Document · PDF

Bijlage 1 - Mobiliteitsplan 2022 - 2032 Risicoanalyse Risicoaanpak strategisch plan verkeersveiligheid bijlage 2

Gemeenteraad 26 februari 2026, gemeente EpeBij agendapunt: Vaststelling Lijst ingekomen stukken d.d. 26 februari 20265.579 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

RISICOANALYSE EPE RISICOAANPAK STRATEGISCH PLAN VERKEERSVEILIGHEID

Concept

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

RISICOANALYSE EPE RISICOAANPAK STRATEGISCH PLAN VERKEERSVEILIGHEID

status

Concept

opdrachtgever

Gemeente Epe

kenmerk

GEp2002-R01

contactpersoon

Arnoud van de Vrugt

versie

4.0

opdrachtnemer

Megaborn Traffic Development BV

datum

23 september 2021

opgesteld door

Jeroen van Wijngaarden

gecontroleerd door Jeanine Storm vrijgegeven door

Megaborn

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

INHOUDSOPGAVE 1

Inleiding .......................................................................................................... 2

Onderzoeksopzet............................................................................................. 4

Analyse ........................................................................................................... 7

Opstellen uitvoeringsprogramma................................................................... 18

Uitvoeren monitoring .................................................................................... 19

1.1 1.2 1.3

2.1 2.2 2.3

3.1 3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.2 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.3 3.3.1 3.3.2 3.3.3 3.3.4

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Aanleiding .................................................................................................................................. 2 Risicoanalyse .............................................................................................................................. 2 Leeswijzer................................................................................................................................... 3

Model ......................................................................................................................................... 4 Onderzoeksvragen ..................................................................................................................... 5 Gebruikte data en instrumenten ............................................................................................... 6

Bepalen van risicogroepen (onderzoeksvraag 1a) ..................................................................... 7 Categorie 1: risicogroepen – leeftijd .......................................................................................... 7 Categorie 2: risicogroepen – verplaatsingswijze........................................................................ 8 Categorie 3: risicogroepen/risicolocaties - ongevallen t.o.v. strafbare feiten .......................... 9 Bepalen van risicolocaties (onderzoeksvraag 1b) .................................................................... 10 Wegtype ................................................................................................................................... 10 Snelheidsrisico’s ....................................................................................................................... 11 Weginrichting........................................................................................................................... 12 Prioritering (onderzoeksvraag 1) ............................................................................................. 12 Risicothema: fietsroutes in het buitengebied (60 km-wegen) ................................................ 13 Risicothema: fietsroutes binnen de bebouwde kom (50 km-wegen) ......................................

14 Risicothema: fietsroutes in verblijfsgebieden (30 km-wegen) ................................................ 15 Risicothema: snelheid op de hoofdwegen............................................................................... 17

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

INLEIDING

1.1

Aanleiding

Van oudsher is het aanpakken van verkeersonveiligheid reactief. Dat wil zeggen dat lokale ongevallenconcentraties (black spots) werden aangepakt als het leed al was geschied. De Duurzaam-Veilig-aanpak, die eind jaren negentig begon, had een proactieve insteek en leverde goede resultaten op. In de periode van 1980 tot 2010 daalde het aantal verkeersdoden in Nederland van 2500 naar minder dan 700 (zie afbeelding links). Het ‘laaghangend fruit’ is geplukt en de afgelopen 10 jaar slaagden overheden er onvoldoende erin om de daling in het aantal verkeersdoden en gewonden door te zetten. De ongevallen die nu nog plaatsvinden, zijn meer verspreid over het wegennet. Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) 2030 spreekt de ambitie uit om te werken naar nul verkeersslachtoffers, kortom: nul op de meter. Het SPV vindt dat er hernieuwde, structurele aandacht nodig is voor verkeersveiligheid. Iedereen heeft hierin een eigen verantwoordelijkheid: verkeersdeelnemers, overheden, producenten, maatschappelijke partijen en kennisinstellingen. Door het SPV wordt verkeersveiligheid op landelijk, regionaal en lokaal niveau meer in samenhang aangepakt door overheden.

Jaarlijks aantal verkeersdoden, onderverdeeld in leeftijdscategorieën

1.2

Risicoanalyse

Het SPV beoogt het aantal verkeersdoden en gewonden structureel te verlagen door een proactieve aanpak en de ontwikkeling van een risico-gestuurd beleid dat op basis van data en indicatoren de risico’s in kaart brengt en gedurende de komende jaren monitort. Daarom is het van belang dat elke gemeente een eigen risicoanalyse uitvoert om de voor hen relevante risicothema’s te benoemen en op lokale schaal een effectieve verkeersveiligheidsaanpak te ontwikkelen. Gemeente Epe heeft aan Megaborn gevraagd om deze risicoanalyse uit te voeren en daarmee een verkeersveiligheidsaanpak te ontwikkelen voor de komende 10 jaar. Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

1.3

Leeswijzer

Dit rapport beschrijft zowel de werkwijze als de resultaten van de risicoanalyse. De methode van onderzoek en analyse wordt eerst toegelicht in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 is de analyse van de risicogroepen, -locaties en thema’s te vinden. Daarin zijn de tabellen met de prioritering van de risico’s te vinden. De vervolgstappen voor het uitvoeringsprogramma en de monitoring worden in hoofdstuk 4 en 5 benoemd. De bijlagen geven uitgebreide toelichting op de opbouw van de GIS-database die is gebruikt voor deze risicoanalyse.

