BBV Informatienota

Informatienota Raad Onderwerp

Ondertekening deelnemersovereenkomst Verpact

Programma

7 - Duurzaamheid

Datum

09-12-2025

Portefeuillehouder

Mw. ing. A.H.M. van Loon

Zaaknummer

1377614

Adviseur

Rozemarijn van Esdonk

Afdeling

Realisatie en Beheer

Telefoonnummer

855

E-mail adres

rozemarijn.van.esdonk@epe.nl

Bijlage(n)

KENNISNEMEN VAN Deelname aan de samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen 2025-2030 met Verpact.

INLEIDING Toenemende onenigheid tussen gemeenten en Verpact over de uitvoering van de UPV (Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid) voor verpakkingen, heeft ertoe geleid dat de VNG (na een aangenomen motie hiertoe, ingediend door Losser) in 2023 heeft besloten de samenwerkingsovereenkomst na 2024 niet te verlengen. Gemeente Epe heeft evenals vele andere gemeenten daarop de Deelnemersovereenkomst met Verpact opgezegd in 2024. Dit betekent dat er nieuwe onderhandelingen zijn gevoerd over de rolverdeling tussen gemeenten en producenten bij het inzamelen en recyclen van verpakkingen. Tijdens de ALV van de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) van 18 juni 2025 hebben de leden met 94,6% ingestemd met het onderhandelingsresultaat tussen de VNG/NVRD (Nederlandse Vereniging voor Afval- en Reinigingsdiensten) en Verpact, met de nieuwe afspraken over de inzameling van verpakkingsafval. De afgelopen maanden is door alle partijen gezamenlijk, onder begeleiding van een onafhankelijke procesbegeleider, gewerkt aan een zo volledig mogelijke vertaling van deze afspraken in een nieuwe schriftelijke overeenkomst. Dit heeft geresulteerd in de ‘Samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen 2025-2030’. De overeenkomst geeft een duidelijk en concreet beeld hoe de nieuwe afspraken moeten gaan werken en wordt door alle partijen gedragen.

KERNBOODSCHAP De ‘Samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen 2025-2030’ is op koepelniveau vastgesteld en ondertekend. Voor gemeenten gaan de afspraken pas gelden wanneer zij een individuele deelnemersovereenkomst afsluiten met Verpact. Deze getekende overeenkomst is in de bijlage toegevoegd. Gemeenten behouden de autonomie over de wijze waarop en hoe er wordt ingezameld. Zij kunnen op lokaal niveau de afweging maken welke (beleids)keuzes zij hierin maken. Gemaakte afspraken: 1. Recycling en circulariteit als gezamenlijk doel In het overleg tussen de partijen is uitgebreid gesproken over de gezamenlijke ambitie om bij te dragen aan een circulaire economie. Naast afspraken over het verbeteren van de inzameling en recycling van verpakkingsafval, worden producenten richting 2030 via de nieuwe Europese verordening gedwongen om actie te ondernemen rondom de productie van verpakkingen. Zo worden lidstaten verplicht om in 2030 de hoeveelheid verpakkingsafval te hebben gereduceerd, komen er nieuwe regels om volume en gewicht te beperken, dienen verpakkingen in 2030 voor minimaal 70% recyclebaar te zijn en wordt het gebruik van gerecycled materiaal in de productie van nieuwe verpakkingen verplicht gesteld.

2. Verbetering van de kwaliteit van inzameling Partijen hebben afgesproken de gezamenlijke inzet op kwaliteit (zoveel mogelijk gescheiden inzamelen van uitsluitend verpakkingsafval) drastisch te versterken. Uitgangspunt is om bronscheiding toe te passen waar dit kan en nascheiding toe te passen waar dit nodig is. Ook is de afspraak gemaakt in te zetten op het uitfaseren van slecht functionerende brengsystemen, te beginnen met de gemeenten (gebieden) waar de vermenging met andere afvalstromen het grootst is. Gemeenten worden gestimuleerd aan de slag te gaan om de gewenste kwaliteitsverbetering vorm te geven, waarbij nader zal worden gesproken over eventueel benodigde compensatie en het tijdsbestek voor uitfasering. 3. Robuuste en toekomstbestendige governance Het vergroten van de transparantie is een belangrijke pijler in de hernieuwde samenwerking. Zo is er in de werkwijze meer aandacht voor het gezamenlijk vormgeven en vaststellen van onderzoeken en andere opdrachten, om te borgen dat de uitkomsten door alle partijen gedragen worden. Hiermee ontstaat er een gemeenschappelijke set aan data en inzichten die verder sturing zullen geven aan de gemeenschappelijke inspanningen op weg naar meer circulariteit. Waar partijen toch in een verschil van mening geraken is er een onafhankelijke commissie van arbitrage in het leven geroepen, die met bindende uitspraken zal komen. 4.

Een faire en voorspelbare kostenvergoeding De huidige systematiek van vergoedingen heeft tot grote onvrede geleid bij gemeenten. Partijen zijn daarom een nieuwe systematiek overeengekomen waarin de visuele inspectie van materiaal verdwijnt en de afkeur van materiaal (met als gevolg onnodige verbranding van PMD-verpakkingen en hogere kosten) niet meer voorkomt. Dat komt tegemoet aan het grote bezwaar van gemeenten in de huidige afspraken. Een belangrijk verschil met de huidige vergoedingensystematiek is dat er in de nieuwe afspraken een vergoeding wordt verstrekt voor de inspanningen die worden verricht en dat deze voorspelbaar is. Dit geldt voor zowel gemeenten die PMD inzamelen via bron- als nascheiding. Daarnaast is er een financiële prikkel ingebouwd in de vorm van vergoedingscategorieën (staffels). Hierbij speelt de mate van vervuiling en de inzamelmethodiek een betekenisvolle rol. Gemeenten zijn ook zelf verantwoordelijk om bij te dragen aan de verbetering van hun inzamelsysteem De VNG en de NVRD zullen nauw betrokken blijven bij zowel de voorbereidingen voor de implementatie als tijdens de uitvoering van de afspraken, zoals gemaakt in de Samenwerkingsovereenkomst.

COMMUNICATIE Een belangrijk resultaat van de nieuwe afspraken tussen VNG/ NVRD en Verpact is een eenduidiger en transparanter overzicht van wat er wél en niet bij het PMD (plastic verpakkingen, metalen verpakkingen (blik) en drankpakken) mag. Dat maakt het voor inwoners eenvoudiger om goed te scheiden en stelt gemeenten in staat om in hun communicatie scherper te sturen op schonere afvalstromen. Er is een landelijke Wel/Niet-lijst voor PMD waarin inwoners kunnen opzoeken wat er wel en niet bij het PMD mag. Deze lijst is nu geactualiseerd op basis van de nieuwste ontwikkelingen in sorteer- en recyclingtechnieken en de recent door VNG/ NVRD, Verpact ondertekende Samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen 2025–2030. De nieuwe lijst gaat in vanaf 1 januari 2026. Gemeente Epe zal in samenwerking met Circulus vanaf 1 januari 2026 hier ook actief op communiceren via de website, sociale media, Circulus-app, gemeentepagina huis-aan-huis krant, etc.

VERVOLG Het bestuur wordt op de hoogte gehouden als er belangrijke ontwikkelingen/ veranderingen tijdens de uitvoering van de overeenkomst zijn.