Document · PDF

Bijlage 8 overzicht en reacties stakeholders

Gemeenteraad 1 juli 2026, gemeente EpeBij agendapunt: Eindrapportage informateur Bos17.391 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Lijst uit te nodigen stakeholders

—

participatie mbt coalitieakkoord

De stakeholders waarde onderhandelende partijen input van willen hebben voor het coalitieakkoord: 1. Ruimte Woningstichting Triada Makelaars de Haan Bureau Harry de Jong

2. Economie Recron -LTO -

3. Zorg en WeLzijn -CJG Koppel/SWOE

4. Natuur en duurzaamheid Energiecoöperatie Epe -

5. Lokale vertegenwoordiging + ondernemersvereniging Bedrijvenkring Epe Ondernemersvereniging Epe Ondernemersvereniging Vaassen Ondernemersvereniging Ernst Ondernemersvereniging Oene Oener Belang Emster Belang

VoorgestelcJwrkwijzvan di vijf onderhandelende partijen: o Uitnodiging sturen om ons te voorzien van schriftelijke input. Welke aandachtspunten willen de stakeholders ons meegeven voor het coalitieakkoord? o In de uitnodiging wordt, aanvullend op de schriftelijke input, de mogelijkheid geboden om een mondelinge toelichtingvan maximaalvijf minuten te geven. Het inspreekmoment vindt plaats op een avond.

BIJEENKOMST STAKEHOLDERS 3JUNI2026 Stakeholder

Schriftelijke reactie

Mondelinge toelichting

A.Triada

B.Makelaars de Haan

2 (verhinderd)

C.Bureau Harry de Jong

D.Recron

E.LTO

F.CJG

G.Koppel/SWOE

H.Energiecooperatie Epe

I.Bedrijvenkring Epe J.Ondernemersvereniging

Epe K .0 n de rn e me rsve ren igi n g Va assen L.Ondernemersvereniging Em st M.Ondernemersvereniging

Oene N.Oenerbelang

0.Emsterbelang

ConcLusie na inbreng van de stakehoLders: Vanuit de inbreng zijn geen aanvullende zaken naar voren gebracht op de eerder ingediende reacties per mail. De inbreng betrof een nadere toelichting op de reacties danwel het uitlichten van een specifiek onderwerp vanuit de reactie.

Bouwontwerp de Jong -

Ter inzage evenementenbeleid: zorgen hierover, houdbaarheid van evenementen is een zorgpunt als je bedenkt wat er allemaal moet gebeuren. Evenementenbeleid is opgesteld vanuit angst, maar niet te doen voor vrijwilligers.

Woningbouw/ruimtelijke ontwikkeling: beleid kavelsplitsing: verschiltussen ruimtelijke ontwikkeling en vergunningverlening is groot. Wat heeft de raad eigenlijk bedoeld als het gaat om vergunningsvrij. Wat is er precies opgeschreven? Werken vanuit de bedoeling ondergesneeuwd.

Stikstofslot Vraag van HvL: kavelsplitsing in buitengebied, gaat dit over aantallen woningen? Uitbreiding a la Apeldoorn, vrij laten, buitengebied Vrij laten ipv beschermen. Buitengebied zal ietswat verdichten. Woningsplitsing: aantal gevallen in 2-en splitsen. BOPA, leges en dit is een moeizaam traject gezien alle voorwaarden.

SGP-CU: stikstofprobLematiek: Vaassen op slot, ondanks stroken ervanaf gehaald is. Probleem is niet aan gemeente om op te lossen, maar dit is nog steeds een actueel probleem.

Gemeentebelangen: omslag in denken van ambtenaren. Wat is het advies? Duidelijke regels meegeven aan ambtenaren, weinig ruimte voor eigen interpretatie, proces dat op gang is gekomen aantal mensen denken in mogelijkheden dit verder uitbouwen. Afdeling ruimte en vergunningverlening samen.

KoppeLSwoe -

Wat wij zien in de samenleving, in 8 punten verwoord. Kernboodschap om te investeren in de sociale basis, inwoners van de gemeente Epe hebben behoefte aan voorzieningen dichtbij, laagdrempelig, drempelloze voorzieningen letterlijk en figuurlijk voor iedereen toegankelijk.

Breed kijken, geen groepen uitsluiten. Preventie: toegespitst op jongeren en gezinnen. Nog eerder preventie inzetten, de druk op sociaal domein neemt toe, daarom relevant om preventie nog eerder in te zetten.

Vrijwilligers en mantelzorgers: de druk is heel hoog. Mismatch tussen vrijwilligers en vacatures van vrijwilligers (kwetsbare vrijwilligers) en overbelasting mantelzorgers. Dit is geen vrijwilligerswerk. Aantal en complexiteit van ondersteuning die naasten van mantelzorgers nodig heeft neemt ook toe.

Impact maken ipv losse activiteiten SGP-CU: Wat zijn losse flodders waar u niet gekoppeld mee bent als KoppelSwoe: bv opladers. Als er geen structurele middelen beschikbaar komen,

dan valt het in elkaar. Veel in sociaal domein financiering met incidentele middelen. -

HvL: voorbeeld van impact hoe KoppelSwoe daarop stuurt. Meting op langere termijn, wat hebben we gerealiseerd voor de inwoners, doelen afspreken en monitor dat doelen worden behaald. Activiteiten die niet bijdragen aan doel, kunnen hiermee worden gestopt. Niet zozeer op activiteiten maar op doelen sturen.

Tria da Energie coöperatie Epe -

Wat kan ECE bieden ten aanzien van de netcongestie? ECE kan niet zozeer uitvoeren, professionaliserings[ag daar is geld voor nodig. Zuukerenk Vanaf 2019 samenwerking met gemeente, formele samenwerking in profilering, overeenkomstig doelen van de gemeenten, programmamatig samen met gemeente de transitie vormgeven.

LTO -

HvL

Oenerbetang

Kracht van het dorp; er blijft teveel hangen in het ambtelijk apparaat. De inwoners weten niet wat er met verzoek gebeurd, bv parkeerplek bij Kulturhus. Verantwoordelijkheid in het dorp neerleggen. Stroperige processen: dorpendeal Oene, podium is niet toegankelijk voor rolstoelafhankelijken, pingpong tussen kulturhus en Triada.

Doorzettingsmacht, capabel, kostbare punten voor gemeente Epe, beeldvorming wordt hierdoor negatief beinvloed.

energie vanuit dorp kan goed benut worden, initiatieven VVD: concrete voorbeelden, vanuit gemeentehuis maar zouden we zelf willen initiëren: participatie is een toverwoord. De verbinding naar Oene, participatietraject opgestart, 15januari over gesproken. Participatie met inloopavonden, 1 op 1 gelegenheid om punten mee te geven, eerdere trajecten presentatie en daarna met gespreksleider. Dat is transparanter, de inhoudelijke dialoog minder gediend.

SGP-CU: horen we dat Oenerbelang meer aan tafel zitten, en tegelijkertijd kun je niet met iedereen aan tafel zitten. Hoe ziet u de combinatie voor zich?

Het gaat Oenerbelang: de direct belanghebben worden vaak overgeslagen. In het participatieproces zaten partijen die geen direct belanghebbenden waren. De direct omwonenden zijn niet gehoord/gesproken. Participatie op juiste wijze vormgeven.

Brandweerkazerne in Oene: op voorhand zijn de opties niet zo ruim, daarom goed nadenken wel stadium en op welke wijze je participatie inzet.

0 trictdct Aan de formerende partijen in de gemeente Epe t.a.v. de heer Bos, informateur Betreft: inhoudelijke inbreng, een passend thuis voor iedereen Geachte heer Bos, geachte Leden van de formerende partijen, Graag maken wij gebruik van uw uitnodiging om een inhoudelijke bijdrage te leveren aan het coa[itieakkoord voor de gemeente Epe. Vanuit onze rol in het wonen en het dagelijks contact met bewoners, delen wij graag onze visie op één van de maatschappelijke opgaven: een passend thuis voor iedereen. Waarom: de opgave is complex en vraagt om samenwerking De druk op het wonen neemt toe. We zien een stapeling van maatschappelijke vraagstukken die elkaar versterken: een tekort aan passende woningen, vergrijzing, langere wachttijden, toenemende zorgvragen en druk op de jeugdzorg. Ondertussen verwachten we van inwoners dat zij langer zelfstandig blijven wonen en meer regie nemen over hun eigen leven. Voor een groeiende groep inwoners is dit echter niet vanzelfsprekend. Juist de mensen die het niet (meer) zelf kunnen organiseren, hebben behoefte aan een passend, betaalbaar en toekomstbestendig thuis. Vanuit onze volkshuisvestelijke verantwoordelijkheid voelen wij ons sterk verbonden met deze opgave. Wij zien het als onze kerntaak om mensen die het zelf niet kunnen, te voorzien van een thuis.