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

ONDERZOEKSOPZET

2.1

Model De risicogestuurde verkeersveiligheidsaanpak voeren we uit aan de hand van het onderzoeksmodel zoals aangegeven in de figuur hiernaast. Dit onderzoeksmodel volgt twee sporen: (links) het identificeren van risicogroepen op basis van het ongevallenbeeld en (rechts) het identificeren van risicolocaties op basis van weginrichting en weggebruik. In de analyse maken we gebruik van “SPI’s: Safety Performance Indicators” oftewel prestatieindicatoren voor verkeersveiligheid. Een structurele overschrijding van de maximumsnelheid op een wegvak is bijvoorbeeld een belangrijke indicator voor de verkeers(on)veiligheid.

Onderzoeksmodel Megaborn

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

2.2

Onderzoeksvragen

Voor de risicogestuurde verkeersveiligheidsaanpak stellen we de volgende onderzoeksvragen:

1. Wat zijn de belangrijkste risicothema’s, bestaande uit risicogroepen en risicolocaties, binnen uw gemeente? a. Welke groepen zijn relatief vaak betrokken bij (zwaar)letselongevallen?

b. Welke locaties vormen een verhoogd risico op het gebied van weginrichting en gereden snelheid (V85)?

2. Welke maatregelen zijn kansrijk om de risico’s binnen de risicogroepen en risicolocaties te reduceren in uw gemeente? a. Welke maatregelen moeten doorgevoerd worden op het gebied van educatie en voorlichting (education)?

b. Welke fysieke maatregelen kunnen doorgevoerd worden op het gebied van weginrichting (engineering)?

c. Welke maatregelen kunnen doorgevoerd worden op het gebied van handhaving (enforcement)?

3. Wat zijn de effecten van het doorvoeren van de maatregelen per risicothema op de risicogroepen en risicolocaties op langere termijn in uw gemeente?

In deze rapportage ligt de focus op onderzoeksvraag 1; om de belangrijkste risicothema’s voor Epe in beeld te brengen. De uitkomsten hiervan gebruikt de gemeente bij het Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

uitwerken van het uitvoeringsprogramma dat bij het gemeentelijke mobiliteitsplan wordt opgesteld. 2.3

Gebruikte data en instrumenten Om antwoord te krijgen op de onderzoeksvragen is gebruik gemaakt van een aantal tools en bepaalde data. Deze zijn als volgt: •

• •

Gebruik van ArcGIS Pro en Online met de volgende data: - Bestuurlijke grenzen: gemeentegrens en komgrenzen (van ArcGIS Online); - Geometrie en naamgeving van wegvakken en kruispunten (van NWB en ModelDOK); - Wegcategorisering (zelf verzameld); - (Wens)netwerken modaliteiten (vanuit GVVP, zie tabel); - Wettelijke maximum snelheden (van NDW); - Werkelijke gereden V85-snelheden (aangeleverd door HERE data via gemeente); - Verkeersintensiteiten auto en fiets (aangeleverd door gemeente) - Omgevingskenmerken per wegvak (zelf verzameld, zie tabel) - Omgevingskenmerken per kruispunt voor de belangrijkste wegen (zelf verzameld, zie tabel) Gebruik van VIA software met de data over verkeersongevallen Gebruik van CBS-data over inwonersaantallen en leeftijdsopbouw.

De verzamelde data per wegvak zijn in een online kaart op een dashboard gepubliceerd. Bijlage 1 en 2 bevatten uitgebreide toelichting over de gehanteerde werkwijze en data die zijn gebruikt voor het uitvoeren van deze risicoanalyse.

Verzamelde data en kenmerken voor de risicolocaties Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

aantal slachtoffers per leeftijdsklasse

45 40 35

ANALYSE

3.1

Bepalen van risicogroepen (onderzoeksvraag 1a)

De risicogroepen zijn bepaald op basis van de ongevalsgegevens in de VIA software van 2016 t/m 2021. Alle ongevallen met slachtoffers (gewonden of doden) zijn geanalyseerd, waarbij de aspecten leeftijd, vervoerswijze en wegcategorisering inzichtelijk zijn gemaakt. Uit deze gegevens kan worden afgeleid welke groepen in de huidige situatie risicogroepen vormen.

30 25 20 15

3.1.1

Categorie 1: risicogroepen – leeftijd

Het aantal geregistreerde slachtoffers in de geanalyseerde database is per leeftijdsklasse weergegeven in de figuur hiernaast. Hieruit blijkt dat de leeftijdsgroepen van 25 t/m 59 en van 60 jaar en ouder het vaakst slachtoffer zijn geworden.

10 5 0

4 t/m 11 jaar

12 t/m 15 jaar

16 t/m 17 jaar

18 t/m 24 jaar

25 t/m 59 jaar

60 jaar en ouder

9,0 8,0 7,0 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 0,0

LEEFTIJD BEVOLKING (BRON: CBS)

0 tot 5 jaar 5 tot 10 jaar 10 tot 15 jaar 15 tot 20 jaar 20 tot 25 jaar 25 tot 30 jaar 30 tot 35 jaar 35 tot 40 jaar 40 tot 45 jaar 45 tot 50 jaar 50 tot 55 jaar 55 tot 60 jaar 60 tot 65 jaar 65 tot 70 jaar 70 tot 75 jaar 75 tot 80 jaar 80 tot 85 jaar 85 tot 90 jaar 90 tot 95 jaar 95 tot 100 jaar 100 jaar of ouder

Percentage van totale bevolking

leeftijd bevolking Nederland en gemeente Epe

Uit gegevens van het CBS blijkt dat in Epe relatief meer ouderen wonen dan gemiddeld in Nederland. De figuur linksonder laat de verdeling van de leeftijd van de bevolking over de leeftijdscategorieën zien. In het algemeen zijn kinderen en ouderen de kwetsbaarste verkeersdeelnemers. De risicogroep ‘kinderen’ is in Epe minder dan gemiddeld aanwezig, terwijl de risicogroep ‘ouderen’ meer dan gemiddeld vertegenwoordigd is.

