972825 Memo netcongestie woningbouw

M E M O Aan

: Martijn Kerkmans

Van

: Rob Kruse

Onderwerp

: Oriëntatie netcongestie en woningbouw

Datum

: 21 maart 2024

Aanleiding De gemeente Epe heeft op 8 maart 2023 de Woondeal ondertekend waarin de gemeente Epe de ambitie heeft uitgesproken voor 2030 circa 1.800 nieuwbouwwoningen te realiseren. Vanwege de problemen op het gebied van de netcapaciteit is het onzeker of deze woningen allemaal aangesloten kunnen worden. Met het oog hierop wordt in dit memo een overzicht gegeven van de verschillende scenario’s indien de nieuwbouwwoningen niet op reguliere wijze aangesloten kunnen worden op het stroomnet. Doel Het doel van dit memo is input te verstrekken voor een oriënterend overleg over de netcongestie en de woningbouwopgave. In de nabije toekomst zal hier naar verwachting politieke besluitvorming over moeten gaan plaats vinden. Scenario 1: Geen woningen bouwen In dit scenario wordt de bouw van nieuwe woningen uitgesteld tot het moment dat er weer ruimte is op het stroomnet om woningen aan te sluiten. De verwachting is dat de netcongestie in 2029 is opgeheven. Scenario 2: Woningen aansluiten op collectief energiesysteem in de wijk In dit scenario wordt een wijk wél aangesloten op het elektriciteitsnet, maar het energiesysteem van de wijk is zodanig opgezet dat die aansluiting alleen gebruikt wordt als er netcapaciteit beschikbaar is. Daar maak je van te voren voor het toekomstige bewonerscollectief afspraken over met de Netbeheerder.

Voor deze insteek zijn er een aantal uitgangspunten:  Er ligt in de nieuwe wijk een Lage Temperatuur wijk-warmtenet.  Op de daken wordt energie opgewekt en in en rond de huizen wordt dit ook opgeslagen.  Er zijn collectieve laadpleinen voor elektrisch rijden en balanceren.  Iedereen die er woont en werkt is verplicht lid van het wijk-energie-schap.  Er is een tariefstructuur die beloont dat je energie afneemt in tijden van veel eigen opwek.  Er wordt (in eerste instantie) op één centraal punt bij de wijk, nog aardgas gebruikt voor lokale opwek van stroom en warmte bij tekorten en op piekmomenten. Later kan dat eventueel heel gemakkelijk waterstof worden.  Er staat een buurtmolen “van de wijk, en in de wijk”. (1 MW, 50 meter as-hoogte). Afwegingen: Technisch is dit geen heel complexe opgave. Alle energieoplossingen hiervoor bestaan al en gelden als bewezen en financierbaar. De complexiteit zit waarschijnlijk in de benodigde afspraken tussen belanghebbenden en het eigenaarschap van de wijk-energieoplossing dat op termijn verschuift van initiatiefnemers naar bewoners. Er zal hiervoor een energiebedrijf moeten worden opgericht die zorg draagt voor de financiering, beheer en exploitatie van het collectieve energiesysteem. Hierbij kan een

marktpartij of de gemeente initiatiefnemer zijn en zorg dragen voor financiering en de oprichting. Het beheer en de exploitatie van dit warmtebedrijf kan mogelijk op termijn worden overgedragen aan bewoners. Aandachtspunten:  Medewerking energiebedrijven is noodzakelijk: dit kan een langdurig traject zijn gezien de ervaringen met de collectieve batterij op Eekterveld.  Wie betaalt, beheert en onderhoudt het collectieve Energiesysteem? (batterij, windmolen, laadpalen, kabels, energiecentrale).  Wat zijn de wettelijke kaders en mogelijkheden?  Grootverbruik aansluiting nodig Scenario 3: Woningen aansluiten op externe energiebron en batterij In dit scenario wordt een wijk aangesloten op een collectieve batterij. Deze batterij wordt gevoed door een externe energiebron zoals een zonneveld of een windmolen. Daarnaast zal er een back-up bron moeten zijn in het geval er geen wind of zon aanwezig is. Voor deze insteek zijn er een aantal uitgangspunten:  Iedereen die er woont en werkt is verplicht lid van het wijk-energie-schap.  Er is een tariefstructuur die beloont dat je energie afneemt in tijden van veel eigen opwek.  Er wordt (in eerste instantie) op één centraal punt bij de wijk, nog aardgas gebruikt voor lokale opwek van stroom en warmte bij tekorten en op piekmomenten. Later kan dat eventueel heel gemakkelijk waterstof worden.

 Er moet in de buurt van de locatie ruimte worden gecreëerd voor een energiebron (b.v. een zonneveld of een windmolen) Afwegingen: Lijkt in veel opzichten op scenario 2: technisch zijn er geen belemmeringen. Uitdagingen liggen er op het gebied van financiering, beheer en exploitatie van het collectieve energiesysteem. Daarnaast brengt dit scenario als extra uitdaging de extra benodigde ruimte voor de externe energiebron en de ruimtelijke procedure die hiervoor benodigd is. Aandachtspunten:  Medewerking energiebedrijven is noodzakelijk: dit kan een langdurig traject zijn gezien de ervaringen met de collectieve batterij op Eekterveld.  Wie betaalt, beheert en onderhoudt het collectieve Energiesysteem? (batterij, externe energiebron kabels, energiecentrale).  Wat zijn de wettelijke kaders en mogelijkheden?  Zijn er geschikte locaties beschikbaar voor een externe energiebron?  Grootverbruik aansluiting nodig Scenario 4: Woningen aansluiten op een collectief warmtenet In dit scenario worden woningen wél aangesloten op het elektriciteitsnet maar zal de energiebehoefte lager liggen doordat verwarming van de woningen plaats vindt door middel van een collectief warmtenet. Aandachtspunten:  Er is nog steeds een aansluiting nodig. Het stroomverbruik is wel lager dan bij een individuele elektrische warmteoplossing (warmtepomp).

 Wie betaalt, beheert en onderhoudt het collectieve Energiesysteem? (collectieve warmtenet).  Grootverbruik aansluiting nodig

Scenario 5: Woningen aansluiten op gas In dit scenario worden woningen wél aangesloten op het elektriciteitsnet maar zal de energiebehoefte een stuk lager liggen doordat verwarming van de woningen plaats vindt door middel van gas. Aandachtspunten:  Er is nog steeds een aansluiting nodig. Het stroomverbruik is wel aanzienlijk lager (factor twee tot vier).  Aansluiten op gas kent momenteel wettelijke beperkingen. Scenario 6: Woningen tijdelijke aansluiten op een aggregaat In dit scenario worden de woningen aangesloten op een (diesel) aggregaat die voorziet in de stroombehoefte. Dit betreft een tijdelijke oplossing tot op het moment dat de netcongestie is opgeheven. Aandachtspunten:  Wat zijn de wettelijke kaders en mogelijkheden?  Wie betaalt, beheert en onderhoudt de aggregaat?  Een (diesel) aggregaat heeft vanuit duurzaamheidsoverwegingen nadelen.