden. Gooi de daken maar vol. Liever kooien in de wei dan zonnepanelen. En wij willen helemaal geen windturbine. Hoop herrie en slecht voor het uitzicht. ● Laat Epe zijn zoals het is, zonder die oerlelijke zonneparken en windmolens. Zet het desnoods op daken maar laat het landschap met rust.

8/12

●

●

● ● ● ● ●

●

● ● ●

●

●

● ● ●

9/12

Jullie vergeten toch een heel belangrijk ding , ga eerst eens op alle daken zonnepanelen plaatsen , dan kun je er al heel veel kwijt, en dan niet met een of andere ingewikkelde subsidie, die als je nodig heb altijd op is. Want ik denk dat een heel groot gedeelte van de gemeente die zonnepanelenvelden vreselijk vinden ze nemen heel veel land in en maar zeuren over biodiversiteit ,maar wel gewoon hectares vol met zonnepanelen pompen, helemaal de weg kwijt. Zorg eerst dat daken vol komen te liggen met panelen. Vruchtbare grond moet je niet opofferen voor panelen. Mocht er wel winst uit dit idee komen, zorg dan voor een upgrade van de wijken zodat ieder de energietransitie kan betalen. Ga niet mee met dome landschaps kunsten. Zoals in enquete aangeven, graag onderzoeken welke daken in gemeente epe nog niet vol liggen. Landbouwgrond landbouwgrond laten. Zonnepanelen op daken, niet op grond! Overdreven gedoe met het klimaat.. kernenergie en gaskraan weer open in Groningen. Geen enkele investering meer doen in zonne en windenergie Zonneparken op land zijn eigenlijk zonde van de schaarse grond. Er zijn nog zoveel daken van bedrijven en schuren beschikbaar. Epe is te mooi om in natuurrijke gebieden windturbines en zonneparken aan te leggen; in Duitsland zijn o.a. in de Eifel prachtige gebieden landschappelijk enorm aangetast doordat er overal windmolens zijn geplaatst.

Vooral de grote bedrijven blijken daar van te profiteren. En de toeristen die voor het landschapsschoon kwamen blijven nu weg. Ook de meer linkse partijen, die voor alternatieve energie zijn, hebben nu spijt van hun keuze om landschap op te offeren aan wind- en zonne-energie. Wij, als Epenaren, hopen dat er in Epe zorgvuldiger met het landschap wordt omgesprongen. De “keuzes” geven je geen echte keuze daar klaarblijkelijk het meeste al vast ligt. Ik wil geen panelen in het landschap, er zijn daken genoeg. Ik wil geen windmolens aangezien ze overlast veroorzaken, niet rendabel zijn zonder subsidie en er geen oplossing is om te recyclen. Geen zonnevelden en gezondheidsschade toebrengende windmolens. Ik zou willen dat meer burgers meedoen! Het is ons leefgebied.. Beslist geen zonneparken en windmolens in het gebied Gatherweg / Bokkerijweg / Bloemenkamp Gemeente Apeldoorn omdat daar reeds ca 30 ha aan zonnepark is aangelegd en dat gepland is met nog eens ca 50 ha ten noorden hiervan. Dan wordt het één vreselijk ontsierende glasdakenlandschap! Er moet eerst nagedacht worden, welke projecten technisch uitvoerbaar zijn, en zin hebben. Zo moet eerst aan de verbetering van het elektriciteits netwerk gewerkt worden, want zonnevelden, windmolens, grootscheepse installatie van warmtepompen, kan momenteel niet. Start voorlopig met huizen isoleren, is nu het enige wat zin heeft.