Leeftijdscategorieën

Megaborn

Categorieën

Nederland (%)

gem. Epe (%)

Kinderen (≤ 14 jaar)

15,7

14,6

Ouderen (≥ 70 jaar)

19,5

25,5

Nederland

gemeente Epe GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

3.1.2

aantal slachtoffers per vervoerswijze

Categorie 2: risicogroepen – verplaatsingswijze

Uit de figuur hiernaast blijkt dat de slachtoffers het vaakst in een personenauto betrokken waren bij een ongeval. Op de tweede plaats is de fietser het vaakst slachtoffer geworden. De tweede afbeelding laat de verdeling zien als het aantal vervoerswijzen wordt samengevoegd naar hoofdgroepen. E-bikes en snorfietsen zijn samengevoegd met fietsen en bestelauto’s zijn samengevoegd met personenauto’s. De brommobiel is bij de bromfietsen meegerekend. Uit het onderzoek “Verplaatsingen in Nederland” is het aandeel fietsgebruik vergeleken met omliggende gemeenten. Hieruit blijkt dat het aandeel fietsgebruik in Epe relatief lager ligt dan in de gemeenten rondom Epe. Het autobezit daarentegen ligt net iets hoger dan gemiddeld, maar zoals blijkt uit onderstaande tabel is dat niet direct een verklaring voor het lagere fietsgebruik.

30 25 20 15 10 5

FIETSGEBRUIK 2015-2017 PER GEMEENTE (BRON: CBS)

AUTOBEZIT (2019) (BRON: CBS)

GEMEENTE

AUTO’S PER HUISHOUDEN

FIETSGEBRUIK (%) BIJ AFSTAND TOT 7,5 KM

Epe

33,4

1,22

Oldebroek

50,2

1,23

Heerde

43,7

1,26

Olst-Wijhe

41,9

1,23

Voorst

48,2

1,25

Apeldoorn

36,8

1,00

Nunspeet

43,4

1,20

Elburg

48,0

1,25

Gemiddeld (/8)

43,2

1,20

AANTAL SLACHTOF F ER S PER VERVOERS W I JZ E (SAM ENGEV A T IN HOOFDGRO E P EN )

AUTO

BROMFIETS

Megaborn

FIETS

MOTOR VOETGANGER

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

Van de automobilisten zijn in het algemeen de beginnende bestuurders een risicogroep. De tabel hieronder laat de uitgifte van rijbewijzen aan jonge automobilisten zien van Gelderland in vergelijking tot het totaal in Nederland. Het aandeel beginnende en jonge automobilisten is in Gelderland net iets hoger dan gemiddeld in Nederland. UITGIFTE RIJBEWIJZEN (BRON:CBS)

2 ongevallen met drugs

4 ongevallen met alcohol

3.1.3 ongevallen met alcohol of drugs (Bron: Viastat)

5 slachtoffers reden in personenauto

leeftijd slachtoffers 18 - 59 jaar

Megaborn

1 slachtoffer reed in bestelauto

Categorieën

Nederland (%)

Gelderland (%)

16 t/m 18 jaar

0,2

18 t/m 20 jaar

1,8

2,0

20 t/m 25 jaar

6,7

6,9

16 t/m 25 jaar

8,7

9,2

25 jaar en ouder

91,3

90,8

Totaal

100,0

Categorie 3: risicogroepen/risicolocaties - ongevallen t.o.v. strafbare feiten

Het aantal geregistreerde ongevallen waarbij alcohol of drugs in het spel was, ligt erg laag. Alcohol speelde in 4 van de 118 ongevallen een rol, drugs in 2 van de 118 ongevallen. De slachtoffers waren tussen de 18 en 59 jaar oud, waarvan 5 in een personenauto reden en 1 met een bestelauto. Uit deze data blijkt alleen dat de risicogroep voor ongevallen met alcohol of drugs de automobilisten zijn.

ongevallen op 50, 60, 80 en 120 km/h wegen

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

3.2

Bepalen van risicolocaties (onderzoeksvraag 1b)

De risicolocaties zijn bepaald op basis van de ongevalsgegevens en de verzamelde data in ArcGIS. Daarbij zijn de gegevens over netwerken voor elke modaliteit, snelheden, intensiteiten en omgeving inzichtelijk gemaakt. Uit deze gegevens kan worden afgeleid welke locaties in de huidige situatie risicolocaties vormen. 3.2.1

Wegtype

Vanuit de ongevallenregistratie (VIA) blijkt dat de meeste slachtoffers op 60 km/uur-wegen zijn gevallen. Op de tweede plaats vormen de 50 km/uur-wegen het grootste risico. De 100/120/130 km/uur-wegen zijn niet in het beheer van de gemeente en worden daarom in deze analyse verder buiten beschouwing gelaten. Voor de 80 km/uur-wegen is dat gedeeltelijk van toepassing. Op het gemeentelijk netwerk vormen de 50 en 60 km/uurwegen de grootste risicolocaties en daarin zijn de (al dan niet elektrische) fietsers het vaakst slachtoffer, zoals te zien in onderstaande figuur.

