Deventer Raadsvoorstel Ontwerpregeling GR Regio Stedendriehoek

RAADSVOORSTEL Onderwerp Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : : :

Ontwerpregeling GR Regio Stedendriehoek Wethouder Elferink, 2023-709 5-09-2023 DEV-BLD

Inleiding Op 1 juli 2022 is een wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) in werking getreden. Deze wijziging vraagt van gemeenschappelijke regelingen, zoals de Regio Stedendriehoek, om hun regeling aan te passen en daarmee het inbedden van een aantal nieuwe mogelijkheden af te wegen. Dit in het kader van een verbeterde democratische legitimiteit en een sterkere positie van de raden. Gemeenschappelijke regelingen hebben twee jaar de tijd om deze wijzigingen door te voeren om aan de wet te blijven voldoen. Op 1 juli 2024 dient er een nieuwe regeling te zijn. In de afgelopen periode is, in afstemming met colleges en raden, gewerkt aan het opstellen van de ontwerpregeling, zoals die nu voor ligt. Elk college dient in te stemmen met het ontwerp van de wijziging van de gemeenschappelijke regeling Regio Stedendriehoek en de raad de mogelijkheid te bieden over het ontwerp van de wijziging van de gemeenschappelijke regeling Regio Stedendriehoek een zienswijze naar voren te brengen. Op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen heeft de raad hier 8 weken tijd voor, maar in verband met het zomerreces, is deze termijn vanuit de regio verlengd tot uiterlijk 1 november. Met dit raadsvoorstel wordt de raad in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen.

Raadsvoorstel 1. Kennis te nemen van het ontwerp van de wijziging van de gemeenschappelijke regeling Regio Stedendriehoek 2. Geen zienswijze in te dienen op het ontwerp van de wijziging van de gemeenschappelijke regeling Regio Stedendriehoek 3. De Regioraad van de Regio Stedendriehoek voor te stellen een gezamenlijke raadsadviescommissie in te stellen

Kern raadsvoorstel Wijziging Regeling Het ontwerpvoorstel voor wijziging van de gemeenschappelijke regeling Regio Stedendriehoek bevat aanpassingen vanwege: * wensen vanuit raden en/of colleges: zienswijze termijn, kleiner Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur, * de huidige praktijk: aanpassing naar collegeregeling, stemverhouding, * wettelijke vereisten: participatie- en evaluatieparagrafen, actieve informatieplicht, uitbreiding zienswijzemogelijkheden * technische, tekstuele of verduidelijkende redenen: uittreding Raadsadviescommissie Diverse raadsleden hebben de wens geuit voor het instellen van een gemeenschappelijke raadsadviescommissie, een mogelijkheid die de gewijzigde wet biedt (art. 24a Wgr.). Het instellen van een raadsadviescommissie kan alleen wanneer iedere gemeenteraad van de deelnemende gemeenten hiervoor een voorstel doet. Dit voorstel ligt daarom nu voor.

Beoogd resultaat 1. Vaststelling van een gewijzigde gemeenschappelijke regeling Regio Stedendriehoek, die voldoet aan de wettelijke eisen, de huidige praktijk en de wensen van colleges en raden in de Regio Stedendriehoek

2. Oprichting van een regionale adviescommissie voor raadsleden ter versterking van de rol van gemeenteraden binnen de regionale samenwerking

Kader (gewijzigde) Wet gemeenschappelijke regelingen

Argumenten ten behoeve van de raad Wijziging gemeenschappelijke regeling Regio Stedendriehoek De wijziging is wettelijke verplicht en past binnen de stappen die het afgelopen jaar zijn gezet Op basis van de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regeling is het noodzakelijk dat de raad de huidige gemeenschappelijke regeling Regio Stedendriehoek wijzigt. Naast de wettelijk verplichte wijzigingen geeft deze verplichting ook de kans om de regeling aan te passen vanwege politiek-bestuurlijke wensen, de huidige praktijk of technisch, tekstuele of verduidelijkende redenen. De actualisatie past binnen de stappen die de Regio Stedendriehoek het afgelopen jaar heeft gezet met de Strategische Agenda, de Uitvoeringsagenda en de samenvoeging van de werkorganisatie van de GR en de Strategische Board. De wijzigingen zijn in lijn met de gesprekken die zijn gevoerd met colleges en raden De wijzigingen van de regeling zijn uitgebreid besproken met colleges en raden. De volgende wijzigingen kwamen daarbij als belangrijkste naar voren: Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur - Het algemeen bestuur (AB) wordt verkleind van twee leden per gemeenten, maar één lid per gemeente. Daarnaast wordt het dagelijks bestuur (DB) verkleind van acht leden naar drie leden. Hiermee wordt de bestuurlijke drukte verminderd. De besluitvorming door de Regio Stedendriehoek ligt bij het AB.