Daarbij gaat het niet alleen om stenen, maar nadrukkelijk ook om samen zelfstandig leven, welzijn en perspectief. De realiteit is dat deze opgave niet door één partij alleen kan worden opgeLost. De complexiteit vraagt om nauwe samenwerking tussen gemeente, woningcorporaties, zorg- en welzijnspartijen en andere partners.

Wat: bouwen aan een samenredzame samenLeving Onze gezamenlijke ambitie is helder: bijdragen aan een veerkrachtige, weerbare en samenredzame samenLeving. Met toekomstbestendige woningen waarin duurzaam gewoond kan worden Een samenleving waarin: •

inwoners zoveel mogelijk zelfstandig kunnen functioneren

•

mensen naar elkaar omzien en onderdeel zijn van een gemeenschap

• •

ondersteuning beschikbaar is voor wie dat nodig heeft wonen, zorg en welzijn goed op elkaar aansluiten

•

de woningen toekomstbestendig zijn

•

de leefomgeving de ecologische balans tussen mens, dier en natuur optimaal ondersteunt en verrijkt.

Dit vraagt om: •

voldoende passende woningen (passend bij de doelgroep, betaalbaar en bereikbaar)

•

het stimuleren van doorstroming

•

het versterken van sociaLe netwerken in wijken het vroegtijdig signaleren van problemen en integraal handelen

•

Effectiviteit en efficiëntie zijn hierbij belangrijke uitgangspunten. Door slimmer samen te werken en gebruik te maken van elkaars inzichten, kunnen we middelen beter inzetten en resultaten vergroten.

0 trictdct Hoe: gebiedsgericht samenwerken ats sleutel Wij zijn ervan overtuigd dat gebiedsgericht samenwerken de sleutel is om deze complexe opgave effectief en efficiënt aan te pakken. In de praktijk betekent dit dat we ons als gezamenlijke partijen organiseren rond wijken en buurten, dichtbij bewoners en hun leefwereld. Door samen te werken in een netwerk van partners kunnen we vraagstukken integraal benaderen en beter inspelen op wat er lokaal speelt. Voor ons is het essentieel dat dit gebeurt vanuit: • • •

Een gezamenlijke visie op wonen, zorg en leefbaarheid Concrete programma’s en projecten waarin deze visie wordt vertaald naar uitvoering Een heldere rolverdeLing, waarbij iedere partner verantwoordelijkheid neemt vanuit zijn eigen expertise

Wij zien de gemeente hierin als een Logische regisseur. De gemeente heeft de positie om partijen bij elkaar te brengen, kaders te stellen en samenhang te bewaken. Dit vraagt om ruimte voor partners om verantwoordelijkheid te nemen en maatwerk te leveren in de uitvoering. Vanuit onze rol dragen wij bij door: •

het realiseren en beschikbaar stellen van passende woningen

•

het actief sturen op doorstroming en doelgroepen

•

het investeren in leefbare en veerkrachtige buurten

•

het samenwerken met zorg- en welzijnspartijen rond kwetsbare bewoners

Door deze inzet te verbinden in een sterk lokaal netwerk, kunnen we gezamenlijk meer impact maken.

Tot slot Wij kijken ernaar uit om samen met u verder invulling te geven aan deze opgave. Daarbij geven wij u graag de volgende vragen mee: •

Hoe kijkt u aan tegen gebiedsgericht samenwerken als fundament voor het oplossen van compLexe maatschappelijke vraagstukken?

•

Welke roL en verantwoordelijkheid ziet u voor de gemeente Epe in het regisseren van deze samenwerking?

Wat ons betreft kiest de gemeente hier duidelijk positie. De opgaven zijn te groot en te complex om vrijblijvend samen te werken. Wij verwachten dat de gemeente de regie pakt én koers bepaalt: samen met relevante partners een heldere integrale visie neerzet en daar ook consequent op stuurt. Dat betekent keuzes maken, prioriteren en partners aanspreken op hun bijdrage. Dit vraagt om een andere manier van werken: niet alles zelf willen doen, maar juist ruimte geven en verantwoordelijkheid neerleggen waar die hoort. Samenwerking is geen overlegstructuur, maar een gezamenlijke prestatie. Onze oproep is dan ook: Stuur op het geheel

op wonen, zorg en leefbaarheid in samenhang

en organiseer dat gebedsgericht, dicht bij de inwoners. Alleen dan kunnen we echt verschil maken. —

Wij gaan hierover graag met u in gesprek en denken actief mee in de verdere uitwerking. Met vriendelijke groet, Levien de Jager Gebiedsmanager (per 1juli 2026)

—

Outlook Inbreng stakeholdersvergadering- Gemeente Epe Van

epe@dh-makelaars.nI <epe@dh-makelaars.nI>

Datum Vr 29-5-2026 11:28

Aan

nicole.bouman@epe.nl <nicole.bouman@epe.nl>

Geachte heer/mevrouw,

Als lokaal makelaarskantoor zijn wij dagelijks betrokken bij de woningmarkt in Epe en de omliggende kernen. Vanuit onze praktijk zien wij dat de woningmarkt onder grote druk staat. Niet alleen door een tekort aan woningen, maar ook doordat de doorstroming binnen de bestaande woningvoorraad steeds verder vastloopt. Starters hebben moeite om een eerste woning te vinden, gezinnen kunnen beperkt doorgroeien naar een volgende woonfase en senioren blijven vaak langer in hun huidige woning wonen doordat passende alternatieven ontbreken. Hierdoor ontstaat een situatie waarin het beschikbare woningaanbod onvoldoende in beweging komt. Tegelijkertijd zien wij dat er vanuit ontwikkelaars en marktpartijen veel kansen en initiatieven zijn om nieuwe woningen toe te voegen. Deze nieuwbouwprojecten zijn essentieel om het woningtekort terug te dringen, maar bieden daarnaast een belangrijke kans om de lokale woningmarkt weer in beweging te krijgen. Wij willen daarom aandacht vragen voor het belang van lokale doorstroming bij nieuwbouwontwikkelingen. Regelmatig zien wij dat inwoners van de gemeente Epe, die al jarenlang in de gemeente wonen, werken en deelnemen aan het maatschappelijke leven, moeite hebben om binnen hun eigen gemeente een passende nieuwbouwwoning te bemachtigen. Hierdoor blijven verhuizingen uit en komt er minder bestaande woningvoorraad beschikbaar voor andere woningzoekenden.

Wij zouden de gemeente willen vragen om, binnen de mogelijkheden die wet- en regelgeving bieden, te onderzoeken of bij nieuwbouwprojecten een vorm van voorrang of toewijzing kan worden toegepast voor inwoners met een aantoonbare lokale binding. Het doel hiervan is niet om anderen uit te sluiten, maar om de doorstroming binnen de gemeente te bevorderen en de maatschappelijke opbrengst van nieuwbouw te vergroten. Een dergelijke aanpak kan bijdragen aan: • Meer doorstroming binnen de bestaande woningvoorraad. • Het behouden van jongeren en jonge gezinnen voor de gemeente. • Het bieden van passende woonruimte voor senioren die binnen de gemeente willen verhuizen.

• Het vrijmaken van bestaande woningen voor starters en doorstromers. • Het versterken van de leefbaarheid en sociale samenhang binnen de kernen. • Het vergroten van het draagvlak voor nieuwe woningbouwontwikkelingen. Wanneer een inwoner uit Epe verhuist naar een nieuwbouwwoning, ontstaat vaak een verhuisketen waarbij meerdere huishoudens geholpen worden. Een senior laat bijvoorbeeld een gezinswoning achter, waardoor een gezin kan doorstromen en vervolgens weer ruimte ontstaat voor starters. Op die manier levert één nieuwbouwwoning niet alleen extra woonruimte op, maar zorgt deze ook voor beweging in de gehele woningmarkt. Wij realiseren ons dat de woningmarkt een landelijk vraagstuk is en dat gemeenten gebonden zijn aan wettelijke kaders. Juist daarom vinden wij het belangrijk om gezamenlijk te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om nieuwbouwprojecten optimaal te laten bijdragen aan de woonbehoefte van de inwoners van Epe. Vanuit onze dagelijkse praktijkervaring denken wij graag mee over oplossingen die niet alleen zorgen voor meer woningen, maar vooral ook voor een beter functionerende woningmarkt waarin inwoners van onze gemeente perspectief houden op een passende woning.

