Concept verslag Raad 2021-11-11

NOTULEN VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE EPE d.d. 11 november 2021, 19:00 uur in de raadzaal

Aanwezig: Voorzitter: T.C.M. Horn Griffier: J. Kattenberg Nieuwe lijn: K. Aldemir, A. Vos, B. OosterhoffPieters, R.A.J. Scholten, R. de Vries CDA: B. Hendriks, H. van Elst-van den Esschert A.H. Oortgiesen, Z. van der Weerd VVD: M. Kerkmans, E. de Vries SGP/CU: H. Boon, F. de Ruiter D66: H. de Goede, A.H.M. van Loon, GroenLinks: W. Baltus, J.W. van der Baan Dorpspartij: R.R. van der Vlies PvdA: H.R. Boer-Bruin Gemeentebelangen: G.J.J. van Limburg Epe Liberaal: J.W. Vos

Verder aanwezig: Wethouders: de heren Aalbers en Visser en mevrouw de Waard-Oudesluijs

Gemeentesecretaris: C. Kats

Met kennisgeving afwezig: Mevrouw G.W.M. van de Schepop en de heer W. van den Berg

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE EPE d.d. 11 november 2021 4. Opening / mededelingen De voorzitter: Goedenavond dames en heren, ik heropen de vergadering. De vergadering die met name toegespitst is op de begroting, de programmabegroting 2022-2025 waarop wij afgelopen maandag de eerste termijn hebben gedaan, eerste termijn raad en eerste termijn college. Het was volgens mij een goede avond dus, nou, er zijn moties en amendementen ingediend, daar gaan we straks mee verder, tweede termijn. En aan het eind van de avond hopen we ook de begroting goed te keuren. Er zijn voor vanavond, de elfde van de elfde, twee afmeldingen. Dat is de heer Van den Berg van SGP/ChristenUnie en mevrouw Van de Schepop van Nieuwe Lijn. En ik kijk even of de rest dan … Ja. Dat betekent dat we 21 van de 23 leden aanwezig zijn. Dank. 5.

6.

Vaststelling raadsagenda Dan gaan we naar, nou niet naar punt vijf want dat is abusievelijk opgenomen. Vragen raadsleden

De voorzitter: Dan gaan we naar punt 6: vragen van de raadsleden. En er is één vraag aangekondigd en de heer De Ruiter namens SGP/ChristenUnie zal daar een vraag over stellen, over de huisvesting van vluchtelingen. Mijnheer De Ruiter, gaat uw gang.

1

De heer De Ruiter: Voorzitter, dank u. Wij allen hebben recentelijk de beelden waarschijnlijk wel gezien vanuit Afghanistan. Dit kan bijna niemand zijn ontgaan. Ongelofelijk triest en zeer verontrustend. Mensen op de vlucht voor het Taliban-regime. Burgers van Afghanistan welke voor het Westen en dus ook voor Nederland hun steentje hebben bijgedragen voor een beter leef- en werkklimaat in hun eigen land moeten nu ook op de vlucht. In Nederland worden de personen welk het land hebben kunnen ontvluchten ondergebracht, in opvangcentrums zoals Ter Apel. Deze centra zijn overvol en een betere verdeling over Nederland is dus zeer gewenst. De landelijke overheid is drukdoende om tijdelijke opvangplekken voor deze vluchtelingen te zoeken. Deze vraag zal naar alle waarschijnlijkheid naar vele gemeenten zijn verzonden. Onze fractie vraagt het college of er ook een verzoek is binnengekomen bij het college van B&W om eventueel vluchtelingen uit Afghanistan in onze gemeente te huisvesten. Zo ja, is er ook al nagedacht of er eventueel een tijdelijke locatie beschikbaar is waar vluchtelingen op een menswaardige manier tijdelijk kunnen worden gehuisvest? We denken daarbij niet aan woningen maar leegstaande panden en gebouwen welke mogelijk in aanmerking komen voor een andere bestemming.

En zo nee, staat het college open om vluchtelingen in onze gemeente te huisvesten als dit verzoek vanuit de landelijke overheid naar ons toekomt? In het verleden is de kampeerboerderij de Berghoeve in Wissel al eens een keer voor gebruikt. Dit noemen wij even als een voorbeeld. Maar wij hopen dat er geïnventariseerd zou kunnen worden welke mogelijkheden er zijn in de gemeente Epe. Deze inspanningsverplichting mogen wij onszelf toch wel opleggen voor de vluchtelingen in nood? De fractie van de SGP/ChristenUnie ziet uit naar het antwoord van college. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw De Waard namens het college. Mevrouw De Waard: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, als gemeente Epe hebben we die vraag ook gehad en we zijn voortvarend met die vraag aan de gang gegaan. COA wilde van ons graag een locatie waar meer mensen, grote groepen gehuisvest konden worden. Wij hebben ambtelijk en bestuurlijk een inventarisatierondje gedaan en we hebben vervolgens, want wij zijn zelf geen eigenaar natuurlijk van een groot gebouw, we hebben vervolgens gebeld met eigenaren en daarbij zijn we terechtgekomen ook bij het Fletcher Hotel hier in Epe. En zij gaven aan dat ze heel graag mee wilden werken aan opvang van vluchtelingen. Maar, gaven zij aan, liever niet in Epe.

Zij hebben hier in de buurt nog twee andere hotels en gaven de voorkeur naar één van de andere gemeenten waarop er direct geschakeld is met onder andere Nunspeet. En Epe en Nunspeet hebben samen opgetrokken en hebben het mogelijk gemaakt om in het Fletcher in Vierhouten, de Mallejan, wellicht bekend, om die in te richten voor vluchtelingen. Fletcher is zo genereus geweest om zeg maar de mensen die daar geboekt hadden om te boeken naar Epe en ambtelijk is er veel ondersteuning geweest naar Nunspeet toe en eigenlijk trekken we die kar met meerdere gemeentes, ambtenaren, vrijwilligers, dus de opvang is geregeld. Niet in onze gemeente, wel in samenwerking met onze gemeente. Dus, ja wij dachten dat we daar goede, ja, bijdrage aan geleverd hebben. En ik hoor u aangeven: vluchtelingen uit Afghanistan. Ja, die komen nu natuurlijk heel veel naar Nederland waardoor het heel erg overloopt in opvanglocaties, maar in ons geval zien we nu geen mensen uit Afghanistan komen maar dat het wat doorgeschoven wordt. Dus ja. En tot de eerste week van januari is dat dan nu geborgd. De voorzitter: Dank u wel voor het uitgebreide antwoord. Ik kijk even naar de heer De Ruiter of die ook tevreden is met het antwoord. De heer De Ruiter: Meer dan tevreden. Maar ook zeker als we dan samenwerken met andere gemeenten dat doet ons deugd dat op die manier als buurtgemeenten samen de schouders eronder zetten.

Dank u wel. De voorzitter: Goed, dank, u ook voor de vraag. 7. Vaststelling Lijst ingekomen stukken

2

De voorzitter: Dan zijn we bij punt 7: vaststelling lijst ingekomen stukken van 11 november. U heeft die natuurlijk gekregen als onderdeel van de stukken. Is er iemand ... We krijgen een herhaling. Dank. Is er iemand die iets op de lijst van ingekomen stukken wil melden? De heer De Vries, Nieuwe Lijn. De heer De Vries: Voorzitter, dank u wel. In algemene zin heb ik een opmerking, als u mij dat toestaat. En ik wilde graag iets zeggen over de zienswijze over Teuge. En ik wilde graag twee ingekomen stukken weer doorgeleiden naar de commissievergadering. In algemene zin, voorzitter: het college voorziet ons van hele goede informatie vanavond via verschillende informatienota's, waarvoor hartelijk dank. Het is alleen jammer dat op deze wijze zulke belangrijke informatie, ja, eigenlijk niet de plek krijgt die het verdient, namelijk een goede behandeling. Bijvoorbeeld de voortgangsrapportage is toch wel echt een stuk waarvan wij zouden zeggen: nou, daar zouden we in een commissie nog eens in ieder geval bij stil willen staan. Dus in algemene zin zou ik willen vragen of een agendacommissie of Presidium of misschien zelfs al voor de nieuwe raad nog eens wil nadenken over de wijze waarop we dit soort belangrijke informatienota's gaan behandelen. Een tweede is, als dat mag voorzitter, de zienswijze over Teuge.