aantal slachtoffers per snelheidsregime

60 km/h

80 km/h

100 km/h

120 km/h

130 km/h

30 KM/H

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

50 KM/H

MOTOR

FIETS

AUTO

MOTOR

FIETS

60 KM/H

VOETGANGER

50 km/h

BROMFIETS

30 km/h

BROMFIETS

AUTO

FIETS

AUTO

BROMFIETS

AUTO

VOETGANGER

12 10 8 6 4 2 0

FIETS

SLACHTOFFERS PER VERVOERSWIJZE EN SNELHEIDSREGIME

BROMFIETS

80 KM/H

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

3.2.2

Snelheidsrisico’s

Met de data van HERE zijn de werkelijk gereden V85-snelheden per wegvak inzichtelijk gemaakt. De V85 geeft de snelheid aan waar 85% van de bestuurders onder zit. Daarmee is het een goede risico-indicatie voor de snelheid. De snelheidsgegevens bevatten data over een periode van 3 maanden (januari t/m maart 2020). In combinatie met de wettelijke maximumsnelheid per wegvak zijn de snelheidsoverschrijdingen per wegvak berekend. De lijst hieronder laat de gemeentelijke wegen met de hoogste snelheidsoverschrijding zien. TOP 10 GEMEENTELIJKE WEGEN MET GROOTSTE LIMIETOVERSCHRIJDING (>10 KM/U) WEGEN

SNELHEIDSLIMIET

V85-SNELHEID

OVERSCHRIJDING

1. Brinkerweg (Hoofdweg – komgrens)

30 km/u

58 km/u

+28 km/u

2. Officiersweg (Jagtlustweg – komgrens)

30 km/u

52 km/u

+22 km/u

3. Oude Apeldoornseweg (Laan van Fasna – komgrens)

30 km/u

57 km/u

+27 km/u

4. Oranjeweg (Steenderbultweg – begin

60 km/u

85 km/u

+25 km/u

5. Weteringdijk (Geertstraat – huisnr. 15)

60 km/u

70-84 km/u

+10-24 km/u

6. Zuidweg (N309 – Dellenweg)

60 km/u

83 km/u

+23 km/u

7. Kanaalweg (Notenweg – Sluisweg)

60 km/u

72-83 km/u

+12-23 km/u

8. Oenerweg (De Meent – Hoevenstraat)

60 km/u

71-82 km/u

+11-22 km/u

9. Gortelseweg (Oranjeweg – Heggerweg)

60 km/u

65-81 km/u

+5-21 km/u

10. Werlerweg (Bekenwalweg – Vossenbroekweg)

60 km/u

80 km/u

+20 km/u

p.verbodszone)

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

3.2.3

Weginrichting

De weginrichting is geanalyseerd met behulp van de gemeentelijke viewer. Hierbij zijn de weg- en omgevingskenmerken per weg in beeld gebracht. De kenmerken zijn weergegeven in de tabel bij paragraaf 2.3. Al deze prestatie-indicatoren zijn geïnventariseerd en in een GIS-dashboard geplaatst. In dit dashboard kunnen selecties of filters worden toegepast op de verschillende kenmerken. 3.3

Prioritering (onderzoeksvraag 1)

Om de belangrijkste risicolocaties in Epe in beeld te brengen zijn de risicogroepen en risicolocaties tot geprioriteerd in verschillende thema’s. Deze prioritering kwam tot stand door enerzijds naar de afzonderlijke analyses te kijken en deze met elkaar te vergelijken, zodat mogelijkerwijs verbanden gelegd kunnen worden. Hierin speelt de database in GIS een belangrijke rol; door datalagen over elkaar heen te leggen en ze onderling met elkaar te vergelijken. De prioritering is geen ‘rekensom’, maar is op basis van analytische interpretaties en deskundigheid bepaald.

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

3.3.1

Risicothema: fietsroutes in het buitengebied (60 km-wegen)

Uit de analyse van verkeersslachtoffers blijkt dat fietsers op 60 km/uur-wegen de grootste risicogroep vormen. Daarom is voor dit thema gekeken naar de wegen in het buitengebied, die onderdeel zijn van het fietsnetwerk. De wegen die geen (vrijliggende) fietsvoorzieningen hebben én een te hoge snelheid van gemotoriseerd verkeer hebben (V85 > 65km/uur). Wegen die onderdeel zijn van het landbouwnetwerk vormen daarin nog een extra risico.

60 KM/UUR-WEGEN, IN HET FIETSNETWERK EN LANDBOUWNETWERK, ZONDER VRIJLIGGENDE FIETSVOORZIENINGEN, MET INTENSITEIT > 1.000 VOERTUIGEN EN HOGE SNELHEID WEGVAK

V85

INTENSITEIT

LANDBOUWROUTE

FIETSVOORZIENING

Oenerweg (De Meent – Oene)

3750

suggestiestrook zwart

Eperweg (Oene)

3400

suggestiestrook zwart

Kanaalweg (Nijbroekerweg – Schobbertsweg)

2602

suggestiestrook zwart

Weteringdijk

1700

suggestiestrook zwart

Houtweg

1950

suggestiestrook zwart

Veldweg

1750

suggestiestrook zwart

Schobbertsweg (Wiemanstraat – Kanaalweg)

1214

geen

Horthoekerweg

1750

geen

Werlerweg

1035

suggestiestrook zwart

Deventerweg

1000

suggestiestrook zwart

Ijsseldijk

1800

Nee

suggestiestrook zwart

Elspeterweg (Gortelseweg – Elburgerweg)

1000

Nee

suggestiestrook zwart

Oude Apeldoornseweg (feeder F50)

1500

Nee

geen

Tabel: Risicolocaties 60 km/uur-wegen Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

3.3.2

Risicothema: fietsroutes binnen de bebouwde kom (50 km-wegen)

Voor de gebiedsontsluitingswegen binnen de bebouwde kom is het risico op ongevallen ook vooral voor de fietsers aanwezig. Daarin is een aanwezigheid van vrijliggende fietspaden essentieel. Het grootste verkeersveiligheidsrisico is dan ook op de 50 km/uur-wegen waarbij fietsers gebruik maken van de rijbaan of van stroken die direct aan de rijloper liggen. Daarnaast is ook de snelheid van invloed op de onveiligheid. De Oenerweg in Epe heeft de hoogste maatgevende snelheid van alle 50 km/uur-wegen zonder vrijliggende fietsvoorzieningen.

