GroenLinks Algemene beschouwingen 2023-2026

Betoog 1e termijn begrotingsvergadering 7 november 2022 Samen Doen Laat ik eerst beginnen met Wilma Baltus te bedanken voor haar inzet als GroenLinks raadslid. Altijd op inhoud en heel betrokken met de inwoners van onze mooie gemeente. Het doet mij pijn dat zij moet stoppen om gezondheidsredenen, maar ik zal het gedachtengoed van GroenLinks blijven uitdragen om het beste voor de inwoners van Emst, Epe Oene en Vaassen te realiseren. Vandaag is het dus de eerste dag voor mij als raadslid voor GroenLinks in deze periode, maar ook de eerste programmabegroting van het nieuwe college. We hebben samen vier jaar voor de boeg; een periode waar ons vele uitdagingen staan te wachten. Met opgestroopte mouwen dus vooruit en gaan we positief kritisch het samen doen! De programmabegroting 2023 – 2026 laat een positief financieel beeld zien. Het vorige college heeft vier jaar een goed financieel beleid gevoerd. Een prettig uitgangspunt voor het huidige college. GroenLinks is blij dat het financiële beeld ons mogelijkheden geeft om investeringen te doen. Het is een tijd van grote onzekerheid en onvoorspelbaarheid. De energieprijzen en inflatie betekenen ook voor de inwoners dat de kosten enorm toenemen. GroenLinks ziet graag dat de gemeente daar proactief op inspeelt en ondersteuning biedt aan haar inwoners.

Wij zijn blij dat het college al besloten heeft om de grens voor minimum inkomens te verhogen naar 130% al zouden we een hogere drempelwaarde 140-150 % toejuichen, maar we zijn realistisch. GroenLinks vreest wel dat er toch nog een groep inwoners uit onze gemeente buiten de boot valt, doordat ze in een slecht geïsoleerd huis wonen, chronisch ziek zijn, een heel hoog elektriciteitsgebruik gebruik hebben door de hulpmiddelen als tillift, dialyse- en beademingsapparatuur etc., ZZP-er of een kleine ondernemer zijn en niet meer de rekeningen kunnen betalen. Deze groep komt waarschijnlijk niet in aanmerking voor bijdrages van St. Leergeld, de Meedoen-regeling en de voedselbank. In de commissievergadering van 20 oktober hebben we dit al aangekaart en zijn blij met de motie voor het Noodfonds van SGP-CU waarvan wij mede-indiener zijn. Ook hier doen we het samen!

GroenLinks vindt dat de leefomgeving schoon, leefbaar, groen en bruikbaar moet worden doorgeven aan volgende generaties. Verdere aantasting van het klimaat en onze planeet moeten we voorkomen. We kunnen niet afwachten. We zullen samen verantwoordelijkheid moeten nemen. Om de klimaatambities uit te voeren is een rechtvaardige betaalbare transitie voor iedereen een voorwaarde. Wat Groen Links betreft moeten we met de energietransitie en klimaatadaptatie flink tempo maken. Dat mag best geld kosten, want als we niets doen zijn de economische gevolgen én de maatschappelijke kosten later nog veel hoger. Door de besluiteloosheid van de kabinetten van de afgelopen jaren zijn we nog steeds afhankelijk van fossiele energie. GroenLinks vindt dat de gemeente de regie moet nemen om de verduurzaming wijksgewijs aan te pakken en dit samen te doen met de woningbouwcorporatie en haar huurders, zowel de kapitaalkrachtige bewoners als bewoners

van koophuizen die geen eigen geld hebben, zodat de huizen toch verduurzaamd kunnen worden. Voor deze laatste groep niet kapitaalkrachtigen zullen creatieve oplossingen gezocht moeten worden. Hier geld ook het samen doen en solidariteit, want dat is sowieso goedkoper dan ieder voor zich. In de programmabegroting zien we dat er flink geïnvesteerd wordt in onderwijshuisvesting zodat scholen klaar zijn voor het onderwijs van morgen. Onderwijs begint al bij de voor- en vroegschoolse opvang. GroenLinks vindt dat je in de gemeente Epe dichtbij naar een basisschool moet kunnen en voor bijna al het voortgezet onderwijs ook. Investeren in onderwijshuisvesting juichen wij toe. De huizenmarkt is verziekt, ook in de gemeente Epe. We bevinden ons in de grootste woningcrisis sinds de Tweede Wereldoorlog. We hebben allemaal recht op een dak boven ons hoofd. Maar de wachtlijsten voor een sociale huurwoning zijn enorm, waardoor starters en mensen met lage inkomens nauwelijks aan een woning kunnen komen. Het aantal daklozen is in tien jaar tijd verdubbeld. De welvaart van een land zie je niet af aan hoe de rijkste mensen leven, maar hoe de mensen die van een minimum inkomen rond moeten komen kunnen leven. Voor GroenLinks zijn huizen bedoeld om in te wonen en niet om winst mee te maken. Een bijkomende uitdaging is de stikstof aanpak. Er dreigt een bouwstop of vertraging in bouwen.

Zolang het kabinet geen keuzes maakt in de aanpak om de stikstof uitstoot fors te reduceren, zal het bouwen van woningen een moeizaam proces blijven. De wooncrisis vraagt om een radicale omslag. Dit zal pijn doen en moeten mensen die geen huis hebben en daarom de vraag of zij hiervan dan de dupe moeten zijn, terwijl we vooral vlees voor het buitenland produceren? er allerlei goedkope korte vliegreisjes gemaakt worden, die prima met de trein kunnen, er heel veel onnodige rommel geproduceerd wordt en mensen, ook in Nederland uitgebuit worden? Slavernij is er dus nog steeds. GroenLinks ziet in de programmabegroting een gerichte aanpak op integratie en huisvesting van statushouders/nieuwkomers en hun kinderen terug. GroenLinks heeft de wens naar het college uitgesproken om hierbij voortvarend en ruimhartig mee aan het werk te gaan. GroenLinks hecht er buitengewoon veel waarde aan dat we als hele gemeente deze nieuwe inwoners, of dat nu tijdelijk of voor langere tijd is, in ons midden opnemen.

Zijn we met z’n allen bereid om mensen te helpen ontsnappen aan de schaduw van hun verleden door hun een positief leven in het heden te bieden? GroenLinks rekent op u allen! Daarnaast is er ook steeds meer weerstand van inwoners die een goed dak boven hun hoofd hebben en huisvestingsplannen niet in hun naaste omgeving willen omdat hun uitzicht en rust verdwijnt, de pony niet meer naast de deur in de wei kan, de nieuwe bewoners niet passen in hun leefwereld of om andere drogredenen. Ik snap ook wel dat het niet leuk is dat je vrije uitzicht verdwijnt of de pony niet naast je huis in de wei kan, maar geen huis hebben dat is pas echt een ramp. Participatietrajecten zijn er om samen met goede ideeën te komen om plannen te verbeteren, maar niet om plannen te vertragen of niet uit te voeren, waardoor de woningnood voor niet kapitaalkrachtige mensen blijft voortduren. Om deze crisis het hoofd te kunnen bieden zullen we het samen moeten doen! We hebben dus nog een flink aantal uitdagingen voor de boeg, zaken als energietransitie, de nieuwe omgevingswet en het verder vorm geven aan inwoners participatie. Daar wil GroenLinks graag lokaal zijn bijdrage aan leveren. Wij doen het dan ook voor u als inwoner van onze mooie gemeente. Maar …………. we willen dit (U raadt het al) met u Samen Doen! Door solidair te zijn en het egoïsme af te zweren.