Ik heb hem vanmiddag toegestuurd gekregen, hij zat aanvankelijk niet bij de stukken. En ik moet u zeggen dat ik graag een compliment maak aan het college en de wethouder voor de inhoud van de zienswijze die naar de provincie is gestuurd waar het gaat over de overlast die het college wil voorkomen en beperken voor het zuidelijk deel van de gemeente, waar het gaat om het dorp Vaassen met name. Maar ook alle andere inzichten die daarin staan die geven mij heel veel vertrouwen dat het college dit onderwerp, van Teuge, ook in relatie met vliegveld Lelieveld ontzettend ... Ik hoor stemmen, voorzitter, maar mijn vrouw zegt dat ik daar al jaren last van heb. Maar ik wil daar graag mijn complimenten uitspreken aan het college. Ik heb het volste vertrouwen in hoe u dit met elkaar hier oppakt. En dan twee andere zaken. Wij wilden graag het voorstel over de evaluatie van het minimabeleid naar de commissie teruggeleiden. We hebben onvoldoende gelegenheid gehad om dat te bekijken en te bespreken. Het is een belangrijke evaluatie van 25 pagina's, dus wij willen graag dat in de commissie terug hebben. Niet omdat we er kritiek op hebben maar juist omdat we zo blij zijn dat hoe we hier in Epe daarmee omgaan. En we willen graag het terug naar de commissie geleiden en wij zullen daar ook een aantekening daarvoor maken.

En dat is het voorstel waar het gaat over de uitspraak beroep stemmingsplan inritten Rutgershof in Epe, willen we ook graag in de commissie gaan bespreken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. In algemene zin is nou juist de lijst ingekomen stukken een instrument om u de gelegenheid te geven om zo nodig daar opmerkingen over te maken of zoals u nu bij de laatste twee stukken doet om dat naar de commissie toe te verwijzen. U kent daar de procedure voor. Dus dat komt daar vanzelf via de agendacommissie. Maar het is ook wel goed gebruik, tenminste ik hoop dat dat hier ook zo is en anders dan maken we daar een gebruik van, dat we als raad straks bijna raad die bijna opstapt nog eens even terugkijkt en een evaluatie doet met alle dingen die goed gingen in proces en alle dingen die verbeterd kunnen worden. Want dat kunnen weer aanbevelingen zijn voor de nieuwe raad om het weer een stukje beter te doen. Dus als u daar over de lijst ingekomen stukken en hoe de informatievoorziening, als daar verbeterslagen nodig zijn dan horen wij dat graag. Dan pakken we dat mee. Ik kijk even zienswijze Teuge daar heeft u verder geen vragen over gesteld, alleen complimenten dus die worden zeker in ontvangst genomen. Dank. Zijn er anderen die over de lijst ingekomen stukken iets te melden hebben? Zo niet, dan stellen we hem vast zoals hij ook is voorgesteld. 8.

Vaststelling notulen en besluitenlijst raadsvergadering 14 oktober 2021 De voorzitter: En zijn we inmiddels aangekomen bij punt 8 van de vergadering: vaststelling notulen en besluitenlijst van de raadsvergadering van 14 oktober jongstleden. Er zijn bij de griffie geen wijzigingen binnengekomen dus ik ga ervan uit dat iedereen tevreden is met hoe de notulen en besluitenlijst is opgesteld. Ja? Dank daarvoor. 9. Programmabegroting 2022-2025, tweede termijn 3

De voorzitter: En dan zijn we alweer aangekomen bij het hoofdmaal van vanavond, punt 9: begroting 2022-2025, tweede termijn. En u weet, de raad wordt voorgesteld programmabegroting 2022-2025 vast te stellen, dat is het besluit waar we het over hebben. In eerste termijn heeft u toelichting gegeven, een algemene toelichting maar ook moties en amendementen ingediend. Ik wil u eerst vragen om te kijken of er iets gewijzigd is of dat er iets aan te vullen is op de moties en amendementen. En daarna, daar kunt u alvast over nadenken, nog even een ronde maken over wat zijn de thema's waar u met uzelf, met de raad zelf, in debat wil vanavond, want dan kunnen misschien die dingen koppelen en dan krijgen we vanzelf wel datgene wat nodig is om aan het eind van de avond de begroting vast te stellen. Allereerst even de moties en amendementen. Ik kijk even eerst naar de amendementen A1 en A2. A1 is CDA Groene Slinger, ik kijk naar mevrouw Hendriks, daar is niks aan gewijzigd? Nee, dan blijft die staan zoals die is ingediend. En A2 GroenLinks stimulering woningbouw, mevrouw Baltus, GroenLinks. Mevrouw Baltus: Ja dank u wel voorzitter. Er zijn een tweetal aanvullingen geweest onder het kopje besluit en ik denk dat het goed is om die twee aanvullingen even voor te lezen. En de rest is onveranderd. De voorzitter: Gaat uw gang, leest u het nieuwe besluit even voor.

Mevrouw Baltus: En wilt u dat ik het hele besluit voorlees of alleen de aanvullingen? De voorzitter: Leest u toch maar even het hele besluit voor, volgens mij is het niet zo lang. Mevrouw Baltus: Dat doe ik graag voorzitter, dank u wel. Besluit de programmabegroting 2022-2025 te wijzigen zodanig dat: er 25.000 euro beschikbaar wordt gesteld zodat het college voor het zomerreces 2022 een onderzoeksrapportage kan opstellen en deze met aanbevelingen aan de raad kan voorleggen. In deze onderzoeksrapportage komen de volgende punten aan de orde; onder welke voorwaarden kan actieve grondpolitiek een ondersteuning geven voor het realiseren van voldoende betaalbare woningen; een inventarisatie of, en op wat voor wijze, zelfbewoningsplicht is in te voeren voor een aantal jaren bij de verkoop van koopwoningen in de goedkope en middeldure prijsklasse om te voorkomen dat deze door beleggers worden ingezet als huurwoning of als dure huurwoning; of er mogelijkheden zijn om voorrangsbeleid in te voeren voor inwoners, die al enige tijd ingeschreven staan of een historische binding hebben, bij nieuwbouwprojecten.

En als nieuwe twee toevoegingen: de mogelijkheden met betrekking tot erfpacht te onderzoeken om daarmee de huizenprijs en de woonkosten te verlagen; andere beleidsmogelijkheden die bijdragen aan het bereiken van een zo groot en gevarieerd mogelijk woningaanbod voor de gemeente Epe in kaart te brengen. Deze uitgaven 25.000 euro komen ten laste van de reserve bouwgrondexploitatie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En daarmee is ook deze gewijzigde, het gewijzigde amendement onderdeel van de beraadslagingen. Goed dat u hem even heeft voorgelezen, dan zijn we er weer allemaal in thuis, waar het over ging. Dat was A2, dan gaan we naar de moties. Motie M1, zoals ze zo netjes genummerd zijn, door de griffie. Dorpspartij over de referendumverordening. Heeft u die nog ... De heer Van der Vlies: Er zijn, dank u voorzitter, er zijn nog geen wijzigingen op gekomen maar we hadden de vraag gesteld in de eerste termijn in het kader van de haalbaarheid van de datums die we opgenomen hadden in deze motie en daar wacht ik nog even op het antwoord wat we nog gaan krijgen van nu, denk ik. We hebben verder geen wijzigingen tot nu toe hier aangebracht. De voorzitter: Nee, dank. Misschien is het handig als ik meteen het antwoord geef dan is dat, kunt u dat meenemen in de verdere beraadslagingen.

We hebben inderdaad zoals u gevraagd heeft bij een aantal gemeentes naar gevraagd, Geleen, Amsterdam, Schouwen-Duiveland, doe ik even uit mijn hoofd. En over het algemeen, de kortste was vijf maanden en de langste was een jaar. En dat heeft ook te maken met het feit dat dat ze ook wel, dat ze ook allemaal gezegd hebben: zo’n participatieverordening moet 4

ook, of zo’n referendumverordening, sorry, moet ook echt voor de zienswijze ook bij de inwoners worden teruggelegd. Dat bepaalt het ook. Nou ik geloof dat ik de vorige keer uit mijn hoofd zes maanden zei dus nou dat, ik vond dat toch nog een redelijke schatting van mij. Maar het is goed dat u die vraag nog stelt want dan hebben wij ook wat meer onderbouwing. Maar gaat u dus echt uit van zeg maar een half jaar tot een jaar. Dan horen we later wat u met … Of heeft u daar nu een opmerking over? De heer Van der Vlies: Nee, dan zullen we later als het aan de orde gaat komen nog even schorsing vragen dat we de datum even aanpassen daarvoor. De voorzitter: Prima, dan krijgen we dat op het moment dat we daaraan beginnen. De tweede M2, ook van de Dorpspartij. Nederlandse vlag in de raadzaal. Mijnheer Van der Vlies. De heer Van der Vlies: Er zijn verder geen wijzigingen in aangebracht en we hadden gevraagd om dat, we kregen door van de griffie dat alleen Dorpspartij dat was, maar dat was ook met GemeenteBelangen wordt die samen ingediend. En dat is inmiddels aangepast dus. Verder geen wijzingen in aangebracht. Dank u. De voorzitter: Dank, dus daar is een extra indiener in de fractie van de GemeenteBelangen. Dan gaan we naar M3, dat is een motie van GemeenteBelangen zelf over de huishoudelijke hulp Wmo. De heer Van Limburg. De heer Van Limburg: Ja dank u wel voorzitter.

