Regio Stedendriehoek - Format RAADSVOORSTEL Aanwijzing leden raadsadviescommissie

RAADSVOORSTEL Onderwerp: Uiterlijke datum besluit:

Aanwijzing leden raadsadviescommissie Regio Stedendriehoek 1 juni 2026

Voorstel De gemeenteraad besluit: 1. De leden [naam persoon 1] en [naam persoon 1] aan te wijzen als lid van de raadsadviescommissie Regio Stedendriehoek; 2. De leden [naam persoon 3] en [naam persoon 4] aan te wijzen als plaatsvervangend lid van de raadsadviescommissie Regio Stedendriehoek; Inleiding Op verzoek van de acht gemeenteraden heeft het algemeen bestuur Regio Stedendriehoek per 6 juli 2024 een raadsadviescommissie ingesteld. De raadsadviescommissie adviseert het algemeen bestuur over het (besluitvormings)proces van regionale zaken waarbij een besluit van de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten gewenst of vereist is. Iedere gemeenteraad kan maximaal twee leden en twee plaatsvervangende leden aanwijzen als lid van de raadsadviescommissie. Beoogd resultaat Het aanwijzen van leden van de raadsadviescommissie Regio Stedendriehoek. Kader -

Wet gemeenschappelijke regelingen, artikel 24a Regeling Regio Stedendriehoek, artikel 23 Reglement van orde Raadsadviescommissie van de Regio Stedendriehoek, artikel 2

Argumenten 1. De raadsadviescommissie is ingesteld op verzoek van de gemeenteraden Op verzoek van de gemeenteraden heeft het algemeen bestuur een raadsadviescommissie ingesteld. De gemeenteraden wijzen ieder maximaal twee leden en maximaal twee plaatsvervangende leden aan voor de raadsadviescommissie. De raad kan besluiten geen of minder leden of plaatsvervangende leden aan te wijzen. Deze procedure is opgenomen in de Wet gemeenschappelijke regelingen (artikel 24a), de gemeenschappelijke regeling Regio Stedendriehoek (artikel 23) en het Reglement van Orde Raadsadviescommissie (artikel 2). 2. Raadsadviescommissie geeft zwaarwegende adviezen De raadsadviescommissie is een belangrijke adviescommissie voor het algemeen bestuur. Het algemeen bestuur neemt de adviezen als zwaarwegend advies mee in haar besluitvorming. Daarmee ligt de verantwoordelijkheid voor keuzes om de gemeenteraden te betrekken bij het algemeen bestuur en niet bij de raadsadviescommissie. De leden van de commissie zijn dus niet aanspreekbaar over de processen, bijvoorbeeld in het kader van het Ontwikkelperspectief, richting de gemeenteraden. De raadsadviescommissie adviseert op proces en kaders, niet op inhoud, dat is aan de gemeenteraden zelf.

Naast advisering over processen denken leden van de raadsadviescommissie bijvoorbeeld mee in de voorbereiding van het organiseren van de raadsconferenties of de evaluatie van het functioneren van de regio. 3. Verbindende rol tussen gemeenteraad en regio De raadsadviescommissie speelt een belangrijke rol in de verbinding tussen gemeenteraden en de regionale samenwerking. De commissie wordt tijdig betrokken bij de diverse processen, zodat de besluitvormingsprocessen in de raden goed verlopen. In de afgelopen jaren heeft de commissie haar vorm weten te vinden en een duidelijke meerwaarde gekregen in de regionale samenwerking. Raadsleden die niet bij de raadsadviescommissie betrokken zijn waarderen de rol van de commissie en zien dat zij via hun afgevaardigde meer betrokken worden bij de regio. Door de diverse samenstelling en de open gesprekken is er een positieve cultuur in de raadsadviescommissie, waarbij zonder politiek voorkeur het gesprek wordt gevoerd. Het belang van de gemeenteraden staat voorop. In bijlage I – Wat is wat is meer informatie over de raadsadviescommissie opgenomen.

Financiële consequenties Dit voorstel heeft geen financiële consequenties. Aanpak / uitvoering Na aanwijzing van de leden en plaatsvervangende leden gaat de commissie officieel van start. De commissie kiest op grond van het reglement uit hun midden de voorzitter en plaatsvervangend voorzitter. De eerste vergadering van de raadsadviescommissie vindt op 2 juni 2026 plaats. In die vergadering vindt benoeming van de (vice-)voorzitter plaats. Kandidaten voor het (vice-) voorzitterschap worden gevraagd zich hiervoor aan te melden bij de griffie. In bijlage II is een korte functiebeschrijving opgenomen.

