BIJLAGE I bij beslisnota S3H

BIJLAGE I - Wat is wat? Raadsadviescommissie – De raadsadviescommissie is, op verzoek van de gemeenteraden, door het algemeen bestuur ingesteld om hen te adviseren over de manier waarop de raden het beste betrokken kunnen worden, zodat uiteindelijk een goed besluit genomen kan worden door de gemeenteraden. Vanaf de start van de gesprekken over een RAC was duidelijk dat het van groot belang is dat de RAC geen politiek bedrijft, maar er is voor het vergroten van de betrokkenheid en invloed van de gemeenteraden op de regionale samenwerking. Daarom is in het reglement afgesproken dat de RAC het algemeen bestuur adviseert over ‘het (besluitvormings)proces betreffende regionale zaken waarbij besluit van de raden van de deelnemende gemeenten gewenst of vereist is.’ Daar hoort ook bij dat de leden elkaar informeren over de inzet van raadsinstrumenten (bijvoorbeeld het indienen van een zienswijze) en andere signalen met elkaar en het algemeen bestuur delen. De raadsadviescommissie geeft advies aan het algemeen bestuur, die daarna een besluit neemt. Het algemeen bestuur, en niet de RAC, is daarmee verantwoordelijk en aanspreekbaar op de processen richting de raden. De RAC vergadert minimaal vier keer per jaar.

De vergaderingen vinden elke keer in een andere gemeente plaats, waarbij naast de gemeentehuizen, soms ook wordt vergaderd op een interessante locatie in de gemeente (bijvoorbeeld bij een bedrijf of onderwijsinstelling). De RAC heeft een eigen whatsapp-groep waarin ontwikkelingen gedeeld worden. Raadsladder - Om te komen tot de adviezen van de RAC wordt gebruik gemaakt van de ‘raadsladder’. Vergelijkbaar met wat er binnen de lokale gemeenteraden wordt gehanteerd en geïnspireerd door de participatieladder. Hoe verder op de ladder, hoe meer invloed de raad heeft. De treden op de ladder zijn: informerend, beeldvormend, opiniërend, oordeelsvormend en besluitvormend. De eerste twee treden zijn informeel van aard en worden uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de regionale werkorganisatie. De treden daarna zijn formeler van aard en vinden plaats op lokaal niveau en vallen daarmee onder verantwoordelijkheid van het lokale AB-lid of portefeuillehouder. De ladder geeft de mogelijkheden weer waarop gemeenteraden betrokken kunnen worden bij een bepaald thema/dossier. Soms is informeren al voldoende, soms worden meerdere treden ingezet en in sommige gevallen worden alle treden genomen. Het is aan de RAC om hierover een advies te geven.

Langetermijnplanning – In de langetermijnplanning wordt een overzicht gegeven van alle belangrijke trajecten en de daarbij behorende processen die op dat moment lopen in de Regio Stedendriehoek. De beschrijving is gebaseerd op de adviezen van de RAC. Uiteraard zijn de processen aan verandering onderhevig en dus een momentopname. Daarnaast worden er in de loop van de tijd nieuwe processen gestart. Daarom wordt dit overzicht per kwartaal of per halfjaar geactualiseerd en ontvangen de gemeenteraden de geactualiseerde versie. Toolbox ‘regionale verbinding raden’ – de RAC adviseert naast de treden op raadsladder ook over de toepassing daarvan. In de afgelopen periode zijn bijvoorbeeld enquêtes en webinars gehouden en presentaties in de raden gegeven. In de loop van de tijd zal deze toolbox om de raadsbetrokkenheid te vergroten worden aangevuld met allerlei andere mogelijkheden. Een aantal ‘tools’ lichten we uit: 

Raadsconferentie - De raadsconferentie is een vast onderdeel in het programma voor de acht gemeenteraden. De raadsconferentie wordt twee keer per jaar georganiseerd met een wisselend thema en opzet. Het doel van de raadsconferentie is ontmoeting tussen raadsleden, kennisdeling en beeldvorming over regionale thema’s. Vaak is het een voorbereiding op bespreking van het onderwerp in de gemeenteraden.



Roadshow gemeenteraden – in overleg met de griffie en de RAC-leden van een gemeente wordt één keer per jaar een presentatie aan de raad gegeven over de Regio Stedendriehoek. De vorm van de presentatie is afhankelijk van de wens vanuit de desbetreffende gemeente. De presentatie is bedoeld om de raadsleden bij te praten over de actualiteit en wat er in de gemeente wordt gerealiseerd.



Regionale voorbereidende vergadering (RVV) – de RAC bespreekt ook nieuwe mogelijkheden om raden meer in positie te brengen. In 2025 was dat naar aanleiding van een presentatie van een raadslid uit de Regio Noordoost-Brabant. Die regio organiseert voorafgaand aan vaststelling van grote strategische regionale documenten in de gemeenteraden een RVV (daar ‘verenigde voorbereidende bijeenkomst’

genoemd). Het algemeen bestuur biedt het conceptdocument aan de RVV aan, waarna tijdens de RVV raadsleden wijzigingsvoorstellen kunnen indienen op het conceptdocument. In de laatste RAC is geconcludeerd dat een variant hierop de moeite waard is om te onderzoeken, bijvoorbeeld door een pilot. De uitwerking van een RVV vraagt nog wel de nodige aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om voldoende draagvlak onder raadsleden of de democratische legitimiteit van een RVV. Dit wordt, in nauwe afstemming met de griffiers, met de nieuwe RAC in de komende raadsperiode verder uitgewerkt. Vanuit het gesprek over de regionale voorbereidende vergadering hebben de griffiers aangeboden om een bredere verkenning te doen naar de mogelijkheden om de raden meer te verbinden aan de regio, als aanvulling op de al bestaande toolbox. Historie raadsadviescommissie – de raadsadviescommissie is begin 2023 informeel gestart en bestaat in haar huidige vorm sinds eind 2024. In onderstaande overzicht is de historie beschreven. 1 juli 2022

Inwerkingtreding wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Doel is om de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen, waaronder de Regio Stedendriehoek, te versterken. Gemeenteraden kunnen het algemeen bestuur vragen om een gemeenschappelijke adviescommissie (raadsadviescommissie) in te stellen.

18 april 2023

Aftrapbijeenkomst voor raadsleden over raadsadviescommissie Tijdens deze bijeenkomst is met de aanwezige raadsleden verkend of een raadsadviescommissie voor de Regio Stedendriehoek gewenst is. De meerwaarde van een RAC werd breed gedragen. Met gemeenteraadsleden uit alle raden is daarna gewerkt aan de uitwerking van een RAC.

Najaar 2023

Gemeenteraden verzoeken algemeen bestuur tot instellen RAC De gemeenteraden hebben het (toenmalige) algemeen bestuur in het najaar van 2023 gevraagd om, gelijktijdig met de wijziging van de gemeenschappelijke regeling, een RAC in te stellen.

6 juli 2024

Inwerkingtreding gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Regio Stedendriehoek Met de inwerkingtreding van de gewijzigde regeling is de instelling van een RAC een feit.

20 nov. 2024

Vaststelling Reglement van orde Raadsadviescommissie Op advies van de tijdelijke leden van de RAC, en na raadpleging van de gemeenteraden, heeft het algemeen bestuur de reglementen vastgesteld.

Eind 2024

Benoeming leden RAC door de gemeenteraden Eind 2024 hebben de gemeenteraden de eigen leden voor de RAC benoemd en was de formele start van de RAC een feit.