Nee geen wijzigingen, we wilden kijken hoe de raad daarover denkt. Dank u wel. De voorzitter: Oké, u ook dank. Dan blijft hij ook gewoon staan. Dan kijken we bij M4 de motie Frisse Scholen van de VVD. Mevrouw De Vries. Mevrouw De Vries: voorzitter, die wordt naar aanleiding van de inbreng van het college ingetrokken. En wij willen het college danken dat ze zo voortvarend met dit onderwerp aan de slag zijn gegaan. En toevallig kwam dat even samen in de eerste termijn. De voorzitter: Heel mooi, heel mooi, daar hebben we ook deze gesprekken met elkaar voor. Dan zijn we bij M5 en dat lijkt mij een nieuwe motie dus volgens mij heeft de SGP/ChristenUnie een nieuwe motie om in te dienen. Klopt dat? Mijnheer De Ruiter. De heer De Ruiter: Dat is juist, voorzitter. De voorzitter: Misschien is het goed als u die nu indient want dan is hij onderdeel van de beraadslagingen en dan kunnen we hem straks gebruiken. Kijk, u wordt geholpen. Nee, leest u hem maar even voor. Ik denk ... Ja, leest u hem maar even voor. De heer De Ruiter: De gehele motie? Dus dat komt dan straks in mijn betoog niet weer terug? Wat wilt u? Want ik had hem als onderdeel van mijn betoog meegenomen. De voorzitter: Ja, dat kan ook.

Dat is mij om het even maar ik dacht dan hebben we straks tenminste alle moties op een rijtje en dan kunnen we daar ook gezamenlijk want ik denk dat het verstandig is om bijvoorbeeld de moties over de woningbouw om die gezamenlijk te behandelen. Sorry, het amendement en de motie. Dus ik denk dat het voor de raad makkelijker is als u hem nu indient. De heer De Ruiter: Prima. Onderwerp: splitsing woningen. De raad van de gemeente Epe, in vergadering bijeen op jongslede 8 en nu 11 november. Gehoord de beraadslagingen, constaterende dat: één, er in ons land, onze regio en onze dorpen een grote woningopgave ligt om te voorzien in betaalbare woningen. 5

Twee, op basis van de geldende bestemmingsplannen woningsplitsing niet overal mogelijk is en ook de beleidskader met voorwaarden ontbreekt. Drie, veel woningen geschikt te maken zijn voor woningsplitsing zowel in het buitengebied als in de kernen en vier, de Provinciale Staten van Gelderland zelfs zeer recent een handleiding hebben opgesteld om woningsplitsing te stimuleren en te reguleren. Is van mening dat: één, het baart ons zorgen dat wanneer we niet snel maatregelen nemen een betaalbare en passende woning voor bijvoorbeeld starters en senioren niet bereikbaar is. Twee, Epe een gemeente moet zijn en blijven waar voldoende betaalbare woningen beschikbaar zijn. Drie, woningsplitsing zowel sociaal als landschappelijk veel voordelen heeft. En vier, mensen uit het buitengebied de kans krijgen in de buurt te blijven wonen. Vijf, er door splitsing meer mogelijkheden ontstaan voor meergeneratiewoningen en mantelzorg. En zes, er minder verstening in het buitengebied optreedt, waardoor dorpsranden van de kleine kernen het groene karakter in het buitengebied behouden blijven. Roept het college op om voor 1 maart: één, inzage te geven in de mogelijkheden voor woningsplitsing op basis van het huidige beleid.

En twee, de voor- en nadelen bij verruiming van de mogelijkheden voor woningsplitsing te inventariseren zodat een juiste afweging kan worden gemaakt voor eventueel nieuw of aangepast beleid in 2022. En gaat over tot de orde van de dag. En dat wordt mede ingediend door alle partijen. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dat is een ruime indiening, zal ik maar zeggen. Zeker. Daarmee maakt ook deze motie onderdeel uit van de beraadslagingen. Dank. Dan weet, is mij in het oor gefluisterd dat ook de Partij van de Arbeid ook een motie heeft, ook over wonen en wonen in onze mooie gemeente. Gaat uw gang, mevrouw Boer, PvdA. Mevrouw Boer: Dank u wel, voorzitter. Het onderwerp is transformatie van leegstaande winkelpanden naar woonruimte.

De raad van de gemeente Epe, in vergadering bijeen op 8 en 11 november, gehoord de beraadslagingen, constaterende dat: er in ons land, onze regio en onze dorpen een grote woningopgave ligt om in betaalbare woningen te voorzien; langdurige leegstand van winkelpanden in de centra van onze gemeente al jaren een toename laat zien; de gemeente Epe streeft naar compacte en levendige centra voor onze inwoners en toeristen; de raad op basis van de leegstandswet een leegstandsverordening kan vaststellen en de VNG hiervoor een modelverordening heeft gemaakt; de VNG dit ziet als een instrument waarmee de gemeente actief leegstandsbeleid kan voeren en zo druk op eigenaren kan verhogen om actie te ondernemen; de leegstand mogelijk nog meer verslechtert ten gevolge van de coronacrisis, achterblijvende economische ontwikkelingen en de sterke toename van online bestellingen.

Van mening dat: langdurige leegstand van winkelpanden of panden onwenselijk is omdat dit slecht is voor de sfeer en leefbaarheid; renovatie en of herbestemming van langdurig leegstaande panden in de centra en of herbestemming een instrument kan zijn om bij te dragen aan de grote woningopgave; Epe een gemeente moet zijn en blijven waar voldoende betaalbare woningen beschikbaar zijn in alle segmenten, zowel huur- als koopwoningen; er nu daadkracht is vereist, omdat er grote tekorten zijn aan woonruimte; transformatie van leegstaande winkelpanden panden kan bijdragen aan de versterking van het aanbod op de woningmarkt en het compact en levendig houden van onze centra. Roept het college op om: te inventariseren welke winkelpanden momenteel in de gehele gemeente Epe ongebruikt zijn en in aanmerking komen om getransformeerd te worden naar woonruimte; te onderzoeken of een leegstandsverordening een goed instrument is om sneller te kunnen voldoen aan onze woningopgave en te zorgen voor compacte en levendige centra in de gemeente Epe. En gaat over tot de orde van de dag. Deze is mede ingediend door SGP/ChristenUnie, GroenLinks, VVD en D66. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee maakt ook deze motie onder de noemer M6 onderdeel uit van de beraadslagingen. Mevrouw Boer, is er nog iets wat u wil toevoegen? Mevrouw Boer: Ja, ik dacht dat er nog ...

Nieuwe Lijn wil ook graag mee indienen.

6

De voorzitter: Dan nemen we die ook mee als indieners. Dank. Dan heb ik ook begrepen dat de VVD nog een motie heeft. Mevrouw De Vries, aan u het woord. Mevrouw De Vries: Ja, voorzitter dank u wel. De motie heet meten is weten en heeft betrekking op de externe gelden die gereserveerd zijn voor de ondersteuning van de ambtelijke dienstverlening. Constaterende dat: de verbetering van de ambtelijke dienstverlening een onderwerp is dat aandacht verdient van het gehele gemeentebestuur; de verwachting daarnaast reëel is dat het werk voor de gemeente Epe zal toenemen; het college duidelijk heeft gemaakt, dat zij er nog niet in geslaagd is om een gedegen analyse te maken van de knelpunten, waardoor extra geld voor ambtelijke inzet noodzakelijk is; er door het college daar vooruitlopend op de extra ambtelijke inzet ruim 2,3 miljoen incidentele gelden voor heeft gereserveerd en voor ruim vijf ton structureel, bijna zes ton overigens, maar goed; dit zeer forse bedragen zijn en het thans nog niet duidelijk is of deze bedragen noodzakelijk zullen zijn; de totale personeelslasten op dertien en een half miljoen zijn begroot naast deze extra kosten voor extra incidentele en structurele inzet. En verzoekt het college de noodzaak en doelmatigheid eerst gedegen te onderzoeken, voordat deze extra gelden ten behoeve van de extra inzet van ambtelijke ondersteuning ter beschikking worden gesteld.