Een nieuwbouwwoning is pas echt succesvol wanneer zij niet alleen een huis toevoegt, maar beweging creëert in de gehele woningmarkt en daarmee bijdraagt aan een sterker, leefbaarder en toekomstbestendig Gemeente Epe. Wij danken u hartelijk voor de uitnodiging om deel te nemen aan dit stakeholdergesprek. Wij waarderen de mogelijkheid om vanuit onze dagelijkse praktijkervaring een bijdrage te leveren aan de toekomst van de woningmarkt binnen de Gemeente Epe. Met vriendelijke groet, De Haan Makelaars

Het team van De Haan Makelaars Uw actieve makelaar’ Brinklaan 5 8161 0W EPE T: (0578) 613 000 E: epedh-makelaars.nl 1: www.dehaan-makelaars.nl

De informatie verzonden met dit e-mail bericht is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Gebruik van deze informatie door anderen dan de geadresseerde is verboden. Openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden is niet toegestaan. De Haan Makelaars staat niet in voor de juiste en volledige overbrenging van de inhoud van een verzonden e-mail, noch voor tijdige ontvangst daarvan.

The information contained in this communication is confidential and may be legally privileged. It is intended solely for the use of the individual or entity to whom it is addressed and others authorised to receive t. 1f you are not the intended recipient you are hereby notified that any disciosure, copying, distribution or taking any action in reliance of the contents of this information is strictly prohibited and may be unlawful. De Haan Makelaars is neither liable for the proper and complete transmission of the information contained in this communication nor for any delay in its receipt.

Nu vergunningsvrij bouwen op gemeentelijk niveau kan worden geregeld, ontstaan er kansen om dit verder te verruimen. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste onderdelen die de gemeente Apeldoorn vergunningsvrij heeft gemaakt:

Duidelijk standpunt over spuitzonering innemen.

Duidelijk standpunt over stikstof innemen.

Vergunningsvrij bouwverruimen

Evenementenvergunning

10.

11.

12.

Lokale evenementen zijn heel belangrijk in onze samenleving. Ze brengen mensen samen, zorgen voor levendigheid en zorgen voor verbinding. De evenementenvergunning is inmiddels uitgegroeid tot een verstikkend web. Deze vergunning staat vol met overbodige regels. Wat ooit begon als een middel om de veiligheid te waarborgen, is veranderd in een administratieve nachtmerrie die het organiseren van een feest onmogelijk maakt. Dit terwijl deze evenementen vaak worden georganiseerd door toegewijde vrijwilligers. Als we op deze voet verdergaan, dan blijft er geen lokaal evenement meer over.

-Uitbreiding van een woning met 1 verdieping -Onder een bijgebouw mag een kelder gemaakt worden met een masimale diepte van 3,5 meter. -Dakkapel aan de voorzijde of een naar openbaar gebied gekeerde gevel. Als deze maar voldoet aan de voorwaarden die ook aan een dakkapel op de achtergevel gesteld worden. -Erkers als ze voldoen aan de gestelde maatvoering. -Een luifel boven de voordeur als ze voldoen aan de gestelde maatvoering. -Volgens de huidige regels mag er mat. 150 m2 vergunningsvrije aan- uit- en bijgebouwen gerealiseerd worden. Apeldoorn verruimt dit naar max. 250 m2. -Een belangrijke wijziging is het loslaten van de 4 meter regel. In de huidige regeling mag je alleen een slaapkamer, badkamer, keuken etc. realiseren binnen de 4 meter vanaf de hoofdwoning. -Isoleren van de buitengevel mits niet dikker dan 0,4 m. -Isoleren van het dak aan de buitenzijde mits niet dikker dan 0,4 m.

Kavelsplitsing buiten de bebouwde kom moet eenvoudiger worden. Door overbodige regelgeving te schrappen, kunnen we beter inspelen op de grote vraag naar woningen. Minder regels betekenen minder onderzoeken, Lagere ontwikkelkosten en een financieel haalbaar plan. Dit Leidt tot betaalbaardere woningen en creëert meer kanten voor woningzoekenden. [en gemeente kan woningbouw vlot trekken door een duidelijk standpunt in te nemen over spuitzonering. Ln plaats van de strikte 50-meter vuistregel op de bouwplannen te Leggen, kiest de gemeente voor maatwerk en de verantwoordelijkheid waar mogelijk bij de bron (de landbouwgronden). De gemeente zet zich momenteel al intensief in om, in overleg met de provincie, oplossingen te vinden voor de stikstofproblematiek. Het blijft echter belangrijk om inwoners goed te informeren en als gemeente een helder standpunt in te nemen. De invoering van de 500-meterzone heeft het stikstofprobleem namelijk niet opgelost. In het centrum van Vaassen zijn nieuwe bouwontwikkelingen nog steeds niet mogelijk. Dit onderstreept dat aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn.

Beleidsstuk woningsplitsing buiten de bebouwde kom verruimen.

Opmerkingenhijst beleidsstuk kaveisplitsing gemeente Epe Nr.

Opmerking Vrijstaande woning.

Bestemmingsvlak wonen buiten de bebouwde kom.

Achter-/ zijperceel binnen de bebouwde kom,

Maximale grootte woning (750 m3) binnen Waarom hier een maximale grootte van 750 m hanteren? Buiten de bebouwde de bebouwde kom kom geldt deze regel. Binnen de bebouwde kom hebben we een bouwvlak en een maximale nok- en goothoogte. Hier dus het geldende bestemmingsplan leidend maken qua grootte. Sloopregeling Sloopregeling herzien. De sloopregeling werkt in de praktijk niet altijd. Mensen moeten soms 200 m2 slopen en mogen daarna weer veel terugbouwen.

Toelichting Een voorwaarde voor kavelsplitsing is dat het een vrijstaande woning betreft. Dit is heel vreemd; moet dit niet gewoon zijn “een woning”? Naast een vrijstaande woning mag wel een twee-onder-een-kapwoning komen, maar naast een twee onder-een-kapwoning mag geen vrijstaande woning. Planologisch zijn dit gelijke varianten. Ook is het wellicht mogelijk bij hoekwoningen.

Een verplichting buiten de bebouwde kom is dat de nieuwe woning binnen het woonbestemmingsvlak (gele vlak) geplaatst wordt. Dit is heel vreemd, want binnen de bebouwde kom mag er bij een woonbestemming ook in het agrarische of tuinvlak gebouwd worden. Wij willen voorstellen om dit ook buiten de bebouwde kom te hanteren. Buiten de bebouwde kom zijn deze vlakken heel willekeurig ontstaan en heel verschillend qua grootte; dit is niet heel democratisch. Ook kun je stedenbouwkundig de woning op een veel mooiere plek neerzetten. Neem bijvoorbeeld een maximale afstand tot de bestaande hoofdwoning op in het beleidsstuk. Ondertussen hebben we binnen de bebouwde kom een afkeuring ontvangen voor het realiseren van een woning op een achter-/zijperceel. Terwijl in het beleidskader opgenomen is dat dit wel mogelijk is. De afkeuring komt doordat er een groenstrook naast de kavel ligt en dat er daardoor geen weg rechtstreeks naast de kavel ligt. Heel vreemd, want naast een hoekkavel ligt over het algemeen altijd een gemeentelijke groenstrook. Als we deze regel voor een achter- en zijperceel willen hanteren, dan moeten we Soepeler met de groenstroken (snippergroen) omgaan. Dit betekent niet weghalen, maar wel toestaan dat er een oprit doorheen loopt. Of bijvoorbeeld het srrippergroen vervangen door gras.

Ook is het heel goed om alsnog de voorbeeldafbeeldingen op te nemen in het document (net als de Gemeente Apeldoorn)

Optie 1 (voorkeur): sloopregeling laten vervallen (net als de gemeente Apeldoorn). Optie 2: In plaats van slopen. extra landschappelijke toevoegingen doen. Optie 3: Alleen 200 m2 slopen en niet meer als er meer bebouwing staat.