BIJLAGE I - Wat is wat? Raadsadviescommissie – De raadsadviescommissie is, op verzoek van de gemeenteraden, door het algemeen bestuur ingesteld om hen te adviseren over de manier waarop de raden het beste betrokken kunnen worden, zodat uiteindelijk een goed besluit genomen kan worden door de gemeenteraden. Vanaf de start van de gesprekken over een RAC was duidelijk dat het van groot belang is dat de RAC geen politiek bedrijft, maar er is voor het vergroten van de betrokkenheid en invloed van de gemeenteraden op de regionale samenwerking. Daarom is in het reglement afgesproken dat de RAC het algemeen bestuur adviseert over ‘het (besluitvormings)proces betreffende regionale zaken waarbij besluit van de raden van de deelnemende gemeenten gewenst of vereist is.’ Daar hoort ook bij dat de leden elkaar informeren over de inzet van raadsinstrumenten (bijvoorbeeld het indienen van een zienswijze) en andere signalen met elkaar en het algemeen bestuur delen. De raadsadviescommissie geeft advies aan het algemeen bestuur, die daarna een besluit neemt. Het algemeen bestuur, en niet de RAC, is daarmee verantwoordelijk en aanspreekbaar op de processen richting de raden. De RAC vergadert minimaal vier keer per jaar.

De vergaderingen vinden elke keer in een andere gemeente plaats, waarbij naast de gemeentehuizen, soms ook wordt vergaderd op een interessante locatie in de gemeente (bijvoorbeeld bij een bedrijf of onderwijsinstelling). De RAC heeft een eigen whatsapp-groep waarin ontwikkelingen gedeeld worden. Raadsladder - Om te komen tot de adviezen van de RAC wordt gebruik gemaakt van de ‘raadsladder’. Vergelijkbaar met wat er binnen de lokale gemeenteraden wordt gehanteerd en geïnspireerd door de participatieladder. Hoe verder op de ladder, hoe meer invloed de raad heeft. De treden op de ladder zijn: informerend, beeldvormend, opiniërend, oordeelsvormend en besluitvormend. De eerste twee treden zijn informeel van aard en worden uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de regionale werkorganisatie. De treden daarna zijn formeler van aard en vinden plaats op lokaal niveau en vallen daarmee onder verantwoordelijkheid van het lokale AB-lid of portefeuillehouder. De ladder geeft de mogelijkheden weer waarop gemeenteraden betrokken kunnen worden bij een bepaald thema/dossier. Soms is informeren al voldoende, soms worden meerdere treden ingezet en in sommige gevallen worden alle treden genomen. Het is aan de RAC om hierover een advies te geven.

Langetermijnplanning – In de langetermijnplanning wordt een overzicht gegeven van alle belangrijke trajecten en de daarbij behorende processen die op dat moment lopen in de Regio Stedendriehoek. De beschrijving is gebaseerd op de adviezen van de RAC. Uiteraard zijn de processen aan verandering onderhevig en dus een momentopname. Daarnaast worden er in de loop van de tijd nieuwe processen gestart. Daarom wordt dit overzicht per kwartaal of per halfjaar geactualiseerd en ontvangen de gemeenteraden de geactualiseerde versie. Toolbox ‘regionale verbinding raden’ – de RAC adviseert naast de treden op raadsladder ook over de toepassing daarvan. In de afgelopen periode zijn bijvoorbeeld enquêtes en webinars gehouden en presentaties in de raden gegeven. In de loop van de tijd zal deze toolbox om de raadsbetrokkenheid te vergroten worden aangevuld met allerlei andere mogelijkheden. Een aantal ‘tools’ lichten we uit: 

Raadsconferentie - De raadsconferentie is een vast onderdeel in het programma voor de acht gemeenteraden. De raadsconferentie wordt twee keer per jaar georganiseerd met een wisselend thema en opzet. Het doel van de raadsconferentie is ontmoeting tussen raadsleden, kennisdeling en beeldvorming over regionale thema’s. Vaak is het een voorbereiding op bespreking van het onderwerp in de gemeenteraden.



Roadshow gemeenteraden – in overleg met de griffie en de RAC-leden van een gemeente wordt één keer per jaar een presentatie aan de raad gegeven over de Regio Stedendriehoek. De vorm van de presentatie is afhankelijk van de wens vanuit de desbetreffende gemeente. De presentatie is bedoeld om de raadsleden bij te praten over de actualiteit en wat er in de gemeente wordt gerealiseerd.



Regionale voorbereidende vergadering (RVV) – de RAC bespreekt ook nieuwe mogelijkheden om raden meer in positie te brengen. In 2025 was dat naar aanleiding van een presentatie van een raadslid uit de Regio Noordoost-Brabant. Die regio organiseert voorafgaand aan vaststelling van grote strategische regionale documenten in de gemeenteraden een RVV (daar ‘verenigde voorbereidende bijeenkomst’ genoemd). Het algemeen bestuur biedt het conceptdocument aan de RVV aan, waarna tijdens de RVV raadsleden wijzigingsvoorstellen kunnen indienen op het conceptdocument.

