Document · PDF

Bijlage 12 - Verkennend en nader bodemonderzoek NEN 6740

Gemeenteraad 9 juli 2026, gemeente EpeBij agendapunt: Vaststelling wijziging omgevingsplan 003: Kerkenland27.473 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Analyserapport

MATEBOER MILIEUTECHNIEK Jan Jacob Stolte Postbus 99 8260 AB KAMPEN

Uw projectnaam Uw projectnummer SGS rapportnummer

Blad 1 van 4

: Vaassen, Pastoorweg : BO233391 : 13863855, versienummer: 1.

Rotterdam, 06-05-2023

Geachte heer/mevrouw, Hierbij ontvangt u de analyse resultaten van het laboratoriumonderzoek ten behoeve van uw project BO233391. Het onderzoek werd uitgevoerd conform uw opdracht. De gerapporteerde resultaten hebben uitsluitend betrekking op de door SGS geteste monsters en zoals door SGS ontvangen zijn. De door u aangegeven omschrijvingen voor de monsters, het project en de monsternamedatum (indien aangeleverd) zijn overgenomen in dit analyserapport. SGS is niet verantwoordelijk voor de gegevens verstrekt door de opdrachtgever. Het onderzoek is uitgevoerd door SGS Environmental Analytics, gevestigd aan de Steenhouwerstraat 15 in Rotterdam (NL). Indien het onderzoek is uitgevoerd door derden is dit in het rapport aangegeven. Dit analyserapport bestaat inclusief bijlagen uit 4 pagina's. In geval van een versienummer van '2' of hoger vervallen de voorgaande versies. Alle bijlagen maken onlosmakelijk onderdeel uit van het rapport. Alleen vermenigvuldiging van het hele rapport is toegestaan. Voor meer informatie, omtrent bijvoorbeeld meetonzekerheid of gebruikte analysemethoden, kunt u contact opnemen met de afdeling Customer Support. Per 1 september 2022 is SGS Environmental Analytics B.V. gefuseerd met SGS Nederland B.V. en handelt onder de naam SGS Environmental Analytics. Alle erkenningen van SGS Environmental Analytics B.V.

blijven van kracht en zijn/worden omgezet naar SGS Nederland B.V. Wij vertrouwen er op u met deze informatie van dienst te zijn. Hoogachtend,

René Eugster Operations Manager Rotterdam

SGS Environmental Analytics IS GEACCREDITEERD VOLGENS DE DOOR DE RAAD VOOR ACCREDITATIE GESTELDE CRITERIA VOOR TESTLABORATORIA CONFORM EN ISO/IEC 17025:2017 ONDER NR. L 028.

SGS Environmental Analytics – Vestiging van SGS Nederland BV, Malledijk 18 - P.O. Box 200, NL-3200 AE Spijkenisse - Nederland. Al onze werkzaamheden worden uitgevoerd onder de algemene voorwaarden gedeponeerd bij de kamer van koophandel te Rotterdam inschrijving handelsregister : 24226722.

Blad 2 van 4

Analyserapport MATEBOER MILIEUTECHNIEK Jan Jacob Stolte Projectnaam Vaassen, Pastoorweg Projectnummer BO233391 Rapportnummer 13863855 - 1

Orderdatum 04-05-2023 Startdatum 04-05-2023 Rapportagedatum 06-05-2023

Nummer

Monstersoort

Monsterspecificatie

001

Grondwater (AS3000)

01-1-2 01 (170-270)

Analyse

Eenheid

METALEN barium

µg/l

001

490

De met S gemerkte analyses zijn geaccrediteerd en vallen onder de AS3000-erkenning.

Paraaf : SGS Environmental Analytics IS GEACCREDITEERD VOLGENS DE DOOR DE RAAD VOOR ACCREDITATIE GESTELDE CRITERIA VOOR TESTLABORATORIA CONFORM EN ISO/IEC 17025:2017 ONDER NR. L 028.

Blad 3 van 4

Analyserapport MATEBOER MILIEUTECHNIEK Jan Jacob Stolte Projectnaam Vaassen, Pastoorweg Projectnummer BO233391 Rapportnummer 13863855 - 1

Orderdatum 04-05-2023 Startdatum 04-05-2023 Rapportagedatum 06-05-2023

Monster beschrijvingen

001

De monstervoorbehandeling en analyses zijn uitgevoerd conform Accreditatieschema AS3000, dit geldt alleen voor de analyses die worden gerapporteerd met het "S" kenmerk.

Paraaf : SGS Environmental Analytics IS GEACCREDITEERD VOLGENS DE DOOR DE RAAD VOOR ACCREDITATIE GESTELDE CRITERIA VOOR TESTLABORATORIA CONFORM EN ISO/IEC 17025:2017 ONDER NR. L 028.

Blad 4 van 4

Analyserapport MATEBOER MILIEUTECHNIEK Jan Jacob Stolte Projectnaam Vaassen, Pastoorweg Projectnummer BO233391 Rapportnummer 13863855 - 1

Orderdatum 04-05-2023 Startdatum 04-05-2023 Rapportagedatum 06-05-2023

Analyse

Monstersoort

Relatie tot norm

barium

Grondwater (AS3000)

AS3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Monster

Barcode

Aanlevering

Monstername

Verpakking

001

B2127778

04-05-2023

ALC204

Paraaf : SGS Environmental Analytics IS GEACCREDITEERD VOLGENS DE DOOR DE RAAD VOOR ACCREDITATIE GESTELDE CRITERIA VOOR TESTLABORATORIA CONFORM EN ISO/IEC 17025:2017 ONDER NR. L 028.