Kaveisplitsing cm. woningsplitsing

500 meterzone (stikstofzone)

Spuitzonering

Waarom mogen de kavel- en woningsplitsing niet gecombineerd worden? Bij een grote bestaande boerderij kan wellicht een kavel afgesplitst worden, maar ook de bestaande boerderij kan in meerdere woningen worden opgesplitst. We moeten toch meer woningen bouwen. De 500 meterzone/stikstofzonering wordt bij voorbaat uitgesloten in het document. De provincie geeft aan dat er gewoon woningen gebouwd mogen worden in deze zone, als er maar wordt voldaan aan de stikstofberekening.

Hoe gaat de gemeente nu om met de spuitzonering? Dit moeten we makkelijker beoordelen om woningbouw voor elkaar te krijgen. Vaak staan er al bestaande woningen omheen. Kaart binnen en buiten de bebouwde kom Kaart binnen en buiten de bebouwde kom eventueel aanpassen. Bijvoorbeeld: aanpassen Ene kant Emsterweg wel binnen de bebouwde kom en andere kant niet. -

10 11

Bijdrage vereveningsfonds Hoogte vereveningsfonds

Boete bij verhuizing

Wanneer bijdrage fonds betalen? Hoogte van het vereveningsfonds wordt bepaald op basis van de grondprijs. Wie bepaalt de waarde van de grond? Boete bij verhuizing binnen 5 jaar is €50.000. 1. Waarom een boete? 2. Waarom zo hoog? 3. Eventueel 5 jaar afbouwend van maken?

Riolering

Mogen woningen (indien mogelijk) ook gezamenlijk op (één) de bestaande uitlegger worden aangesloten?

lIET BELANG VAN WATERSPORT EN VRIJE TIJD

II 1S I1P

REORON Het beLang van watersport- en recreatiebedrijven in de toekomst Ons (and staat voor heel grote opgaven. De energietransitie, het oplossen van het woningtekort, de verdeling van schaarse ruime in de Leefomgeving en het opleiden van voldoende vakmensen. Het is een kleine greep van onderwerpen die op het bordje komen van raadsleden en wethouders in de bestuursperiode 2026-2030. Watersport- en recreatiebedrijven krijgen maken met al deze thema’s en hebben daar een belangrijke rol in te vervullen. Dat versterkt de enorme maatschappelijke en economische betekenis van de sector. Samen met raadsleden en wethouders willen we de komende vier jaar werken aan een mooier Nederland, waarin recreatie naast wonen en werken als topprioriteit wordt gezien. HISWA-RECRON neemt toekomstige raadsLeden en wethouders graag mee in deze ambitie. In dit manifest staan vier praktische aandachtspunten voor de korte en lange termijn.

HISWA-RECRON stemt voor: Toerisme aLs de economische motor van de regio Ruimte voor natuurincLusief en duurzaam ondernemen Recreatie dat recreatie moet bLijven

Toerisme: de economische motor van de regio De toeristische sector is de snelst groeiende economische sector van Nederland. In totaal waren deze bedrijven in 2019 goed voor 32 miljard euro van het bruto binnenlands product, waarmee de sector net zo veel als de bouw, en zelfs twee keer zo veel als de landbouw bijdroeg aan de Nederlandse economie. Op het hoogtepunt werkten er 813.000 mensen (1 op de 13 werkende Nederlanders) in de toeristische sector. De Raad voor de leefomgevingen infrastructuur beschrijft in hun rapport ‘Waardevol Toerisme’ (2019) dat deze groei tot een directe economische impuls voor de gemeenten en regio’s in Nederland heeft geleid. De sector vormt zeker in krimp- en buitengebieden het fundament van aanvullende bedrijvigheid en werkgelegenheid in andere sectoren. Toerisme zorgt dus voor het in stand houden van voorzieningen die voor de inwoners van belang zijn zoals fietspaden, horeca, musea en winkels. Ook de maatschappelijke meerwaarde is enorm. Inwoners vinden bij toeristisch-recreatieve bedrijven soms heel letterlijk een plekje om te re-creëren. Watersport- en recreatiebedrijven zijn toegankelijk en betaalbaar voor iedereen en bieden de mogelijkheid even uit het drukke leven te stappen en heerlijk te ontspannen. -

Wat is er nodig? 1.

Neem een toeristische paragraaf op in het coaLitieakkoord, waarin heldere ambities staan over het ondersteunen van onze waardevolle toeristisch-recreatieve bedrijven. Zo wordt de ontwikkelingvan de regio verder gestimuleerd.

2. Verbind toerisme aan andere beleidsterreinen zoals wonen, natuur en landschap, cultuur, sport, infrastructuur, vestigingsklimaat, waterbeleid en omgevingsbeleid. Zo kan ook de toeristische sector bijdragen aan maatschappelijke opgaven. Stimuleer publiek-private samenwerking.

HET BELANG VAN WATERSPORT EN VRIJE TIJD

II 1S I1A

RECRON 3.

Beleg de portefeuilles Economie, Toerisme en Recreatie bij dezelfde wethouder, zodat beleid, ontwikkeling en promotie van de gemeente integraal en slagvaardig kunnen worden aangestuurd.

Beperk lokale lasten en verminder regeldruk. Help recreatieondernemers te investeren in kwaliteit, verduurzaming en innovatie door terughoudend om te gaan met Lokale lasten en onnodige regelgeving. Gebruik leges, precario en toeristenbelasting niet als sluitpost van de gemeentelijke begroting, maar zorg voor transparantie, maatwerk en herinvestering in de recreatieve en toeristische sector. Ga daarnaast actief in gesprek met ondernemers om te bepalen waar regels eenvoudiger of efficiënter kunnen worden ingericht.

Stimuleer de samenwerking tussen de toeristische sector en het onderwijs. De komende jaren zijn er veel meer (met name praktisch opgeleide) studenten nodig om de toeristische sector draaiende te houden. Watersport- en recreatiebedrijven zitten te springen om vakmensen.

Ruimte voor natuurinctusief en duurzaam ondernemen Nederland staat voor grote opgaven op het gebied van verduurzaming, energiebesparing en de aanpak van de stikstofcrisis. De ruimte is schaars en nu al wordt duidelijk dat de opgaven niet zonder weerstand uit de samenleving uitgevoerd kunnen worden. Leden van HISWA-RECRON willen graag hun verantwoordelijkheid pakken en meewerken aan de duurzaamheidstransitie, maar deze ondernemers hebben daar vaak ook Letterlijk ruimte voor nodig. —

—

Voor ondernemers is de stap naar duurzaamheid en eLektrificatie op dit moment vaak nog te groot. Onzekerheid in de techniek van de toekomst, plotselinge regionale beleidswijzigingen, de ligging in het buitengebied en het ontbreken van investeringsruimte door fiscaal overheidsbeleid dragen hieraan bij. De investeringsmogelijkheden van onze ondernemers worden enerzijds beperkt door hun financiëLe positie, anderzijds door de onmogelijkheid om hun bedrijfsvoering uit te breiden. HISWA-RECRON pleit niet voor ongebreidelde groei. Wij staan voor hoogwaardige en duurzame toeristische producten en diensten die bijdragen aan een betere leefwereld voor mens en milieu. Wat is er nodig? 1. Maak ruimte in omgevingsplannen voor flexibele uitbreiding van bedrijven als dit nodig is voor de realisatie van transformatieprojecten en duurzaamheidsinitiatieven. Investeer in goede bereikbaarheid en infrastructuur. Voorkom onnodige regelgeving die innovaties remmen. 2.

Borg de positie van watersport- en recreatieondernemers in het buitengebied. Zij spelen een cruciale rol in het verwezenlijken van de ambitie voor grootschalige opwekking van energie. Goede landschappelijke inpassing is een randvoorwaarde.

Benut vrijkomende landbouwarealen voor recreatieve gebiedsontwikkeling, nieuwe (vaar)watergebieden, Landschapsverfraaiing al dan niet in combinatie met ruimte voor de energietransitie.