50 KM/UUR-WEGEN ZONDER VRIJLIGGENDE FIETSVOORZIENINGEN WEGVAK

V85

INTENSITEIT

Oenerweg Epe

4850

Laan van Fasna (tussen Oude Apeldoornseweg en

8300

treinbaanpad) 3

Centrumring (Emmastraat, Beekstraat, Hoofdstraat, Sint Jorisweg, Stationsstraat Sint Antonieweg, Quickbornlaan, Lohuizerweg)

4000 – 7000

Deventerstraat

5200

Dorpsstraat

3750

Kweekweg, Hammerstraat

1750

Eekterveld wegen bedrijventerrein

40 - 50

1000 - 2500

Tabel: Risicolocaties 50 km/uur-wegen

50 km/uur-wegen zonder vrijliggende fietsvoorzieningen Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

3.3.3

Risicothema: fietsroutes in verblijfsgebieden (30 km-wegen)

Ook binnen de 30 km/uur-wegen zijn fietsers (in de brede zin) van alle modaliteiten het vaakst slachtoffer. Voor deze categorie liggen de grootste risico’s op de wegen waar de snelheid het hoogste ligt en de intensiteit van het gemotoriseerd verkeer relatief hoog (> 1.000 mvt/etmaal) ligt. Enkele wegen in de verblijfsgebieden (zoals in Oene) worden tevens door landbouwverkeer gebruikt. 30 KM/UUR-WEGEN MET FIETSNETWERK, MET HOGE INTENSITEIT (>1.000 MVT/ETM), EN HOGE SNELHEID (V85 > 40 KM/UUR) WEGVAK

V85

INTENSITEIT

LANDBOUW

FIETS

ROUTE

Hoofdweg

8.000

Nee

Officiersweg

2.000

Nee

Julianalaan – Prins Hendrikweg - Elspeterweg

2.100

Nee

Eperweg - Keizerstraat (Oene)

2.400

Dellenweg

2.200

Nee

Koninginneweg

1.200

Nee

Burgemeester van Walsemlaan

1.200

Nee

Horthoekerweg

1.750

Lange Veenteweg

1.350

Nee

Industrieweg

1.250

Nee

Houtweg

1.950

Zuukerweg

1.400

Nee

Krugerstraat

1.300

Nee

Tabel: Risicolocaties 30 km/uur-wegen

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

30 KM/UUR-WEGEN MET V85 > 40 KM/UUR GESORTEERD OP INTENSITEIT (hoe donkerder de weg hoe hoger de intensiteit)

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

3.3.4

Risicothema: snelheid op de hoofdwegen

Op de 80 km/uur-wegen waren de meeste slachtoffers automobilisten. De grootste risico’s op 80 km/uur-wegen ontstaan op de kruispunten en op wegvakken waar de snelheid wordt overschreden. Op de gemeentelijke 80 km/uur-wegen ligt de V85 in de gebruikte data niet te hoog. Alle 80 km/uur-wegen in Epe hebben vrijliggende of aanliggende fietsvoorzieningen . Aanliggende fietsvoorzieningen zijn vanwege de smalle of afwezige tussenberm een mogelijk risico. Onderstaande tabel laat deze gegevens zijn. 1 F

80 KM/UUR-WEGEN IN GEMEENTELIJK BEHEER WEGVAK

V85

INTENSITEIT

FIETSVOORZIENING

Eperweg (Epe – Emst)

6300

Deels aanliggende fietspaden

Tongerenseweg (tussen N309 en Epe)

2000

Vrijliggende fietspaden

Tabel: huidige situatie op gemeentelijke 80 km/uur-wegen

Op basis van snelheid en intensiteit zijn er geen gemeentelijke wegen met extra risico’s uit de analyse gekomen. Wel zijn er verschillende gemeentelijke 80 km/uur-wegen waar de beoogde wegcategorisering in de mobiliteitsvisie 60 km/uur is, zoals de Tongerenseweg tussen de N309 en de bebouwde kom en de Eperweg tussen Epe en Emst.

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

OPSTELLEN UITVOERINGSPROGRAMMA Op basis van de prioritering van de risicothema’s kan een uitvoeringsprogramma worden opgesteld om verdere uitwerking te geven aan onderzoeksvraag 2. Daarvoor zijn per risicothema mogelijke maatregelen weergegeven op het gebied van educatie, engineering en handhaving in onderstaande tabel. Hiermee kan het uitvoeringsprogramma van het mobiliteitsplan verder worden uitgewerkt. Een belangrijk verschil ten opzichte van de traditionele wijze van het maken van een uitvoeringsprogramma is dat de maatregelen niet gebaseerd zijn vanuit een reactieve benadering (zie inleiding), maar vanuit een proactieve benadering. Het lijstje met risicothema’s (bestaande uit risicogroepen en risicolocaties) vormt hierin het uitgangspunt.