En punt 2: de voortgang en uitkomsten van deze analyse, deze gedegen analyses met de gemeenteraad te delen. En gaat over tot de orde van de dag. En de motie wordt mede ingediend door D66, neemt u mij niet kwalijk. De voorzitter: Nee, dat doet u mooi. Dank daarvoor, daarmee is deze motie ook onderdeel van de beraadslagingen van vandaag en heeft het nummertje M7 gekregen. Dan zijn we weer allemaal thuis en dan zijn alle moties ook en amendementen ook voor de kijkers thuis ook inzichtelijk in het systeem. Omdat het slotje er dan afgehaald kan worden. Mooi. Daarmee zijn natuurlijk een aantal thema’s waar woningbouw, wonen slash woningbouw duidelijk één van is. Eén van de dingen waar we het met elkaar over moeten hebben. Zijn er andere onderwerpen los van datgene wat er ingediend is aan amendementen en moties die u graag met elkaar wilt bediscussiëren? Waar het debat over zou moeten gaan? Mevrouw Hendriks, CDA. Gaat uw gang. Mevrouw Hendriks: Ja voorzitter, dank u wel. Wij hebben een meer wat algemener betoog refererend naar de eerste termijn, dus niet specifiek per thema. Ik weet niet of dat een probleem is. De voorzitter: Nou, als u het woord vraagt krijgt u dat van mij en dan doet u ermee wat u wilt natuurlijk maar ik probeerde even langs de lijn die we afgesproken hebben om te kijken of we in tweede termijn echt het debat met elkaar kunnen voeren of we dat kunnen doen.

Maar als er partijen zijn die eerst en ik denk dat SGP/ChristenUnie dat ook aan wil geven, mijnheer Boon? De heer Boon: Nou, in ons betoog dan gaan we natuurlijk ook wel reageren op de amendementen en moties maar onderwerpen die wij even voor het voetlicht willen halen dat zijn de energietransitie en het restafval. De voorzitter: Verstond ik restafval? Ja, dank. Energietransitie en restafval. Dan nemen we die ook mee langs naast woningbouw. De heer De Goede, D66. De heer De Goede: Ja dank u voorzitter. Eén van de onderwerpen komt over twee drie weken terug, wonen zullen we het ongetwijfeld over hebben. Maar wij willen het ook nog even over het natuurinclusief boeren en het behoud van ons landschap hebben met alle ontwikkelingen van zonneweides en andere dingen die op ons afkomen, zouden we toch ook dat gesprek willen voeren met onze collega’s. De voorzitter: Natuurinclusief, inclusieve landbouw. Is dat de goede vertaling daarvan? De heer De Goede: Natuurinclusieve landbouw en behoud van het landschap.

7

De voorzitter: En behoud van het landschap. Mooi. Zijn er nog andere onderwerpen die we niet mogen vergeten vandaag? Nee? Dan houden we het hier even bij. Ik denk voldoende om de avond zinvol door te brengen met elkaar. Ja, dan denk ik toch maar dat ik eerst maar even kijk of er nog fracties zijn die in algemene zin iets willen zeggen over de eerste termijn. En dan begin ik daar toch maar even bij mevrouw Hendriks van het CDA, want u heeft dan toch per ongeluk als eerste uw hand opgestoken. En daarna Nieuwe Lijn en daarna de heer Vos, Epe Liberaal. Mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks: Voorzitter dank u wel. Fijn dat we deze mogelijkheid krijgen. Wij willen in deze tweede termijn graag gebruik maken om te reageren op de uitspraken van collega’s in de eerste termijn zoals ik al gezegd had. En ik zal het niet te lang maken want daarna hebben we natuurlijk nog wat tijd nodig voor ons jaarlijkse kleinigheidje. U bent er natuurlijk vast wel nieuwsgierig naar, dat snap ik wel. Ten eerste willen wij natuurlijk reageren op de inbreng van Nieuwe Lijn in de eerste termijn. Uw betoog staat online dus wij hebben het nog goed kunnen lezen om te zien wat of we het nou wel goed begrepen hebben want wij waren wat in verwarring afgelopen maandag. Maar we hebben het inderdaad goed gehoord: u heeft het goed voorgedragen, dank u wel.

Want u start uw betoog dat er een stijging van de woonlasten is van twaalf procent. Die zit in de begroting en u lijkt het koppelen aan het verdwijnen van de sportsubsidie van honderd euro per kind en het verdwijnen van de woonlastenverlichting van vijftig euro. Volgens ons is dit bij lange na geen twaalf procent woonlastenstijging en voor een partij die zichzelf geen oppositiepartij noemt vinden wij dit nogal een bijzondere en geframede uitspraak. Zeker ook omdat wij allemaal weten dat deze sportsubsidie en de woonlasten tijdelijke bijdrages waren aan onze inwoners. Maar stel nou toch dat we die sportsubsidie hadden doorgezet, dan moet dat wel weer ergens uit betaald worden. En dat hadden we inderdaad kunnen doen door diezelfde woonlasten te laten stijgen. En de vraag is of dat de juiste keuze is. Want ten eerste heeft er dus nog geen evaluatie plaatsgevonden over die sportsubsidie, dus of het echt het effect heeft wat beoogd is, dat weten we niet. Het tweede: voor de minima in onze gemeente zijn voldoende regelingen om bijvoorbeeld contributie te betalen en die regelingen zoals bijvoorbeeld het kindpakket en de meedoenregeling. En als laatste, er zijn natuurlijk ook heel veel gezinnen in onze gemeente die geen kinderen onder de achttien hebben en die worden dan wel extra belast, nou ja, door deze sportsubsidie.

Dus wij staan er dan ook helemaal achter dat de sportsubsidie niet voortgezet wordt in deze tijd. En dat u daarover gaat mopperen en klagen dat doet ons een klein beetje denken aan een klein kind wat zijn zin niet krijgt en nu gaat stampvoeten op de vloer en dat is sowieso wel een beetje het gevoel wat wij krijgen bij uw betoog, want u schikt zich makkelijk in de slachtofferrol. Nu de dominantie van Nieuwe Lijn in het college verdwenen is switcht u net zo makkelijk naar de rol van slacht. De woorden van: het heeft toch geen zin om amendementen in te dienen en we zijn niet gevraagd om de amendementen mede in te dienen zijn hier een voorbeeld van. En u ziet: we hebben het gezien bij onze collega’s van de ChristenUnie/SGP, als er partij met een goed idee komt dan kan het best op een brede steun rekenen door de partijen die positief zaken bekijken. Dus wij zouden zeggen: steek daar uw energie in, volgens mij hebben de inwoners daar veel meer aan. En een klein laatste puntje nog: u sprak over de kostenverhoging door de invoeren van het nieuwe afvalbeleid, dat inwoners eind 2021 mogelijk eenmalig meer gaan betalen. En dat klopt inderdaad en vorig jaar hebben wij daar ook weer samen met de collega’s van de ChristenUnie/SGP een motie voor ingediend, motie M7, waarin het college werd opgeroepen te onderzoeken of er bijvoorbeeld met een voorschot gewerkt kon worden in 2021.