Al die andere plannen zijn nog niet aan de beurt, wegens gebrek aan infrastructuur. Pas op voor stomme, onmogelijke en geldverslindende plannen van dolgedraaide politici! Waar is de keuze voor geen lelijke zonnevelden? En kan ons energienet dit wel aan, als er steeds meer bewoners zonnepanelen gaan plaatsen. Gaat dat dan niet ten koste van hun rendement zoals inmiddels ook in andere gemeente. Vind dit dan ook een van de meest waardeloze plannen van de gemeente Epe net als het plan om Epe gasloos te maken. Investeer meer in subsidies om huizen beter te isoleren en ook dat mensen hier de mogelijkheid voor krijgen om in aanmerking te komen voor deze subsidie. Op (agrarische) bedrijven is nog zoveel ruimte om zonnepanelen op daken te plaatsen. Waarom word dit niet gestimuleerd ipv zonnevelden. Zonnepanelen op weiland zijn wij geen voorstander van. Daarbij moet het groen en de natuur al steeds meer wijken voor woningbouw. Er zijn nog heel veel daken niet voorzien van panelen. Ik snap de hele focus op zonnepaneelvelden niet. Die vraagstelling is totaal verkeerd, onjuist, eenzijdig, sturend op een vooingenomen standpunt. Begin eerst met zonnepanelen op de beschikbare daken te leggen. Dat heeft de minste impact op natuur en omgeving.

● ●

● ●

●

Ik heb liever geen zonnepanelen in het veld. Eerst op de daken van gebouwen. Een hele slechte enquête. Zonneparken zijn slecht voor het milieu, de biodiversiteit en ze zijn lelijk. Leg de panelen maar eerst op bedrijfsdaken. Windturbines zullen een ramp zijn voor de vele ooievaars, buizerds en andere vogels in onze gemeente. Helemaal in het gebied wat is aangegeven rond het Kievietsveld. Ik ben tegen windmolens en tegen zonneparken op velden. Plaats zonnepanelen, zoveel mogelijk op daken van bedrijven, dat eerst zoveel mogelijk optimaliseren om daarna pas te kijken naar velden/gronden om te gebruiken. Het is namelijk zonde om natuurgebieden of landbouwgronden vol te leggen met zonnepanelen. Erfmolens dat staat niet in de gemeente! WIndmolens graag langs snelwegen waar niemand er last van heeft. En zonnevelden op 1 plek. i.p.v. overal die velden tegen te moeten komen. Eerst zoveel mogelijk zonnepanelen op daken en probeer daarna waar mogelijk de zonnepanelen te integreren in bestaande infrastructuur, een mooi voorbeeld is de parkeerplaats bij Walibi en vermijdt zoveel mogelijk grote windturbines.

Zichtbaarheid ● Plaat het daar waarbij private bewoning er zo min mogelijk last van heeft en zorg voor een goede afbakening met groen bij een zonnepark. Windenergie ● Er bestaan ook kleine windmolentjes voor bij gebouwen of particulieren. Kunnen die ook worden ingezet? ● Windmolens zijn prima, maar dan liever niet zo hoog dat er 's nachts verlichting nodig is. Dit valt mij in het buitenland altijd sterk op. Windmolens langs al bestaande electriciteitsmasten zijn prima, het landschap is daar toch al verstoord. Kleinere erfmolens lijken mij ook een prima oplossing. ● Epe kent weinig ruimte voor windenergie. Focus op de inpasbaarheid(planologisch), kijk naar het aantal woonbestemmingen in de nabijheid ivm hinder, mitigatie en stilstand. Het huidige RES gebied is planologisch ongeschikt. ● Zonnevelden is een aanfluiting voor het landschap en natuur, er zijn nog erg veel daken onbenut. Windturbines zijn afzichtelijk, groot, lawaai,.... Stimuleer kleinschalige initiatieven in windmolens. ● Goed dat de gemeente burgers vraagt mee te denken.. Dat is waardevol. Input vragen noopt ook om vervolgens naar de input te luisteren en er daadwerkelijk iets mee te doen. Ik kon helaas niet bij de live bijeenkomst zijn, Ik heb de film bekeken en via dit formulier mijn stem gegeven. In de volgende sessie(s) denk en doe ik graag mee over dit thema.