Het DB is verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken binnen de regio. Het AB bepaalt de samenstelling van het DB, waarbij minimaal één bestuurder afkomstig is uit Apeldoorn, Zutphen of Deventer en minimaal één bestuurder afkomstig is vanuit de overige gemeenten. Collegeregeling - Formeel is de huidige regeling een burgemeesters- en raadsregeling. Dit past niet bij de huidige praktijk, waarbij de regio geen enkele bevoegdheid van raden of burgemeesters uitoefent. Bovendien hebben raadsleden of burgemeesters (als zelfstandig bestuursorgaan) geen formele rol binnen de regio. Om die reden wordt de regeling aangepast naar een collegeregeling. Dit heeft geen consequenties voor de formele rol die raden hebben bij het indienen van zienswijzen. Stemverhouding - De huidige stemverhouding in het AB is gebaseerd op één stem per 10.000 inwoners. In de praktijk worden besluiten in het AB echter genomen op basis van consensus en unanimiteit. Daarom wordt voorgesteld dat iedere gemeente één stem heeft in het AB. Dit versterkt de gelijkwaardigheid tussen gemeenten en geeft partnerschap op basis van vertrouwen weer. Voor verhoging van de gemeentelijke bijdrage geldt een meerderheid van tweederde van de uitgebrachte stemmen. Bij wijziging van de gemeenschappelijke regeling zelf geldt dat tenminste vijf gemeenten, die tenminste driekwart van het aantal inwoners vertegenwoordiger, instemt.

Uittreding - De huidige regeling bevat al een uittredingsregeling voor een gemeente die de samenwerking willen beëindigen. Deze regeling is nu geactualiseerd en verder uitgewerkt. Een gemeente meldt twee jaar voor uittreding de wens tot uittreding. De uittredende gemeente draagt de kosten die het rechtstreekse gevolg zijn van uittreding én betaalt nog twee jaar na

uittreding nog tweemaal een bijdrage (eerst 80% en daarna 60% van de deelnemersbijdrage). Wettelijke paragrafen - De wet verplicht een GR om in de regeling aandacht te geven aan participatie, evaluatie en actieve informatieplicht. Wat betreft participatie is, onder andere tijdens de bijeenkomsten met raadsleden, vastgesteld dat regionale participatie zinvol is wanneer een regio over verordenende bevoegdheden beschikt die de raden aan de regio hebben overgedragen. In Regio Stedendriehoek is dit niet het geval. Daarnaast geldt dat individuele gemeenten vaak zelf een participatiebeleid voeren. Daarom is er voor gekozen om in de regeling op te nemen dat het AB een participatienota opstelt waarin de kaders voor regionale participatie verder worden uitgewerkt. Het tweede punt dat wettelijk is vereist is een paragraaf over evaluatie. Voorgesteld wordt om de regeling tenminste eens in de vier jaar te evalueren, waarbij het AB met een voorstel komt hoe hier invulling aan wordt gegeven (in overleg met de eventuele raadsadviescommissie). De raden werden al regelmatig geïnformeerd over de ontwikkelingen in de regio. Met de actieve informatieplicht ontvangen de raden alle openbare stukken (waaronder besluitenlijsten) en achtergrondinformatie. Zienswijzen - De gewijzigde wet geeft de mogelijkheid om de termijnen voor het uitbrengen van zienswijzen te verlengen.