Bijlage 5: Getoetste analyseresultaten, toetsingswaarden en Tijdelijk Handelingskader PFAS

Verkennend bodemonderzoek, Pastoorsweg te Vaassen, BO233391/JJS

Tabel 1: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Grondmonster Grondsoort Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie

% ds % ds

07-2 Zand resten kolen 13840628 07 0,50 - 1,00 2,80 2,50 3-4-2023 Voldoet aan Achtergrondwaarde Meetw GSSD

Index

METALEN Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<20 <0,2 <1,5 9,3 <0,05 15 <0,5 <3 23

<51 (6) <0,2 <3,5 18,4 <0,05 23 <0,4 <6 52

-0,03 -0,07 -0,14 -0 -0,06 -0,01 -0,45 -0,15

PAK Anthraceen Benzo(a)anthraceen Benzo(a)pyreen Benzo(g,h,i)peryleen Benzo(k)fluorantheen Chryseen Fenanthreen Fluorantheen Indeno-(1,2,3-c,d)pyreen Naftaleen PAK 10 VROM

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

0,02 0,14 0,16 0,14 0,17 0,16 0,05 0,14 0,16 <0,01 1,147

-0,01

GECHLOREERDE KOOLWATERSTOFFEN PCB 28 PCB 52 PCB 101 PCB 118 PCB 138 PCB 153 PCB 180 PCB (som 7)

µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds

<1 <1 <1 <1 <1 <1 <1 4,9

<3 <3 <3 <3 <3 <3 <3 <17,5

-0

OVERIGE (ORGANISCHE) VERBINDINGEN Minerale olie C10 - C12 Minerale olie C12 - C22 Minerale olie C22 - C30 Minerale olie C30 - C40 Minerale olie C10 - C40

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<5 <5 <5 <5 <20

13 (6) 13 (6) 13 (6) 13 (6) <50

-0,03

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus)

% ds % % ds

88,9 2,5 2,8

88,9 (6)

Projectcode: Vaassen, Pastoorweg Projectcode: BO233391

16-1 Zand

16A-2 Zand

13845917 16 0,00 - 0,50 3,70 7,30 12-4-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

13863853 16A 0,50 - 1,00 1,20 2,20 12-5-2023 Voldoet aan Achtergrondwaarde Meetw GSSD

130

217

82,2 7,3 3,7

82,2 (6)

Index

1,18

9,8

20,1

85,4 2,2 1,2

85,4 (6)

Index

-0,13

Tabel 2: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Grondmonster Grondsoort Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie

% ds % ds

METALEN Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus)

% ds % % ds

16.001-1 Zand

16.002-1 Zand

16.003-1 Zand

13863853 16.001 0,00 - 0,50 5,20 5,40 12-5-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

13863853 16.002 0,00 - 0,50 4,20 4,50 12-5-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

13863853 16.003 0,00 - 0,50 4,90 5,60 12-5-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

120

202

84,3 5,4 5,2

84,3 (6)

Index

1,08

150

267

87,5 4,5 4,2

87,5 (6)

Index

1,51

160

270

86,1 5,6 4,9

86,1 (6)

Index

1,54

Tabel 3: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Grondmonster Grondsoort Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie

% ds % ds

METALEN Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus)

% ds % % ds

Projectcode: Vaassen, Pastoorweg Projectcode: BO233391

16.004-1 Zand

16.005-1 Zand

16.006-1 Zand

13863853 16.004 0,00 - 0,50 4,70 3,40 12-5-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

13879089 16.005 0,00 - 0,50 5,20 2,00 5-6-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

13879089 16.006 0,00 - 0,50 5,10 2,00 5-6-2023 Overschrijding Achtergrondwaarde Meetw GSSD

150

272

85,6 3,4 4,7

85,6 (6)

Index

1,55

120

224

84,7 <2 5,2

84,7 (6)

Index

1,22

159

87,2 <2 5,1

87,2 (6)

Index

0,79

Tabel 4: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Grondmonster Grondsoort Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie

% ds % ds

METALEN Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus)

% ds % % ds

17-1 Zand

18-1 Zand

18A-2 Zand

13845917 17 0,00 - 0,50 4,50 3,30 12-4-2023 Overschrijding Achtergrondwaarde Meetw GSSD

13845917 18 0,00 - 0,50 4,60 3,40 12-4-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

13863853 18A 0,50 - 0,90 2,20 3,60 12-5-2023 Overschrijding Achtergrondwaarde Meetw GSSD

166

84,4 3,3 4,5

84,4 (6)

Index

0,84

130

236

83,2 3,4 4,6

83,2 (6)

Index

1,31

85,5 3,6 2,2

85,5 (6)

Index

0,27

Tabel 5: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Grondmonster Grondsoort Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie

% ds % ds

METALEN Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus)

% ds % % ds

Projectcode: Vaassen, Pastoorweg Projectcode: BO233391

18.001-1 Zand

18.002-1 Zand

18.003-1 Zand

13863853 18.001 0,00 - 0,50 6,20 3,30 12-5-2023 Overschrijding Achtergrondwaarde Meetw GSSD

13863853 18.002 0,00 - 0,50 4,30 4,90 12-5-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

13863853 18.003 0,00 - 0,50 4,60 4,90 12-5-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

170

81,6 3,3 6,2

81,6 (6)

Index

0,87

130

228

85,8 4,9 4,3

85,8 (6)

Index

1,25

140

243

84,5 4,9 4,6

84,5 (6)

Index

1,36

Tabel 6: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Grondmonster Grondsoort Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie

% ds % ds

METALEN Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus)

% ds % % ds

18.004-1 Zand

18.005-1 Zand

13863853 18.004 0,00 - 0,50 4,90 2,60 12-5-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

13879089 18.005 0,00 - 0,50 5,20 4,10 5-6-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

150

277

83,7 2,6 4,9

83,7 (6)

Index

1,58

120

210

86,1 4,1 5,2

86,1 (6)

Index

1,13

18.006-1 Zand resten aardewerk 13879089 18.006 0,00 - 0,50 5,10 2,20 5-6-2023 Overschrijding Achtergrondwaarde Meetw GSSD

124

86,0 2,2 5,1

86,0 (6)

Index

0,56

Tabel 7: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Grondmonster Grondsoort Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie

% ds % ds

METALEN Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus)

% ds % % ds

Projectcode: Vaassen, Pastoorweg Projectcode: BO233391

19-1 Zand

20-1 Zand

22-1 Zand

13845917 19 0,00 - 0,50 3,90 6,30 12-4-2023 Overschrijding Achtergrondwaarde Meetw GSSD

13845917 20 0,00 - 0,50 4,10 5,70 12-4-2023 Overschrijding Achtergrondwaarde Meetw GSSD

13845917 22 0,00 - 0,50 4,20 8,10 12-4-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

136

84,2 6,3 3,9

84,2 (6)

Index

0,64

100

172

84,0 5,7 4,1

84,0 (6)

Index

0,88

120

193

84,3 8,1 4,2

84,3 (6)

Index

1,02

Tabel 8: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Grondmonster Grondsoort

22A-2 Zand

22.001-1 Zand

Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie

resten baksteen

% ds % ds

METALEN Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus)

% ds % % ds

13863853 22A 0,50 - 1,00 1,30 3,20 12-5-2023 Voldoet aan Achtergrondwaarde Meetw GSSD

