advies informateur incl bijlagen

ADVIES INFORMATEUR COLLEGEVORMING 2022-2026

Aan de gemeenteraad van Epe

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 30 maart jl. benoemde u mij bij raadsbesluit tot informateur voor de gemeente Epe met als opdracht te adviseren over de inhoudelijke hoofdpunten voor deze bestuursperiode, een coalitie en een type bestuursakkoord. Onderstaand treft u de rapportage aan van mijn werkzaamheden. Werkwijze. In de afgelopen weken heb ik, samen met ambtelijke ondersteuning van de heer Van den Bedem, in twee rondes vertrouwelijke gesprekken gevoerd met alle in de gemeenteraad van Epe vertegenwoordigde fracties. Daarnaast heb ik gesproken met de burgemeester, de griffier en de gemeentesecretaris. Ik heb in twee rondes met alle fracties gesproken. De agenda’s voor de overleggen waren als volgt. Agenda gesprekken eerste ronde: 1. Wat zijn de belangrijkste ( inhoudelijke) onderwerpen voor de komende bestuursperiode? 2. Zijn er (inhoudelijke) belemmeringen of zelfs breekpunten voor samenwerking in een coalitie met andere fracties? 3. a. Met welke fracties is er bereidheid tot samenwerking in een coalitie? b. En met welke fractie juist niet? 4. Welke coalitie geniet de voorkeur voor een goede samenwerking in college en raad in de komende bestuursperiode? 5. Welk type bestuursakkoord heeft uw voorkeur en met welke inhoudelijke punten? 6.

Zijn er andere zaken die u naar voren wilt brengen die u van belang vindt, maar die nog niet aan de orde zijn gekomen? (De vragen voor de eerste ronde komen uit de door de raad vastgestelde opdracht.) Na deze gesprekken heb ik mij beraden op de inhoud van het volgende overleg. Agenda gesprekken tweede ronde: 1. Algemene terugkoppeling van de gesprekken in ronde 1 (door de informateur.) 2. Type bestuursakkoord. Nadere verdieping op dit onderwerp in vervolg op datgene wat in het eerste gesprek is ingebracht. Het gaat dan met name over de opzet van het akkoord en hoe dat vorm te geven. 3. Samenstelling coalitie voor deze bestuursperiode. In ronde 1 is gesproken over een voorkeur voor een mogelijke coalitie. Het beeld dat daaruit ontstaat vraagt nog een nader gesprek. Het gaat om een nadere aanscherping op de vraag welke coalitie-samenstelling de voorkeur heeft. Na afloop van deze besprekingen heb ik mijn aanbevelingen/adviezen geformuleerd. Bevindingen. De gesprekken vonden plaats in een open constructieve sfeer. De verschillende fracties willen vooral vooruit kijken en zich samen, vanuit hun eigen opvattingen, inzetten voor de belangen van de inwoners van Epe. Kernwoorden/kernwaarden richting de samenleving zijn: transparantie, participatie en het beter en eerder betrekken van de inwoners.

Er zijn geen blokkades voor samenwerking met fracties, wel zijn er uiteraard politieke verschillen op bepaalde dossiers. Het college moet inhoud geven aan collegiaal bestuur. Ze moeten samen een team vormen. Daarin moet nadrukkelijk worden geïnvesteerd.

Er moet een goede samenwerking tussen raad en college tot stand worden gebracht, waarbij er ruimte is voor dialoog en debat op de hoofdlijnen van beleid en uitvoering. Ook de samenwerking van de gemeente (raad, college en ambtelijke organisatie) met de samenleving vraagt aandacht. Over de belangrijkste inhoudelijke punten voor de komende bestuursperiode bestaat op hoofdlijnen overeenstemming. Dit kan in een raadsakkoord op hoofdlijnen worden vastgelegd. De verdere uitwerking daarvan krijgt dan een vertaling in een collegeprogramma. Voor wat betreft de college samenstelling zijn er duidelijke voorkeuren uitgesproken, op basis waarvan een advies kan worden uitgebracht. Er is discussie over het aantal wethouders. De discussie ging over 3 of vier wethouders. Het meest genoemde argument voor vier wethouders zijn de grote opgaven in zowel het sociale als fysieke domein waarvoor het gemeentebestuur deze bestuursperiode staat. Conclusies. De gehele gemeenteraad is ervan doordrongen dat veel meer dan nu het geval is van buiten naar binnen moet worden gewerkt. Beginnen met het ophalen van kennis, kunde en opvattingen bij inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven. Van daaruit werkend kan inhoud worden gegeven aan echte participatie vanuit de samenleving. Cultuur en gedrag van raad, college en ambtelijke organisatie moeten daarop gericht zijn.