Thema fietsroutes in het buitengebied

Thema fietsers op 50 km/uur wegen

• Scheiden fietsroutes en landbouwroutes • Snelheidsremmende maatregelen • Verbeteren fietsvoorzieningen • Handhaving van snelheid • Passeerplaatsen voor landbouwverkeer • Veilige bermen • Gedragsbeinvloeding en educatie

• Scheiden van fietsers en gemotoriseerd verkeer door vrijliggende fietsinfra • Snelheidsremmende maatregelen • Maximumsnelheid verlagen naar 30 km/uur (GOW30) • Handhaving van snelheid • Gedragsbeinvloeding en educatie

Thema fietsen in verblijfsgebied binnen de kom • Passende weginrichting

bij de gewenste rijsnelheid • Verbeteren fietsvoorzieningen op hoofdfietsroutes • Handhaving van snelheid • Gedragsbeinvloeding en educatie

Mogelijke maatregelen per risicothema

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

UITVOEREN MONITORING Op basis van de 0-metingen die zijn uitgevoerd en verwerkt in het GIS-dashboard, is het mogelijk om de indicatoren jaarlijks te monitoren (onderzoeksvraag 3). Met behulp van deze tool kan ook op lange termijn worden gemeten wat de effecten zijn van het uitvoeringsprogramma op de prestatie indicatoren. Zo is het in de toekomst mogelijk om de risicoaanpak en het uitvoeringsprogramma bij te stellen op basis van de veranderende indicatoren. Door het jaarlijks monitoren van de indicatoren is een PDCA kringloop ontstaan vanuit de proactieve benadering. Verkeersveiligheidsmaatregelen worden niet meer genomen vanuit een reactieve vorm, maar vanuit een proactieve benadering.

Figuur PDCA kringloop

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

BIJLAGE 1: VERANTWOORDING GIS-MODEL EPE

ONDERWERP

GEWENSTE DATA

BRON

Bestuurlijke grenzen

gemeentegrens, komgrenzen

PDOK + gemeente

Geometrie

Kruispunten (punten) en wegvakken (lijnen) met uniek ID,

Nationaal Wegenbestand (NWB) + DOK data

straatnamen, basisinformatie

verkeersveiligheidsmodel + zelf data verzameld

wegcategorisering, OV-netwerk, fietsnetwerk, loopnetwerk,

ANWB Fietsknooppuntenplanner +

ruiternetwerk, landbouwroutes, recreatieve routes

Paardenroute.nl/kaart + gemeente

verkeersintensiteit, snelheidslimiet, gereden V85-

Wegkenmerkendatabase (WKD) + HERE verkeersdata

snelheid, snelheidsoverschrijding

+ gemeente + provincie

kruispuntvorm, verhoogd plateau en/of inritconstructie, type verharding, rijbaanscheiding,

zelf data verzameld

Mobiliteitsnetwerken

Verkeersgegevens

Omgevingskenmerken

snelheidsremmende maatregelen, parkeren, fietsvoorzieningen, oversteeklocaties voet/fiets, voetpaden, schoolzone Figuur 1: Gewenste data en -bronnen voor het GIS-model

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Deze bijlage beschrijft de werkwijze en verantwoording van het gemaakte GIS-model voor het mobiliteitsplan en de risico-analyse van gemeente Epe. In het mobiliteitsplan beschrijft de gemeente haar visie en richting op het gebied van mobiliteit. Hiervoor biedt het GISmodel ondersteuning middels digitale kaarten van verschillende netwerken. De risicoanalyse brengt de belangrijkste verkeersrisico’s in kaart. Hiervoor is een GIS-dashboard ontwikkeld, waarmee allerlei handige selecties op de data uit te voeren zijn. De tools zijn ontwikkeld door Megaborn met de GIS-software ArcGIS. 1. Data verzamelen Allereerst is met de gemeente besproken, welke data gewenst zijn. Sommige data zijn beschikbaar als open data of via de gemeente te verkrijgen. Andere data zijn na betaling bij de bronhouder beschikbaar en sommige data zijn er simpelweg (nog) niet. In de beginfase is dit geïnventariseerd. De gewenste databronnen zijn weergegeven in figuur 1. Een gedetailleerde beschrijving van de data per wegvak is te vinden in bijlage 2. Het verzamelen en completeren van de data is een uitgebreid proces geweest. Soms was er wel data beschikbaar, maar niet voor het gehele mobiliteitsnetwerk. De gegevens zijn aangevuld en omgezet naar bruikbare formaten en gekoppeld aan de geometrie (lijnen en punten) van het model.

Zo was de ontvangen data over snelheidslimiet per wegvak uit het WKD-bestand een goede basis, maar op verschillende locaties onjuist. Dit is met de gemeente besproken en aangepast. Ook zijn er bijvoorbeeld nog ontbrekende wegvakken aan de database toegevoegd. Ondanks dat de gemeente veel informatie heeft over snelheden op diverse wegvakken, was het niet voldoende om te zorgen voor een dekkend netwerk in het model. Daarom is via de provincie een dataverzoek bij HERE Maps gedaan. Dit bedrijf verzamelt floating car data (FCD) over het gehele Nederlandse wegennetwerk. Met die data kunnen ze ook bepalen wat de V85-snelheid (= de gereden snelheid waar 85% van de bestuurders onder zit) per wegvak 20

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

is. Dit is een veel gebruikte waarde voor de verkeersveiligheid is en deze informatie geeft een dekkend netwerk van verkeerssnelheden. Deze data is opgevraagd en verkregen voor het wegennetwerk van de gemeente Epe voor de periode januari t/m maart 2020.

WEGVAK

SNELH-

FIETSVOOR

GEOME

LIMIET

V85

TRIE

ETW30

30 km/u

32 km/u

Op de rijbaan

Lengte, x, y

GOW50

50 km/u

55 km/u

Ja, vrijliggend

Lengte, x, y

STRAATNM.

WEGCAT.

