Cleantech Regio Informatie over landelijke ontwikkeling gericht op MER- plicht en rechtswerking RES

Aan volksvertegenwoordigers RES Cleantech Regio

Kenmerk: Behandeld door: Telefoon: Onderwerp:

Z-22-04027_RS-22-0146 Twello, 22 april 2022 Alwin Roest Uw referentie: 06- 82530234 Informatie over landelijke ontwikkeling gericht op MER- plicht en rechtswerking RES

Beste volksvertegenwoordigers, Voor de regionale energiestrategieën (RES'en) is onder de nieuwe Omgevingswet in sommige gevallen toch een milieu-effectrapportage verplicht. Dat schrijft minister Rob Jetten aan de Tweede Kamer, naar aanleiding van een onderzoek naar de vraag in hoeverre de RES'en MER-plichtig zijn. Graag informeren wij u via deze brief over deze landelijke actuele ontwikkeling. Behoefte aan eenduidig beeld Toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren concludeerde eerder op basis van het advies van de Commissie voor de Milieueffectrapportage (Commissie MER) dat een verplichting om een milieueffectrapport op te stellen wat haar betreft niet aan de orde was voor de RES 1.0. Met de komst van een nieuwe Omgevingswet en de nadere uitwerking van de RES 1.0 tot de RES 2.0, bleef de vraag of er in die nieuwe situatie toch niet sprake zou zijn van een plicht om voor de RES 2.0 wel een plan-MER op te stellen. Volt-Kamerlid Laurens Dassen stelde hier Kamervragen over, en naar aanleiding van die vragen heeft het kabinet het Nationaal Programma RES (NPRES) opdracht gegeven om een werkgroep samen te stellen die een eenduidig antwoord op deze vraag moest geven. Conclusie werkgroep Nationaal Programma RES De werkgroep, samengesteld door NPRES, is in haar advies “Een plan-m.e.r.

voor de Regionale Energie Strategie?” tot de conclusie gekomen dat voor de RES 1.0 een MER-plicht inderdaad niet aan de orde was. Een RES 1.0 is onder de huidige wet- en regelgeving namelijk geen ‘programma’ in de zin van de smb richtlijn. Een volgende herijking van de RES (2.0 en verder) is bij het in werking treden van de Omgevingswet in sommige gevallen wél plan MER-plichtig. Bij het in werking treden van de Omgevingswet krijgt het instrument ‘programma’ een positie van kerninstrument in de wet. Het document RES zal in bepaalde gevallen het karakter hebben van een uitwerking van beleid of een set aan maatregelen bevatten om doelstellingen voor de leefomgeving te bereiken, en daarmee te kwalificeren zijn als een programma dat door een wettelijke bepaling is voorgeschreven. Dat programma kan plan MER-plichtig zijn als het een kader vormt voor toekomstige vergunningen.

1

Advies Nationaal Programma RES Op grond van het advies van de werkgroep adviseert het Nationaal Programma RES (NPRES) om het oorspronkelijke document RES 2.0 op te delen in twee documenten: 1.

RES Voortgangsdocument het document voor monitoring en verantwoording waarin de regio inzoomt op de vraag of ze op koers ligt met het regionale bod voor 2030 en de ambities zoals omschreven in de RES 1.0. Dit document wordt 2 jaarlijks opgeleverd (1 juli 2023, 1 juli 2025, etc) om landelijk te kunnen monitoren of de 30 regio’s samen ook op koers liggen voor 2030. Dit document heeft geen kaderstellend karakter en is niet plan-mer plichtig. NPRES adviseert dit document te laten vaststellen door colleges en voor te leggen aan volksvertegenwoordigers op vergelijkbare wijze als bij andere beleidsonderwerpen.

2.

RES Herijking Tijdens het uitvoeren van de Regionale Energiestrategie kunnen er nieuwe inzichten ontstaan. Er kan ook sprake zijn van nieuwe lokale, regionale en landelijke ambities of van innovaties in technieken of bronnen. Dit kan leiden tot het herijken van plannen en het stellen van kaders voor toekomstige ontwikkelingen. Het document dat vooruitkijkt naar 2025 is dus een gevolg van nieuwe inzichten en ambities. Die treden in elke regio op een eigen moment op, is maatwerk en kent dus logischer wijs geen vaste ritmiek. Dit document noemen we de RES Herijking 2.0, RES Herijking 3.0 etc. Dit document is in veel gevallen wel plan MER-plichtig. NPRES adviseert dit document ter besluitvorming voor te leggen aan volksvertegenwoordigende organen.

Gevolgen voor regionaal proces Het is duidelijk dat het advies “Een plan-m.e.r voor de Regionale Energie Stragie?” vraagt om een aanpassing in het proces. Met het RES voortgangsdocument geven we elke twee jaar zicht op de voortgang van de ambities die in de RES 1.0 beschreven zijn. Een eventuele RES Herijking 2.0 geeft ruimte om in eigen tempo waar nodig in een zorgvuldig proces nieuwe kaders te stellen, innovaties te omarmen of nieuwe inzichten en ambities te verwerken. Met in veel gevallen de inzet van een planMER. Het advies is helder, maar leidt ook tot vragen. Nog niet alles is duidelijk. Dit vraagt de komende tijd intensief contact tussen het Rijk, medeoverheden, NPRES en de netbeheerders om de werkwijze verder vorm te geven en uit te werken waarover we u later hopen te kunnen informeren. Meer informatie Terwijl de RES Cleantech Regio onderzoekt wat dit advies betekent voor onze eigen situatie kunnen wij ons voorstellen dat deze nieuwe informatie ook bij u vragen oproept. Hoewel niet alle antwoorden beschikbaar zijn organiseert de RES- regio een Webinar RES en MER voor volksvertegenwoordigers op 11 mei aanstaande van 19:00 uur tot 20:00 uur om u bij te praten over ons RES-proces en deze nieuwe landelijke ontwikkelingen. U kunt zich aanmelden voor deze via Webinar door een e-mail te sturen aan res@cleantechregio.nl. Graag ontvangen wij uw aanmelding uiterlijk 9 mei 2022.

Op 10 mei ontvangt u van ons een link naar de digitale bijeenkomst. De RES werkorganisatie is ook aanwezig tijdens de Cleantech dag voor raadsleden op 18 mei aanstaande voor het beantwoorden van uw vragen.

2

Op de website van het Nationaal Programma RES staat alle beschikbare informatie nog eens onder elkaar, inclusief het advies “Een plan-m.e.r. voor de Regionale Energie Strategie?” en de Kamerbrief. Klik op deze link. Het NPRES zal tevens aandacht aan dit onderwerp schenken tijdens het aangeboden inwerkprogramma voor nieuwe volksvertegenwoordigers en bestuurders. We ontmoeten u graag tijdens de Webinar op 11 mei aanstaande. Met vriendelijke groet, Namens de Stuurgroep RES,

E. Visser (waarnemend voorzitter RES Cleantech Regio, wethouder Epe)

3