Herstel van vertrouwen van de samenleving moet voorop staan. Gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie hebben hierin hun eigen rol, maar allen met hetzelfde doel, namelijk het behartigen van de belangen van de inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers van Epe. Er moet verder nagedacht worden hoe dit kan worden vormgegeven en verankerd. Er is grote behoefte aan versterking van dialoog en debat in de gemeenteraad. Zowel tussen de raadsleden onderling als tussen raad en college. Dat vraagt om rolvastheid en vertrouwen. Er is behoefte aan een raadsakkoord op hoofdlijnen, waarmee de raad op deze hoofdlijnen van beleid richting kan geven aan het college, dat vervolgens met concrete voorstellen kan komen. De inhoudelijke punten voor een raadsakkoord zijn in een bijlage toegevoegd. Het te vormen college vraagt een formatie van 4 fulltime wethouders. Dit is nodig gezien de workload en de uitdagingen en ambities die voor de gemeente Epe aan de orde zijn. Het college van B&W moet zich actief inzetten om als team te functioneren. Een goed samenspel tussen college en raad, in de volle breedte , vraagt wederzijds respect en betrokkenheid. Aanbevelingen. Alles overziend kom ik tot de volgende aanbevelingen: A. Bestuursstijl. 1. Werk de verbeteragenda en het uitvoeringsplan naar aanleiding van de Quickscan, verder uit in concrete acties. 2.

Neem in raadsvoorstellen een participatieparagraaf op. 3. Werk van buiten naar binnen, zodat inbreng van inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers beter kan worden benut. 4. Organiseer bijeenkomsten van raad en college in de dorpen en buurtschappen. 5. Wijs in het college een coördinerend wethouder aan voor inwonerparticipatie. 6. Versterk de mogelijkheden voor de raad om met elkaar in dialoog en debat te laten gaan. 7. Geef een verdere invulling van dualisme in de verhouding raad-college. 8. Faciliteer de ambtelijke organisatie om inbreng vanuit de samenleving te kunnen opnemen bij de ontwikkeling van beleid. 9. Overweeg de aanstelling van “dorpswethouders“ als eerste bestuurlijk aanspreekpunt voor inwoners. B. Raadsakkoord. 1. Volg de werkwijze zoals aangegeven in bijgevoegd schema om te komen tot een raadsakkoord. 2. Vertaal de centrale thema’s, zoals benoemd in de bijlage, naar een raadsakkoord op hoofdlijnen. Laat het college vervolgens het raadsakkoord uitwerken in een collegeprogramma

C. Beoogde coalitie. - Gegeven de bestaande taken, nieuwe taken en de eigen gemeentelijke ambities, beveel ik aan om over te gaan tot de aanwijzing van 4 fulltime wethouders. - Voor wat betreft de portefeuille verdeling is het wenselijk tot een evenwichtige taakverdeling te komen, zowel wat betreft workload, als interne en externe componenten. - Kies voor een college op basis van collegialiteit, waarbij de verschillende leden als team opereren. - Op basis van de bij mij uitgesproken voorkeuren adviseer ik, voor wat betreft de college vormende partijen, uit te gaan van de fracties van CDA, VVD, SGP/CU en D66. Deze coalitie heeft 14 zetels in de raad van in totaal 23 zetels. D. Te volgen proces o Het CDA, als grootste fractie, het initiatief te geven voor een voorstel om te komen tot een raadsakkoord en voor de coalitievorming. o Om voldoende ruimte te geven voor inhoudelijke discussie van alle fracties over een raadsakkoord te kiezen voor een (externe) procesbegeleider.

Ik dank u hartelijk voor het in mij gestelde vertrouwen en wens u veel succes bij de verdere uitwerking.

Met vriendelijke groet, Dick van Hemmen 19-4-2022

Bijlagen: 1. Centrale thema’s voor een akkoord 2. Raadsakkoord en collegeprogramma 3. Opzet raadsakkoord

Bijlage 1

Centrale thema’s voor een akkoord (uit informatiegesprekken / verkiezingsprogramma’s) Maatschappelijke voorzieningen, zorg en ondersteuning (sociaal domein) 1. Maatschappelijke voorzieningen (sport, cultuur, welzijn, onderwijs, accommodaties, ondersteuning vrijwilligers, veiligheid -> dichtbij) 2.

Zorg en ondersteuning (Wmo, Jeugdzorg, mantelzorg, ouderenzorg, voor- en vroegschoolse educatie en passend onderwijs, participatiewet, schulden en armoede)

Wonen en leefomgeving (fysieke invalshoek) 1. Wonen en leefomgeving (woningen, flexibele woonvormen, woonzorgcombinaties, groene leefomgeving, natuur, erfgoed, biodiversiteit) 2. Mobiliteit (bereikbaarheid, ov, duurzame mobiliteit, verkeersveiligheid)

Duurzaamheid 1. Energie en warmte 2.

Klimaat

Lokale economie 1. Lokale economie (ondernemen, dorpscentra, agrarisch ondernemen) 2. Recreatie en toerisme

Bestuur en samenleving 1. Inwoners en bestuur (transparante overheid, dienstverlening, participatie, communicatie)

2. Financiën (evt. als algemene paragraaf in akkoord)

Bijlage 2

Raadsakkoord + collegeprogramma

Vorming van coalitie (die de wethouders levert)

Coalitie maakt met raad een raadsakkoord (bestaat uit aantal thema’s)

College werkt raadsakkoord uit naar een collegeprogramma

Bijlage 3

Opzet raadsakkoord Thema Wat is de ambitie

Waar willen we ons op focussen

- Schets van ontwikkelingen en nadere context van thema - Hoe willen we de ambitie invullen/vorm geven

Financiën

Kenmerk: o Op hoofdlijnen formuleren