1 2

HET BELANG VAN WATERSPORT EN VRIJE TIJD

II 1 S \I’(4

REORON Recreatie moet recreatie bLijven Bedrijven die zijn aangesloten bij HISWA-RECRON bieden een breed scala aan vakantie- en recreatiemogelijkheden voor inwoners en bezoekers. De sector levert daarmee een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid, aantrekkelijkheid en economie van gemeenten. Tegelijkertijd staat de toegankelijkheid van recreatie onder druk door stijgende kosten, hogere lokale tasten, investeringen in verduurzaming en toenemende regetdruk. Hierdoor wordt het toeristisch aanbod duurder. Daarnaast zorgt de aanhoudende woningdruk ervoor dat vakantieparken steeds vaker worden gezien aLs oplossing voor woonvraagstukken. Hoewel de maatschappelijke problematiek begrijpelijk is, zijn recreatieterreinen niet geschikt als woonlocaties. Wanneer recreatieve verblijven structureel worden ingezet voor wonen, verdwijnt recreatief aanbod uit de markt en neemt de diversiteit van het aanbod af. Dat gaat ten koste van de recreatieve functie, de toeristische aantrekkingskracht en de economische waarde van de sector. Een sterke recreatiesector vraagt om ruimte voor ondernemerschap, innovatie en een gevarieerd aanbod dat aansluit bij verschillende doelgroepen. Daarbij is het belangrijk dat overheden duidelijke kaders stellen, maar niet onnodig sturen op de invulling van recreatie. Recreatie moet recreatie blijven. Wat is er nodig? 1.

Blijf permanente bewoning op vakantieparken uitsluiten en borg dit in omgevingsptannen. Met de instructieregel van het Rijk blijft het ook in de komende bestuursperiode van groot belang om een duidelijke recreatieve bestemming te behouden voor vakantieparken. Zorg voor een helder gemeentelijk beleidskader, zodat ongewenste functieveranderingen worden voorkomen en recreatief aanbod behouden blijft. Ondersteun huidige permanente bewoners bij het vinden van passende en betaalbare alternatieve woonruimte. 2.

Behoud het totale recreatieve areaal. Zorg ervoor dat voldoende recreatieve locaties en verb(ijfsmogetijkheden behouden blijven binnen de gemeente. Voorkom dat recreatiegebieden structureel verdwijnen door functiewijzigingen naar wonen of andere bestemmingen, zodat inwoners en bezoekers ook in de toekomst kunnen beschikken over een aantrekkelijk en divers recreatieaanbod.

Koester een divers recreatief aanbod. Geef ondernemers de ruimte om in te spelen op veranderende wensen van gasten en nieuwe recreatievormen te ontwikkelen. Een gevarieerd aanbod vergroot de aantrekkelijkheid van de gemeente voor zowel inwoners als bezoekers.

Stimuleer publiek-private projecten die de vitaliteit van de watersport- en recreatiesector vergroten. Hoe beter de economische positie van bedrijven, hoe minder aantrekkelijk deze zijn voor mensen die criminele activiteiten ontplooien. Handhaving op ongewenste situaties is nodig, maar zorg ervoor dat de samenwerking met de ondernemer hierin geborgd is. Lokale initiatieven hebben hierin een waardevolle rol.

Wilt u doorpraten over onze ambities? Of heeft u vragen over hoe u samen met de partners in de regio deze ambities kunt realiseren? Neem dan contact op met de regiomanager van HISWA-RECRON in uw regio: Shavonne Kortaar s.kortaar@hiswarecron.nL www.hiswarecron.nL

Landbouwvisie Noord-Oost Veluwe 2021

LTO

noord NOORD OOST VELUWE -

—

2035

LTO Noord Noord-Oost Veluwe Juni 2026

LTO

noord NOORD OOST -

VELUO/E

Inhoudsopgave

Inleiding

Ruimte en toekomstperspectief agrarische sector

Behoud verantwoord ondernemen

Water

Energie

Infrastructuur

Imago

Nawoord

Landbouwvisie Noord Oost Veluwe 2026

LTO

noord

NOORD OOST VELUWE -

In Leiding Voor u ligt de landbouwvisie van LTO Noord, afdeling Noord-Oost Veluwe, welke is voorgelegd aan onze leden en goedgekeurd. Hierin wordt een toekomstbeeld voor de landbouw in 2030 geschetst en waar wij, als agrariërs, aan willen werken. Namelijk een toekomstperspectief voor de (jonge) agrariër, gezien de grote maatschappelijke opgaven waar ook de landbouw in deze regio voor staat. LTO Noord afdeling Noord-Oost Veluwe staat voor al haar agrarische bedrijven en leden, welke zeer divers zijn, met ondernemers die werken met respect voor hun omgeving en omwonenden. We zijn trots op al deze bedrijven en werken met inwoners samen om te komen tot een gedragen omgeving waar het goed wonen, werken en recreëren is. Waarom een landbouwvisie? Met het oog op de totstandkoming van de omgevingsvisie voor de gemeenten Hattem, Epe en Heerde. kan deze visie gezien worden als een ‘levend’ en up-to-date document, dat we als [TO Noord afdeling Noord-Oost Veluwe voortdurend willen blijven aanpassen bij nieuwe inzichten of veranderingen in onze leefomgeving. De agrarische bedrijven in voorgenoemde gemeentes produceren gezond, veilig en kwalitatief hoogwaardig voedsel en andere producten. We vinden maatschappelijke waardering hiervoor heel belangrijk.

Het landschap in het gebied Noord-Oost Veluwe is heel divers in een relatief klein gebied tussen de IJssel met haar open [andschap en het bosgebied van de Veluwe. Het gebied wordt doorsneden door het Apeldoorns kanaal en kenmerkt zich o.a. door heeklandschappen, uiterwaarden, historische enk- en esgronden. Agrariërs zijn de rentmeesters van het landschap. hebben dit landschap mee gemaakt en zetten zich al eeuwen in om dit landschap goed te onderhoUden en door te geven van generatie op generatie. Om dit te blijven doen is economisch perspectief nodig voor de agrarische sector. Ook de leefbaarheid op het platteland is belangrijk, zeker nu er vm-wacht wordt dat er veel stoppende agrariërs zullen zijn: door het ontbreken van een opvolger. onvoldoende financiële middelen om te kunnen ontwikkelen en innoveren. of het door alle regelgeving en de problematiek niet meer zien zitten. Hier zit een grote zorg, met name voor de jongere agrariërs en bedrijfsopvolgers. In deze landhouwvisie zijn 6 thema’s opgenomen die de ambities en de doelen van de landbouw in onze gemeenten voor de komende 10 jaar weerspiegelen: ruimte en toekomstperspectief agrarische sector; behoud verantwoord ondernemen, water. energie. infrastructuur en imago.

Rode draad in onze visie is dat agrarische bedrijvigheid nodig is om leefbaarheid op het platteland te behouden, we zijn een belangrijke economische factor en spelen een belangrijke rol als ‘stoffeerder’ van het landschap. Om bovenstaande redenen hebben we ook per thema duidelijk aangegeven wat we willen maar ook wat we -et willen. Graag komen we nierover met u in gesprek. Deze landbouwvisie is een leidraad, omdat we er ons van bevjust zijn dat de samenleving aanpassingen vraagt van de land- en tuinbouw. Vaar wij vragen als sector ook tijd en begrip om aanpassingen door te kunnen voeren. De realisatie en het behoud van een duurzame toekomst voor de agrarische sector staat of valt bij een goed en helder beleid. Voor u en voor ons is het van belang te weten waar de vitale en ambitieuze agrarische sector voor staat en wat de randvoorwaarden zijn waarbinnen agrarische bedrijven mogelijkheden behouden om te kunnen blijven ontwikkelen.

Landbouwvisie Noord Oost Veluwe 2026

LTO

noord NOORD OOST VELUWE -

Ruimte en toekomstperspectief agrarische sector (Plattelands) Economie Onze regio is, net als de meeste regio’s, volop in beweging en biedt Vele kansen voor de (plattelands)econornie. Agrarische ondernemers staan voor de uitdaging om in te spelen op maatschappelijke en mondiale ontwikkelingen waarbij ook de invloed van omgeving, milieu en natuur- opgaves voelbaar zijn. Echter LET WEL: Voor economisch gezonde agrarische bedrijven moeten er voldoende landbouwgronden voor ontwikkelruimte en innovaties beschikbaar blijven om aan bovenstaande uitdagingen te kunnen (blijven) voldoen. Als agrarische sector willen we daarom graag betrokken blijven en nvloed kunnen uitoefenen daar waar we het belang van onze sector goed kunnen benadrukken en behartigen. We zijn een belangrijk onderdeel van het landschap en leveren een belangrijke economische bijdrage aan de lokale economIe. Dit vndt direct plaats door de opbrengsten van de geproduceerde producten en diensten en de ketenwerking hierin. Indirect komt dit door de bijdrage aan het landschap en het onderhoud hiervan: veel omzet voor de toeristische sector wordt mede mogelijk door de agrarische sector. Hier zijn we trots op en dit willen we graag uit blijven stralen als gezamenlijke kracht. Continue opgaves en ontwikkelingen Als agrariërs willen we aan tafel (blijven) met deskundigen om een toekomst te behouden voor de landboLiwsector.