Zoals energiebedrijven ook doen. Met als doel om inderdaad die extra lastenverzwaring eind 2021 wat af te vlakken voor onze inwoners. Deze motie is heeft het gehaald en die is gesteund door de fracties van D66, Partij van de Arbeid, ChristenUnie/SGP en de VVD. En van ons natuurlijk. En niet door Nieuwe Lijn. Dus wij vroegen ons wel af waarom u toen niet meegestemd heeft en nu, een jaar later, hier een punt van maakt in uw betoog. Ik ga verder naar de collega’s van de ChristenUnie/SGP. Het was natuurlijk een kwinkslag dat ik u uitdaagde om een motie op te stellen voor het splitsen van woningen. En wat fijn dat u die motie heeft opgesplitst, die wij natuurlijk ook van harte gaan steunen. En dit past volgens ons helemaal bij het functioneren van een goede raad: wij hebben een raad voor ogen die haar rolt pakt en actiever stuurt als daar aanleiding voor is. En dat is ook wat terugkomt volgende week tijdens de bespreking van de verbeteragenda. Dus heel fijn dat u dat heeft opgepakt. Dan de moties en de 8

amendementen. Nou, de verschillende moties over wonen kunnen op onze steun rekenen. Bij de motie over de splitsen van woningen, of sorry, de moties over het wijzigen van winkels en kantoren naar woningen van de Partij van de Arbeid hebben we nog wel een vraag aan de Partij van de Arbeid: kunt u concreet aangeven welke panden dit betreft, heeft u een concreet voorbeeld, of is dit meer bedoeld om als richting de toekomst deze mogelijkheid te creëren? Dus dat is onze vraag. Het aanpassen van het referendumverordening zullen wij niet steunen. Wat ons betreft zijn er meer mogelijkheden om met inwoners in gesprek te gaan dan alleen het voorstellen van het referendum. Over de motie van de vlag, mijnheer De Vries, komen we straks op terug. En de motie van GemeenteBelangen over de huishoudelijke hulp is erg sympathiek en wij hebben natuurlijk wel begrip voor GemeenteBelangen dat u deze motie indient omdat u natuurlijk geen landelijk partijlijn heeft aan wie u deze oproep kunt doen maar natuurlijk zullen wij deze motie steunen. Over de motie meten is weten zullen wij het antwoord van het college afwachten. Nou en dan, nou, rapapa, tromgeroffel: willen we natuurlijk ook namens de partij van D66 onze dank uitspreken voor de steun van het amendement voor de groene slinger. En u zult natuurlijk begrijpen dat ons jaarlijkse kleinigheidje hier betrekking op heeft.

Het zijn geen groene slingers en ik moet zeggen het is iets groot uitgevallen omdat we het dit keer niet alleen hebben gedaan maar samen met D66. En wij willen graag de groene slinger combineren met historisch erfgoed. En wandelen samen met historisch erfgoed hoort natuurlijk maar één ding bij en dat is een klomp. Ja precies, wandelschoenen maar dan historische wandelschoenen dus een klomp. En wij willen bijvoorbeeld ook heel graag dat de groene slinger of de aansluiting naar klompenpaden langs de Hagedoorns Plaatse loopt. Dus dit jaar geen gebakken bananen of geen theezakjes maar met enige trots geven wij u een paar klompen met de route van de groene slinger erin en wij hopen u te treffen in het dorp Epe met de klompen aan uw voeten en de groene slinger in uw hand. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dank, kijk even of er ... Als u dan ook even omdraait dan kunnen ook de kijkers nog even zien. Ja. Dank u wel. Zo. 37, 38. Ik heb het gekregen hoor. O, jij hebt ook al. Ik hoor dat er iemand nog maatje 39 zoekt. O 42, dat is voor mij goed. Dank, dank voor deze mooie traditie maar ook de mooie invulling van deze traditie en weer helemaal geënt op waar we vandaag ook een besluit over gaan nemen. Dus of u nou een positief of een negatief besluit neemt: wandelen kunt u altijd en dan op klompen.

Dus voor degene die dat niet gewend zijn, zoals ik, zal het meteen eventjes de blarenzalf erbij halen. Dank, dank aan de beide fracties van het CDA en D66. Maar we laten ons niet afleiden voor waar we ook hier vanavond bij elkaar zijn dus na het betoog van mevrouw Hendriks van het CDA was het woord aan de heer De Vries van Nieuwe Lijn. De heer De Vries: Ja voorzitter, dank u wel. Wij hadden inderdaad ook iets nog willen zeggen over de lastenontwikkeling dus goed dat het CDA ons daarop wijst. Misschien toch even goed om uit te leggen hoe we aan bepaalde cijfers komen. Want die hebben we niet zelf verzonnen, die komen van het college. Het komend jaar stijgt de lasten, de woonlasten, met 3,2 procent, hè, 1,7 procent plus die anderhalf procent extra. Dat is 3,2 procent. En op basis van de vragen die de fractie van SGP/ChristenUnie heeft gesteld ook over de woonlastenontwikkeling heeft het college aangegeven dat volgend jaar, dus in 2023 bedoel ik, 2023, de stijging 8,7 procent is. Dat staat in de stukken. Dus als je het over die twee jaren bekijkt, 3,2 en die 8,7 dan hebben we het over een lastenstijging van 11,9 procent. En wij hebben dat heel brutaal afgerond naar twaalf procent want dat is wat helderder. Dus twaalf procent, voorzitter, dat zijn de berichten die het college ons als raad heeft doen toekomen, hebben wij niks verder over verzonnen.

En dat is dan inderdaad die stijging heeft ermee te maken dat die vijftig euro woonlastenverlichting wordt afgeschaft, dat staat ook gewoon in de begroting dus wij verzinnen geen cijfers, wij vertellen gewoon wat er in de voorstellen staan zoals die zijn aangeboden. Voorzitter, dan die ontwikkeling van de subsidie voor jeugd. De voorzitter: Mijnheer De Vries, ik zie een interruptie van mevrouw De Vries, VVD.

9

Mevrouw De Vries: Ja voorzitter, wat mij een beetje triggert vanuit de woordvoerder van Nieuwe Lijn, de heer De Vries, is en daarom snap ik ook de opmerking eigenlijk wel vanuit de CDA-fractie van mevrouw Hendriks. In 2019 heeft de Nieuwe Lijn zelf eigenlijk aan de … is zelf het architect geweest van de verhoging van de ozb. En dat was toen voor de Nieuwe Lijn nadat ze intensief de begroting hadden bestudeerd en intern in hun fractie hadden besproken, een verstandig en evenwichtig besluit. En ik kan toch niet helemaal aan de indruk ontkomen, voorzitter, dat nu ze drie maanden later zelf ervoor gekozen hebben om uit de coalitie te stappen dan grote woorden gebruiken als: het volk heeft honger. En voorzitter, ik begrijp dat niet zo goed. En zou de Nieuwe Lijn dat kunnen toelichten waarom ze drie jaar lang, zeg maar, de structurele verhoging van anderhalf procent ozb-verhoging klip en klaar zonder morren gewoon geaccepteerd hebben, sterker nog ze hebben het mede geïnitieerd en nu we een paar jaar verder zijn en ze zelf geen invloed meer kunnen uitoefenen op de coalitie en op de VVD, niets in ieder geval overkomen demagogisch standpunt innemen van nou dit is toch wel het allerergste en wat overkomt ons nu? Dus ik begrijp de krokodillentranen eigenlijk niet zo goed, voorzitter. De voorzitter: Dank.

Laten we proberen de interrupties een beetje kort te houden want dat komt het debat alleen maar ten goede. De heer De Goede, nu of daarna? Daarna. De heer De Vries, Nieuwe Lijn. De heer De Vries: Voorzitter, de verandering zit hem niet in het feit dat wij wel of niet deel uitmaken van de coalitie. De verandering zit erin dat de financiële situatie in de gemeente Epe veranderd is vanwege de herverdeling van het gemeentefonds. We hebben in 2019 als gemeenteraad gezegd: er komen behoorlijk zware tijden op ons af, er is heel veel onzekerheid. We hadden toen nog heel grote problemen met de jeugdzorggelden, we hadden grote problemen met de herverdeling die toen nog op 75 euro per inwoner ingeboekt was, nu op vijf, dat zijn de veranderingen. Dus toen wij dat in 2019 met elkaar hebben afgesproken was dat onder de situatie, de financiële situatie en de dreiging van toen. Dat is inmiddels veranderd. Wat wij bij de perspectiefnota al hebben aangegeven indertijd bij monde van mevrouw Oosterhoff nog namens Nieuwe Lijn is dat wij toen al hebben aangegeven: betekent dat niet dat we wat dat betreft ook voorzichtiger of wat minder voorzichtig hoeven te zijn, gelet op het feit dat doe herverdeling er nu aan zit te komen.

