BBV Informatienota

Informatienota Raad Onderwerp

Onderzoek AEF naar asielopvang en uitkomsten Epe Spreekt

Programma

3 - Zorg en opvang

Datum

21-04-2026

Portefeuillehouder

Dhr. G. van den Berg

Zaaknummer

1421933

Adviseur

Jikke van de Poll

Afdeling

Ontwikkeling Samenleving

Telefoonnummer E-mail adres

jikke.van.de.poll@epe.nl

Bijlage(n)

KENNISNEMEN VAN 1. het AEF onderzoeksrapport naar mogelijke opvangvormen in de gemeente Epe. 2. de uitkomsten van het inwonerspanel EpeSpreekt over de opvang van asielzoekers.

INLEIDING Op 1 februari 2024 is de spreidingswet van kracht gegaan. De spreidingswet schrijft iedere gemeente een taakstelling voor asielopvang voor. Voor de gemeente Epe geldt een taakstelling voor de opvang van 173 asielzoekers. Op 17 oktober 2024 heeft uw raad de kaders vastgesteld voor een structurele opvanglocatie. Deze kaders zijn als volgt: - Een regulier, volwaardig AZC met ruimte voor circa 300 asielzoekers - Zo mogelijk dit samen te organiseren met een buurgemeente - Waarbij de voorkeur uitgaat naar de gemeente Heerde. Eind 2024 is samenwerking voor een opvangvoorziening gezocht met de gemeente Heerde. De gemeente Heerde heeft echter -na de mogelijkheden met de gemeente Epe verkend te hebben-, gekozen voor een samenwerking met de gemeente Zutphen. Dit betekent dat het niet meer mogelijk is om samen met de gemeente Heerde invulling te geven aan de wettelijke opvangtaakstelling. In het najaar van 2025 is uw raad geïnformeerd over vervolgproces van de asielopgave. Een belangrijk onderdeel van dit vervolgproces is het uitzetten van een onderzoek naar mogelijke opvangvormen. De onderzoeksopdracht is in het najaar van 2025 gegund aan onderzoeksbureau AEF. Dit onderzoeksbureau heeft eind maart als resultaat bijgevoegd onderzoeksrapport (Bijlage I) opgeleverd. Parallel aan dit onderzoek, is er een vragenlijst voorgelegd aan de deelnemers van EpeSpreekt.

De uitkomsten van deze vragenlijst kunt u eveneens vinden in de bijlage (Bijlage II). Uw raad wordt gevraagd kennis te nemen van bovengenoemde documenten. Deze informatienota dient hierbij als begeleidend schrijven. De informatienota belicht als eerst de uitkomsten van het AEF-onderzoek en het inwonerspanel EpeSpreekt. Vervolgens wordt beknopt omschreven hoe de uitkomsten van het AEF-onderzoek en EpeSpreekt zich verhouden tot de door de gemeenteraad gestelde kaders.

KERNBOODSCHAP AEF-Onderzoek In het AEF-onderzoek worden verschillende opvangvormen, van volledige exploitatie door het COA tot volledige gemeentelijke exploitatie, uiteengezet. Het onderzoek benoemt dat een opvangvoorziening die volledig wordt

geëxploiteerd door het COA (in het rapport regulier azc genoemd), voor onze gemeente het meest uitvoerbaar is. Dit heeft voornamelijk te maken met dat voorzieningen, zoals zorg, interne beveiliging en dagbesteding, door het COA worden georganiseerd. De voorzieningen in de gemeente worden zodoende bij een regulier azc niet extra belast. Bovendien is er onvoldoende gemeentelijke capaciteit om een opvangvoorziening zelf te beheren. AEF redeneert dat een kleinschalige opvang (KSO) qua omvang beter bij de gemeente kan aansluiten. Het draagt mogelijk bij aan meer draagvlak en een betere ruimtelijke inpasbaarheid. Daar staat tegenover dat een KSO meer gemeentelijke inzet vraagt en meer druk op voorzieningen legt. Belangrijk om te vermelden is dat er steeds meer mogelijkheden lijken te zijn om maatwerkafspraken met het COA te maken. De minimale eis van 300 mensen voor volledige exploitatie door het COA, lijkt vaker te worden losgelaten. Resultaten vragenlijst EpeSpreekt Het inwonerspanel Epespreekt bestaat in totaal uit 1595 panelleden. Deze vragenlijst is ingevuld door 912 leden, een respons van 57%. De betrouwbaarheid van de uitkomsten is daarmee hoog. De panelleden hebben vragen beantwoord over de opvang van asielzoekers in de gemeente Epe. Uit het rapport blijkt dat 25% van de respondenten het slecht of heel slecht vindt dat Nederland/de gemeente Epe asielzoekers opvangt.