Allerlei opgaven en (gebieds)processen leggen (te)veel druk op de gronden en de toekomst van onze agrariërs. Zij dienen met hun bedrijf de ruimte te krijgen om te kunnen (blijven) ontwikkelen om toekomstperspectief te houden. Het ondernemersklimaat moet zo zijn dat de ondernemers de kans en de tijd krijgen om te kunnen inspelen op de vragen van vandaag en de uitdagingen van morgen. Het gebied is relatief kleinschalig en kent veel recreatieve en niet-agrarische functies die verspreid door het gebied liggen. Dit zal tot knelpunten leiden bij de zoektocht naar meer grondgebondenheid en extensivering. Vanuït individuele ondernemers kunnen we niet alleen aan de gebiedsstrLlctuur werken. We willen cht graag samen met de gemeenten oppakken. Agrarische grond komt maar zeer beperkt beschikbaar. Niet alles kan op iedere plek. We zoeken naar maatwerkkeuzes voor bedrijven en kijken daarbij vooral naar locatie-specifieke kansen of risico’s. Als bedrijven kiezen voor de kansen van verbreding moet productiegrond beschikbaar kunnen komen voor boeren die willen moderniseren. Een bijdrage aan dat proces vanuit de gemeente (in de vorm van ruilgrond) versnelt het proces en de realisatie van meer grondgebondenheid. De eisen aan het bouwblok zijn functioneel van aard en sterk bepalend voor de efficiëntie van de bedrijfsvoering. Grondgebonden werken vereist meer flexibiliteit op het bouwblok.

Er zal meer zelf geproduceerd ruwvoer moeten worden opgeslagen en waarschijnlijk in andere opslagtechnieken. Waar mogelijk zoeken we daarbij koppelkansen met enorgie-opwek. bijvoorbeeld methaanvergisting. Dat kan op zich zelf al nieuwe eisen aan de bouwblok stellen qua omvang en inrichting. Veel bedrijven, met name intensieve veehouderijbedrijven. hebben een te klein bouwblok. Dierwelzijnseisen vragen nieer ruimte. Ook bij het starten met een neventak. is een groter bouwblok gewenst. Het Gelderse Plussenbeleici zou erin moeten voorzien om een groter bouwblok te realiseren. Daarom willen we als [TO Noord afdeling Noord-Oost Veluwe ruimte én flexibiliteit in het bouwblok die nieuwe ontwikkelingen stimuleren, en niet om beperkende maatregelen. Het belangrijkste is hierbij een voldoende groot bouwblok, in veel gevallen dus een vergroting van het bouwblok. Door samen te onderzoeken of productieve landschapselementen uitvoerbaar zijn kunnen agrariërs een moer verdienste combineren met behoud van de agrarische status van de grond. Uiteraard moeten open landschappen daarbij wel open blijven.

Landbouwvisie Noord Oost Veluwe 2026

LTO

noord NOORD OOST JELUWE -

Leefbaarheid Boeren zijn de rentmeesters van het landschap en zetten zich al eeuwen in om dit landschap goed te onderhouden en door te geven van generatie op generatie. (Jongere) agrariërs vormen de verbinding tussen de agrarische sector en hun (leef-)omgeving. De leefbaarheid op het platteland is belangrijk, alleen met behoud van financieel gezonde agrarische bedrijven met mogelijkheden om zich verder te ontwikkelen kunnen we het platteland leefbaar houden. Een goed VAB (vrijkomende agrarische beboLiwing) beleid dient verpaupering en achterurgang leefbaarheid op het platteland te voorkomen, maar het beleid moet zodanig ingericht worden dat het geen beperkingen oplevert voor bestaande landbouwbedrijven. Over flexibiliteit in bestemming op het platteland moet worden nagedacht. Vrijkomende agrarische bedrijven kunnen bijvoorbeeld worden overgenomen door ZZP’ers of kleine mkh-bedrijven. om het platteland levendig te hoLiden. Daarnaast zou een flexibele ondernemerslocatie met perspectieven uitkomst kunnen bieden om diversiteit aan bedrijfsontwikkelingen mogelijk te maken en diverse opgaves te realiseren. Dit alles voor maatschappelijke ontwikkelingen en het verdienvermogen voor de agrariër. Positieve monitoring van niet-agrarische activiteiten in het buitengebied is belangrijk. De Rood-voor-rood regeling kan bijdragen in ruimtelijke kwaliteit.

De voorkeur gaat daarbij uit naar Rood -voorrood- bouwkavels in en nabij de woonkernen en niet in agrarisch gebied. In de glastuinbouw zijn heCrijven die stoppen, maar er zijn ook voldoende blijvers die meer productieruimte nodig hebben. Wij vinden het niet wenselijk dat de ontwikkelruimte voor andere glastuinboLiwbedrijven door Rood-voor-rood verdwijnt. We moeten zLlinig zijn op onze kassengebieden in Heerde en Epe. De tuinbouw biedt kansen voor duurzame energie en korte ketens. De gemeenten hebben beleidsruimte binnen de bandhreedte die de rijksoverheid aangeeft. [TO Noord afdeling Noord-Oost Veluwe vraagt de gemeenten om terughoudend te zijn met vergaande normen. Ruimte voor flexibiliteit en maatwerk zorgen voor voldoende ontwikkelingsmogelijkheden voor agrarische bedrijven, in overleg met de gemeente en met oog voor en inpassing in de omgeving.

Natuurinciusieve Landbouw We hebben als agrarische sector veel aandacht voor duurzaamheid en daarin al veel bereikt. Veel bedrijven zijn bezig met agrarisch natuurbeheer en weidevogelbeheer. Sommige ondernemers willen onderzoeken hoe bedrijfsvoering en omliggende natuur nog beter samen kunnen gaan. Dit moet een vrijwillige keuze voor ieder bedrijf blijven! Natuurinclusieve landboUw kan alleen als het een duurzaam economisch rendabel andbouwsysteem is, dat optimaal beheer van natuurlijke hulpbronnen duurzaam integreert in bedrijfsvoering. inclusief zorg voor ecologische functies en de biodiversiteit op en om het bedrijf. Dit is altijd een evenwichtsvraagstuk. Dat vraagt om enige regelvrijheid en experimenteerruimte voor ondernemers die aan cle slag willen met natuurinclusieve landbouw. of hier verder op door willen bouwen. We zijn voorstander van maatschappelijke diensten als natuurbeheer, koolstofvastlegging. en educatie zolang dat plaats vindt op bedrijven met een volwaardige agrarische hoofdtak. We zien daarin een beveiliging tegen ongewenste verstedelijking van het platteland. Bij maatschappelijke diensten is het van belang dat de vergoeding een structurele beloning is (dus geen tijdelijke subsidies) en qua systematiek ook ruimte biedt voor ondernemerskeuzes. Balans vraagt om wederkerigheicl en dus ook om het voorkomen van een negatief effect op de bedrijfsvoering.

Waar natuurverbetering kansen krijgt door een andere bedrijfsnrichting moet dat ook betekenen dat we bij de natuurinrichting rond bedrijven rekening houden met het voorkomen van faunaschade. Daar waar wel schade op landbouwgrond optreedt. bijvoorbeeld door ganzen. dient de schade te worden vergoed. Gemeenten kunnen bijdragen aan het beperken van faunaschade door in hun eigen bossen en natuurgebieden preventieve maatregelen te nemen en mee te werken aan afschot. Dit is ook in het belang van de weidevogelpopulatie.

Lndbouwvisie Noord Oost Veluwe 2026

LTO

noord NOORD OOST VELUWE -

Renure zien \vij niet als natuurinciusieve bemesting. omdat je in een volwaardig product als drijfmest onnodig energie gaat toevoegen (verspillen). Natuurlijk is het de dierlijke mest direct op het land te gebruiken in plaats van het te verbranden of te exporteren. Onze bodems hebben meer mest nodig dan nu is toegestaan. Daarin zien wij graag een verruiming.

Dierwelzijn Met het convenant Dierwaardige Veehouderij nemen de welzijnseisen in de veehouderij toe. Daarbij hoort dan de mogelijkheid tot uitoreidïng van de stallen en bouwblok om daaraan te voldoen.