0232001

Hoofdstraat

0232002

Eperweg

-ID

Figuur 2: Voorbeeld van een tabel in GIS

Figuur 3: Spatial join met buffer om netwerken aan elkaar te koppelen

Van de omgevingskenmerken was geen database of kaartinformatie beschikbaar. Om dit mee te nemen in de risico-analyse, is dit daarom op hoofdlijnen visueel geïnventariseerd met de viewer van de gemeente. 2. Data bewerken en analyseren Nadat veel data is ingewonnen, is het wenselijk om alle data zo op te bouwen, dat het één overzichtelijk en bruikbaar model wordt. GIS is ideaal hiervoor en werkt met objecten waar je alle informatie aan kan koppelen. In dit geval is alle data gekoppeld aan lijnen die wegvakken voorstellen. Figuur 2 laat een voorbeeld van tabel in GIS te zien. Elke rij is één wegvak met de data eraan gekoppeld. De data van HERE bestaat uit drie bestanden van de verschillende maanden. Voor het analyseren van de data is gerekend met de gemiddelde waarden (V85 over 3 maanden en beide richtingen). De data van HERE is beschikbaar gekomen via een wegennetwerk met een andere geometrie dan het door ons gehanteerde wegennetwerk (NWb). Ook hebben beide netwerken verschillende wegvak ID’s, waardoor de data ook niet op deze manier is te koppelen. De data is gekoppeld door een ruimtelijke analyse (spatial join, zie figuur 3) uit te voeren op de ligging van beide netwerken. Deze tool bekijkt bij elke lijn in het (NWb-) netwerk welke lijn van het andere netwerk daar het dichtste bij ligt en maakt dan een koppeling met de data uit de tabellen.

Door ook de ID’s vanuit het HERE netwerk mee te nemen naar ons eigen netwerk, is het ook mogelijk om nieuwe data van HERE direct aan ons eigen netwerk te kunnen koppelen. Na het koppelen van de data zijn nieuwe berekeningen met de intensiteits- en snelheidsgegevens uitgevoerd. Denk hierbij aan gemiddelde waarden bepalen, twee richtingen samenvoegen, limietoverschrijding berekenen en prioritering. Dit laatste is bijvoorbeeld van toepassing bij de intensiteitsgegevens. Allereerst wordt de data van de

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

gemeente toegekend aan een wegvak. Is deze data niet beschikbaar, dan krijgt het wegvak data van HERE. 3. Data visualiseren (Webmap) Nu alle benodigde data in het GIS-model zit, zijn vele verschillende kaartlagen aangemaakt, om zo de data uit het model visueel te maken. Hierbij is gebruik gemaakt van diverse kleuren, lijnstijlen, diktes, maar is het ook mogelijk labels en pop-ups (met bijv. de V85waarde) bij de lijnen weer te geven. Verder is het ook mogelijk om zelf categorieën te maken, zoals alle snelheidsoverschrijdingen tussen 0,0 en 5,0 km/u één kleur te geven. Om de kaartlagen te presenteren en te laten gebruiken door een gemeente zijn deze in een Webmap gepubliceerd. Deze kaart is online voor iedereen beschikbaar om te bekijken en werkt interactief (lagen aan-/uitzetten, zoomen, meer informatie via pop-ups, etc.). Een printscreen van de webmap is weergegeven in figuur 4. Deze webmap bevat alle gegevens en netwerken die zijn gebruikt voor het mobiliteitsplan. Figuur 4: Een printscreen van de Webmap voor het mobiliteitsplan

4. Data selecties maken (Dashboard) Voor de risico-analyse verkeersveiligheid is er nog een extra stap nodig. Het is dan wenselijk om ook selecties te kunnen maken op de data. Dit is ook mogelijk gemaakt middels een online dashboard (zie figuur 5). Voor elk onderwerp is een selectie uit te voeren. Ook zijn interactieve grafieken toegevoegd die zich automatisch aanpassen naar het kaartbereik. Door verschillende selecties te maken, wordt inzichtelijk wat de risico-locaties zijn qua verkeersveiligheid.

Figuur 5: Een printscreen van het dashboard met de risico-analyse Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

BIJLAGE 2: GEDETAILLEERDE BESCHRIJVING VAN DE WEGVAKDATA IN HET GIS-MODEL Elk wegvak in het model bevat de volgende data: DATALAAG

ANTWOORDMOGELIJKHEDEN

BRON

WVK_ID uniek wegvaknummer NWb netwerk

Uniek nummer vanuit het NWB, enkele zelf toegevoegde wegvakken hebben er geen. Handig voor het koppelen van data.

Nationaal Wegenbestand (NWb)

LINKED_ID_HERE uniek wegvaknummer HERE netwerk

Uniek nummer vanuit het HERE wegennetwerk, wanneer data aan het model is gekoppeld.

HERE verkeersgegevens van januari t/m maart 2020

GME_NAAM

Bijvoorbeeld: ‘Epe’

Nationaal Wegenbestand (NWb)

STT_NAAM straatnaam

Bijvoorbeeld: ‘Hoofdstraat’

Nationaal Wegenbestand (NWb)

WEGBEHSRT wegbeheerder

G (gemeente), P (provincie), R (Rijk) of onbekend

Nationaal Wegenbestand (NWb)