In de praktijk betekent dit dat het AB de begroting uiterlijk 14 september vaststelt en de raden daarmee meer tijd krijgen dan voorheen voor het uitbrengen van zienswijzen. Naast de verruiming in tijd, biedt de wet ook ruimere mogelijkheden waarover een raad een zienswijze kan indienen. In de regeling is ervoor gekozen om de mogelijkheid van zienswijze in elk geval toe te passen op besluiten die veel impact hebben op de (koers van) de regio, zoals een Meerjarige Kadernota of een Strategische visie. Raadsadviescommissie Met de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen wordt de formele mogelijkheid geboden om een regionale adviescommissie van raadsleden in te stellen (art. 24a Wgr.). Dit kan op voorstel van de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten gezamenlijk. Tijdens de raadssessies (en eerdere bijeenkomsten) is breed de wens geuit om te komen tot een adviescommissie. De commissie is bedoeld als adviescommissie voor het AB, maar kan ook fungeren als afstemmingsoverleg tussen gemeenteraden. De commissie kan echter niet zelfstandig een zienswijze indienen, deze bevoegdheid ligt bij de individuele raden. Wanneer de raden een adviescommissie willen instellen, dan komt het AB met een voorstel over de taken, bevoegdheden, samenstelling en werkwijze van de commissie.

Daarna worden alle raden in de gelegenheid gesteld eventuele wensen en/of bedenkingen in te dienen, waarna installatie van de commissie plaatsvindt.

Betrokken partijen en participatie De colleges en gemeenteraden van de acht gemeenten binnen de Regio Stedendriehoek zijn via diverse sessies betrokken bij de totstandkoming van de ontwerpregeling. Begin 2023 is de Regio Stedendriehoek gestart met het proces om te komen tot een nieuwe eigentijdse, toekomstbestendige regeling, waarin de positie van de raden versterkt is en er meer sprake is van democratische legitimiteit. Vanuit de diverse gemeenten in de regio is gewerkt aan de totstandkoming van de ontwerpregeling. Raadsleden zijn regelmatig geïnformeerd over de gezette stappen en op 16 mei is er een sessie geweest voor raadsleden waarin conceptvoorstellen zijn besproken en door de raadsleden richting is gegeven. De Regioraad heeft op 5 juli ingestemd met de ontwerpregeling.

Financiële consequenties De besluitvorming over de gewijzigde regeling heeft geen financiële consequenties.

Betrokkenheid raad Na besluitvorming door de raad sturen de colleges de eventueel ontvangen zienswijze van hun raad door naar de Regio Stedendriehoek, die in samenspraak met ambtelijke en bestuurlijke vertegenwoordigers van de gemeenten een nieuw (definitief) ontwerp van de wijziging van de gemeenschappelijke regeling Regio Stedendriehoek zal opstellen met inachtneming van de zienswijzen. Het nieuwe (definitieve) ontwerp wordt vervolgens vastgesteld door het algemeen bestuur, waarna het dagelijks bestuur het (definitief) ontwerp van de wijziging van de gemeenschappelijke regeling Regio Stedendriehoek naar de colleges stuurt voor de verdere (toestemmings)procedure en de ontwerpregeling een definitieve regeling kan worden. Deze formele procedure ziet er samengevat als volgt uit (start medio december 2023): 1. Colleges: besluit tot vaststelling definitief ontwerpregeling en raad verzoeken toestemming te verlenen om de definitieve wijziging GR vast te stellen 2. Burgemeesters: besluit tot voornemen uittreding uit GR Stedendriehoek en raad verzoeken toestemming te verlenen om de definitieve wijziging GR vast te stellen; 3. Raden: besluit tot uittreding GR Stedendriehoek, verlenen toestemming burgemeester om uit te treden, verlenen toestemming aan college tot vaststelling definitief ontwerp; 4. Burgemeesters: (definitief) besluit tot uittreding GR Stedendriehoek; 5.

Colleges: (definitief) besluit tot wijziging GR Stedendriehoek; Het besluit tot uitreden van burgemeesters en gemeenteraden heeft te maken met het feit dat de gewijzigde regeling een ‘collegeregeling’ is. Uittreding heeft geen gevolgen voor de huidige rol van burgemeesters en gemeenteraden binnen de regio, omdat er nu al geen bevoegdheden van burgemeesters of gemeenteraden zijn overgedragen aan de regio. Gemeenteraden blijven de formele bevoegdheden houden voor het indienen van zienswijzen.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

J.P. Wassens

R.C. König