Ondermijning De financiële druk op de agrariërs neemt toe. Doordat er op diverse plekken leegstand ontstaat wordt er op het platteland gezocht naar een nieuwe’ vorm van ondernemen. Maar criminele praktijken (ondermijning) horen daar niet toe. Hierin is een rol voor ons allen weggelegd om bedrijven te behoeden voor vreemde’ afspraken.

Kansen We zetten in op kansen om een effectiever beheer van gronden mogelijk te maken door o.a. landbouwstructuurverbetering. We willen graag meedenken in processen die ook voor de landbouw vvat te bieden hebben. Gezamenlijk met overheden, partners en agrariërs op zoek gaan naar extra verdienvermogen met een passende en blijvende beloning voor diensten die door agrariërs verricht worden. Oplossingen bieden aan maatschappelijke vraagstukken dienen in onze ogen maatschappelijk betaald te worden. Momenteel liggen de risico’s nu vaak alleen bij cle ondernemer en zijn/haar gezin. De overheid kan hier het voortouw nemen, en samen met de agrarische sector pilots opstarten om de voorlopers te stimuleren.

De ambities voor de toekomst:

v’ “

V v’

Zorgvuldig omgaan met landbouwgrond om de toekomst van agrarische bedrijven, de jongeren en het platteland te garanderen Plattelandsontwikkeling inclusief toekomstperspectief voor agrarische bedrijven Ook voor de langere termijn: verdienvermogen (beloning) voor de agrariër. Plannen voor 20 jaar, zodat in\Jesteringen rendabel zijn Verleende vergunningen blijven rechtsgeldig. Bij kortingen krijgen agrariërs inkomensvergoeding voor 10 jaar. Einde aan stikstofwetgeving

Wat willen we NIET: —

‘-

> ‘

“ ‘

Nieuwe beperkingen voor de landbouw Geen renure, maar gewoon dierlijke mest Geen bufferstroken om de Veluwe Geen generieke korting op dieraantallen en/of rechten Vermindering in hectares landbouwgrond. Meer natuurclaims en statLssen Ondermijning op het platteland

Landbouwvisie Noord Oost Veluwe 2026

LTO

noord NOORD OOST VELUWE -

Behoud verantwoord ondernemen in Hattem, Heerde en Epe De agrarische sector is een iniova:ieve sector. Met een grote economische bijdrage. De sector is belangrijk voor de welzijn en welvaart in dit gebied. De agrariërs onderhouden het afwisselende landschap in de drie gemeenten in het gebied van [TO Noord afdeling Noord-Oost Veluwe en dragen flink bij aan de leefbaarheid op het platteland. Als land- en tuinbouw verwachten we dat we door de gemeente, provincie, het waterschap en de burger gewaardeerd worden en serieus genomen worden. Als agrariërs zetten we in op het behoud van deze innovatieve en economische bijdrage aan de regio. Daarbij is het van belang dat cle agrarische bestemmingen en gebruiksmogelijkheden behouden blijven. Er moet ruimte zijn voor ondernemerschap en creativiteit om te kunnen produceren, ook op of naast plekken waar veel maatschappelijke wensen en opgaven liggen. Het is dan ook wenselijk dat de ruimteclams op agrarische grond beperkt zijn. Een ieder kan genieten van het prachtige landschap. Als agrariër hebben we een belangrijke taak in het onderhoud van dit karakteristieke landschap met hoerenerven. houtsingels en innovatieve kruiclenrijke akkerranden. [let Ijssel- en beeklandschap. de enk- en esgronden. Dit zijn zaken die ontstaan zijn door de agrariërs en die zeer gewaardeerd worden door de bLirger.

Naast reguliere graslanden zijn initiatieven als kruidenrijke graslanden en akkerranden mooie voorbeelden van een agro biodiversiteit. Dergelijke initiatieven vergroten de verscheidenheid van dier- en plantsoorten. Juist een vrijwillige keuze in biodiversiteit kan een positieve bijdrage leveren aan burger en boer. Cruciaal is om in ogenschouw te houden dat ongewenste kruiden niet ten nadele gaan werken van gezonde teelt van gewassen. Ons waardevolle cultuurlandschap is altijd verbonden geweest aan een vitale landbouwsector. We streven naar een wederkerigheid met respect voor kernwaarden maar zonder het buitengebied tot een mLlseum te maken. Nieuwe vormen van landschapsbeheer en agrarische productie kunnen onderzocht worden. We willen optimaal meewerken aan een landschappelijke inpassing van onze bedrijven zolang we ons zelf daarmee geen knellende verplichtingen oplevei’en (groen aanplanten in de gerechtvaardigde verwachting dat we dat zonder vergunning kunnen kappen als dat nodig is). Passende huisvesting voor dieren is een vanzeEsprekendheid. Goed vakmanschap vertaalt zich o.a. in kwalitatief goed voer en een goede dierverzorging wat weer zorgt voor een kwalitatief hoogwaardig product. Dit vakmanschap vormt voor veel bedrijven een basis voor duurzaam ondernemen.

Multifunctionele landbouw In de Agrarische Onciernemersagenda van het ministerie van Landbouw, staat het verdienvermogen van de boer centraal. Boeren en telers dienen een sterkere positie in de keten te krijgen, er moet hulp mogelijk zijn bij investeringen in verduurzaming en kennis. De wetenschap over toekomstbestendige landbouw moet breder toegankelijk worden gemaakt. Het ministerie schrijft dat het belangrijk is dat boeren meer ruimte krijgen voor ondernemerschap. De overheid zorg: voor de juiste randvoorv.iaarden in de markt. Hierbij moet er ook planologisch gezien ruimte zijn voor agrariërs om te ondernemen. Naast de primaire landboLiw moet er ook oog zijn voor het ontwikkelen van de multifunctionele landbouw. Steeds meer boeren en boerinnen ontplooien naast de agrarische activiteiten ook verhredingsactivteitel’ op hun bedrijf, zoals een verblijfsaccommodatie (B&B of minicamping), dagrecreatie (terrasje. boerengolf, poldersport). verkoop en verwerking van streekproducten, zorglandbouw, edUcatie (excursies en ontvangst van schoolklassen) en’of kinderopvang. Ondernemers die door persoonlijke interesse of locatie-specifieke kansen hun bedrijfsvoering willen verbreden moet die mogelijkheid geboden worden zonder dat dit leidt naar bestemmingswijziging. Een agrarische hoofdtak is voorvvaarde.

Als verbreding leidt tot bestemmingsvreernde bebouwing moet dat op basis van een tijdelijke Landbouwvisie Noord Oost Veluwe 2026

LTO

noord NOORD OOST VELUWE -

ontheffing mogelijk zijn. De interacte met omliggende agrarische bedrijven moet wel onderdeel zijn van het heoordelingskader.

Voor wat betreft (verblijfs-)recreatie is het vinden en houden van een goede balans van belang. Het gevoel te gast te zijn in een agrarische omgeving moet onderdeel zijn van de beleving en anderzijds moet de agrarische bedrijfsvoering ongehinderd doorgang kunnen vinden. Op de wegen clie in het agrarisch gebied worden gebruikt door lanclbouwverkeer en vrachtverkeer van en naar agrarische bedrijven, neemt het aantal recreanten toe. Dit kan onveilige situaties opleveren (zie noofdstuk In fra structuur).

Korte ketens Nederland zitten vaak op de draaischijf van de internationale handelsstromen in agroproducten. Dit biedt hoeren laagdrempelige afzetkansen op verre markten en inwoners de zekerheid van gevareercl en betaalbaar voedsel. Op gemeente niveau kunnen we de marktprocessen en consumentenvoorkeur maar in beperkte mate beïnvloeden. Tegelijk willen de lokale boer en burger elkaar niet kwijt raken. Korte ketens kunnen bijdragen aan blijvende verbinding, de lokale gezondheid en tegelijk aan een eerlijke agrarische prijsvorming. Tegelijk vraagt ketenverkorting veel van ondernemers en is deze keuze slechts voor enkele ondernemers weggelega. De markt voor plaatselijke of regionale afzet is niet zo groot. Gelijk aan recreatie en verbreding is ook hier de voorwaarde van een geloofwaardige agrarische hoofdtak een waarborg tegen ongewenste ontwikkelingen.