Dus voorzitter, niet de coalitie of Nieuwe Lijn is veranderd maar de feitelijke situatie waarvan wij zeggen als wij nu kijken is daar ruimte en geef dan die ruimte ook als dat kan terug aan de inwoner. En die anderhalf procent gaat het ons om, dus niet om het inflatiepercentage, hebben we ook al een paar keer gezegd volgens mij, het gaat om die anderhalf procent, geef dat terug want dat is nu niet meer nodig. En als wij zien hoe wij op dit moment in staat zijn om grote reserveringen te doen, als u ziet hoe wij in staat zijn om grote investeringen te doen, dan vinden wij dat alleszins verantwoord. Dus heeft niets met coalitie te maken, we hebben het vanaf het begin van dit jaar al gezegd en wij herhalen dat: het zijn de financiële omstandigheden die er veel anders uitzien dan een jaar geleden, of in 2019. Voorzitter ... De voorzitter: Dat leidt nu tot een reactie van mevrouw De Vries. Probeert u het kort te houden dan ... Mevrouw De Vries: Een korte reactie, voorzitter. Wat mank gaat in het betoog van de Nieuwe Lijn is hele simpele, namelijk de herijking van het gemeentefonds is namelijk niet iets nieuws, dat speelde ook al in 2019. In 2019 is al aangekondigd: jongens let op. En wat wij in Epe altijd doen met de collegeleden die daarvoor aan de lat staan en die daar niet voor weglopen is dat ze op een zorgvuldige wijze de raad meenemen in toekomstige trends.

En dat is nou precies wat ik het demagogische element vind, dat neemt de Nieuwe Lijn nu niet mee, voorzitter. En dat vind ik spijtig van een bestuurderspartij die vijftig jaar weet hoe je op een financiële gezonde wijze de begroting, zeg maar, moet bewaken. De voorzitter: Mijnheer De Vries, gaat u door met uw termijn. De heer De Vries: Ja voorzitter, u staat wel dit soort opmerkingen steeds toe dus prima wat mij betreft, maar voor alle duidelijkheid: het was juist zo in 2019 dat er enorme kortingen op de gemeente afkwamen

10

en daar werd meteen op gereageerd door te zeggen van dan moeten wij nu inderdaad als gemeente ervoor zorgen dat we die zaken goed kunnen weerleggen op het moment dat het gaat gebeuren. Nu blijkt dat het anders is, er is nogal een verschil of je 75 euro per inwoner uit het gemeentefonds minder krijgt of vijf euro. Dat is nogal een verschil. Er werd toen rekening gehouden met grote bedragen. We gingen ervan uit hier in Epe dat het om miljoenen structureel minder ging. Dat blijkt nu allemaal mee te vallen. We hadden toen grote zorgen over de jeugdzorg. Dat is inmiddels ook door het Rijk in belangrijke mate gecompenseerd. Dus de zorgen van 2019 zijn niet te vergelijken met de financiële situatie van dit moment. Dus voorzitter, ik vind het prima hoor, dat we nog een paar maanden doorgaan met het beschadigen van Nieuwe Lijn, ik zou zeggen veel plezier ermee. Wij zijn niet demagogisch, wij zijn consequent zowel financieel als in onze inbreng hier in de raad. Voorzitter, dan ... De voorzitter: Mijnheer De Vries, mijnheer De Vries, laten we vooral eventjes proberen, niet u maar de hele raad, om vandaag over de begroting te hebben, over de inhoud en niet te veel over wat iemand in het verleden daar wel of niet van gevonden wordt heeft gevonden of misschien ten onrechte wordt verweten dat die dat gevonden heeft.

Ik zie nog een interruptie van de heer Vos, gaat het op dit thema? Ja, mijnheer Vos, Epe Liberaal. De heer Vos: Ja, dank u wel voorzitter. Ik wilde even refereren aan toch een voorzichtige uitnodiging ook die ik in mijn eerste termijn heb gedaan want ik volg het betoog van wat de heer De Vries hier van Nieuwe Lijn houdt en zijn inzicht of voortschrijdend inzicht waarbij misschien in het verleden genomen besluiten en beslissingen dat die nu, ja, misschien niet meer zo valide zijn en wel eens onder het licht genomen kunnen worden. Nou, daar hebben wij deze raad in deze gemeente bepaalde middelen voor, dat zijn zogenaamde wat zachtere middelen dan pak je de motie of een harder middel dan pak je een amendement. En er wordt hier nu een discussie gevoerd over een punt wat is aangezwengeld met misschien wel logisch inzicht maar waarbij geen enkel amendement of motie of iets aan ten grondslag ligt. Dus we hebben het hier puur theoretisch over wat wel is of niet is, maar deze hele discussie gaat aan deze hele begroting helemaal niets veranderen. En in het mijn eerste termijn heb ik toch Nieuwe Lijn voorzichtig uitnodiging gegeven om dan er toch iets mee te doen.

Ja, dat is niet gedaan, dus inhoudelijk misschien heel leuk en misschien heeft één van de twee wel gelijk maar een discussie zoals deze gaat vanavond niks veranderen aan deze begroting en dat vind ik zo jammer van deze discussie die we nu voeren. De voorzitter: Dank. Ik kijk toch even naar de heer De Vries of die daarop wil reageren en anders ga ik voor een andere interruptie naar de heer De Goede. Nee? Mijnheer De Goede, D66. De heer De Goede: Ja, dank u wel voorzitter. Ik kan u garanderen dat de ozb met 30 procent gaat stijgen. Maar dan heb ik wel een heleboel jaren bij elkaar opgeteld zitten we waarschijnlijk in 2030 en dat is net wat de heer De Vries doet als hij twaalf procent presenteert, dan telt hij de belastingstijging van een paar jaar bij elkaar op. Ik wil hem wel graag even afpellen. Die twaalf procent, daar zit dan vijf procent stijging in, maar de heer De Vries kan me corrigeren op vierenhalf of vijfenhalf, dat we de afgelopen jaren met wat kunst- en vliegwerk de ozb verlaagd hebben. Met de precariogelden. Daar komt een keer een eind aan, het college stelt voor om daar nu dit jaar een eind aan te maken. Had ook vorig jaar gekund, kan ook over twee jaar, maar eens is dat kunst- en vliegwerk afgelopen wat we de afgelopen jaren hebben gehad. Dus die vijf procent die haal ik er even af, het gaat om de zeven procent, twee keer drieënhalf.

De inflatie daar komt de heer De Vries niet aan, één keer anderhalf ook niet, maar één keer anderhalf wil hij er wel afhalen omdat dit met gemeentefonds meevalt. Dus één, die twaalf procent is zwaar overtrokken als de heer De Vries het zo presenteert, een aantal jaren optellen en het kunst- en vliegwerk optellen. Maar anderhalf procent pleit hij dus voor om eraf te halen en dan kijk ik uit naar het amendement of de motie waar Nieuwe Lijn mee komt.

11

De voorzitter: Mijnheer De Vries, u wordt uitgedaagd maar u mag ook verder gaan met uw betoog als u dat wilt. De heer De Vries: Ja voorzitter, ik heb volgens mij in de eerste termijn ook al aangegeven waarom wij wel of geen moties of amendementen indienen en ik denk dat dat juist is dat de politiek-bestuurlijke situatie in de gemeente Epe een wat andere is geworden en dat vinden we jammer maar het is niet anders, we hebben het raadsdebat van 16 september nog goed in de oren. Voorzitter, dan ... De voorzitter: Ik zie nog even een reactie van de heer De Goede van D66. Kort graag. De heer De Goede: Ik begrijp absoluut niet waarom Nieuwe Lijn geen moties of amendementen zou indienen en daar gewoon steun voor ophaalt in de raad. Ik kan u verzekeren: wij hebben in de periode 2010-2018 heel wat moties en amendementen ingediend en mijn voorganger en dat lukte niet, maar de afgelopen drie jaar in de huidige raad is dat met alle fracties mogelijk gebleken voor onze fractie. Met Nieuwe Lijn, met CDA, met SGP/ChristenUnie, met GroenLinks, met iedereen. Dus ik nodig de Nieuwe Lijn uit om zich gewoon constructief als één van de partijen in deze raad op te stellen en gewoon amendementen en moties in te dienen en daar met elkaar steun voor te zoeken.

