Beantwoording Aanvullende technische vragen -Jaarrekening - SGP-CU & Nieuwe Lijn

T e c h n i s c h e

v r a a g

R a a d s c o m m i s s i e A g e n d a p u n t F r a c t i e D a t u m

B r e d e R a a d s c o m m i s s i e 2 . J a a r s t u k k e n g e m e e n t e E p e 2 0 2 5 S G P - C U e n N i e u w e L i j n 2 5 j u n i 2 0 2 6

Vraag

Vraag 1: De heer Van Vessem (Nieuwe Lijn) geeft aan dat het programma duurzaamheid een positief saldo laat zien. Is er minder uitgegeven dan gepland? En heeft dit gevolgen voor de energietransitie en klimaatdoelen van Epe? Wethouder Heere komt hier schriftelijk op terug. Antwoord: de verklaring van het saldo van het programma Duurzaamheid is te vinden op pagina 105 van de jaarstukken 2025. Op een aantal budgetten voor de energietransitie is minder uitgegeven of zijn in de loop van het jaar extra middelen ontvangen (CDOKE). Dit deel van de toelichting zoals opgenomen op pagina 105 is onderstaand weergegeven. De niet bestede middelen blijven gereserveerd voor de energietransitie. Zie daarvoor de vermelde toelichting. Deze onderbesteding in 2025 heeft geen gevolgen voor de energietransitie en klimaatdoelen van de gemeente Epe omdat dit een meerjarige ambitie is.

Vraag 2: De heer Pruim (SGP-CU) geeft aan dat de baten en lasten voor de reinigingsheffing fors zijn gestegen met 20%, tegelijkertijd is de dekkingsgraad gestegen. Ook de kosten zijn gestegen. Hoe kijkt het college aan tegen de afweging tussen dekkingsgraad en oplopende kosten voor inwoners? Gaan deze kosten nog verder stijgen? Hoe kan het dat de lasten voor rioolheffing wel zijn gedaald? Antwoord: Reinigingsheffing Ontwikkeling baten en lasten 2023-2025 De kosten voor de inzameling en verwerking van grondstoffen zijn de afgelopen jaren gestegen. Hiervoor zijn meerdere oorzaken aan te wijzen.

2

Ten eerste zijn de tarieven van de inzamelaar (Circulus) verhoogd. Daarnaast zijn de kosten voor verwerking en verbranding van afval toegenomen. Dit geldt met name voor de PMD-stroom (plastic, metaal en drankenkartons). De kwaliteit van het door inwoners aangeleverde PMD voldoet nog niet altijd aan de gestelde eisen, waardoor een relatief groot deel van het ingezamelde materiaal wordt afgekeurd. Dit leidt enerzijds tot hogere verbrandingskosten en anderzijds tot lagere opbrengsten uit recycling. Dit is een landelijk zichtbaar beeld. Daarbij wordt opgemerkt dat het huidige kwaliteitskeuringsproces beperkt transparant is. Op landelijk niveau worden daarom maatregelen getroffen om dit proces te verbeteren en inzichtelijker te maken. Een derde verklaring voor de ontwikkeling van baten en lasten is een gewijzigde wijze van presenteren van de bijdragen van inwoners op de milieustraat. Tot en met 2023 werden deze bijdragen verrekend met de kosten. Vanaf 2024 worden zij, conform landelijke richtlijnen, afzonderlijk als opbrengsten verantwoord. Hierdoor worden zowel de lasten als de baten hoger gepresenteerd, zonder dat dit invloed heeft op het uiteindelijke saldo. Conform het vastgestelde beleid wordt bij het bepalen van de afvalstoffenheffing uitgegaan van 100% kostendekkendheid.

De stijging van de opbrengsten uit tarieven is hierdoor een logisch gevolg van de hogere kosten voor de inzameling en verwerking van grondstoffen. Toekomstverwachting Voor de komende jaren wordt verwacht (als we niet ingrijpen door middel van beleid) dat de kosten voor afvalinzameling en -verwerking verder zullen stijgen. Belangrijke oorzaken zijn onder andere hogere belastingen op afvalverbranding (zoals de CO₂-heffing en afvalstoffenbelasting), stijgende transport- en personeelskosten, schommelende marktprijzen voor grondstoffen en strengere eisen aan recycling. Hierdoor wordt het financieel steeds belangrijker om de hoeveelheid restafval verder te verminderen en grondstoffen zo hoogwaardig mogelijk te scheiden. Deze ontwikkelingen zullen worden meegenomen in het nieuwe Grondstoffenbeleidsplan. Hiermee beogen we dat de eventuele stijging van de afvalstoffenheffing naar verwachting alleen veroorzaakt worden door autonome kostenontwikkelingen. Rioolheffing De kostenontwikkeling van het rioolstelsel kent een andere dynamiek dan die van de inzameling en verwerking van grondstoffen en is daarom niet goed vergelijkbaar met de reinigingsheffing. De ontwikkeling van de rioolkosten hangt bijvoorbeeld sterker samen met de omvang en planning van investeringen in het riool- en watersysteem.

Het recent vastgestelde Gemeentelijk Watertakenplan 2026-2030 biedt een integraal overzicht van de verwachte kosten en opbrengsten voor de komende jaren. Vraag 3: De heer De Ruiter (SGP-CU) geeft aan dat ten opzichte van ‘24 in ’25 de formatie mocht worden uitgebreid, maar de bezetting liep juist terug. Een stijging zou juist worden verwacht. Kan het college dit toelichten? De burgemeester geeft aan hier schriftelijk op terug te komen. Antwoord: In 2024 was de bezetting met 6,4 per 1.000 inwoners hoger dan de toegestane formatie van 5,6 per 1.000 inwoners in dat jaar; er was in 2024 daarmee tijdelijk sprake van overcapaciteit. In 2025 is de bezetting (6,1 per 1.000 inwoners) in lijn gekomen met de toegestane formatie (6,1 per 1.000 inwoners). Vraag 4. De heer Van Vessem (Nieuwe Lijn) vraagt om een schema met de 108 activiteiten waarin duidelijk de 81 afgeronde activiteiten staan en bij de overige 27 activiteiten een tussenrapportage inclusief reden waarom ze nog niet afgerond zijn. Wethouder Heere geeft aan hier schriftelijk op terug te komen. Antwoord: de voortgang van de 108 activiteiten zoals die in de programma’s van de jaarstukken 2025 staan, zijn samengevoegd in één overzicht (bijlage 1).