In de laatste RAC is geconcludeerd dat een variant hierop de moeite waard is om te onderzoeken, bijvoorbeeld door een pilot. De uitwerking van een RVV vraagt nog wel de nodige aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om voldoende draagvlak onder raadsleden of de democratische legitimiteit van een RVV. Dit wordt, in nauwe afstemming met de griffiers, met de nieuwe RAC in de komende raadsperiode verder uitgewerkt. Vanuit het gesprek over de regionale voorbereidende vergadering hebben de griffiers aangeboden om een bredere verkenning te doen naar de mogelijkheden om de raden meer te verbinden aan de regio, als aanvulling op de al bestaande toolbox. Historie raadsadviescommissie – de raadsadviescommissie is begin 2023 informeel gestart en bestaat in haar huidige vorm sinds eind 2024. In onderstaande overzicht is de historie beschreven. 1 juli 2022

Inwerkingtreding wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Doel is om de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen, waaronder de Regio Stedendriehoek, te versterken. Gemeenteraden kunnen het algemeen bestuur vragen om een gemeenschappelijke adviescommissie (raadsadviescommissie) in te stellen.

18 april 2023

Aftrapbijeenkomst voor raadsleden over raadsadviescommissie Tijdens deze bijeenkomst is met de aanwezige raadsleden verkend of een raadsadviescommissie voor de Regio Stedendriehoek gewenst is. De meerwaarde van een RAC werd breed gedragen. Met gemeenteraadsleden uit alle raden is daarna gewerkt aan de uitwerking van een RAC.

Najaar 2023

Gemeenteraden verzoeken algemeen bestuur tot instellen RAC De gemeenteraden hebben het (toenmalige) algemeen bestuur in het najaar van 2023 gevraagd om, gelijktijdig met de wijziging van de gemeenschappelijke regeling, een RAC in te stellen.

6 juli 2024

Inwerkingtreding gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Regio Stedendriehoek Met de inwerkingtreding van de gewijzigde regeling is de instelling van een RAC een feit.

20 nov. 2024

Vaststelling Reglement van orde Raadsadviescommissie Op advies van de tijdelijke leden van de RAC, en na raadpleging van de gemeenteraden, heeft het algemeen bestuur de reglementen vastgesteld.

Eind 2024

Benoeming leden RAC door de gemeenteraden Eind 2024 hebben de gemeenteraden de eigen leden voor de RAC benoemd en was de formele start van de RAC een feit.

BIJLAGE II – Profiel (vice)voorzitter De functie van de voorzitter en plaatsvervangend voorzitter is beschreven in het reglement van orde van de raadsadviescommissie (zie link) Benoeming De voorzitter en plaatsvervangend voorzitter van de raadsadviescommissie wordt door de leden van de raadsadviescommissie uit hun midden gekozen. Tijdens de eerste vergadering van de raadsadviescommissie vindt de benoeming plaats. Kandidaten kunnen zich vooraf melden via hun griffie of via g.janssen@regiostedendriehoek.nl. Taak voorzitter De voorzitter is betrokken bij de voorbereiding en het leiden van de vergadering en het handhaven van de orde (verlenen van het woord, formuleren van conclusies en adviezen). De voorzitter wordt ambtelijk ondersteund door de bestuursadviseur vanuit de werkorganisatie van de Regio Stedendriehoek. Naast de formele rol van de voorzitter, sluit de voorzitter bij voorkeur regelmatig aan bij de vergaderingen van het griffiersoverleg (een week voor de raadsadviescommissie) en heeft regelmatig contact met de portefeuillehouder raden vanuit het algemeen bestuur. Bij voorkeur sluit de voorzitter een aantal keer per jaar aan bij de vergadering van het algemeen bestuur. In bepaalde gevallen heeft de voorzitter een rol tijdens raadsconferenties of andere vormen van communicatie met raadsleden (filmopnames, presentaties).

Het is belangrijk dat de voorzitter een verbindende rol vervult tussen de verschillende raadsleden, de griffiers en het algemeen bestuur en bewust is van de verschillende verantwoordelijkheden en rollen. Meer informatie? Voor meer informatie over rol de van voorzitter kan contact opgenomen worden met de huidige voorzitter Marleen van der Meulen (vandermeulenmarleen@gmail.com, 06-22558329) of met de bestuursadviseur Geert Janssen (g.janssen@regiostedendriehoek.nl, 06-11427026).