87,3 3,2 1,3

87,3 (6)

Index

-0,05

13863853 22.001 0,00 - 0,50 30,9 7,90 12-5-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

340

320

44,6 7,9 30,9

44,6 (6)

Index

1,86

22.002-1 Zand zwak dakpan houdend, zwak puinhoudend, zwak slakhoudend, zwak metselpuinhoudend 13863853 22.002 0,00 - 0,50 5,00 5,40 12-5-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD Index

200

339

84,5 5,4 5,0

84,5 (6)

1,99

Tabel 9: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Grondmonster Grondsoort Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie

% ds % ds

METALEN Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus)

% ds % % ds

Projectcode: Vaassen, Pastoorweg Projectcode: BO233391

22.003-1 Zand zwak dakpan houdend 13863853 22.003 0,00 - 0,50 4,70 4,00 12-5-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

130

231

84,5 4,0 4,7

84,5 (6)

22.004-1 Zand

Index

1,28

13863853 22.004 0,00 - 0,50 4,90 4,00 12-5-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

120

212

83,8 4,0 4,9

83,8 (6)

Index

1,15

22.005-1 Zand resten baksteen 13879089 22.005 0,00 - 0,50 5,30 2,00 5-6-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

120

223

86,0 <2 5,3

86,0 (6)

Index

1,22

Tabel 10: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Grondmonster Grondsoort Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie

% ds % ds

METALEN Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus)

% ds % % ds

Projectcode: Vaassen, Pastoorweg Projectcode: BO233391

22.006-1 Zand resten baksteen 13879089 22.006 0,00 - 0,50 5,40 3,90 5-6-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

110

192

86,0 3,9 5,4

86,0 (6)

Index

1,02

23-1 Zand

24-1 Zand

13879089 23 0,00 - 0,50 5,20 3,80 5-6-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

13879089 24 0,00 - 0,50 4,70 2,60 5-6-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

140

247

86,3 3,8 5,2

86,3 (6)

Index

1,38

110

204

87,0 2,6 4,7

87,0 (6)

Index

1,1

Tabel 11: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Grondmonster Grondsoort Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie

% ds % ds

METALEN Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

PAK Anthraceen Benzo(a)anthraceen Benzo(a)pyreen Benzo(g,h,i)peryleen Benzo(k)fluorantheen Chryseen Fenanthreen Fluorantheen Indeno-(1,2,3-c,d)pyreen Naftaleen PAK 10 VROM

25-1 Zand

MM01 Zand

MM02 Zand

13879089 25 0,00 - 0,50 4,20 3,30 5-6-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

13840628 04, 05, 07, 11, 13, 14 0,00 - 0,50 4,90 3,70 3-4-2023 Overschrijding Achtergrondwaarde Meetw GSSD

13840628 16, 17, 18, 19, 20, 22 0,00 - 0,50 4,60 2,00 3-4-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

Index

<20 0,20 <1,5 19 0,09 29 <0,5 <3 23

<45 (6) 0,30 <3,1 34 0,12 42 <0,4 <5 47

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

0,05 0,52 0,50 0,37 0,31 0,44 0,15 0,79 0,41 <0,01 3,547

GECHLOREERDE KOOLWATERSTOFFEN PCB 28 PCB 52 PCB 101 PCB 118 PCB 138 PCB 153 PCB 180 PCB (som 7)

µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds

<1 <1 <1 <1 <1 <1 <1 4,9

<1 <1 <1 <1 <1 <1 <1 <10,0

OVERIGE (ORGANISCHE) VERBINDINGEN Minerale olie C10 - C12 Minerale olie C12 - C22 Minerale olie C22 - C30 Minerale olie C30 - C40 Minerale olie C10 - C40

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<5 <5 <5 <5 <20

7 (6) 7 (6) 7 (6) 7 (6) <29

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus)

% ds % % ds

84,3 3,7 4,9

µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds

PFAS perfluoroctaanzuur (lineair) perfluoroctaansulfonaat (lineair) som vertakte PFOS-isomeren som vertakte PFOA-isomeren perfluor-1-butaansulfonaat (lineair) perfluor-1-decaansulfonaat (lineair) perfluor-1-heptaansulfonaat (lineair) perfluor-1-hexaansulfonaat (lineair)

Index

-0,02 -0,07 -0,04 -0 -0,02 -0,01 -0,46 -0,16

<20 <0,2 <1,5 110 0,12 34 <0,5 <3 <20

<54 (6) <0,2 <3,7 209 0,17 51 <0,4 <6 <31

-0,03 -0,06 1,13 0 0 -0,01 -0,44 -0,19

0,05

<0,01 0,05 0,06 0,06 0,05 0,07 0,05 0,12 0,06 <0,01 0,534

-0,03

-0,01

<1 <1 <1 <1 <1 <1 <1 4,9

<2 <2 <2 <2 <2 <2 <2 <10,7

-0,01

-0,03

<5 <5 5 5 <20

8 (6) 8 (6) 11 (6) 11 (6) <30

-0,03

84,3 (6)

83,7 <2 4,6

83,7 (6)

0,8 0,2 0,2 <0,1

0,8 (6) 0,2 (6) 0,2 (6) 0,1 (6)

0,5 0,2 0,1 <0,1

0,5 (6) 0,2 (6) 0,1 (6) 0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

Projectcode: Vaassen, Pastoorweg Projectcode: BO233391

110

86,1 3,3 4,2

203

86,1 (6)

1,09

Grondmonster Grondsoort Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie perfluorbutaanzuur perfluordecaanzuur perfluordodecaanzuur perfluorheptaanzuur perfluorhexaanzuur perfluornonaanzuur perfluoroctaansulfonamide perfluorpentaanzuur perfluortridecaanzuur perfluortetradecaanzuur perfluorundecaanzuur 2-(perfluorhexyl)ethaan-1sulfonzuur perfluorhexadecaanzuur perfluoroctadecaanzuur perfluoroctaansulfonylamide(Nethyl)acetaat 1H,1H,2H,2Hperfluordecaansulfonzuur 1H,1H,2H,2Hperfluordodecaansulfonzuur perfluorpentaan-1-sulfonzuur perfluoroctaansulfonylamide(Nmethyl)acetaat 1H,1H,2H,2Hperfluorhexaansulfonzuur bisperfluordecyl fosfaat N-methyl perfluoroctaansulfonamide som lineair en vertakt perfluoroctaanzuur som lineair en vertakt perfluoroctylsulfonaat