De ambities voor de toekomst: v”

/ v’

Behoud van een goed gezinsinkomen voor agrarische ondernemers Ruimte om te ondernemen met behoud van hoogwaardige landbouwgrond Vitaal leefbaar platteland behouden met ruimte voor divers agrarsch ondernemerschap

Wat willen we NIET: ‘-

— .-

Leegloop van het platteland Extra eisen zonder verdienniodel Regie over de lanclbouwsector kwijt

Landbouwvisie Noord Oost Veluwe 2026

LTO

noord NOORD OOST VELUWE

Water Voor het behoud van goede kwaliteit van grond en oppervlakte\vater. is het belangrijk dat er gestuurd wordt op een goede landbouwpraktijk. Iedereen, mens en dier, is jaarrond afhankelijk van een goede \vaterkwaliteit. Grote gedeelten van het gebied zijn afhankelijk van neerslag. Daarom is het van belang dat het beschikbare water vast kan worden gehouden in tijden van droogte. Maar op sommige plekken is het ook van groot belang dat in tijden van nattigheid, het overtollige water snel afgevoerd kan worden. Door dit op bedrijfsniveau mogelijk te maken, bevordert dit de nocemkwaliteit en minimaliseert dit de uitspoelng van nutriënten. Dit bevordert de betere opname van voedingsstoffen door de gewassen. Het gebied van onze afdeling wordt doorsneden door het Apeldooms Kanaal. het agrarisch gebied ten oosten van het kanaal wordt via de weteringen onderbemaald. Ten westen van het kanaal zijn er sprengenbeken met daarbij houtwallen e.d. In aantal natuurgebieden wordt het grondwaterpeil verhoogd of wordt het gebied ontgraven. De waterhuishouding in het omliggend gebied wordt hierdoor verstoord. Dit geldt o.a. voor het Wisselse Veen en Vossen broek. In het waterwingebied De Dellen in Epe. waar Vitens water onttrekt, wordt er ook vvater geïnfiltreerd. Maar er is per saldo nog geen evenwicht (onttrekking is groter dan infiltratie).

De vergoeding voor agrarische bedrijven was in 2018 redelijk, maar in 2019 te weinig. LTO Noord afdeling Noord-Oost Veluwe vindt dat de vergoeding de volledige schade moet dekken. Door een goede samenwerking tussen de agrariërs en de waterschappen kLinnen we de waterhuishouding verbeteren en door efficiënt werken de kosten laag houden. Dit kan verdere lastenverzwaring in de sector beperken. Andere factoren waar de landbouw niet direct invloed op heeft, zoals waterwingebieden. Natura2000. het invullen van de Kader Richtlijn Water, kunnen grote impact hebben op landbouwbedrijven. De schade die hierdoor voor de landbouwbedrijven ontstaat, moet geminimaliseerd en vergoed worden. Het mag niet gebeuren. dat door deze factoren het toekomstperspectief voor de bedrijven ontnomen wordt. De komende jaren staan er verschillende opgaven op het gebied van water op de agenda. Opgaven waarin de Iandbouvv een belangrijke speler is. Het is daarom van groot belang dat de landbouw goed en eerlijk vertegenwoordigd wordt. De KRW moet daarom ook eerlijk beoordeeld worden voor de landbouw op nutriënten. In ons gebied scoort de KRVV daarop 95%-100% goed. Een waterlicnaam kan niet totaal ‘afgekeurd’ worden op bv enkel chemie en dan de landbouw de schuld geven. Geborgde zetels bij het waterschap zijn van cruciaal belang. We willen niet meer vematting. omdat dat meer dierziektes geeft.

zoals de Knut en Vogelgriep.

Tegenover extra blauwe diensten moet een structurele en passende vergoeding staan. De ambities voor de toekomst: v”

v’ V V

Goed peilbeheer passend bij elk seizoen en gewas en mogelijkheid voor beregenïng Stimuleren van innovatieve ideeën om uitspoeling tegen te gaan Hoge bodemkwaliteit door de hoeveelheid organische stoffen in de grond op het juiste peil te hebben Goede vergoeding! compensatie voor drinkwateronttrekking

Landbouwvisie Noord Oost Veluwe 2026

LTO

noord N0OD

OOST

VELUWE

Wat willen we NIET: > ,

> A ,-

Vernatting van naturgebeden die leidt tot vernatting van Iandbojwgond Verdroging van landbouwgrond door beperken/verbieden/belasten van beregening Hogere waterschapslasten Huidige watergangen laten vervvaarlozen Direct beschuldigd worden als er verontreiniging in het water zit. Meten = Weten en dan pas wijzen

Energie Er is in de RES afgesproken dat in 2050 alle gemeentes energie neutraal zijn, er wordt dan geen gebruik meer gemaakt van fossiele brandstoffen. Agrariërs spelen al een grote rol bij het opwekken van hernieuwbare energie en zien deze opgave soms als een kans. Als LIO Noord afdeling Noord-Oost Veluwe zijn we echter tegenstander van het inzetten van landbouwgronden voor zonnevelden, maar willen in geen geval op de stoel van de individuele ondernemer gaan zitten. Zonnevelden op landbouwgrond zijn NIET te combineren met de ambities van de lancibouwsector, nu en in de toekomst.

Behouden van productieruimte voor duurzame voedselvoorziening. ,

Voor energie opwekking zijn alternatieven voor handen, voor ons voedsel niet. We hebben onze landbouwgrond hard nodig voor de transitie naar een duurzamere. meer circulaire voedselproductie.

Kwaliteit van ons landschap en bodem -

Ons landschap heeft een kwaliteitsimpuls nodig. De hodemvrLjchtbaarheid en biodiversiteit moeten versterkt worden. Er zijn veel initiatieven en projecten in de regio die zich hier actief op richten. Het plaatsen van grote oppervlaktes zonnepanelen draagt hier echter niet aan bij. Zonnepanelen hebben een economische levensduur van ongeveer 25 jaar. Het duurt heel veel jaren voordat bodemkwaliteit en bodemleven weer hersteld zijn. Zonnepanelen in de wei is makkelijk, maar ook het laatste wat we moeten doen. We willen de kwaliteit van onze bodem en het leven daarop zo veel mogelijk behouden met oog op de land boiw in de toekomst.

Kiimaatafspraken Landbouw

De landbouw heeft als opdracht gekregen om 3.5 Mton C02 emissie te verlagen. De ambitie van de landbouw is zelfs groter als voorvvaarden passend bij deze ambitie door de klimaattafelpartners worden ingewilligd (work in progress’). Eén van deze voorwaarden is kringlonen. bodemvruchtbaarheid en biodiversiteit te verbeteren. Het kan niet zo zijn dat de landbouw deze ambitie niet waar kan maken omdat er honderden hectares landbouwgrond verdwijnen voor vestiging van zonnevelden. Het werkelijke ruimteheslag tvordt zelfs nog groter wanneer er gekozen wordt voor aanleg van zonnevelden in combinatie met recreatie- of natuurdoelen. De agrarische sector neemt deel aan het klimaatakkoord (tafel landboLiw en grondgebruik). De land- en tuinbouw heeft hierbij een extra vrijwillige opgave op zich genomen. Ondanks de beperkte emissieomvang willen we ook onze sector verduurzamen. We sluiten aan bij de landelijke. sectorale en regionale plannen en initiatieven en hebben daarboven een lokale ambitie. Daarin onderscheiden we drie lijnen: besparing. optimalisering en innovatie. We vinden wel dat bij de ruimtelijke invulling een zorgvuldige afweging van maatschappelijke kosten en baten gemaakt moet worden. De zonneladder is de landelijke, provinciale en regionale voorkeurs-ontwikkelvolgorde. Knelpunt bij het volgen van de zonneladder is de scheve verdienpotentie.

Zon op landbouwgrond is goedkoper te realiseren en kent een enorme financiële aantrekkingskracht. Om het doel (zonneladder) maximaal te kunnen bereiken

Landbouwvisie Noord Oost Veluwe 2026

LTO

noord NOORD OOST VE W WE -

streven we naar een maximale benutting van daken en restgronden. Om dat geloofwaardig kans van slagen te bieden zijn we voorstancer van het vooralsnog uitsluiten van landbouwgrond voor opwek uit zon. We willen maximaal kijken naar opbes op dak, erf, windmolens tot 35 meter ashoogte op het erf en grote vvindmolens in combinatie met het ontslLliten van grote daken voor zon. Voor die grote molens geldt lokaal draagvlak wel als voorwaarde. Voor de verdere toekomst willen we onderzoeken in hoeverre we de opwek en opslag van energie tot integraal onderdeel van het agrarische verdienmodel kunnen maken. Dat kan in de vorm van elektriciteit, groen gas of energiedragers als waterstof. -

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17147070/1