Mijn hartekreet: we zullen dingen samen moeten oplossen. Mijn oproep aan de gemeente: stel het welzijn en de gezondheid van de burgers centraal bij keuzes ten aanzien de energiemix van zon en wind. Uit alle huidige onderzoeken* blijkt dat met name de inzet van hoge/mega windturbines enorme negatieve gevolgen hebben voor gezondheid, welzijn en leefbaarheid. Laat dit svp zwaar wegen. Mijn verzoek: bekijk Europees, uitgebreid onderzoek en ervaringen elders (o.a. Scandinavië, Spanje,) Wacht nieuw onderzoek af. Daar is veel uit te leren. Loop svp niet op de zaken vooruit. Fantastisch als gemeente Epe koploper wil zijn - een voorbeeld voor andere gemeentes - in het zich inzetten voor minimale gezondheidsrisico's. *) Turbines hebben enorme impact op dagelijks leven van omwonenden. De straal van impact is groot. Zelfs op een afstand van bv 7 km van de turbine zijn effecten merkbaar blijkt uit onderzoek. De slagschaduw, laag frequent geluid en trillingen/suizen zorgen o.a. voor slecht slapen, verhoogde stresslevels waardoor o.a. aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, en ernstige aandoeningen, ook bij kinderen optreden. ● Windmolens op land zijn niet rendabel. De windmolens bij Hattemerbroek draaien op subsidie, zelfs die in de polder aan het IJsselmeer.

Het materiaal (beton, staal) boven en onder de grond dat geproduceerd moet worden en de CO2 die daar bij vrij komt, het duurt jaren voordat dat gecompenseerd is... het zijn mechanische dingen, het gaat sneller kapot, dus vraagt om meer onderhoud. Op zee zijn windmolens rendabel op land niet. Op land is het enkel voor het marketing plaatje. Ik hoop dat de gemeente Epe kiest voor zonnepanelen op daken. Te beginnen bijvoorbeeld bij het

10/12

●

● ● ●

gemeente huis en andere gemeentelijke gebouwen (zie als inspiratie de eerste energie opwekkende flat in Utrecht). Is de netwerkbeheerder, hier in de omgeving al klaar om al die zonnestroom aan te kunnen en te transporteren? Windmolens op land is een slecht idee. Ze geven een hoop overlast (slagschaduw en laag frequent geluid) wat schadelijk is voor de gezondheid. Daarnaast is de efficientie erg laag in vergelijking met windenergie op zee. Niet doen dus, windmolens op land! Zeker niet bij de prachtige Veluwe! Ik ben duurzaamheidsadviseur en pro windenergie. Maar wel met de juiste uitgangspunten: een minimumafstand van 10 keer de tiphoogte van de turbine tot de dichtstbijzijnde woningen aanhouden. Er was een kadertje op de plaats waar ik de windmolen zou willen n.l. bij de op/afrit dus moest hem helaas wat verder plaatsen. Ik zou graag inzicht willen hebben in de opbrengst van een erfmolen en het verbruik van een agrarisch bedrijf (in # huishoudens).

Proces ● Wat een k*t vragen lijst is dit zeg. ● Wat een onzin onderzoek. ● Dat gemeente Epe (B&W en de ondersteunende ambtenaren) altijd vroeg in een proces bij het opstellen van plannen (vanaf het Begin) ten aanzien van energie transitie in overleg gaan met inwoners die het betreft. Zodat ook werkelijk naar hun (Individuele) zienswijze wordt geluisterd en zo mogelijk worden verwerkt. Als om welke reden ook deze niet verwerkt kunnen worden niet algemeen en schriftelijk of per Facebook of mail wordt meegedeeld maar degelijk persoonlijk wordt uitgelegd. Zorg dat in dit proces het persoonlijk contact en proces als uitgangspunt dient. ● Snelle beleidsvorming, geef duidelijkheid voor burgers en ondernemers in de gemeente. ● De vragen verdienen context. Op deze manier is het te eenzijdig. Kan nu bijvoorbeeld de windmolens ver weg van mijn huidige woning plaatsen. Leuk dat inwoners mee participeren, maar ik vind een onafhankelijk advies van een onafhankelijk bureau belangrijker. Fijn dat er een beetje rekening gehouden wordt met inwoners. Op dit onderwerp krijg je toch niet iedereen tevreden. Pas op dat je niet inwoners laat meepraten, terwijl de wensen niet ingevuld kunnen worden en het een schijnvertoning wordt. Inwoners praten over het algemeen vanuit eigen belang en niet vanuit algemeen belang. ● Ik vind dit een zeer sturende enquête. Slechte vraagstelling en antwoord keuzes.