WEGCATEGORISERING

ETW30, ETW+, ETW60, ETW60+, GOW50, GOW80, SW

gemeente

BEBOUWDE KOM Bebouwde kom

bibeko (binnen de bebouwde kom) of bubeko (buiten de bebouwde kom)

gemeente

OV_NETWERK Openbaar vervoersnetwerk

HOV (hoogwaardig openbaar vervoer), basisnet of geen

gemeente

FIETS_NETWERK

lokaal basisnet, lokaal hoofdnetwerk, regionaal hoofdnetwerk, regionaal

gemeente

Fietsnetwerk

hoofdnetwerk variant, recreatief netwerk

FIETS_SFR_F50 Snelfietsroute F50

F50_SFR (fietsroute), F50_SFR_variant (variant op de fietsroute), feeder of toevoerroute

gemeentenaam

wegcategorisering

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

gemeente

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

DATALAAG

ANTWOORDMOGELIJKHEDEN

BRON

FIETS_KNOOPPUNTEN Fietsknooppunten-netwerk

ja of nee

ANWB Fietsknoopuntenplanner + gemeente

LOOP_NETWERK Loopnetwerk

ja of nee

gemeente

RUITER_NETWERK

ja of nee

Paardenroute.nl/kaart

LANDBOUWROUTES Landbouwroutes

ja of nee

gemeente

RECREATIEROUTE_AUTO

Ja (recreatieve autoroute), extra (af te waarderen autoroute) of nee

gemeente

INTENS_FIETS Intensiteit fietsverkeer in exacte waarden

getal uitgedrukt in fietsers per etmaal (fts/etm)

gemeente + Atlas Gelders Verkeer

INTENS_FIETS_BRON Bron intensiteit fietsverkeer

Beschrijving van de specifieke databron en het jaar waarin de data is ingewonnen (bijv. Atlas_Gelders_Verkeer_2019)

gemeente + Atlas Gelders Verkeer

INTENS_AUTO_DET

getal uitgedrukt in motorvoertuigen per etmaal (mvt/etm)

gemeente + Atlas Gelders Verkeer + RWS INWEVA

Ruiternetwerk

Recreatieve routes (incl. af te waarderen routes)

Intensiteit autoverkeer in exacte waarden INTENS_AUTO_CAT Intensiteit autoverkeer in categorieën

2019 + HERE intensiteits-gegevens van januari t/m maart 2020 <1.000 mvt/etm, 1.000-2.500 mvt/etm, 2.500-5.000 mvt/etm, 5.000-7.500 mvt/etm, 7.500-10.000 mvt/etm, 10.000 mvt/etm

gemeente + Atlas Gelders Verkeer + RWS INWEVA 2019 + HERE intensiteits-gegevens van januari t/m maart 2020

INTENS_AUTO_BRON Bron intensiteit autoverkeer

Beschrijving van de specifieke databron en het jaar waarin de data is ingewonnen (bijv. Atlas_Gelders_Verkeer_2019)

gemeente + Atlas Gelders Verkeer + RWS INWEVA 2019 + HERE intensiteits-gegevens van januari t/m maart 2020

INTENS_AUTO_AANN

Ja of nee

gemeente

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

DATALAAG

ANTWOORDMOGELIJKHEDEN

BRON

SNELH_LIMIET snelheidslimiet

30 km/u, 50 km/u, 60 km/u, 80 km/u, 120 km/u of 130 km/u

wegkenmerkendatabase (WKD) + zelf verbeterd

SNELH_V85 gereden V85-snelheid

getal uitgedrukt in kilometers per uur (km/u)

HERE V85-snelheidsgegevens van januari t/m maart 2020

SNELH_LMOS_V85

getal uitgedrukt in kilometers per uur (km/u)

HERE V85-snelheidsgegevens van januari t/m

Is de auto intensiteit een aanname?

V85-snelheidsoverschr. t.o.v. snelheidslimiet

maart 2020

SNELH_LMOS_KOM V85-snelheidsoverschr. t.o.v. 30 km/u bibeko en 60 km/u bubeko

getal uitgedrukt in kilometers per uur (km/u)

HERE V85-snelheidsgegevens van januari t/m maart 2020

OK_VERHARDING

gesloten, open, halfverhard, onverhard of onbekend

visuele inventarisatie

OK_SCHEIDING rijbaanscheiding

verhoogd, markering, geen of onbekend

visuele inventarisatie

OK_SNELH_MAATR snelheidsremmende maatregelen

getal vanaf 0, uitgedrukt in aantal snelheidsremmende maatregelen (drempel, wegversmalling, etc.)

visuele inventarisatie

OK_PARKEREN

haaks, schuin, langs, geen of onbekend

visuele inventarisatie

OK_FIETSVOORZ fietsvoorzieningen

fietsstrook rood, fietsstrook zwart, vrijliggend 1 zijde, vrijliggend 2 zijden, geen, onbekend

visuele inventarisatie

OK_OVERSTEEK_VOET voetgangersoversteek

Ja en in de voorrang, ja en uit de voorrang, geen, onbekend

visuele inventarisatie

OK_OVERSTEEK_FIETS

Ja en in de voorrang, ja en uit de voorrang, geen, onbekend

visuele inventarisatie

type verharding

parkeervoorzieningen

fietsoversteek

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

Gemeente Epe Risicoaanpak verkeersveiligheid

DATALAAG

ANTWOORDMOGELIJKHEDEN

BRON

OK_VOETPAD voetpad

Ja en één zijde, ja en twee zijden, geen, onbekend

visuele inventarisatie

OK_SCHOOLZ schoolzone

Ja, nee, onbekend

visuele inventarisatie

Megaborn

GEp2002-R01 23 september 2021

bezoekadres

Steenweg 17b • 4181 AJ Waardenburg Linie 608 • 7325 DZ Apeldoorn Brieltjenspolder 28b • 4921 PJ Made Hanzeweg 21 • 2803 MC Gouda correspondentieadres

Postbus 56 • 4180 BB Waardenburg contact

0418 654900 info@megaborn.com www.megaborn.com

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16541566/1