% ds % ds

µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds

25-1 Zand

MM01 Zand

MM02 Zand

13879089 25 0,00 - 0,50 4,20 3,30 5-6-2023 Overschrijding Interventiewaarde

13840628 04, 05, 07, 11, 13, 14 0,00 - 0,50 4,90 3,70 3-4-2023 Overschrijding Achtergrondwaarde 0,3 0,3 (6) <0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6) 0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6)

13840628 16, 17, 18, 19, 20, 22 0,00 - 0,50 4,60 2,00 3-4-2023 Overschrijding Interventiewaarde <0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6) 0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6) <0,1 0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds µg/kg ds

<0,1 <0,1

0,1 (6) 0,1 (6)

<0,1 <0,1

0,1 (6) 0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1

(6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1

(6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

0,9

0,9 (6)

0,6

0,6 (6)

µg/kg ds

0,4

0,4 (6)

0,3

0,3 (6)

Projectcode: Vaassen, Pastoorweg Projectcode: BO233391

Tabel 12: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Grondmonster Grondsoort Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie

% ds % ds

MM03 Zand

MM04 Zand

13840628 04, 04, 04, 04 0,50 - 2,00 1,10 2,00 3-4-2023 Voldoet aan Achtergrondwaarde Meetw GSSD

13840628 01, 01, 01, 02, 02, 02, 03, 03, 03 0,80 - 2,20 0,50 2,00 3-4-2023 Voldoet aan Achtergrondwaarde Meetw GSSD

METALEN Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<20 <0,2 <1,5 <5 <0,05 <10 <0,5 <3 <20

<54 (6) <0,2 <3,7 <7 <0,05 <11 <0,4 <6 <33

PAK Anthraceen Benzo(a)anthraceen Benzo(a)pyreen Benzo(g,h,i)peryleen Benzo(k)fluorantheen Chryseen Fenanthreen Fluorantheen Indeno-(1,2,3-c,d)pyreen Naftaleen PAK 10 VROM

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 0,07

<0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,07

GECHLOREERDE KOOLWATERSTOFFEN PCB 28 PCB 52 PCB 101 PCB 118 PCB 138 PCB 153 PCB 180 PCB (som 7)

µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds

<1 <1 <1 <1 <1 <1 <1 4,9

<4 <4 <4 <4 <4 <4 <4 <24,5

OVERIGE (ORGANISCHE) VERBINDINGEN Minerale olie C10 - C12 Minerale olie C12 - C22 Minerale olie C22 - C30 Minerale olie C30 - C40 Minerale olie C10 - C40

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<5 <5 <5 <5 <20

18 (6) 18 (6) 18 (6) 18 (6) <70

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus)

% ds % % ds

92,7 <2 1,1

92,7 (6)

Projectcode: Vaassen, Pastoorweg Projectcode: BO233391

Index

-0,03 -0,06 -0,22 -0 -0,08 -0,01 -0,44 -0,18

<20 <0,2 <1,5 <5 <0,05 <10 <0,5 <3 <20

<54 (6) <0,2 <3,7 <7 <0,05 <11 <0,4 <6 <33

-0,04

<0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 0,07

<0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,01 <0,07

<1 <1 <1 <1 <1 <1 <1 4,9

<4 <4 <4 <4 <4 <4 <4 <24,5

<5 <5 <5 <5 <20

18 (6) 18 (6) 18 (6) 18 (6) <70

84,0 <2 0,5

84,0 (6)

-0,02

Index

MM05 Zand sporen baksteen 13840628 08, 09 0,00 - 0,50 6,80 2,90 3-4-2023 Overschrijding Achtergrondwaarde Meetw GSSD

Index

-0,03 -0,06 -0,22 -0 -0,08 -0,01 -0,44 -0,18

42 0,38 1,7 30 0,20 61 <0,5 4,4 100

146 (6) 0,53 5,4 52 0,27 87 <0,4 11,9 203

-0,01 -0,05 0,08 0 0,08 -0,01 -0,35 0,11

-0,04

0,13 0,63 0,61 0,51 0,49 0,58 0,45 0,93 0,55 <0,01 4,887

0,09

<1 <1 <1 <1 <1 <1 <1 4,9

<1 <1 <1 <1 <1 <1 <1 <7,2

-0,01

<5 <5 7 6 <20

5 (6) 5 (6) 10 (6) 9 (6) <21

-0,04

83,4 2,9 6,8

83,4 (6)

-0,02

---------<D 8,88 <=T >AW 8,88 6 # GSSD Index

: Geen toetsnorm aanwezig : kleiner dan de detectielimiet : <= Achtergrondwaarde : Kleiner of gelijk aan Tussenwaarde : > Achtergrondwaarde : > Interventiewaarde : Heeft geen normwaarde : verhoogde rapportagegrens : Gestandaardiseerde meetwaarde : (GSSD - AW) / (I - AW) - Getoetst via de BoToVa service, versie 3.1.0 -

Tabel 13: Normwaarden conform de Wet Bodembescherming AW

IND

METALEN Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

0,6 15 40 0,15 50 1,5 35 140

1,2 35 54 0,83 210 88 39 200

4,3 190 190 4,8 530 190 100 720

13 190 190 36 530 190 100 720

PAK PAK 10 VROM

mg/kg ds

1,5

6,8

GECHLOREERDE KOOLWATERSTOFFEN PCB (som 7)

mg/kg ds

0,02

0,04

0,5

OVERIGE (ORGANISCHE) VERBINDINGEN Minerale olie C10 - C40

mg/kg ds

Projectcode: Vaassen, Pastoorweg Projectcode: BO233391

190

500

5000

Tabel 14: Gemeten concentraties in grondwater met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Watermonster Datum Filterdiepte (m -mv) Datum van toetsing Monsterconclusie

01-1-1 30-3-2023 1,70 - 2,70 11-4-2023 Overschrijding Interventiewaarde Meetw GSSD

Index

METALEN Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l

740 2,0 <2 7,2 <0,05 <2 <2 12 220

740 2,0 <1 7,2 <0,04 <1 <1 12 220

1,2 0,29 -0,23 -0,13 -0,06 -0,23 -0,01 -0,05 0,21

PAK Naftaleen PAK 10 VROM PAK 10 VROM

µg/l onbekend -

<0,02

<0,01

µg/l µg/l µg/l onbekend µg/l µg/l µg/l µg/l

<0,2 <0,2 <0,2

<0,1 <0,1 <0,1

-0 -0,03 -0,01

0,21 <0,2 <0,1 <0,2

<0,21 <0,1 <0,1 <0,1

AROMATISCHE VERBINDINGEN Benzeen Ethylbenzeen Tolueen Xylenen (som) Xylenen (som) meta-/para-Xyleen (som) ortho-Xyleen Styreen (Vinylbenzeen) Som 16 Aromatische oplosmiddelen Som 16 Aromatische oplosmiddelen