Daar tegenover staat dat 50% van de respondenten het juist goed of heel goed vindt. De overige 25% geeft aan hier neutraal in te staan. De algemene deler onder alle respondenten is dat zij voornamelijk ‘echte’ vluchtelingen willen opvangen, en geen economische vluchtelingen. Daarnaast blijkt uit de resultaten dat een klein deel van de respondenten (12%) aangeeft veel te merken van de aanwezigheid van de noodopvang. Het overgrote deel (88%) geeft aan de aanwezigheid van de noodopvang een beetje of zelfs helemaal niet te merken. Daarop volgt dat 46% van de respondenten aangeeft de opvang in het Fletcherhotel als negatief of heel negatief ervaren. Uit een duiding van de antwoorden blijkt dat de ontevredenheid van de respondenten zich met name richt op het onttrekken van het Fletcherhotel uit het recreatieve aanbod en de daarmee samenhangende economische impact. Verder geeft 58% van de respondenten aan dat zij zorgen hebben over asielopvang in Epe. Deze zorgen hebben met name betrekking op de veiligheid, de beschikbaarheid van betaalbare woningen voor inwoners en integratie. Ook geeft 61% van de respondenten aan dat zij een opvanglocatie voor 300 personen te groot vindt. AEF-onderzoek en uitkomsten EpeSpreekt in relatie tot huidige raadskaders opvanglocatie De huidige kaders die zijn meegegeven door de raad gaan uit van een volwaardige opvanglocatie voor 300 personen.

In het AEF-rapport wordt bevestigd dat een volwaardige opvang, waarmee een opvangvoorziening wordt bedoeld die wordt geëxploiteerd door het COA, het best uitvoerbaar is voor de gemeente Epe. Leidend hierin is de extra druk op voorzieningen die ontstaat als de gemeente hier zelf een rol in speelt, evenals het gebrek aan gemeentelijke capaciteit. Als wordt gekeken naar het aantal asielzoekers op een opvanglocatie, laat het rapport weten dat er ruimte is om het gesprek hierover aan te gaan met het COA. In de resultaten van het inwonerspanel blijkt dat het merendeel van de respondenten een opvangaantal van 300 te hoog vindt. Alles afwegend ligt een opvangvoorziening beheerd door het COA voor de hand, waarbij de ruimte kan worden gezocht om afspraken te maken over een lager aantal.

COMMUNICATIE Het AEF-rapport en de resultaten van EpeSpreekt worden gepubliceerd op de gemeentelijke website.

VERVOLG Met het afronden van het AEF-onderzoek en het uitzetten van de vragenlijst is een belangrijke stap genomen in het proces naar een reguliere opvanglocatie. In de komende periode staan aanvullende gesprekken met buurgemeenten op de planning om mogelijkheden te onderzoeken voor een samenwerking/uitruil. Als een samenwerking kansrijk is, wordt vanaf dat punt het proces verder in gezamenlijkheid vormgegeven. Als een samenwerking niet kansrijk blijkt, zal de gemeente het traject zelf voortzetten. Vanzelfsprekend krijgt uw raad vervolgbesluiten voorgelegd en wordt uw raad op de hoogte gehouden van tussenliggende stappen.