Mail Vereniging Milieuzorg Epe over de Nacht van de Nacht. zonder naw

Aan de leden van de gemeenteraad en het College van burgemeester en wethouders van de gemeente Epe, Epe, 16 september 2022 Onderwerp: Nachtelijk donker van de Nacht van de Nacht, zaterdag 29 oktober 2022 Epe en donkerte passen uitstekend bij elkaar. Veel mensen komen hier vanwege de natuur, de wilde dieren, schone lucht etc. Donkerte en sterrenhemels passen daar goed bij. De Nacht van de Nacht, www.nachtvandenacht.nl, die 29 oktober a.s. weer plaatsvindt is in veel plaatsen al een enorm succes en trekt volop bezoekers. Zie bv: https://www.np-lauwersmeer.nl/hetlauwersmeer/dark-sky-park/ Dit kunnen we bijvoorbeeld ook in het donkere buitengebied van Wissel organiseren. Samen met natuurclubs, landgoederen eigenaren en de horeca kunnen we de Nacht van de Nacht in Epe omarmen en er een succes van maken. VME verzoekt de gemeente Epe alle bedrijven in de gemeente op te roepen om mee te doen en de reclameverlichting en aanlichting structureel te doven tussen 00.00 en 07.00 uur ’s morgens. https://www.nachtvandenacht.nl/aanbevelingen-voor-bedrijven/. In Epe vindt nog te veel lichtvervuiling plaats.

De Vereniging Milieuzorg Epe heeft daarom de volgende drie vragen: Gezien de huidige ontwikkelingen en de toegenomen kennis over de negatieve gevolgen van lichtvervuiling op het gedrag van insecten, vogels, vleermuizen en andere dieren én de gezondheid van mensen, wil de VME graag weten welke extra inspanningen het college gaat verrichten om lichtvervuiling en energieverspilling tegen te gaan. • Is het college bereid om, behalve in en rond haar eigen gebouwen, meer bedrijven en

eigenaren van gebouwen zo ver te krijgen om hun gebouwen niet, of veel minder, aan te lichten en ook de verlichting binnen in die gebouwen uit te doen tijdens de Nacht? Zo nee, waarom niet? • Welke kansen ziet het college voor het dimmen van licht voor ook de andere nachten van het

jaar? Welke bezwaren staan dit in de weg?

Adviezen Openbare Verlichting, verlichting kiezen 1. Stap over op dimbare led. 2. Dim de verlichting tijdens uren dat dit mogelijk is, (weinig verkeer, nacht) of zet het tijdens bepaalde uren uit. 3. Gebruik een instelbaar dimprotocol voor het dimmen van de ledverlichting op rustige momenten. 4. Door nieuwe intelligente systemen te gebruiken kun je lichten laten aangaan als er verkeer is en automatisch laten doven als er geen verkeer is. 5. Dim verlichting op ontsluitingswegen direct na de spits tot vroeg in de ochtend.

6. Dim zo veel mogelijk de verlichting in woonwijken vanaf de late avond, bijvoorbeeld tussen 23:00 en 06:00. Er kan gekozen worden om niet te dimmen in wijken met problemen qua sociale veiligheid. 7. Leg in een onderhoudsplan vast welk deel van de gemeente in welke periode overgaat op dimbare (warme) led verlichting. Trek daar ieder jaar een bepaald bedrag voor uit. 8. Gebruik geld dat je bespaart voor het stapsgewijs overgaan op betere armaturen en ledverlichting voor investeringen in nog duurzamere openbare verlichting. 9. Koop samen met buuroverheden in: dat levert niet alleen een prijsvoordeel op, maar ook kennisdeling en inspiratie. 10. Doe mee aan de monitoring voor het energieakkoord, zodat je weet hoe je scoort en hoeveel je kunt verbeteren.

Adviezen Openbare Verlichting, waar wil je hoeveel licht? 11. Informeer de inwoners helder en constructief over de reden om verstorende en onnodige verlichting aan te pakken. Stimuleer zoveel mogelijk mensen ook te doen wat zij kunnen en vertel over verbeteringen en resultaten. Ontmoedig bewoners, zeker in de unieke donkere buitengebieden van Epe, om verlichting 's nachts aan te laten staan. Promoot aldaar iig het gebruik van minder felle (led) lampen. Staat er licht aan uit veiligheidsoverwegingen, promoot dan lampen met schakelaars. 12. Houd groengebieden buiten én binnen de bebouwde kom zo veel mogelijk donker. Plaats langs de randen van de bebouwde kom vlakke armaturen die naar beneden schijnen en geen landschapsvervuiling veroorzaken.

Adviezen overige lichtbronnen 1. Maak een lichtscan van de gemeente Epe vanuit de lucht en selecteer de meest verlichte gebieden. Pak deze als eerste aan. De gemeente Deventer en provincie Friesland hebben een dergelijke lichtscan gemaakt waarbij de focus lag op de lichtuitstraling naar boven. Ook is het mogelijk met observaties vanaf de grond, waar meer naar de horizontale lichtuitstraling, landschapsvervuiling en lichthinder wordt gekeken. Bij genoemde gemeenten kan naar de ervaringen gevraagd worden.

2. Volgens de activiteitenregeling Milieubeheer hebben bedrijven met een hoger energieverbruik een wettelijke energiebesparingsplicht. In december 2015 is er een erkende maatregel toegevoegd die bepaalt dat reclameverlichting en buitenverlichting minimaal 6 uur per nacht uitgeschakeld dient te worden. 3. Gerichte verlichting voor veiligheid kan aanblijven, maar is pas zinvol in combinatie met bewaking vanuit de buurt, camera en/of professionele beveiliging. 4. Spreek als gemeente de eigenaren van inefficiënt verlichte bedrijventerreinen en sportvelden aan. Deze kunnen prima verlicht worden met (dimbare) led.

5. Start samen met Natuur en Milieu Gelderland een project om lichthinder aan te pakken. Zie bijvoorbeeld de Ster van de Nacht- prijs in Noord-Holland,. Of het project “ Wij maken het donker ” in de Provincie Drenthe. Hier kunnen burgers lichthinder melden. In vijf van de tien gevallen werd de lichthinder ook daadwerkelijk opgelost. Resultaten en succesjes kunnen gemeld worden op: www.nachtvandenacht.nl/licht-uit-bij-aanmelden/. Inwoners van Epe kunnen lichthinder melden op: https://www.nachtvandenacht.nl/lichthinder/ 6. Geef geen vergunning af voor gebruik van overdadige, schreeuwerige verlichting die veel lichthinder kan veroorzaken zoals skybeamers en digitale tv schermen als reclameverlichting. 7. Neem zoveel mogelijk in bestemmingsplannen bepalingen met betrekking tot (nachtelijke) verlichting op.

Tenslotte heb ik in de bijlagen enige locaties in de gemeente Epe in kaart gebracht die na 23.00 uur buitensporig veel lichthinder veroorzaken. Het zijn het Kulturhus, Avia benzinestation in Emst, Pro carwash in Epe en WZU aan de Stationsstraat. Graag zouden wij als VME hier samen met de gemeente Epe werken aan verbetering op het gebied van lichthinder. Gegeven de urgentie van de problematiek en het naderen van de Nacht van de Nacht lijkt het ons goed om op korte termijn een afspraak te maken. Wilt u ons laten weten, of en wanneer dat mogelijk is?

Met vriendelijke groet, Namens Vereniging Milieuzorg Epe