-0,02

onbekend <0,77(2,14)

µg/l

GECHLOREERDE KOOLWATERSTOFFEN cis + trans-1,2-Dichlooretheen cis + trans-1,2-Dichlooretheen 1,1-Dichlooretheen cis-1,2-Dichlooretheen trans-1,2-Dichlooretheen Dichloormethaan Trichloormethaan (Chloroform) Tribroommethaan (bromoform) Tetrachloormethaan (Tetra) 1,1-Dichloorethaan 1,2-Dichloorethaan 1,2-Dichloorpropaan 1,1,1-Trichloorethaan 1,1,2-Trichloorethaan Trichlooretheen (Tri) Tetrachlooretheen (Per) Vinylchloride Dichloorpropaan Dichloorpropaan 1,3-Dichloorpropaan 1,1-Dichloorpropaan

onbekend µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l onbekend µg/l µg/l µg/l

OVERIGE (ORGANISCHE) VERBINDINGEN Minerale olie C10 - C12 Minerale olie C12 - C22 Minerale olie C22 - C30 Minerale olie C30 - C40 Minerale olie C10 - C40

µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l

----------

<0,00020(11)

: Geen toetsnorm aanwezig

Projectcode: Vaassen, Pastoorweg Projectcode: BO233391

0,14 <0,1 <0,1 <0,1 <0,2 <0,2 <0,2 <0,1 <0,2 <0,2 <0,2 <0,1 <0,1 <0,2 <0,1 <0,2

<0,14 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1(14) <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1

0,42 <0,2 <0,2

<0,42 <0,1 <0,1

<25 <25 <25 <25 <50

18(6) 18(6) 18(6) 18(6) <35

0,01 0,01

0 -0,01 0,01 -0,01 -0,02 0 0 -0,05 0 0,03 -0

-0,03

01-1-2 4-5-2023 1,70 - 2,70 9-5-2023 Overschrijding Streefwaarde Meetw GSSD

490

Index

0,77

<D 8,88 8,88 8,88 >T 11 14 2 6 # GSSD Index

: kleiner dan de detectielimiet : <= Streefwaarde : > Streefwaarde : > Interventiewaarde : Groter dan Tussenwaarde : Enkele parameters ontbreken in de berekening van de somfractie : Streefwaarde ontbreekt zorgplicht van toepassing : Enkele parameters ontbreken in de som : Heeft geen normwaarde : verhoogde rapportagegrens : Gestandaardiseerde meetwaarde : (GSSD - S) / (I - S) - Getoetst via de BoToVa service, versie 3.1.0 -

Tabel 15: Normwaarden conform de Wet Bodembescherming S

S Diep

Indicatief

METALEN Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l

50 0,4 20 15 0,05 15 5 15 65

PAK Naftaleen

µg/l

0,01

AROMATISCHE VERBINDINGEN Benzeen Ethylbenzeen Tolueen Xylenen (som) Styreen (Vinylbenzeen) Som 16 Aromatische oplosmiddelen

µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l

0,2 4 7 0,2 6

30 150 1000 70 300

GECHLOREERDE KOOLWATERSTOFFEN cis + trans-1,2-Dichlooretheen 1,1-Dichlooretheen Dichloormethaan Trichloormethaan (Chloroform) Tribroommethaan (bromoform) Tetrachloormethaan (Tetra) 1,1-Dichloorethaan 1,2-Dichloorethaan 1,1,1-Trichloorethaan 1,1,2-Trichloorethaan Trichlooretheen (Tri) Tetrachlooretheen (Per) Vinylchloride Dichloorpropaan

µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l

0,01 0,01 0,01 6 0,01 7 7 0,01 0,01 24 0,01 0,01 0,8

20 10 1000 400 630 10 900 400 300 130 500 40 5 80

OVERIGE (ORGANISCHE) VERBINDINGEN Minerale olie C10 - C40

µg/l

600

Projectcode: Vaassen, Pastoorweg Projectcode: BO233391

200 0,06 0,7 1,3 0,01 1,7 3,6 2,1 24

625 6 100 75 0,3 75 300 75 800

150

Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie (versie december 2021)

Inleiding

Aanleiding Bij het hergebruik van met PFAS verontreinigde grond en baggerspecie in het kader van projecten in de grond-, weg- en waterbouw is in het verleden (en ten dele nog steeds) sprake geweest van stagnatie omdat de vrijkomende grond en baggerspecie niet kon worden afgezet. Deze stagnatie leidde tot aanzienlijke maatschappelijke kosten, doordat baggerwerkzaamheden werden uitgesteld en bijvoorbeeld infrastructurele werken en woningbouwprojecten vertraging opliepen of stil kwamen te liggen. Van verschillende kanten is er daarom in 2018 op aangedrongen om een voorlopige oplossing te bieden voor de impasse die was ontstaan. Daarom is, in afwachting van de resultaten van lopend onderzoek naar de aanwezigheid van PFAS in Nederland en de risico’s daarvan voor mens en milieu, op grond van de kennis die inmiddels over PFAS was bijeengebracht, op 8 juli 2019 een tijdelijk handelingskader opgesteld voor het omgaan met PFAS-houdende grond en baggerspecie. Dit is opgesteld in overleg met het interprovinciaal overleg (IPO), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Unie van Waterschappen (UvW). Er zijn vanaf 2019 verschillende opdrachten aan onderzoeksinstituten gegeven om de gevolgen van het voorkomen van PFAS in het milieu in kaart te brengen en risicogrenzen vast te stellen voor PFAShoudende grond en baggerspecie in de verschillende te onderscheiden situaties.