Ik zou wensen dat een expert wordt ingeschakeld bij het opstellen van een evenwichtige enquête. Een dergelijke enquête geeft een vertekend beeld en lokt uit tot gewenste antwoorden. Overweeg om een onderzoek specialist in te schakelen met bijvoorbeeld een achtergrond in sociologie. ● Ga vooral goed in gesprek met de direct omwonenden. ● Dat er wel echt maar de inwoners word geluisterd. ● Ik vind het ook belangrijk dat de energie die opgewekt wordt in Epe blijft!! ● Helaas kunnen we er niet omheen om energie op een andere dan de gebruikelijke wijze op te wekken. Welke keuze er ook wordt gemaakt: mooi zal het niet worden, maar een andere manier is er - op dit moment - ook nog niet. Ik wens jullie veel wijsheid en succes met alles. ● Ik denk dat je niet alle bewoners een sticker moet laten plaatsen in het zoekgebied, daarvoor is te weinig achtergrondkennis beschikbaar. Ideeën ● Denk aan IJssel stroom. 24 uur per dag 365 dagen constante opwekking mogelijk. Waarom wordt hier niet in geïnvesteerd? ● Geen zonne parken in de natuur. Maak de parkeerplaats bij het gemeentehuis maar overdekt en daar zonnepanelen op.

11/12

● ● ● ●

●

●

● ●

Zorg dat de oplossing zo goed mogelijk past in de omgeving in combinatie met de effectiviteit. Een windtunnel in of onder een brug, naast een snelweg oid. Plaats standaard zonnepanelen (zowel voor elektriciteit als water) op alle nieuw te bouwen gebouwen. Kijk en Doe ook iets met opslag van opgewekte energie immers zonnepanelen heb je snachts niets aan en wind is er ook niet altijd. Maak wetgeving dat bij nieuwe of verbouwde panden verplicht zonnepanelen geplaatst moeten worden, verplicht dubbelgebruik bij plaatsing van zonnepanelen die niet op daken liggen. Bijvoorbeeld parkeerplaatsen met daarboven zonnepanelen ( zoals bij Dolfinarium). In onze gemeente te weinig plaats voor Windturbines. Door de provinciale CO2 maatregelen zal veel landbouwgrond beschikbaar komen. Een paar grote parken met begroeing eromheen voldoen. Burgers moeten wel kunnen participeren aangezien in onze bosrijke omgeving eigen zonnepanelen vaak niet rendabel blijken. In de Cleantech regio overleggen of andere gemeenten wél windmolens kunnen plaatsen bij de A50/A1. Agrarische ondernemers persoonlijk worden benaderd hoe ze kunnen bijdragen aan stroomopwekking op dak en met erfmolens. Geef de agrarische ondernemers zo spoedig mogelijk de kans om erfmolens te bouwen. Ook op de veluweflank. Ik ben een tegenstander van zonneparken op landbouwgrond.

Op geluidswallen en als overkapping van een parkeergarage helemaal top. Er is tegenwoordig zoveel mogelijk waardoor het landschap niet wordt aangetast Ik betreur het dat Epe en het regionaal energie loket tot op heden wat particuliere verwarmingsopties betreft niet inzetten op lucht/water en water/water warmtepompen. Een hybride warmtepomp verbruikt nog relatief veel gas, dit vertraagt de energie-transitie.

Financieel ● Maak het financieel aantrekkelijk voor eigenaren van bestaande gebouwen om hetzelfde te doen (doet U al ??!!). ● Maak plannen voor windenergie in samenspraak met omwonenden; laat die (facultatief) meefinancieren/eigenaar zijn, en dus meeverdieners. ● Laat mensen die niet kunnen meefinancieren toch op één of andere manier financieel profiteren van opgewekte energie in hun directe omgeving; (ze delen wel in de lasten !!).

12/12