De voorzitter: Ik wijs u als uw voorzitter erop dat iedereen het recht heeft om moties in te dienen en amendementen, zelfs als iemand anders het heeft aangeroerd, het onderwerp. Dus ik denk dat iedereen daar zelf over gaat. Maar de heer De Vries wil misschien nog iets aan toevoegen en anders zijn betoog afmaken. De heer De Vries: Ja voorzitter, ik wil er nog één keer op reageren. We hebben op 16 september hier toch een hele indrukwekkende avond gehad en waarbij ook duidelijk zeventien bestuurders hier ging besturen. Dus voorzitter, ik vind het prima hoor, maar wij doen daar niet aan mee. Dat zijn spelletjes. Je eerst aan de kant schuiven en nu vragen: waarom doe je niet mee? Ik vind het prima, maar Nieuwe Lijn zit even anders in elkaar. Wij hebben afgesproken, voorzitter, om het college te steunen en dat zullen we ook doen en dat wij constructief meedoen dat blijkt ook vanavond weer. Voorzitter, want ik was in mijn eerste termijn maandag te laat met het dank uitspreken naar de ambtelijke organisatie. De wethouder heeft namens de anderen al die dank overgebracht, ik was daar te laat mee, we hadden het voor de tweede termijn bewaard maar bij deze toch zeker alle inbreng die wij de afgelopen maanden hebben gekregen aan ondersteuning.

Was ik toen te laat misschien ben ik nu wel iets te vroeg en dat is de felicitatie aan het college want ik schat in, voorzitter, dat deze begroting vanavond wordt aangenomen. Misschien met het amendement, tweetal amendementen, maar zonder wezenlijke verschil zal dat maken. Dus een felicitatie aan het adres van het college en de raad dat wij deze begroting vanavond met elkaar gaan vaststellen. Voorzitter, de lastenontwikkeling, daar is al even over gesproken. Mevrouw Hendriks die zei nog: ja, u zit wel erg vast op die jeugdsubsidie en zij gaf aan voor hen hoeft die regeling niet, begreep ik. Nou, dat is wel duidelijk geworden. Wij hebben die regeling in de tijd samen, hè, met elkaar als raad ingesteld. En daar hebben we ook royaal budget voor beschikbaar gesteld. En daar is ook royaal gebruik van gemaakt. Zij het in coronatijd dus wat ons betreft is die regeling nooit echt tot volle wasdom kunnen komen vanwege corona. Maar we hebben in ieder geval in de afgelopen twee jaren hebben daar meer dan drieduizend kinderen hebben die ondersteuning gekregen uit dit fonds. En we hebben ook gezien in de vragen en antwoorden aan het college dat er zo’n 350 kinderen specifiek vanwege deze regeling lid zijn geworden van een vereniging, of dat een muziekvereniging is of een sportvereniging dat maakt niet zo heel veel uit. De regeling is nooit bedoeld geweest voor minima.

Mevrouw De Waard, wethouder De Waard zei dat ook van de week al, dat weten wij. De regeling was bedoeld voor het versterken van de sportvereniging, het ondersteunen van de gezinnen en het stimuleren van de jongeren. Dat was de bedoeling van de regeling. Daar zijn we nu even mee gestopt. Dat heeft natuurlijk financiële consequenties voor de gezinnen waar het om gaat en die het wel nodig hebben, dus niet per se minima zijn en ook niet per se voldoende middelen hebben om het wel te doen. Het is een generieke regeling, 12

geen inkomenspolitiek. En ja, waar wil je dat van betalen? Nou, wij hebben als gemeenteraad, voorzitter, tweemaal eenmalig 412 en 420.000 euro daarvoor beschikbaar. Volgens mij is er een bedrag van 350.000 euro of, nou, laten we afronden, 400.000 euro aan regeling en aan ambtelijk kosten uitgegaan. Dus volgens ons ligt er nog steeds 400.000 euro op de plank in Epe om uit te geven aan deze regeling. Dus de vraag aan het college is: als we hem niet gaan uitgegeven, wat gebeurt er nou met die 400.000, 500.000 euro die er nog ligt? Want die moet nog beschikbaar zijn. Voorzitter, de afvalcontainer hebben wij niet specifiek genoemd als een lastenverzwaring voor onze inwoners want die was bekend ook bij ons, ook bij u. Wij hebben aangegeven dat het voor een aantal gezinnen in februari gaat betekenen dat zij die kosten van die container nu moeten gaan betalen en dat is helemaal niet erg als je net zoals mevrouw Baltus of net zoals wij één of twee keer per jaar die container aan de weg hebt gezet. Maar als je dat systeem nog niet helemaal in de gaten hebt dan krijg je wel in februari die kosten te betalen. Dat is niet per se een lastenverzwaring in de zin van wij gaan hiermee allerlei gezinnen treffen maar het is wel de consequentie voor heel veel gezinnen dat dat voor die mensen erbij gaat komen.

De voorzitter: Mijnheer De Vries, het zal u misschien verbazen maar mevrouw Baltus had al voordat u haar naam noemde haar hand opgestoken. Mevrouw Baltus, voor een interruptie. Mevrouw Baltus: Ja dank u wel voorzitter. Is ook een vraag aan u, want mijnheer De Vries ging heel snel van de subsidieregeling ineens door naar de afvalstoffenheffing. Toen dacht ik: o, ik zou eigenlijk nog iets over de subsidieregeling heel kort willen vragen, ik weet niet of u mij dat toestaat. De voorzitter: Gaat uw gang, het is mijn fout dat ik u te laat opmerkte. Mevrouw Baltus: Ik heb een heleboel dingen gehoord. We hebben ook een aantal van die dingen bekeken en ook een aantal vragen hebben vanuit de ambtenaar gaat, hoe dat zat met die subsidieregeling. En natuurlijk begrijpen wij ook heel goed dat corona daar echt wel, dat het door corona echt wel gekleurd is en dat ook omstandigheden zijn geweest waardoor een vertekend beeld zou zijn geweest ten opzichte van de tijd voor corona. Wat wij ons als fractie van GroenLinks heel vaak afgevraagd hebben: waarom, voor ons gevoel, maar ik hoor het graag als niet zo is, u eigenlijk een evaluatie uit de weg gaat. Ondanks corona zijn de doelen wel behaald. Eén van de doelen was gezond bewegen voor jongeren om ze vooral van de bank te halen. Maar één van de doelen was ook het zo genaamde vliegwieleffect om ouders te betrekken bij het verenigingsleven.

Dat is natuurlijk moeilijk geweest in deze tijd maar we hebben zo’n 4500 jongeren in onze gemeente en als ik kijk naar het jaar 2019, voor corona, hebben daar zo’n 1696 jongeren gebruik van gemaakt. Dat is, ja ik noem dat dan toch helaas slechts 38 procent in het pre-corona jaar. Mijn vraag is eigenlijk heel concreet aan de fractie van Nieuwe Lijn: waarom kiest u niet in eerste instantie voor een evaluatie om te kijken of de doelen behaald zijn en of er misschien ook wel meer middelen beschikbaar zouden moeten komen. Ik heb geen idee maar ik vind het wel raar dat we blind zo doorgaan zonder dat we gaan kijken, is het geld waarvoor we het bedoeld hebben, heeft dat ook het doel bereikt? En ja, ik vind heel erg jammer dat u dat uit de weg gaat want ik denk dat we als we dat helder hebben een veel betere keus kunnen maken wat een eventueel vervolgtraject zou kunnen zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Ik kijk even of, want ik zag nog wat meer vingers, maar ik weet niet of dat over deze sportpas ging dus ik ... Nee? Dan houden we het hier eerst even bij. Mijnheer De Vries, Nieuwe Lijn. De heer De Vries: Voorzitter, wij zijn groot voorstander van die evaluatie. Die gaan wij niet uit de weg alleen wij bepalen niet wanneer die evaluatie plaatsvindt. We hebben van de wethouder gehoord dat dat in Q1 gaat gebeuren van volgend jaar.

Aanvankelijk was het de bedoeling, maar dat verwijt ik het college helemaal niet hoor, maar vanwege corona, maar het zou aanvankelijk in mei afgelopen jaar zijn geweest. Daar wisten wij dus tijdens de loop van de regeling de effecten van de regeling. Dan hadden we op dat moment ook kunnen beslissen, zoals mevrouw Baltus ook terecht zegt: ga je ermee door, komen er

13

wijzigingen, meer geld, minder geld, dat maakt niet uit maar dan had je tijdens de regeling had je kunnen evalueren. Dan had je misschien ook wel met elkaar, ook met Nieuwe Lijn tot de conclusie gekomen van afschaffen is net zo goed want de regeling heeft niet gewerkt. Wat we nu doen is anders: we stoppen de regeling, we gaan hem in het voorjaar evalueren en zouden we hem willen voortzetten dan gaat dat dus pas weer, denk ik dan, in de loop van het jaar of dat hoop je dan maar of waarschijnlijk in het nieuwe jaar in. Dus dan heb je die onderbreking. En wat wij graag hadden willen zien gebeuren is dat we de regeling hadden gecontinueerd dus dat mensen ook in 2022 hadden kunnen aanvragen, hadden we in dat jaar geëvalueerd en dan hadden we per 2023 een definitieve structurele regeling kunnen hebben. Dus voorzitter, wij zijn niet bang voor een evaluatie als blijkt dat die niet nodig is of aangepast moet worden, graag. Maar nu hebben we alleen dat hij is stopgezet en dat vinden we jammer omdat wij denken dat het geld op de plank ligt en dat de noodzaak nog steeds aanwezig is.