Deze onderzoeken hebben sinds de vaststelling van de eerste versie in 2019 tweemaal tot een actualisatie geleid. Een overzicht van de onderzoeken en daarop gebaseerde versies van het handelingskader staat in bijlage 1. In deze voorliggende versie van het handelingskader zijn de laatste inzichten verwerkt. Net als bij de eerdere aanpassingen zal op de website van Bodem-plus (vanaf juli 2021 onderdeel van het Informatiepunt Leefomgeving) periodiek meer informatie over nieuwe ontwikkelingen rond PFAS worden gepubliceerd zodat alle betrokkenen over de kennis kunnen beschikken om de benodigde acties uit te voeren. Daarnaast is de helpdesk van Bodemplus beschikbaar voor praktische vragen. Zorgplichten Het handelingskader is wat betreft de toepassingswaarden van paragraaf 4 een interpretatie van de zorgplichten op grond van de Wet bodembescherming, de Waterwet en het Besluit bodemkwaliteit (hierna ook afgekort als: Bbk) en kan als zodanig in de praktijk worden toegepast. Deze wettelijke zorgplichten houden in dat de toepasser die redelijkerwijs kan vermoeden dat er nadelige effecten kunnen optreden voor de bodem of het oppervlaktewater als gevolg van het toepassen van grond of baggerspecie, de redelijkerwijs mogelijke maatregelen moet nemen om die effecten te voorkomen of zo veel mogelijk te beperken.

Hoewel de in het handelingskader geadviseerde toepassingswaarden geen wettelijke status hebben, zijn ze niet zonder betekenis. De toepassingswaarden betreffen een generieke aanbeveling aan toepassers en bevoegde gezagen voor invulling van de genoemde zorgplichten bij het toepassen van PFAS-houdende grond en baggerspecie. Deze landelijke invulling van de zorgplichten is gebaseerd op een wetenschappelijke onderbouwing. Initiatiefnemers en bevoegde gezagen blijven uiteraard zelf verantwoordelijk voor (de controle op) een verantwoorde invulling van deze zorgplichten. Afwijking van de in het handelingskader geadviseerde toepassingswaarden moet altijd goed gemotiveerd en onderbouwd worden (zie paragraaf 5).

Onderzoeken en betekenis voor het handelingskader In de verschillende versies van het handelingskader PFAS zijn de daarin opgenomen toepassingswaarden gebaseerd op de uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek. In bijlage 1 is een overzicht van alle onderbouwende onderzoeken vermeld. Daarnaast zijn in deze bijlage ook de verwijzingen naar de eerder gepubliceerde (tijdelijke) handelingskaders opgenomen. In deze voorliggende versie van het handelingskader zijn de laatst beschikbare inzichten, inclusief de doorwerking van de EFSA-opinie voor een aangepaste voedselinnamenorm, meegenomen. Aan de hand van deze versie zal een traject starten om de omgang met PFAS-houdende grond en baggerspecie in de regelgeving vast te leggen. Bij het toepassen van grond of baggerspecie en tot het moment waarop PFAS in de regelgeving verankerd is, moet zowel rekening worden gehouden met de regels voor genormeerde stoffen (in het Besluit en de Regeling bodemkwaliteit) als de aanbevelingen van het handelingskader voor PFAS. De verhouding is als volgt: het handelingskader vormt een advies over de invulling van de zorgplichten, dat staat naast de bestaande regelgeving voor genormeerde stoffen. Dit betekent dat de toetsingsregels uit de Regeling bodemkwaliteit niet automatisch ook op PFAS van toepassing zijn.

Zo wordt bijvoorbeeld de indeling van de bodem, grond of baggerspecie in een kwaliteitsklasse alleen gebaseerd op genormeerde stoffen. Een indeling van een partij grond of baggerspecie in een bepaalde kwaliteitsklasse geeft normaliter duidelijkheid over de toepassingsmogelijkheden. Aanvullend daarop moet de partij op de aanwezigheid van PFAS en daarbij passende toepassingsmogelijkheden worden beoordeeld in het licht van de zorgplichten. Hierop gaat het handelingskader in. Verhouding van het handelingskader PFAS met de vorige versie van juli 2020 In het onderhavige handelingskader zijn op basis van de afgeronde onderzoeken (bijlage 1) geen andere toepassingseisen opgenomen. De resultaten van de onderzoeken bevestigen de eerdere keuzes die uit voorzorg en met betrekking tot risico’s voor grond- en oppervlaktewater in de vorige tijdelijke versies van het handelingskader zijn gemaakt. Dit betekent ook dat er geen consequenties zijn voor toepassingen die op basis van de vorige versies zijn uitgevoerd en/of nog in uitvoering zijn. De conceptversie van het handelingskader heeft zes weken voorgelegen bij RWS en ILT, koepels van medeoverheden en marktpartijen. In de reactietabel1 wordt antwoord gegeven op de ontvangen reacties. De ontvangen reacties en signalen lopen uiteen.

Op hoofdlijnen kunnen de reacties en signalen worden samengevat onder de noemers proportionaliteit, juridische positionering en uitvoerbaarheid. Er wordt aandacht gevraagd voor de proportionaliteit van het handelingskader, in het bijzonder de balans tussen de regels en het beoogde effect. Er wordt aandacht gevraagd voor de positionering en de verankering van het handelingskader. Ten slotte gaan diverse reacties in op de uitvoerbaarheid van het handelingskader. Dit wordt door veel partijen als complex ervaren. De uitvoeringspraktijk vraagt aandacht voor een betere duiding van een aantal begrippen, onder andere wat ‘uitschieters’ in PFAS-metingen zijn en het te analyseren PFAS- pakket. Begrippen zijn, waar mogelijk, in het handelingskader nader uitgelegd. De reacties zijn beantwoord en hebben op verschillende punten in dit handelingskader tot aanpassingen geleid. Tevens is het handelingskader bijgewerkt op basis van actuele ontwikkelingen, zoals de mogelijkheid die nu bestaat om alleen met PFAS-verontreinigede baggerspecie te storten in rijksbaggerspeciedepots.

Schets van de PFAS-problematiek en reikwijdte van het handelingskader

Poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) zijn chemische stoffen die van nature niet in het milieu voorkomen. Deze stofgroep bestaat uit ruim 6000 stoffen. Hiervan komen 30 PFAS boven de

https://www.bodemplus.nl/onderwerpen/bodem-ondergrond/ondergrond/

detectiegrens in het milieu voor. Deze zijn in 2019 op een adviesstoffenlijst opgenomen. Tot deze PFAS behoren onder meer de stoffen perfluoroctaanzuur (PFOA), perfluoroctaansulfonaat (PFOS) en HFPO-DA (GenX). PFAS zijn stoffen die door mensen zijn gemaakt vanwege hun specifieke eigenschappen, zoals brandwerendheid en vuil-, vet- en waterafstotendheid. Zij worden al decennia gebruikt in industriële en andere processen en toegepast in allerlei alledaagse producten, zoals verf, blusschuim, pannen, kleding en cosmetica. Kenmerkend voor deze stoffen is dat ze persistent, mobiel en nauwelijks biologisch afbreekbaar zijn. Van sommige PFAS is aangetoond dat ze toxisch zijn. De stoffen PFOS, PFOA en GenX behoren tot de zogenaamde Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Een aantal andere stoffen uit de PFAS-groep staan op de lijst van potentiële ZZS (pZZS). Door het wijdverbreide gebruik en door emissies en incidenten worden PFAS inmiddels in Nederland, en breder in Europa, niet alleen bij puntbronnen, maar ook als diffuse verontreiniging in bodem, grondwater en oppervlaktewater aangetroffen2. Dit wijdverspreide voorkomen van PFAS was aanleiding om het RIVM te vragen onderzoek te doen naar het voorkomen, de eigenschappen en de risico’s van PFAS ter onderbouwing van, in eerste instantie, dit handelingskader en uiteindelijk van toepassingsnormen in de Regeling bodemkwaliteit.

Het overheidsbeleid is erop gericht om deze stoffen zoveel mogelijk uit de leefomgeving te weren. De aanwezigheid van ZZS dient zowel aan de “voorkant” (preventie) als aan de “achterkant” (beheer) aangepakt te worden. Aan de “voorkant” betekent: voorkomen dat er ZZS in het milieu komen. Rijkswaterstaat, provincies en waterschappen zijn sinds 2018 de afgegeven vergunningen aan het doorlichten op het gebruik van (p)ZZS in het productieproces, het voorkomen daarvan in emissies, lozingen en afvalstromen, en toepassing van de best beschikbare technieken om emissies naar het milieu te minimaliseren. Rijkswaterstaat, provincies, omgevingsdiensten en waterschappen zijn sinds 2018 actief aan de slag met de actualisatie van de vergunningen voor ZZS en opkomende stoffen voor de indirecte en directe lozingen. Om de betrokken partijen te ondersteunen is een onderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van PFAS3 in producten en afvalstromen. Op basis van informatie over de bronnen kunnen aanvullende maatregelen worden genomen om emissie van en blootstelling aan PFAS verder te minimaliseren.

Uitgangspunten van het handelingskader

De wettelijke zorgplichten (waarover dit handelingskader een advies bevat) gelden aanvullend op de overige verplichtingen die gelden voor het toepassen van niet-genormeerde stoffen, zoals de regel dat geen grotere hoeveelheden grond of baggerspecie mogen worden toegepast dan volgens gangbare maatstaven nodig is voor het functioneren van de toepassing waarin de grond en baggerspecie zijn aangebracht en dat die toepassing volgens gangbare maatstaven nodig is op de plaats waar deze zich bevindt en onder de omstandigheden waar de toepassing plaatsvindt. In dit handelingskader is zoveel

Zie onder andere: - Rijkswaterstaat (2014) Perfluoralkylzuren in Nederlands oppervlaktewater 2008-2012; - Anna Kärrman et al. (2019) PFASs in the Nordic environment. Screening of Poly- and Perfluoroalkyl Substances (PFASs) and Extractable Organic Fluorine (EOF) in the Nordic Environment. Nordic Council of Ministers 2019. ISBN 978-92-893-6062-3; - Renner, R. (2001). Growing concern over perfluorinated chemicals. Environmental Science and Technology, 35, 154A–160A; - Renner, R. (2003). Concerns over common perfluorinated surfactant. Environmental Science and Technology, 37, 201A– 202A; - Rayne, S., and Forest, K. (2009). Perfluoroalkyl sulfonic and carboxylic acids: A critical review of physicochemical properties, levels and patterns in waters and wastewaters, and treatment methods. Journal of Environmental Science and Health, Part A, 44, 1145–1199; - Expertisecentrum PFAS (2018) Aanwezigheid PFAS in Nederland. Deelrapport C - Diffuse belasting van PFOS en PFOA in de bovengrond. Kenmerk DDT219-1/18-008.244. 3 Arcadis (2021), PFAS in Products and Waste Streams in the Netherlands 2

mogelijk bij de bestaande regelgeving aangesloten. Zo wordt geen afwijkende definitie van toepassen gehanteerd en is het handelingskader beperkt tot de vormen van toepassen die in artikel 35 zijn opgesomd. Vanwege de specifieke eigenschappen van PFAS is, overeenkomstig het voorzorgbeginsel, bij de invulling van de wettelijke zorgplichten in het handelingskader het uitgangspunt dat de kwaliteit van de bodem, het grondwater en het oppervlaktewater door de toepassing van PFAS-houdende grond en baggerspecie niet mag verslechteren (stand still), dat verspreiding van deze stoffen via het grondwater moet worden tegengegaan en dat rekening moet worden gehouden met bijzondere risicosituaties die zich kunnen voordoen en met belangen die extra bescherming rechtvaardigen, zoals het belang van de drinkwatervoorziening. Bij de invulling van de wettelijke zorgplichten in het handelingskader wordt voorts zoveel mogelijk aangesloten bij de systematiek van het Besluit bodemkwaliteit. In het kader van het Besluit bodemkwaliteit zullen initiatiefnemers tot grondverzet uit binnen– en buitenland de gehalten aan PFAS in toe te passen grond en baggerspecie moeten vaststellen en laten vastleggen in een milieuhygiënische verklaring die elke partij moet begeleiden. Dit vloeit voort uit de in 2018 (Stcrt.

2018, 68402) in de Regeling bodemkwaliteit opgenomen verplichting in het kader van de milieuhygienische verklaring om onderzoek te doen naar de aanwezigheid van eventuele andere verontreinigingen die een partij ongeschikt kunnen maken voor toepassing. Deze verplichting is niet beperkt tot PFAS-verontreinigingen, maar ziet op alle eventuele andere verontreinigingen. Voor specifiek PFAS wordt geadviseerd bij een onderzoek de te analyseren stoffen in ieder geval te baseren op de lijst met PFAS-verbindingen die is gepubliceerd op de website van Bodemplus4. Bij het toepassen van grond en baggerspecie op de landbodem wordt in het kader van het Besluit bodemkwaliteit daarentegen een zogenaamde dubbele toets gehanteerd. Met deze dubbele toets wordt allereerst weer beoogd te waarborgen dat het toepassen van grond en baggerspecie niet tot verslechtering van de bestaande bodemkwaliteit leidt (stand still). Daarnaast wordt daarmee beoogd dat de bodem (niet on)geschikter wordt voor het vervullen van de beoogde functies (die een geleidelijke verbetering van de bestaande bodemkwaliteit wenselijk kunnen maken).