Ik hoorde een cijfer van mevrouw Baltus, ik weet niet waar zij dat cijfer vandaan haalt maar uit vraag 38 in het vragen en antwoordenspel wordt gezegd dat in 2019 1960 kinderen er gebruik van hebben gemaakt en in het jaar 2020 al een aanzienlijke daling, vanwege corona denken wij ook, zegt het college, tenminste van 1145. Dus wij komen op 3105 gebruikers in die korte periode. En of dat veel of weinig is dat weet ik niet, het was een nieuwe regeling in coronatijd dus misschien is het wel heel veel in verhouding. Dat weet ik niet. Maar dat zal de evaluatie afwachten, voorzitter, in het voorjaar, dank u. Voorzitter ... De voorzitter: Mag ik u nog even onderbreken? U heeft een vraag gesteld aan het college, die kan misschien ook nog wel iets zeggen over de achterliggende gedachte over de stappen die gezet zijn. Dan kan dat later nog in debat worden gebracht. Ik zag de heer De Goede, D66. En later de heer Boon van SGP/ChristenUnie. Mijnheer De Goede. De heer De Goede: Ja dank u wel voorzitter. Ik constateer twee zaken bij de woordvoerder van Nieuwe Lijn: dat u wat moeite heeft met de kalender. Een jaar duurt echt een jaar. En straks bij de ozb telde hij ook al verschillende jaren bij elkaar op. En ik hoor hem nu ook het aantal deelnemers van een aantal jaren bij elkaar optellen. Ja, zo kom ik ook ongelooflijk hoog uit.

Laten we gewoon de cijfers per jaar hanteren en eerlijk presenteren, dat is voor iedereen het helderst. Maar ja, Nieuwe Lijn gaat ook iets anders uit weg. Mevrouw Hendriks wees er ook al in haar betoog op: dat wij vorig jaar een motie hebben ingediend, CDA, D66 en die werd breed genoeg gesteund, om financieel de opvang te regelen voor de grondstoffen afvalkosten. En de vraag ligt er nog steeds: waarom heeft Nieuwe Lijn dat toen niet gesteund en beginnen zij nu een grote broek over aan te trekken? De voorzitter: Ik kijk even naar de heer Boon, gaat dit over hetzelfde onderwerp? Ja, gaat uw gang, SGP/ChristenUnie. De heer Boon: Ja voorzitter, collega De Goede die maait een beetje het gras weg maar wij hadden hetzelfde idee inderdaad: wij zagen dat ook aankomen dat die kostenstijging fors zou zijn omdat de vaste voet dit jaar laag is en dan volgend jaar komt het variabele deel komt erbij dus dan heb je ineens een forse kostenstijging. Dus toen hadden we gezegd, nou misschien kunnen we dat dempen. Dat bleek helaas technisch niet mogelijk. Maar goed, we hebben wel een motie ingediend en inderdaad, wij vinden het ook niet helemaal eerlijk dat Nieuwe Lijn dan nu zegt van nou oké, dus een forse kostenstijging, terwijl ze toen niet meegedaan hebben aan die motie. Dus graag wel even een reactie van de heer De Vries.

De voorzitter: Het gras hoort natuurlijk in de groene container maar dat snapt u allemaal wel. Mijnheer De Vries, Nieuwe Lijn. De heer De Vries: Ja voorzitter, mijnheer Boon die zegt het zelf toch al, waarom wij niet hebben meegedaan. Het college heeft toen aan de raad gezegd, dat voorschot-idee dat is technisch niet mogelijk. Nee, dat was technisch niet mogelijk, het was niet verstandig, niet doen, ingewikkeld, heel veel

14

kosten. Dat was in de tijd de boodschap die wij als raad van het college kregen: doe het niet. Daar hebben wij naar geluisterd en dus daarom hebben wij toen dat niet gesteund. Maar voorzitter, nogmaals, wij zeggen niet dat die grijze container een lastenverzwaring is, wij wijzen er alleen op dat er gezinnen zijn die straks met die rekening geconfronteerd worden die daar wellicht niet op gerekend hebben. Maar ze zullen moeten betalen want ze hebben gewoon die grijze container aan de weg gezet. Dus voorzitter, wij maken daar geen goede sier mee, wij vertellen gewoon hoe de situatie is. Maar ik geloof dat, ja, dat het spel vanavond vooral is, nou kunnen we zoveel mogelijk Nieuwe Lijn een beetje in diskrediet brengen met grote woorden, nou. Goed. De voorzitter: Goed, er is al een ... De heer De Vries: Voorzitter, mag ik zou ik vanavond mijn betoog mogen afmaken en dat we dan gewoon stoppen met deze discussies, of wat vindt u ervan? De voorzitter: Nou ik zie nog even een interruptie van mevrouw Hendriks en dan gaan we uw het betoog laten afmaken. Mevrouw Hendriks, CDA. Mevrouw Hendriks: Voorzitter, dank u wel. Mijnheer De Vries, dat was niet het antwoord van het college. We hebben namelijk nog uitgebreid met mijnheer Aalbers en met wethouder Dekker gesproken, echt op zoek naar mogelijkheden hoe het zou kunnen.

Uiteindelijk ging het om het feit dat het via het Tribuut voor het belastingsysteem niet kon. Dus dit was pertinent niet het antwoord van het college. Er is echt constructief gezocht naar mogelijkheden. Dus het is echt niet zo dat wij allemaal Nieuwe Lijn willen plagen, helemaal niet, maar het is wel goed dat er duidelijkheid en de helderheid verkondigt hier wordt hier. En er precies gezegd wordt wat er ook daadwerkelijk gezegd is. Dank u wel. De voorzitter: Waarvan akte, maar laten we proberen niet met elkaar de geschiedenis proberen te herhalen of te proberen weer boven water te krijgen, daar zijn de annalen voor zeggen we dan maar. De heer De Vries, gaat u verder met uw betoog. De heer De Vries: Ja, voorzitter, dank voor de toelichting van mevrouw Hendriks. De conclusie was en, goed, ik zei dan dat het college dat had gezegd, kennelijk niet, maar de conclusie was: het kon niet. Nou, oké. Dus als iets niet kan dan kun je dat wel willen graag maar als het niet kan dan kan het niet. Voorzitter, een ander punt. Maar misschien komt dat bij de motie van meten is weten aan de orde, daar willen we graag nog over in discussie gaan waar het gaat over de gemeentelijke organisatie. Wij willen graag meedoen direct aan de discussie over woningbouw, dat wordt een apart thema begrijp ik.

Dan voorzitter, het laatste, nou die had ik echt opgeschreven voordat dit allemaal begon, ik denk dat één van de punten waar Nieuwe Lijn nog graag aandacht voor had willen vragen dat zijn toch de politiekbestuurlijke verhouding in Epe. Als ik ook vanavond weer hoor: het zal allemaal niet verkeerd en ernstig bedoeld zijn maar we merken wel steeds meer en we kunnen ertegen, daar gaat het niet om, maar dat er wel onderling de verhoudingen niet al te goed meer zijn in sommige zijn gevallen. Of dat politiekbestuurlijk is of dat dat persoonlijk wordt, dat weet ik niet, maar dat merk je. En wij vinden dat erg jammer omdat wij van mening zijn dat we hier met 23 raadsleden onze gemeente besturen op een zo goed mogelijke manier, ieder vanuit zijn eigen achtergrond politieke visie, maatschappij, of godsdienstige visie, maar dat we dat op dit moment wel een beetje lastig vinden worden omdat wij nog wel het idee krijgen dat er nog wel eens wat op de man wordt gespeeld. Dat vinden we jammer omdat wij juist het hele jaar door steeds geprobeerd hebben om op een constructieve wijze met elkaar samen te werken. Dat dat uiteindelijk politiek ertoe heeft geleid dat wij geen deel meer uitmaken van de coalitie is jammer.