De dubbele toets houdt in dat de kwaliteit van de grond of baggerspecie die wordt toegepast, wordt getoetst aan 1) de bestaande kwaliteit van de bodem waarop de grond of baggerspecie wordt toegepast, ingedeeld in een bodemkwaliteitsklasse, en 2) de bodemfunctie die door de gemeente aan de landbodem is toegekend op de zogenaamde bodemfunctiekaart, uitgedrukt als bodemfunctieklasse. Op de bodemfunctiekaart kan onderscheid worden gemaakt tussen “voldoen aan de achtergrondwaarde”, in de praktijk aangeduid als bodemfunctieklasse “landbouw/natuur”, en de bodemfunctieklassen “wonen” en “industrie”. Gebieden die niet in de klasse wonen of industrie zijn ingedeeld, zijn automatisch ingedeeld in de klasse ‘achtergrondwaarde’ (landbouw/natuur). In zoverre wordt in de praktijk ook gesproken van ingedeelde en niet-ingedeelde gebieden. Ter begrenzing van de bodemfunctieklassen zijn in bijlage B bij de Regeling bodemkwaliteit voor een groot aantal verontreinigende stoffen verschillende, oplopende, waarden vastgesteld, die beogen te waarborgen dat er gegeven de toegekende functies bij het toepassen van grond en baggerspecie geen risico’s voor mens en milieu kunnen optreden. Voor de bodemfunctieklassen wonen en industrie worden deze waarden aangeduid als maximale waarden.

Voor de bodemfunctieklasse landbouw/natuur wordt de achtergrondwaarde van de stof die in Nederland wordt aangetroffen, feitelijk als maximale waarde gehanteerd. Stoffen waarvoor in bijlage B waarden zijn opgenomen, worden aangeduid als genormeerde stoffen. PFAS worden aangeduid als ongenormeerde stoffen, omdat daarvoor in bijlage B geen waarden zijn opgenomen. https://www.bodemplus.nl/onderwerpen/wet-regelgeving/bbk/vragen/grond-baggerspecie-pfas-veldwerk-analysetoetsing/faq/welke-pfas-verbindingen-geanalyseerd/ 4

De toepassingswaarden voor PFAS

In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de toepassingswaarden die in de onderscheiden situaties waarin grond en baggerspecie worden toegepast, kunnen worden gehanteerd. Dit zijn toepassingswaarden voor het toepassen van grond en baggerspecie, waarmee invulling wordt gegeven aan de wettelijke zorgplichten. Het is momenteel nog niet mogelijk om een cumulatieve toepassingswaarde voor PFAS vast te stellen. Daarom zijn er in het handelingskader alleen toepassingswaarden voor individuele PFAS aangegeven. De aangegeven toepassingswaarden kunnen binnen de randvoorwaarden die daarvoor in het Besluit bodemkwaliteit zijn gegeven, op lokaal of regionaal niveau in een aangewezen bodembeheergebied worden gespecificeerd als er lokaal aanleiding is om een andere waarde vast te stellen. Ook is het mogelijk om de zorgplichten voor specifieke toepassingen nader in te vullen (zie paragraaf 5 – gebiedsspecifiek beleid en een nadere invulling van de zorgplichten). De nummers in de eerste kolom corresponderen met de nummers van de paragrafen waarin de toepassingswaarden in het hiernavolgende worden toegelicht.

Categorie

Toepassingssituatie

Toepassingswaarde (μg/kg d.s.) (2) (3) (4) (5) (7)

Op de landbodem 4.1

Grond en baggerspecie toepassen Bodemkwaliteitsklasse Bodemfunctieklasse wonen of industrie

wonen of industrie

PFOS = 3 PFOA = 7 Overige PFAS = 3

landbouw/natuur

wonen of industrie

PFOS = 1,4 PFOA = 1,9 Overige PFAS = 1,4

Landbouw/natuur, wonen of industrie

4.2

4.3

landbouw/natuur

PFOS = 1,4 PFOA = 1,9 Overige PFAS = 1,4

Baggerspecie verspreiden, als bedoeld in artikel 35, onder f, Bbk (verspreiden van baggerspecie op aangrenzend perceel of weilanddepot)

PFOS = 3

Grond en baggerspecie grootschalig toepassen

PFOS = 3

PFOA = 7 Overige PFAS = 3

PFOA = 7 Overige PFAS = 3 4.4

Grond en baggerspecie toepassen in grondwaterbeschermingsgebieden

Gebiedskwaliteit, indien niet bekend 0,1

4.5, vervallen

Grond en baggerspecie toepassen onder grondwaterniveau, met inbegrip van grootschalige toepassing.

Vervalt, zie categorie 4.1, 4.2 en 4.3

In een oppervlaktewaterlichaam(9) 4.6, vervallen

Grond toepassen

Vervalt, zie categorie 4.8.2, 4.9.1 en 4.9.2

4.7

Baggerspecie verspreiden in hetzelfde oppervlaktewaterlichaam of aansluitende (sedimentdelende)(10) stroomafwaarts gelegen oppervlaktewaterlichamen (als bedoeld in artikel 35, onder g, Bbk

Toepasbaar, wel meten en toetsen op uitschieters(8).

4.8.1

Baggerspecie toepassen in hetzelfde oppervlaktewaterlichaam in ophogingen in waterbouwkundige constructies, uitgezonderd de diepe plas, als bedoeld in artikel 35, onder d, Bbk

Toepasbaar, wel meten en toetsen op uitschieters(8).

4.8.2

Het in een ander oppervlaktewaterlichaam uitgezonderd een diepe Rijkswater: PFOS = 3,7 plas(1): PFOA = 0,8 • verspreiden van baggerspecie (bij niet-sedimentdelende Overige PFAS oppervlaktewaterlichamen) als bedoeld in artikel 35, onder g, = 0,8 Bbk en • het toepassen van baggerspecie en grond in ophogingen in Anders: PFOS = 1,1 waterbouwkundige constructies als bedoeld in artikel 35, PFOA = 0,8 onder d, Bbk. Overige PFAS = 0,8

4.9.1

Baggerspecie en grond toepassen in niet-vrijliggende diepe plassen die in open verbinding staan met een rijkswater (1) (6)

PFOS = 3,7 PFOA = 0,8 Overige PFAS = 0,8

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17067442/1